inloggen
×

Mijn Crescas

Inloggen met gebruikersnaam & wachtwoord






Zonder wachtwoord snel inloggen?

Gastcolumns

Weblogs disclaimer

Op deze pagina vindt u eenmalige bijdragen over uiteenlopende onderwerpen. Onderwerpen die natuurlijk altijd een link hebben met jodendom. Een gastcolumn bestaat uit een boek- of filmrecensie, een mening of opinie over een (actueel) onderwerp, het verslag van een Joodse-thema-reis, een bijzondere belevenis, etc. De gastcolumn is niet bedoeld voor reacties op eerder verschenen columns. Hiervoor is steeds ruimte ónder de betreffende column. Wilt u een gastcolumn schrijven? Neem dan contact met ons op via blocq@crescas.nl. De directie van Crescas beslist in alle gevallen over plaatsing van een gastcolumn.

vrijdag 20 november 2015

Over de gastcolumnist

Renée Citroen (1948) was werkzaam als journalist/redacteur van onder andere: Wordt Vervolgd (Amnesty International), Blanes, NIW, Benjamin, JonagBulletin en Chidushim (Beit Ha'Chidush). Als 'opvolgster van Henriëtte Boas' schrijft ze regelmatig ingezonden brieven in NRC Handelsblad. Renée Citroen is oud-bestuurslid van Beit Ha'Chidush en mede-auteur van de Sidur Ha'Chidush en de Nieuwe Hagada.

In een documentaire zag ik hoe orthodoxe Joden vakantie vieren op de Veluwe. Een hotel werd gekasjerd en de rabbijn zorgde voor een eroev. Ook zag je hem bestek kasjeren in een beekje. De vraag was natuurlijk: waarom zoveel moeite? Zijn antwoord was duidelijk: er zijn halachische regels die we niet begrijpen, maar toch moeten we ze gehoorzamen.
Het deed me denken aan mijn jeugd. Als je iets niet mocht en vroeg waarom niet, zei mijn moeder: “Om toch”. Ik betrapte me er later op dat ik dat ook tegen mijn eigen kinderen zei, om een einde te maken aan een heilloze discussie én om mijn autoriteit als ouder te bevestigen. Vaak zei ik er dan nog bij: “Het is voor je eigen bestwil.” Mijn moeder wilde ook nog wel eens zeggen: “Dat begrijp je later pas.”

Daar moest ik aan denken toen ik de rabbijn in de weer zag met zijn messen en vorken. Het leek of hij gehoorzaamde zonder te weten waarom. 'Om toch'.
Dan is de Eeuwige de autoriteit die alles weet en handelt voor je eigen bestwil. Je hoeft geen moeilijke beslissingen te nemen en zelf verantwoordelijkheid te dragen.
Staat dat niet al in de Tora, als Mosjé naar beneden komt van de berg Sinai met de Tien Woorden: 'We zullen doen en we zullen horen' (Sjemot 24:3-7).
Ik zie de Eeuwige die het hardnekkige volk regels moet bijbrengen om een echte gemeenschap te worden en denkt: 'Never explain, never excuse (daar is de Nanny weer), Ik ben de Baas'.

Maar tegelijkertijd zie je hier psychologisch inzicht. Eerst doen, dan luisteren, zo leert een klein kind lopen, eten, fietsen. En wij als volwassenen ook, auto rijden, een smartphone bedienen, geen idee hoe het zit, maar ik kan het wel.

Toen Rabbijn Elisa Klapheck een paar jaar geleden voorstelde een nieuwe Hagada te maken, deed ze alsof dat iets vanzelfsprekends was. Wat een uitdaging! Ik wilde graag meedoen, samen met een aantal anderen. Maar uiteindelijk bleven Simone Meilof IJben en ik alleen in de redactie over. We moesten beslissingen nemen en waren verantwoordelijk voor het eindresultaat. Niet iedereen durfde die verantwoordelijkheid aan.
We gingen het doen. Niet zonder enige achtergrond, maar we stortten ons wel in het diepe. En we gingen vragen stellen, onderzoeken, vergelijken én luisteren. Naar elkaar en naar anderen die over Pesach, het verhaal van de slavernij en bevrijding, hebben nagedacht.
Al die wijzen vóór ons – van Hillel tot Levinas - hebben 'waarom' gezegd en zich niet laten afschrikken door 'om toch'. Dat gaf ons het vertrouwen dat wij dat ook konden en moesten doen. We ontdekten een rode draad in het verhaal: onze eigen verantwoordelijkheid. Wat was ons eigen aandeel in de slavernij en de bevrijding? Wat toen, wat nu?

Na 'om toch' begint het vragen en het zoeken naar een antwoord. Een eigen antwoord, gebaseerd op de traditie, maar zó dat het aansluit bij ons leven van nu. Dan pas kun je het je eigen maken en toepassen.

Mijn moeder had toch gelijk: 'Dat begrijp je later pas'.

Delen |

Reacties

R.Boot

zaterdag 21 november 2015
Heerlijk stukje om lezen Renee. Ik ben er achter gekomen helemaal niet religieus te zijn.
Maar je moeder en jij hebben gelijk. Vanmorgen werd ik gebeld door jehova getuigen. "Wilt u ook een betere wereld". En ik "Daar sta ik al in".Ze begrepen me niet. Mooi hè.

Groet Rob

Uw reactie:

vul de beveiligings-code in
nov 2018Radicaal genuanceerd herdenken
jul 2018When Harry Meets Zvi
mei 2018Trump triomfeert!
nov 2017Eindelijk
sep 2017In memoriam Rob Boerboom
jun 2017Joodse geschiedenis van Gouda
mrt 2017Midden-Oostenpolitiek uit 1001 nacht
jan 2017Nieuwsbriefredactrice Raya Lichansky 70
jan 2017Oude mannen en een dood paard
aug 2016Klein maar springlevend
jun 2016Henriette Boas, vriendin en huisgast
jan 2016Zondebok
dec 2015Wie is er bang voor Spinoza?
nov 2015Om toch
nov 2015Ahmad Dawabsheh blijft alleen
okt 2015Stilte in Joods Nederland
sep 2015Vluchtelingen: ruimhartig en meedogenloos
sep 2015Godgeklaagd
jul 2015I'm a European Jew - and No, I'm Not Leaving
mei 2015Culturele boycot Israël verzwakt de oppositie
mei 2015Boedapest
apr 2015Krakow
apr 2015Praag
mrt 2015Samen optrekken tegen jodenhaat en islamhaat
dec 2014Han Hollander (1886-1943), sportverslaggever
jul 2014Joden, Moslims, vooroordelen en Maison de Bonneterie
jun 2014De handel en wandel van de boekenjood
mei 2014Biografie van Esther de Boer–van Rijk
apr 2014Anne
apr 2014Inclusief of exclusief
apr 2014Het verrassende Egypte van vóór de Uittocht
feb 2014Op school
feb 2014Nieuw boek van Pauline Micheels: 'Vandaag'
feb 2014Allemaal hadden ze een naam
jan 2014Nooit meer Auschwitz
jan 2014Heruitgave van ‘De Samaritanen’
nov 2013Ariëlla Kornmehls 'Wat ik moest verzwijgen’
nov 2013Dialoog tussen Joden en Marokkanen of Turken
nov 2013Fietsen voor Alyn
nov 2013Limmoed en het orthodoxe fiasco
aug 2013Lemberg
jul 2013Joods Gouda
jul 2013Slavernij
jun 2013Een boek over rechtsherstel na de Tweede Wereldoorlog
jun 2013Lili, een boek dat geschreven mòest worden
mei 2013Hannah heet ik - Hannah Cohen
apr 2013Het kwaad van de banaliteit: Margarethe von Trotta's film Hannah Arendt
apr 2013Toespraak tijdens Jom Hasjoa-herdenking, 7 april 2013