Mokum, de biografie van Joods Amsterdam
Langlopende expositie in De Nieuwe Kerk
Gepubliceerd op: 23 oktober 2025
De Nieuwe Kerk sluit het jubileumjaar van Amsterdam af met Mokum, de biografie van Joods Amsterdam. Deze tentoonstelling, in samenwerking met Joods Cultureel Kwartier, belicht de veelzijdige en bewogen geschiedenis van Joods leven in de stad.
‘Mokum’ – het Jiddisje woord voor ‘plaats’ of ‘stad’ – werd met de tijd een liefkozende bijnaam voor Amsterdam. Honderden objecten, verdeeld over dertien hoofdstukken, laten zien hoe Joodse bewoners Amsterdam hebben gevormd, meldt de Nieuwe Kerk op haar website.
De invloed van Jiddisje woorden, zoals tof, mazzel en gozer, is nog dagelijks terug te horen op straat. Oud-inwoners als Baruch Spinoza, Samuel Sarphati en Anne Frank zijn wereldberoemd, en beeldbepalende plekken als De Bijenkorf, Tuschinski en het Amstel Hotel zouden nooit zijn gebouwd zonder Joodse initiatiefnemers.
Indringende verhalen
De tentoonstelling vertelt ook de indringende verhalen van vervolging, de moord op 60.000 Joodse inwoners tijdens de Tweede Wereldoorlog en het trage proces van erkenning en excuses, uiteindelijk in 2025 uitgesproken door burgemeester Femke Halsema. Tegelijkertijd is er ruimte voor de heropleving en nieuwe invulling van religieuze en culturele identiteit.
Mokum, de biografie van Joods Amsterdam is een ode aan een gemeenschap die al vier eeuwen lang onlosmakelijk verbonden is met het DNA van de stad. Zoals burgemeester Halsema het verwoordde: “Zonder Joods leven is er geen Amsterdam.”
Deze tentoonstelling is te zien vanaf 25 oktober 2025 t/m 6 april 2026.
De Nieuwe Kerk, De Dam, 1012 NP Amsterdam
Kaarten zijn verkrijgbaar via de website van De Nieuwe Kerk.
Beeld: Gerrit Adriaensz. Berckheyde, Gezicht op de Grote en Portugese Synagoge te Amsterdam, 1675-1680. Collectie Joods Museum.
