Expositie Lege stoelen in de klas
Naar een initiatief van Cees Koole
Gepubliceerd op: 28 mei 2026
In de hal van het Stadsarchief Amsterdam is tot en met 14 juni 2026 de tentoonstelling 'Lege stoelen in de klas' te zien. De expositie is samengesteld door Stichting De Terugkeer en het Stadsarchief Amsterdam, naar een initiatief van Cees Koole.
Cees Koole, geschiedenisdocent bij het Spinoza lyceum, vond tijdens de verbouwing van de school handgeschreven rapporten en jaarverslagen terug uit de bezettingstijd. Deze vondst leidde tot een historische zoektocht en deze tentoonstelling.
Tijdens de zomervakantie van 1941 maakte de Duitse bezetter een ingrijpende anti-Joodse maatregel bekend: voortaan mochten Joodse leerlingen alleen nog naar Joodse scholen. Alle Amsterdamse scholen stuurden hun Joodse leerlingen weg. Veel leerlingen die hbs, lyceum of gymnasium deden, kwamen noodgedwongen op het inderhaast opgerichte Joods Lyceum Amsterdam terecht.
In totaal kregen 519 leerlingen er les. Maar vanaf de zomer van 1942 werden de klassen leger vanwege de massale deportaties. Steeds meer leerlingen werden opgepakt en gedeporteerd naar vernietigingskampen. Sommigen konden onderduiken.
De tentoonstelling geeft met verhalen, citaten en audiofragmenten een blik op de levens van Joodse tieners die in 1941 zo bruut van hun scholen werden gestuurd en onder meer op het Joods Lyceum terechtkwamen.
De entree is gratis tijdens openingstijden.
Meer informatie vindt u op de website van het Stadsarchief Amsterdam.
Beeld:
Groepsfoto van klas 2L van het Joods Lyceum Amsterdam, voorjaar 1942. De foto werd gemaakt omdat Anneke van Messel, zittend op de stoel in het midden, naar de VS zou emigreren. Foto Wim Loopuit, collectie Joods Museum
