vrijdag 29 november 2019

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 29 november 2019 jaargang 15, nummer 41
Deze cursussen starten binnenkort:
 

De ethiek van de Joodse traditie tegenover het denken van Plato

De ethiek van de Joodse traditie tegenover het denken van Plato

Na de lezing 'Door de ogen van Levinas' in december 2018, over het Joodse denken, waarin ethiek een behoorlijk eigenzinnig en zelfs revolutionair pad bewandelt, neemt Naud van der Ven je opnieuw mee in de Joodse filosofie. Geïnspireerd door Jonathan Sacks' boek Leven met verschil. Menswaardige verscheidenheid in een tijd van botsende culturen ontdek je dat de Joodse traditie vanuit de Tora (de Hebreeuwse Bijbel), in zijn ethiek nadrukkelijk plaats inruimt voor anders-zijn.
Dat staat in schril contrast met de leer van de Griekse filosoof Plato, waarin aan de eigenheid van het individu weinig waarde werd toegekend.

In de huidige tijd, waarin universaliteit en kenbaarheid tot norm worden verheven terwijl de diversiteit onontkoombaar is en soms tot verwarring en zelfs afwijzing kan leiden, is een ruimere visie daarop, en vooral een die steunt op oeroude wijsheid, broodnodig.

Kom woensdag 11 december naar de lezing De invloed van Plato, en laat je verrassen door die andere kijk op onze maatschappij. Klik hier om je in te schrijven!

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

'De Portugese Natie', vrijheid in Amsterdam

\'De Portugese Natie\', vrijheid in Amsterdam

Julia van der Krieke vertelt zondag 15 december in haar lezing 'Conversos - Een kijkje in het dagelijks leven van de eerste Joodse gemeenschap in Amsterdam' hoe de Sefardiem, Iberische Joden die de Inquisitie in het vijftiende en zestiende-eeuwse Spanje en Portugal waren ontvlucht, vaste voet aan de grond kregen in het vroeg zeventiende-eeuwse Amsterdam en deel gingen uitmaken van de binnenstadsbevolking.
Voor de meesten van hen was het begrip 'Jodendom' nauwelijks méér dan een beladen woord, maar in het liberale Amsterdam voelden de nieuwkomers zich veilig genoeg om voorzichtig de weg terug te vinden naar het geloof van hun voorouders.

Julia verzamelde tal van voorbeelden uit primaire bronnen, waardoor je een levendig, kleurrijk beeld krijgt van een uniek stukje Joods verleden.

let op: deze voordracht is de tweede in de reeks bijzondere reeks lezingen over Joods-gerelateerde onderwerpen die Crescas organiseert in samenwerking met het Genootschap voor Joodse Wetenschap in Nederland.
De ervaring leert dat deze lezingen snel volgeboekt zijn, dus wacht niet te lang en schrijf je nú in op onze website!

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Der Golem, wie er in die Welt kam, en daarna

Der Golem, wie er in die Welt kam, en daarna

In de tweede filmlezing die we dit seizoen op het programma hebben gezet, kijk je samen met Amir Vudka naar een film die wordt beschouwd als de voorloper van de moderne horror, fantasy en zelfs science fiction.

Acteur en regisseur Paul Wegener maakte drie keer een film over de Golem, het reusachtige, door de zestiende-eeuwse rabbijn Yehudah ben Bezalel Levai uit klei geboetseerde monster.
De enige versie die de tand des tijds heeft doorstaan, is die uit 1920, en daarover gaat het verhaal van Amir Vudka, omdat dit expresionnistische cinematografische meesterwerk van groot belang is voor latere 'monsterfilms' als Frankenstein, maar zeker ook voor zeer hedendaagse sci-fi waarin de digitale mogelijkheden tot het uiterste worden ingezet, maar steeds met hetzelfde doel en dezelfde boodschap: niet alles wat je bedenkt, hoe knap ook, is beheersbaar.

Donderdag 16 januari 2020 kun je zelf meemaken hoe Vudka de link legt tussen deze klassieker uit de filmgeschiedenis en de moderne cinema.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

Manfred Gerstenfeld en Wendy Cohen-Wierda interviewden voor hun boek Veerkracht zeventien voormalige Joodse 'jeugdbewegers' die in de jaren 1945-1965 de (her)oprichting van de Joodse jeugdbewegingen in Nederland mogelijk maakten.
Judith Herzberg (1934), in 2018 bekroond met de Prijs der Nederlandse Letteren, heeft, vijf jaar na 111 Hopla's (2014) weer een poëziebundel gepubliceerd: Vormen van gekte. Liefhebbers van Herzbergs poëtische werk zullen ook hier haar unieke stijl herkennen, waarin ze haar observaties vangt in bedrieglijk eenvoudige taal. Lezen, herlezen en nogmaals lezen!
In Wolf en Ryfka reconstrueert Willy Lindwer het verhaal van zijn grootvader Wolf en grootmoeder Ryfka. Hij ontdekte dat een groot deel van zijn familie in Oekraïne met de kogel werd vermoord, geruime tijd voor in West-Europa "de tweede shoah" begon, waarin een ander deel van Lindwers bloedverwanten werd vermoord.

Uitgelicht

Anne Frank was niet alleen. Het Merwedeplein 1933-1945 vertelt het aangrijpende verhaal van een kleine gemeenschap die de grote geschiedenis van 1933-1945 weerspiegelt.
Nadat de familie Frank in 1933 vanuit Duitsland op het Merwedeplein was neergestreken, volgden vele andere Joodse vluchtelingen. De woningen op het plein waren toen net opgeleverd, met als blikvanger de door architect J.F. Staal ontworpen 'wolkenkrabber' aan het Victorieplein. Bewoners met een verschillende achtergrond leefden er rustig en gemoedelijk samen. Kinderen speelden tot laat buiten en volwassenen wisselden de laatste nieuwtjes uit. Maar na de Duitse inval keerde het tij en raakten de Joodse bewoners steeds meer geïsoleerd. In juli 1942 liepen de eerste bepakte Joden in het aardedonker naar het Centraal Station. Joden die besloten onder te duiken, gingen behoedzaam te werk, opdat de NSB'ers op het plein niets merkten. Sommigen bouwden een schuilplek in hun eigen huis en stonden doodsangsten uit als de overvalwagens het Merwedeplein op reden.
Op basis van interviews met voormalige bewoners en uitgebreid archiefonderzoek schrijft Rian Verhoeven over het dagelijks leven, de vervolging, het verraad en het verzet dat zich op het Merwedeplein afspeelde.

In het Engels

Windows on Jewish Worlds is een eerbetoon aan Judaïca-verzamelaar William Gross (1939). William (Bill) Gross (1939, Minneapolis) wordt beschouwd als een van belangrijkste verzamelaars van Joods cultureel erfgoed. Als jochie van zes zat het verzamelen van "allerlei dingen" hem al in het bloed. Zijn belangstelling voor Joodse objecten werd gewekt toen hij een rituele specerijendoos in handen kreeg, bestemd voor zijn Judaïca-verzamelende grootvader. Vijf jaar lang las Gross alles wat los en vast zat over Joodse kunstvoorwerpen, en ontdekte, al verzamelend, dat de essentie van het Joodse leven door de eeuwen heen onveranderd is gebleven, ongeacht de herkomst van de objecten. Gross' fascinatie leidde tot de Gross Family Collection, een indrukwekkende verzameling van vele duizenden rituele en aan tradities gebonden objecten.
In zijn huis in Tel Aviv, waar Gross sinds 1969 met zijn gezin woont, wordt de verzameling met zorg en liefde omringd, maar de ‘familie' is zelden voltallig thuis: vele objecten worden uitgeleend voor tentoonstellingen over de hele wereld.
Gross stelt zijn collectie in Tel Aviv open voor collega-verzamelaars, maar liever nog geeft hij studenten de kans om kennis te vergaren. "Je kunt Joodse kunstvoorwerpen echt niet leren kennen van dia’s en uit boeken. Ze moeten ze zelf in handen kunnen houden om te kunnen begrijpen wat de betekenis ervan is." Gross wordt vanwege zijn grote kennis veelvuldig geconsulteerd door musea en privé-collectioneurs die meer willen weten over de objecten in hun verzamelingen. Zelf schreef hij tientallen artikelen voor boeken en tijdschriften op het gebied van Judaïca.
Aan Windows on Jewish Worlds hebben tal van vrienden en collega's bijdragen geleverd, waarin William Gross wordt neergezet als verzamelaar met een heel persoonlijke relatie tot de voorwerpen in zijn collectie. Professor Emile Schrijver, directeur Joods Cultureel Kwartier Amsterdam, Falk Wiesemann, emeritus hoogleraar Moderne Geschiedenis aan de Heinrich Heine Universiteit in Düsseldorf en Shalom Sabar, hoogleraar Joodse kunst en folklore aan de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem redigeerden de 416 rijk geïllustreerde pagina's van het boek.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Bij uitgeverij Verbum verscheen dit voorjaar Voor de nazi's geen Jood. Hoe ruim 2500 Joden door ontduiking van de rassenvoorschriften aan de deportaties zijn ontkomen, de handelseditie van het proefschrift van Petra van den Boomgaard. Calmeyeren, hoe ruim 4000 Joden voor de nazi's geen Jood wilden zijn is een 'side-boekje' dat als e-boek hier gratis beschikbaar is.
  • Begin deze maand is de volledige Claudia Roden-bibliotheek opnieuw uitgegeven. De Joodse keuken, 800 authentieke recepten uit de diaspora, De smaken van Italië, streek voor streek, De smaken van Spanje en Arabesque, de keukens van Marokko, Turkije & Libanon zijn verschenen in prachtige edities met omslagillustraties van Emma Levie. Klik hier voor de brochure.
  • Op Literair Nederland een lovende recensie van de nieuwste bundel van Nachoem Wijnberg, Afscheidswedstrijd.
  • In januari 2020 verschijnt de Nederlandse versie van Liar, het nieuwste boek van Ayelet Gundar-Goshen, dat we vorige week in onze rubriek 'In het Engels' bespraken. De vertaling is van Shulamith Bamberger (1947-2018).

Vers uit de ramsj geplukt

De schaduw van de grote broer. Letten en Russen. Joden in Polen. Duits Kaliningrad. Oorlog om Oekraïne (2015), van Laura Starink, laat via de onrust in Oekraïne goed zien hoe Rusland de Tweede Wereldoorlog als propagandamiddel gebruikt. Voor Vladimir Poetin bestaat de "Kievse junta" uit fascisten, neonazi's en antisemieten. Het verschaft hem het alibi voor de ondermijning van een vroegere vazalstaat, die zich probeert los te weken uit Ruslands invloedssfeer. De Israëlische wetenschapper Itay Yanai en zijn Duitse collega Martin Lercher bekijken in De samenleving van genen (2016) de evolutie van het menselijk genoom, de complete genetische samenstelling van een organisme, cel of virus. Dat bestaat volgens hen uit een samenleving van genen die, net zoals menselijke samenlevingen, bestaat uit leden die bondgenootschappen en rivaliteiten vormen en eigen overlevingsstrategieën ontwikkelen.
Op het omslag van Leef gelukkig! Een Joods familieportret in egodocumenten (2015), van Arjeh Kalmann, staat een foto uit 1925 waarop een welgestelde Amsterdams-Joodse familie te zien is. Alle mensen op de foto leven niet meer, maar hun dagboeken, sinterklaasgedichten en honderden brieven van vóór, ín en ná de oorlog zijn bewaard gebleven.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
Onze columnisten deze week

Genootschap Nederland-Israël 1950-2020

Genootschap Nederland-Israël 1950-2020

In een persbericht laat het Genootschap Nederland-Israël weten dat de organisatie als landelijke vereniging per 1 januari 2020 ophoudt te bestaan. Ook zal het genootschap per die datum niet meer actief deelnemen aan het werk van de pro-Israël ngo European Alliance for Israël.
Opgericht in 1950 heeft het genootschap zeventig jaar lang de belangstelling voor Israël en de Joodse cultuur in al hun facetten bevorderd onder zijn leden en belangstellenden. Op het hoogtepunt van zijn bestaan telde het GNI in ons land 36 afdelingen.

Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw is veel van dit werk echter ook opgepakt door andere organisaties, zoals het OJEC, het CIDI, museale synagogen, Joods-educatieve stichtingen zoals Crescas, Kerk & Israël-groepen, Christenen voor Israël. Het aantal leden en afdelingen van het Genootschap is sinds de eeuwwisseling sterk geslonken en die trend zal zich naar verwachting ook de komende jaren voortzetten. Daarom heeft de Algemene Vergadering van 3 oktober 2019 besloten de landelijke vereniging op te heffen en de nog levensvatbare afdelingen een doorstart te laten maken als zelfstandige regionale verenigingen.

Zes nog actieve afdelingen zullen zo’n doorstart maken en alle zes zullen de naam Genootschap Nederland-Israël verder dragen, aangevuld met de naam van hun regio. Het gaat om de volgende afdelingen:

• Genootschap Nederland-Israël ’s-Gravenhage
• Genootschap Nederland-Israël Drechtsteden
• Genootschap Nederland-Israël Drenthe
• Genootschap Nederland-Israël Leeuwarden/Friesland
• Genootschap Nederland-Israël Noord Oost-Brabant
• Genootschap Nederland-Israël Urk

De doorstartende verenigingen zullen dezelfde doelstelling hebben als het huidige genootschap en zetten de activiteiten op dezelfde wijze voort als de oude afdelingen dat alle jaren gedaan hebben.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Amsterdam: In het Stadsarchief komt zondag 1 december filmmaakster Saskia van den Heuvel vertellen over haar nieuwste project Monne de Miranda, zoon van Mokum. Wie was deze gedreven politicus, die als actief lid van de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond (ANDB) opklom tot vakbondsbestuurder, gemeenteraadslid en uiteindelijk als wethouder van grote betekenis zou blijken voor de stad?
  • Coevorden: In de voormalige synagoge wordt op zondag 1 december de David en Mietje Krammer kamer geopend, vernoemd naar David Krammer, van 1892 tot 1935 godsdienstleraar van de zelfstandige Joodse gemeente in deze Drentse plaats.
  • Amsterdam: Remainders revisited. An exilic journey from Hakham Sasson Khdhuri to Joseph Sassoon Semah is de titel van een gesprek op maandag 2 december bij Spui 25 over de betekenis van het begrip 'plaats' voor Iraakse Joden, die door het politieke machtsspel in Mesopotamië ontheemd zijn geraakt.
  • Den Haag: Hans Ziekenoppasser komt zondag 8 december naar Mitzwe Bar voor de lezing 'Stem uit het verleden', waarin hij vertelt over een brief van een vrouw, die na 68 jaar bij haar kinderen terechtkomt en daar grote uitwerking heeft.
  • Amsterdam: Een literaire avond in Huis de Pinto: op donderdag 12 december worden vertalers Hilde Pach (onder anderen Amos Oz) en Martin de Haas (onder anderen Michel Houellebecq) geïnterviewd over het idee 'literaire vrijplaatsen'.
  • Amsterdam: Jonathan Spyer, waarschijnlijk de enige Israëli die recent door Syrië heeft gereisd, geeft donderdag 12 december voor CIDI een lezing over de strategische ontwikkelingen in het Midden-Oosten: 'Ligt oorlog op de loer?'.
  • Amsterdam: De reizende tentoonstelling 'De onderduikkinderen van Tante Zus', over de Haagse schilderes Ru Paré die in de Tweede Wereldoorlog een netwerk van onderduikadressen door heel Nederland opbouwde en daarmee het leven redde van 52 kinderen, is nog tot en met 20 december 2019 te zien in Cultureel en Educatief Centrum (CEC) aan de Bijlmerdreef.
  • Amsterdam: Bij Beth Shalom Cordaan is tot eind februari 2020 'immuno-art' te zien, kunst uit wetenschap, gebaseerd op microscopische beelden van studies naar de afweer van de mens. Meer informatie hier.

In de Digibieb
Deze vijandige wereld

In de Digibieb

De Nederlandse prozaschrijver Salomon (Sal) Santen (1915-1998) begon pas met schrijven toen hij de vijftig was gepasseerd. Tot die tijd toont zijn biografie hem vooral als links-radicale activist die graag de barricades beklom, als "trotskist, rooie rakker en bajesklant" (dat laatste vanwege valsemunterij in 1960 en 1961 ten behoeve van het Algerijnse Bevrijdingsfront).
Op de website van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) opent de biografie van Sal Santen met de woorden "… was revolutionair en schrijver. Omdat zijn literaire werk in hoge mate autobiografisch is, zijn deze twee hoedanigheden niet te scheiden."

Schrijven ging Santen overigens pas in 1967, toen hij de actieve politiek verliet. Zijn werk laat zich het beste omschrijven als "geëngageerd autobiografisch proza." Hij schrijft bovendien vrijwel altijd in de ik-vorm. Santen zelf zei in een interview met de Volkskrant in 1977: "Al mijn boeken zijn speurtochten naar de overheersende emotie die me op het moment dat ik met schrijven begin, bezighoudt."

Onze keus uit het werk van Santen valt dit keer op Deze vijandige wereld (1972), een verzameling uit jeugdherinneringen opgebouwde schetsen. Hij draagt het boek op aan prof. dr. Coen van Emde Boas, "die met onuitputtelijk geduld de zwerftocht door mijn onbewuste begeleidde."

In de Joodse Bibliotheek van Crescas is het hele oeuvre van Sal Santen te downloaden of online te lezen.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Hetty Berg (1961), op dit moment manager museale zaken van het Joods Cultureel Kwartier (JCK) in Amsterdam, wordt de nieuwe directeur van het Joods Museum in Berlijn. Lees meer op jmberlin.de.
  • Sacha Baron Cohen veroorzaakt op internet heel wat ophef met zijn toespraak die hij op 21 november 2019 hield voor de Anti-Defamation League conferentie 'Never Is Now Summit on Anti-Semitism and Hate'. Times of Israel plaatste de integrale tekst.
  • Serie 3 van 'The Crown' is te zien op Netflix, maar Kveller ontdekte een omissie: wie was eigenlijk prinses Alice, de moeder van prins Philip?
  • Het wetenschappelijk tijdschrift Nature schrijft over Tom Lehrer (1929), mathematicus maar vooral bekend als singer-songwriter van satirische liedjes.
  • Voor KRO-NCRV ging Annemiek Schrijver op zoek naar de drijfveren van Etty Hillesum om niet onder te duiken en zingend kamp Westerbork te verlaten, op weg naar haar dood op 30 november in Auschwitz. Schrijver maakte er een podcast over, die je vindt op KRO-NCRV.
  • Adam, zoon van singer-songwriter Leonard Cohen, voltooide een aantal van de songs die zijn vader hem naliet. Het resultaat is te horen op het album Thanks for the Dance. The Guardian schrijft erover.
  • JTA ontdekte de wonderbaarlijke herrijzenis van de Joodse gemeenschap in de Portugese stad Porto.
  • Gisteren, de vierde donderdag in november, werd Thanksgiving gevierd. Dat er aan deze Angelsaksische feestdag ook een flink Joods tintje zit, is te zien in een prachtig beeldverhaal in Tablet Magazine.

Website van de week
De terugkeer van de Joodse kinderen

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

In Friesland werden tijdens de Tweede Wereldoorlog Joodse kinderen in veiligheid gebracht. En omdat in 2020 wordt gevierd dat Nederland 75 jaar geleden werd bevrijd, is er in deze provincie een grote actie op touw gezet om in contact te komen met de 210 Joodse kinderen die in 1943 van Amsterdam over het IJsselmeer naar Fryslân zijn gesmokkeld en bij Friese gezinnen werden ondergebracht.
Op een herdenkingsbijeenkomst in mei 2020 is het de bedoeling deze onderduikkinderen, die inmiddels hoogbejaard zijn, nog één keer in Friesland samen te brengen. Maar zijn ze te achterhalen?

Op De terugkeer van de Joodse kinderen lees je alles over de smokkel, de speurtocht en de plannen met de resultaten van het onderzoek.
De Leeuwarder Courant, Stichting De Verhalen, Friesch Dagblad en Omrop Fryslân doen er alles aan om het project tot een succes te maken. Iedereen kan helpen, dus schroom niet en neem contact op met info@joodsekinderen.nl!

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
Y-Studs - Evolution of Jewish Music

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Het Amerikaans-Joodse a capella jongemannenkoor Y-Studs kun je op twee manieren lezen: als afkorting voor de woorden Yeshiva Students, of verwijzend naar de frisse jonge kerels die, in afwisselende samenstelling van tien tot veertien zangers, met hun spatzuivere close harmony sinds 2010 een grote schare fans hebben verworven én in 2018 de A Capella Video Award wonnen.

In minder dan zes minuten nemen ze je mee door de evolutie van de Joodse muziek van de negende eeuw tot heden.

Bekijk de film hier

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Radio en Televisie
29 november - 6 december

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Tips van de week. Zaterdagmiddag bij NPO 2 Extra aandacht voor de Catalaanse viola da gamba speler en dirigent Jordi Savall en zijn grenzen overschrijdende Midden-Oosterse muziekproject. Herhaling vrijdagmorgen.
NPO 2 toont zondagmiddag de documentaire 'Van Greppel tot Voorgrond – De Joden van Oekraïne', journaliste Rachel Levy en regisseur David Djindjikhachvili onderzoek doen naar de toekomst van Joden in een land met een eeuwenoude antisemitische 'traditie'. Herhaling woensdagnacht.


vrijdag 29 november

  • NPO 2 Extra, 17.37: Tussenuur Slam, een kort programma waarin jonge woordkunstenaars een podium krijgen om hun verhaal te doen. Afl.: 'Spoken Word artiest' Lev Avitan - De vreemdeling. Een krachtig en gelaagd betoog over vooroordelen, stereotypes en xenofobie.

zaterdag 30 november

  • NPO 2 Extra, 9.10: The Lab (Hamaabada) (2013). Controversiële documentaire van Yotam Feldman over de lucratieve Israëlische wapenindustrie, waarin wordt gesuggereerd dat Israël Gaza gebruikt als proeftuin, door daar iedere twee jaar bombardementen uit te voeren.
  • NPO 1, 9.50: VPRO Boeken. Tjitske Mussche spreekt met Miriam Guensberg over haar nieuwe boek Held zonder Vaderland. Mijn vader: Pools, Joods en bevrijder. Ook te gast is Kees van Beijnum over zijn nieuwe roman 23 seconden.
  • NPO 2 Extra, 12.00: Jordi Savall - Jerusalem. De Catalaanse gambist en dirigent Savall brengt musici uit Israël, Palestina, Syrië, Armenië en Turkije samen in 'Project Jerusalem, Jerusalem: City of two Peaces - Heavenly Peace and Earthly Peace'.
  • NPO 2 Extra, 21.10: Beat Generation (2014). Het verhaal van de grote en langdurige vriendschap tussen Jack Kerouac, Allen Ginsberg en William Burroughs, wat leidde tot de literaire beweging van de Beat Generation.

zondag 1 december

  • NPO 2, 15.25: Van Greppel tot Voorgrond – De Joden van Oekraïne (2019). Journaliste Rachel Levy en regisseur David Djindjikhachvili onderzoeken de toekomst van Joden in een land dat al eeuwenlang wordt geplaagd door hevig antisemitisme. Des te opvallender is dat een ruime meerderheid van de Oekraïners in 2019 voor een Joodse president koos, de jonge televisiekomiek Volodymyr Zelensky.
  • NPO 2, 16.20: Naches. Afl: Tanya Simons. Zij verbeeldt haar verre reizen met tekeningen en schilderwerk, is gastvrouw tijdens de Finjan (koffie) ochtenden en beheert de Sifria (bibliotheek) van de Synagoge in Breda. Voor een dame op leeftijd haalt ze haar energie voor dit kleurrijke bestaan wel uit heel onverwachte hoek.
  • NPO 2 Extra, 21.55: One Day in September (1999). Huiveringwekkende documentaire over de gijzeling van en moord op elf Israëlische atleten tijdens de Olympische Spelen in München in 1972.

maandag 2 december

  • Arte, 6.40: Verschollene Filmschätze (2016). Afl.: 1903: Ellis Island, N.Y. De allervroegste bewegende beelden van het Amerikaanse immigratiecentrum aan de voet van het Vrijheidsbeeld.
  • NDR Kultur, 20.00: Welt der Musik. Afl.: Zum 100. Geburtstag von Mieczyslaw Weinberg. Deze Pools-Russische componist was een indrukwekkend veelschrijver van geweldige muziek.
  • BBC 4, 21.00: Vienna: Empire, Dynasty and Dream (2016). Historicus Simon Sebag Montefiore laat zien hoe Wenen in de loop der eeuwen is getransformeerd.
  • BBC 2, 22.00: Vienna Blood. Dramaserie over leven en werk van de briljante Britse arts Max Liebermann, leerling van Siegmund Freud. Afl. 3: The Lost Child.
  • NPO 2, 23.40: De maatschap. Vierdelige dramaserie over de opkomst en ondergang van het familie-imperium Meyer. De serie is geïnspireerd door de familiegeschiedenis van de bekende Nederlandse advocatenfamilie Moszkowicz. Afl. 4: Ondergang. De maatschap lijkt niet meer te redden: ook Benjamin en Aron worden van het tableau geschrapt. Matthias, die niet lang meer te leven heeft, roept zijn gezin nog één keer bij elkaar.

dinsdag 3 december

  • NPO 2 Extra, 23.55: A White House Cantata. '1600 Pennsylvania Avenue' (het adres van het Witte Huis) uit 1976 was Leonard Bernsteins laatste musical voor Broadway. Na Bernsteins dood werd de musical bewerkt tot 'A White House Cantata', hier uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest, het Groot Omroep Koor en solisten onder leiding van Wayne Marshall.
  • Canvas, 23.55: Last Chance Lawyer New York City (2018). Documentaireserie over advocaat Howard Greenberg - 'The real call Saul' -, aan het werk zien. Afl. 4: I'll Rest When the Enemy Rests.

woensdag 4 december

  • NPO 2, 0.00: Van Greppel tot Voorgrond – De Joden van Oekraïne (2019). Journaliste Rachel Levy en regisseur David Djindjikhachvili onderzoeken de toekomst van Joden in een land dat al eeuwenlang wordt geplaagd door hevig antisemitisme. Des te opvallender is dat een ruime meerderheid van de Oekraïners in 2019 voor een Joodse president koos, de jonge televisiekomiek Volodymyr Zelensky.
  • Arte, 0.25: Papier-Brigade. Die Shoah und die Bücher von Vilnius. Tussen september 1941 en september 1943 dwongen de nazi’s in Vilnius een groep van veertig Joodse intellectuelen om Joodse (en niet-Joodse) cultuurschatten te vernietigen. Met gevaar voor eigen leven wisten de leden toch een deel van de ruim 800 jaar Joodse geschiedenis van het ‘Jeruzalem van het noorden’ te redden.

donderdag 5 december

  • NPO 2, 22.45: Nu te zien! Afl.: Design van het Derde Rijk. Deze tentoonstelling die tot en met 19 januari 2020 in het Design Museum Den Bosch te zien is, ligt 75 jaar na de bevrijding uitermate gevoelig. Het museum toont de grote bijdrage van vormgeving aan de opkomst van de kwaadaardige nazi-ideologie. Maar zet je hiermee de nazikunst op een voetstuk? Michaël Huijser gaat kijken.
  • Arte, 0.50: Die Schmugglerin von Les Aubrais (2015). De Joodse wees Bernard Prazan wordt samen met zijn jongere zusje door Thérèse Léopold in veiligheid gebracht. Bernard en zijn zusje overleven de Sjoa in onbezet gebied. Thérèse Léopold wordt door de Gestapo gevangen en komt terecht in Auschwitz-Birkenau, Mauthausen en Ravensbrück. In de documentaire van zoon Michaël Prazan worden tal van vragen opgeroepen, en beantwoord, onder meer in een gesprek tussen Bernard en Thérèse, beiden ver in de negentig.

vrijdag 6 december

  • Arte, 9.30: Kleine Germanen. Eine Kindheit in der rechten Szene (2018). Onthutsende documentaire die toont hoe kinderen van dag tot dag wordt geleerd vreemdelingen te haten. Elsa weet zich te bevrijden en vertelt hoe het voelt om op te groeien in een wereld waar nationale identiteit boven alles staat.
  • NPO 2 Extra, 9.35: Jordi Savall - Jerusalem. De Catalaanse gambist en dirigent Savall brengt musici uit Israël, Palestina, Syrië, Armenië en Turkije samen in 'Project Jerusalem, Jerusalem: City of two Peaces - Heavenly Peace and Earthly Peace'.
  • NPO 2, 21.05: Andere Tijden Special: WOII in amateurfilm. Een selectie uit vele uren uniek, door amateurs gemaakt beeldmateriaal laat zien hoe het leven in Nederland er tijdens de Tweede Wereldoorlog uitzag.
Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner joodsamsterdam banner luna3 banner propra banner amphora banner jonet banner israelactie



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven