vrijdag 14 juni 2019

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 14 juni 2019 jaargang 15, nummer 21
Deze cursussen starten binnenkort:
 

Onvergetelijk: 'The Windmills of Your Mind'

Onvergetelijk: \'The Windmills of Your Mind\'

Het is de titel van misschien wel de allerberoemdste song van Michel Legrand. Hij schreef het in 1968, maar echte roem kreeg het lied pas toen de Canadese cineast Norman Jewison het gebruikte als begeleiding voor een scène in zijn film The Thomas Crown Affair. Een jaar later won 'Windmills' de Oscar voor Best Original Song.

Voor het concert 'Le Grand Michel Legrand', een eenmalig muzikaal eerbetoon aan Michel Legrand, maakte de Nederlandse componist en arrangeur Bob Zimmerman een prachtige arrangement van 'Windmills'. En dat is nog maar één van de evergreens van grootmeester Legrand: maestro Jules van Hessen maakte een keus uit diens grote oeuvre en vroeg pianist Cor Bakker, zangers Noortje Herlaar en Jon van Eerd en het Nederlands Concertkoor zijn keuzes in een concert op dinsdag 25 juni in het Amsterdamse Concertgebouw ten gehore te brengen. Ze worden begeleid door het voltallige Philips Symfonie Orkest.

Speciaal voor Crescas maakte Jules er een bijzonder evenement van: op donderdag 20 juni geeft hij op zijn onnavolgbare wijze een lezing over Michel Legrand.

Als je een kaartje koopt voor het concert heb je de lezing er meteen bij!

Klik hier om je op onze website aan te melden voor deze double bill.

Jiddisj, een levende taal!

Jiddisj, een levende taal!

Wie googelt op het woord 'Jiddisj' krijgt ruim 300.000 Nederlandstalige resultaten boven tafel, en daarbij zitten ook de spellingvarianten. Zoeken op 'Yiddish' (Engelstalig dus) levert binnen een halve seconde (!) ongeveer vijftig miljoen resultaten op.

Voor het Jiddisj is dus nog wel wat te winnen, temeer daar het merendeel van de resultaten voornamelijk verklarend is, in de trant van "het Jiddisj is een Germaanse taal, die door ongeveer drie miljoen Joden over de hele wereld gesproken wordt." En dat terwijl er zoveel schitterende literatuur in het Jiddisj is geschreven; de Stichting Jiddisj doet haar uiterste best om de Jiddisje taal, literatuur en cultuur in Nederland onder de aandacht te brengen.

Wat je misschien niet weet: het Jiddisj werd in 1999 tot officiële minderheidstaal in Europa verklaard. In de praktijk betekent dat wie Jiddisj leert, meehelpt deze taal uit het museum te houden, ook al is die meer dan duizend jaar oud.
Jiddisj leeft, en heus niet alleen in Antwerpen, Brooklyn en Jeruzalem!

Crescas geeft met de digitale cursus Jiddisj leren een voorzetje om de stap naar het leren van de taal eenvoudiger te maken. Je leert de Hebreeuwse letters lezen, en natuurlijk ook de unieke uitspraak ervan.
Met korte filmpjes en leesoefeningen kan iedereen deze meest Joodse van alle talen leren.

Als 'e-cursist' bepaal je je eigen tempo, en als iets je niet helemaal duidelijk is, kun je keer op keer teruggaan in de lesstof.

Schrijf je nu in en spreek vandaag nog je eerste woorden Jiddisj!

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Power of Parables. Narrating Religion in Late Antiquity

Power of Parables. Narrating Religion in Late Antiquity

In 2014 ging het project Parables and the Partings of the Ways van start, kortweg het 'parabelproject' genoemd. Het gegeven dat zowel in het vroege christendom als in het vroegrabbijnse Jodendom parabels voorkomen, vormt het uitgangspunt van het project.
Een team van zeven onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de Universiteit Tilburg hebben parabels uit het vroege christendom en het vroegrabbijnse Jodendom verzameld, vertaald en vergeleken, om zo meer te weten te komen over de vraag waarom het Jodendom en het christendom in de eerste en tweede eeuw na Christus uit elkaar zijn gegroeid.

Ter afsluiting van het project vindt in Utrecht de internationale conferentie Power of Parables plaats. Drie dagen lang, van 24 tot en met 26 juni, zullen verschillende internationale onderzoekers in panelsessies kennis uitwisselen over parabels.
Maandagavond 24 juni geeft Galit Hasan-Rokem (Hebrew University of Jerusalem) een publiekslezing over Doublespeak of the Rabbis: Folk Narrative Poetics of late Antique Parables and Fables.

Klik hier voor het volledige programma van de conferentie en de mogelijkheid je aan te melden voor deelname.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Lezers gezocht voor de Leeskring!

Lezers gezocht voor de Leeskring!

Hannah Neudecker, voormalig docent Modern Hebreeuws aan de Universiteit Leiden en sinds kort bestuurslid van Crescas, is van plan een leeskring te starten rond Sifroet, de tweetalige uitgave van de Vereniging Hebreeuws. Sifroet verschijnt sinds 2009 met twee delen per jaar. Elk deel bevat een Hebreeuwse tekst van vijftien tot twintig pagina’s en is voorzien van een inleiding en een Nederlandse vertaling.
De leeskring is bedoeld voor mensen die wel Hebreeuws kunnen lezen, maar wat minder geoefend zijn.

De bijeenkomsten zullen één maal in de twee weken plaatsvinden, op een nader af te spreken moment en plaats, afhankelijk van de aanmeldingen. Start in overleg. Ook over de kosten volgt nadere informatie zodra er duidelijk is hoeveel aanmeldingen er zijn.

Bent u geïnteresseerd om zo’n kring te volgen? Geeft u zich dan op bij Hannah Neudecker via hneudecker@telfort.nl.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

Blijf hun namen noemen, dat schrijver Simon Stranger in 2018 de Noorse boekverkopersprijs opleverde, is een op waarheid gebaseerde roman die tachtig jaar geschiedenis en vier generaties beslaat. centraal staat de vraag: welke verhalen kiezen we om aan onze kinderen door te geven?
De Spaanse schrijver Antonio Iturbe (1967) stuitte bij toeval op de naam Dita Dorachova, de Tsjechische vrouw die in 1944 in Auschwitz met slechts acht boeken met gevaar voor eigen leven een bibliotheekje in stand wist te houden. Haar verhaal schreef hij op in De bibliothecaresse van Auschwitz
Armando Lucas Correa schreef, na Het Duitse meisje, met De verloren dochter opnieuw een indringende roman waarin de gruwelijke realiteit van de Sjoa de gebeurtenissen kleurt.

Uitgelicht

Thuis bij de vijand, moslims en joden in Nederland van Natascha van Weezel (2017) beleeft een tweede druk. De kwesties die de schrijfster aankaart, hebben aan actualiteit nog niets verloren. Immers, niet alleen internationaal, maar ook binnen Nederland zorgen de voortdurende conflicten in het Midden-Oosten voor een toenemende polarisatie. Tijdens de Gaza-oorlog in de zomer van 2014 bereikten het wantrouwen, het gescheld en de agressie tussen Joden en moslims een dieptepunt. Voor haar boek ging Natascha bepaald niet over één nacht ijs. Ze bezocht asielzoekerscentra en scholen, sprak met puberjongens die niet geloven dat de Sjoa echt heeft plaatsgevonden en 'de Joden' verwijten dat zíj nu moordenaars zijn, en ze was met vijftien jongeren in Auschwitz en zag hun verbijsterde reacties. Ze interviewde onder anderen oud-burgemeester van Amsterdam Ed van Thijn, Marokkaanse activist van het eerste uur Abdou Menebhi, opperrabbijn Binyomin Jacobs en de Palestijnse radicaliseringsdeskundige Montasser AlDe'emeh. Juist door die keuzes slaagt ze erin een eerlijk beeld te geven van de relaties tussen Joden en moslims in Nederland.
In de Volkskrant verscheen op 98 april 2017 een lovende recensie.

In het Engels

The Last Pirate of New York: A Ghost Ship, a Killer, and the Birth of a Gangster Nation van Rich Cohen beschrijft de carrière van de beruchte onderwereldfiguur Albert Hicks (1820-1860). Zijn tijdgenoten kenden hem ook als Elias W. Hicks, William Johnson, John Hicks en Pirate Hicks.
Zijn werkterrein was Lower Manhattan, waar hij allerlei schimmige zaken dreef. Met drie moorden op zijn naam was hij een van de meest gezochte misdadigers van zijn tijd, maar lange tijd wist hij behendig uit handen van de politie te blijven. Tot een uitgekiende roofoverval op een schip mislukte en Hicks met de buit, een magere $ 230, uiteindelijk kon worden gearresteerd. De jury had slechts zeven minuten nodig om hem ter dood te veroordelen. Hicks werd op 13 mei 1860 opgehangen op Bedloe's Island, daar waar tegenwoordig het Vrijheidsbeeld staat. Het was een 'media event', volgens Ephemereal New York.
Hicks ellenlange lijst misdaden bezorgden zijn nagedachtenis in het New York van zijn tijd de status van legende.
Cultuurhistoricus Ric Cohen (1968) maakte een studie van Hicks, en concludeert dat de beruchte gangster de laatste der traditionele zeerovers is geweest, en tegelijkertijd het begin markeert van het moderne gangsterdom.
Cohen heeft een bijzondere band met de gangsterverhalen uit New York, waarover zijn vader smakelijk wist te vertellen. In Tablet Magazine is een fragment uit het boek te lezen waarin hij dat uitlegt.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Het literatuur- en muziekfestival 'Zomerzinnen' vindt plaats op 22 juni in Dwingelo.
  • In de binnenstad van Arnhem organiseert De Nieuwe Oost Wintertuin van 27 tot en met 29 juni 'Nieuwe Types', een festival voor nieuwe literatuur.

Vers uit de ramsj geplukt

In Will Eisner: Champion of the Graphic Novel (2015) vertelt historicus Paul Levitz het levensverhaal van de aartsvader van het stripverhaal voor grote mensen, Will Eisner (1917-2005). Hij voorzag het boek van tal van foto's, schetsen, brieven en delen uit ongepubliceerd werk.
Adieu Parijs (2016) van Léon Werth neemt de lezer mee naar juni 1940. De Duitsers staan op het punt Parijs binnen te vallen en acht miljoen Parijzenaren ontvluchten in auto’s, op fietsen, op ossenwagens, liftend of lopend de stad, richting het zuiden. Onder hen ook Franse schrijver en essayist van Joodse origine Léon Werth (1878-1955) en zijn vrouw Suzanne. Een recensie van het boek noemt het relaas "een visionair verslag, dat zich laat lezen als een antropologische expeditie."
Ook in de uitverkoop ligt Nachtvlucht (2017) van Werths boezemvriend Antoine de Saint-Exupéry (De kleine prins). Het verhaal over een postvlieger die boven Argentinië in zwaar weer terechtkomt en het contact met de grond verliest, is een compact maar groots verhaal uit de pionierstijd van de luchtvaart, op papier gezet door de beste schrijver onder de piloten.

Strip14juni

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
Onze columnisten deze week

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Amstelveen: 'Singing Arik' is een muzikaal eerbetoon aan ‘de drie leeuwen’ van de Israëlische zang Arik Einstein, Arik Lavie en Arik Sinai. Onder leiding van Gilad Nezer brengen Yossi Gal en de band Zan Nadir de muziek van de Israëlische troubadours par excellence op zaterdag 15 juni in de Zonnesteinzaal Platform C.
  • Ansterdam: Het Nederlands Letterenfonds, De Groene Amsterdammer en Athenaeum Boekhandel maken *woensdag 18 juni *gezamenlijk de shortlist bekend van de Europese Literatuurprijs 2019. Lees op Spui25 welke boeken voor de shortlist in aanmerking komen.
  • Amsterdam: In het Stadsarchief tot en met 8 september 2019 de tentoonstelling ‘Stad in zicht’, waarin het project over de Amsterdamse eroev is opgenomen.
  • Amsterdam: De Stichting Jewish Music Concerts viert dit jaar samen met de Joodse Gemeenschap op zondag 22 december de eerste avond Chanoeka in het Concertgebouw, waar zij gezamenlijk op het podium de chanoekia (achtarmige kandelaar) zullen aansteken. De kaarten voor Chanoeka 2019 – 5 jaar lustrumconcert zijn nu al te bestellen. Voor dit speciale concert komen de chazzanim Israel Nachman en Leizer Brook uit New York naar Nederland.

In de Digibieb
Japien de Joode, een ver-Urkte Israëliet

In de Digibieb

Een ver-Urkte Israëliet, het levensverhaal van Japien de Joode van Jelle van Slooten telt slechts 82 pagina's, maar Jelle van Slooten is erin geslaagd Israël Samuël Kropveld, zoals de 'Japien' uit de titel eigenlijk heette, en zijn familieleden met ongelooflijke precisie tot leven te brengen.

In de inleiding schrijft Van Slooten: "Wie ook maar enigszins op de hoogte is van de geschiedenis van de Jodenvervolgingen in Nederland zal in de beschrijving van het gebeuren rondom deze betrekkelijk kleine familie - vader, moeder, drie kinderen, een schoondochter en vijf kleinkinderen - veel tegenkomen van wat de directe gevolgen waren van de maatregelen die de Duitse bezetters getroffen hebben met het oog op de Joden. In deze zin is de geschiedenis van de familie I.S. Kropveld-de la Penha exemplarisch voor de geschiedenis van de Nederlandse Joden gedurende de Tweede Wereldoorlog."

Israël Samuël Kropveld vestigde zich vlak voor het begin van de oorlog in Urk, het vissersplaatsje waar hij, "koopman in allerlei", tweemaal per week kwam venten. Op 19 mei 1942 moest het gezin op last van de bezetter terug verhuizen naar Amsterdam. Op 6 april 1943 werden ze vanuit Westerbork naar het vernietigingskamp Sobibor getransporteerd, alwaar ze drie dagen later, direct na aankomst, werden vergast.
Wat rest, zijn de namen van Israël Samuël Kropveld, zijn vrouw Hendrika en hun dochter Lea Hendrika Kropveld-de la Penha en hun jongste dochter Lea Kropveld op het door Ralph Prins ontworpen Joodse gedenkteken in Urk, en een vermelding in het Joods Monument. Op de inventarisatielijst van de inboedel, die op 18 mei 1942 werd gemaakt, staan - naast enkele niet met name genoemde objecten - garderobe, wasgoed, kachel met plaat en twee ledikanten met beddengoed.

Donderdag 21 april 2011 werden voor het huis van de familie aan de Wijk 8-30 op Urk onder grote belangstelling drie struikelsteentjes gelegd.

Jelle van Slooten heeft een microstukje Nederlands-Joodse geschiedenis uitgezocht, met als centrum van de aandacht een klein dorp en een klein leven. Van Slootens speurwerk heeft tal van foto's en documenten boven water gebracht, die de gruwelijke werkelijkheid van het lot van het gezin Kropveld genadeloos bevestigt.

Een ver-Urkte Israëliet, het levensverhaal van Japien de Joode kun je online lezen in de Joodse Bibliotheek, of downloaden naar je eigen computer.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Aan de Zwarte Zee is de Joodse keuken herontdekt. The Forward schrijft erover, en plaatst een recept voor challe met zwart sesamzaad.
  • Op Culture.pl verscheen een mooi artikel over negen belangrijke synagoges in Polen die nog altijd te bezoeken zijn.
  • Om de koralen in de Rode Zee van de ondergang te redden gaat Israël samenwerken met de Arabische buren, schrijft Times of Israel.
  • Historicus en journalist Raymond van den Boogaard schrijft op zijn blog We'll always have Paris over het pogrom van 1903 in Kisjinev, hoofdstad van de Russische provincie Bessarabië.
  • De behoefte aan Joodse emoji's neemt toe, en JTA ontdekte dat de Joodse bibliotheek Sefaria daar druk mee bezig is.
  • Times of Israel schrijft over het noodlot dat de Joodse bevolking van Kreta trof in 1944.
  • In Jeruzalem is het veetiende-eeuwse al-Ayn badhuis na een ingrijpende restauratie klaar om bezoekers te ontvangen. Lees meer op BBC Travel.

Website van de week
Hiddush: Imagine A Reality

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Hiddush is een website met een missie en vooral een groot ideaal: "Promoting Religious Freedom and Diversity – Realizing the Promise of Israel’s Founders".
Hiddush heeft dus een enorme ambitie, en dat is verwoord in een lange lijst punten. Ze zijn van A tot Z het lezen waard.

Alle aspecten van leven in Israël worden behandeld, en alle vanuit de idee van vrijheid van godsdienstbeleving. Leidraad is onderstaande tekst, geformuleerd bij de stichting van de staat Israël.

Declaration 1948 Hiddush

Hiddush is te vinden op Facebook en Twitter - zeer aan te raden voor een overzicht van de actualiteit in het land!
Op de startpagina vind je de optie om The Hiddush Vision nieuwsbrief te ontvangen.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
Hebrew Calligraphy - Calligraphie Hébraïque

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Zen en verwondering … een video van zes minuten waarin de Franse kalligraaf Michel D'anastasio Hebreeuwse letters gebruikt voor wonderschone abstracte kunstwerken.

Op D'anastasio's Facebookpagina is meer te zien van zijn werk en activiteiten, waaronder cursussen Hebreeuwse kalligrafie in Parijs. Zijn ontwerpen worden ook gebruikt door Sababé Home Deco.

Bekijk de film hier

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Radio en Televisie
14 - 21 juni

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

De oogst van deze week valt erg tegen, maar voor sportliefhebbers is er in elk geval wel de strijd die de Nederlandse dames uitvechten om de Wereldbeker voetbal.

vrijdag 14 juni

  • NPO 2 Extra, 10.50: VPRO Vrije geluiden. In de uitzending van 14 april was onder meer de Israëlische zangeres en stemkunstenaar Victoria Hanna te horen. Ze maakt muziek die gebaseerd is op de kabbala.

zaterdag 15 juni

  • NPO 2 Extra, 21.20: By Sydney Lumet (2015). In 2008, drie jaar voor zijn dood, vertelde de beroemde filmregisseur over zijn leven en werk.
  • NPO 2 Extra, 23.10: The Head and the Load. Registratie van de theatervoorstelling van de Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge, waarmee Holland Festival 2019 werd geopend.

zondag 16 juni

  • BBC 2, 23.30: Woman in Gold (2015). Matig ontvangen drama over het juridische gevecht van de bejaarde Maria Altmann, nichtje van Adèle Bloch-Bauer, om 'Dame In Goud', het wereldberoemde portret dat Gustav Klimt tussen 1903 en 1907 van haar tante maakte, terug te krijgen.
  • NPO 2, 1.13: Naches. Afl.: Salsadanseres Monique Struch. Ze had de liefde van haar leven gevonden, maar heeft door omstandigheden afscheid van hem moeten nemen.

maandag 17 juni

  • NPO 2 Extra, 14.40: By Sydney Lumet (2015). In 2008, drie jaar voor zijn dood, vertelde de beroemde filmregisseur over zijn leven en werk.
  • NPO Radio 1, 0.00: Nooit meer slapen. Pieter van der Wielen spreekt met de Surinaams-Nederlands-Joodse cineast Pim de la Parra.

dinsdag 18 juni

  • Arte, 19.40: Re:. Afl.: Das ungesühnte SS-Massaker. 75 jaar na de massamoord op de burgerbevolking in het Noord-Franse dorp Ascq wordt nog altijd gestreden voor genoegdoening.

woensdag 19 juni

  • NPO 2 Extra, 9.25: VPRO Vrije geluiden. In de uitzending van 14 april was onder meer de Israëlische zangeres en stemkunstenaar Victoria Hanna te horen. Ze maakt muziek die gebaseerd is op de kabbala.

donderdag 20 juni

  • NPO 2 Extra, 17.10: The Head and the Load. Registratie van de theatervoorstelling van de Zuid-Afrikaanse kunstenaar William Kentridge, waarmee Holland Festival 2019 werd geopend.

vrijdag 21 juni

n.v.t.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner luna3 banner jonet banner propra banner joodsamsterdam banner israelactie banner amphora



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven