Crescas nieuwsbrief - vrijdag 12 oktober 2018

Let op: 'Een generatie Joodse boksers' is verzet!

Bij het ter perse gaan van het Kennismenu, het nieuwe cursusprogramma voor 2018-2019, was nog niet bekend dat de datum 4 november die we hadden geprikt voor de lezing over Joden en bokssport, samen zou vallen met 'Maimories', het grote lustrumfeest ter gelegenheid van negentig jaar Joodsche HBS, G.I.C.O.L. en Maimonides.
Om iedereen in de gelegenheid te stellen 'Maimories' bij te wonen, heeft Crescas besloten de lezing in de boksring te verzetten.

In overleg met Barry Groenteman, die de lezing voor Crescas in boksschool The Fightclub zal geven, is de keus gevallen op zondag 17 maart 2019. Wie zich al had aangemeld, heeft inmiddels bericht ontvangen van deze wijziging, en wie op 4 november verhinderd was, heeft dus nu de kans om tóch dit boeiende out of the box, into the boxing ring evenement alsnog bij te wonen.

[cursus]7922[/cursus]

Joodse vrijhaven Sjanghai: een lezing in Leiden!

Dat er Joden waren die in China aan de Sjoa ontkwamen, zal niet iedereen bekend zijn, en evenmin dat in Sjanghai tijdens de Tweede Wereldoorlog zelfs een hele wijk ontstond die Klein Wenen werd genoemd.
Achttienduizend Joden uit Oostenrijk en Duitsland vonden in het Verre Oosten een veilig, zij het armoedig heenkomen, ze gingen van het ene getto naar het andere, zou je kunnen zeggen.
De vluchtroute van Europa naar China werd op touw gezet door rijke Britten, Fransen en Amerikanen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Sjanghai woonden en werkten. Maar zonder de Chinese diplomaat Feng Shan-Ho, die in januari 1938 als consul voor China in Wenen werd gestationeerd, zou de vluchtroute niet stand zijn gekomen. Ho verstrekte duizenden visa waardoor Joodse vluchtelingen via het Chinese consulaat in Wenen naar Sjanghai konden vluchten.

Politicoloog, Azië-kenner en journaliste Joan Veldkamp schreef over dit minder bekende stuk Joodse geschiedenis het boek Vrijhaven Shanghai, en donderdag 22 november geeft ze een lezing waarin ze met foto- en filmbeelden en ander archiefmateriaal vertelt hoe het de Joden in die vreemde nieuwe wereld verging. Wat ze zeker niet zullen hebben verwacht, is dat ze in Sjanghai opnieuw in een getto zouden worden weggestopt.
Deze lezing organiseert Crescas in samenwerking met de Stichting LeidenAsiaCentre. Dit keer is de plaats van handeling dan ook niet Amsterdam, maar Leiden.

[cursus]7933[/cursus]

Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week
Rüdiger Barth en Hauke Friederichs voeren in De grafdelvers een bont gezelschap ritselaars, avonturiers, extremisten en vechtersbazen ten tonele die in de winter van 1932-1933 de fragiele democratie van de Weimar-republiek afbreken en de fundamenten leggen voor het Derde Rijk. Een boek dat leest als een bloedstollend spannende politieke thriller.
Ook Éric Vuillard duikt in de geschiedenis. In De orde van de dag vertelt hij het ware verhaal van de Anschluss: een opeenstapeling van kleine krachtmetingen, nerveuze telefoontjes en vulgaire bedreigingen onthult een heel ander, minder 'glorieus' beeld. De overwinning blijkt geen resultaat van 'heroïsche vastberadenheid', maar eerder van intimidatie en bluf.
In de roman Nova van Daniël Samkalden gaan een tv-presentator, een schrijver en een wetenschapster op zoek naar hun diepste levens­bestemming en dat levert een even intrigerend als virtuoos vlechtwerk op van drie compleet verschillende gedachtewerelden.

Uitgelicht
Een tevreden lach, de roman waarmee schrijver en criminoloog Andreas Burnier in 1965 debuteerde, is herdrukt. Ruim een halve eeuw later heeft de roman, die meteen bij verschijnen als een sensatie werd ervaren - het was de eerste Nederlandse roman waarin openlijk over vrouwelijke homoseksualiteit werd geschreven -, nog niets aan kracht ingeboet. Volgens Rosanne Hertzberger bewijst Andreas Burnier met dit boek dat ze "geestverwant, rolmodel en grootmoeder der dwarsdenkers" is, en dat het hoog tijd is dat ze wordt herontdekt.
Schrijfster en radiomaker Nikki Dekker noemt op de website van de uitgever Een tevreden lach "een ongrijpbaar boek met een duidelijke boodschap; het laat zien dat de mens altijd ergens doorheen moet breken, dat de sleutel erin ligt ‘gewoon jezelf te zijn’ – en hoe ontstellend moeilijk dat is. Abstracte concepten als gender en seksualiteit krijgen een lichaam in dit volstrekt eigen verhaal. Haar werk is in 2018 misschien nog wel relevanter dan in 1965."

In het Engels
Steven Nadler, de Amerikaanse hoogleraar filosofie aan de Universiteit van Wisconsin-Madison, heeft opnieuw zijn tanden gezet in een stuk Joodse geschiedenis van Amsterdam. Onlangs verscheen van zijn hand Menasseh ben Israel, Rabbi of Amsterdam. De in Lissabon geboren Menasseh ben Israel (1604-1657) speelde een belangrijke rol in de Sefardische gemeenschap in Amsterdam. Onder zijn bezielende leiding groeide die uit tot een van de meest vitale en hechte Joodse gemeenschappen in het Europa van de zeventiende eeuw. Hij vestigde zijn naam daarnaast als uitgever en boekdrukker, en dankzij zijn persoonlijke inzet mochten Joden zich, zij het mondjesmaat, weer in Engeland vestigen, nadat ze in 1290 als ‘Jezusmoordenaars’ door koning Edward I uit het land waren verdreven. Nadler belicht in zijn boek het belang van Menasseh ben Israel voor de intellectuele verstandhouding tussen Joden en christenen.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • De sigarenfabriek van Isay Rottenberg. De verborgen geschiedenis van een Joodse Amsterdammer in nazi-Duitsland van Hella en Sandra Rottenberg staat op de shortlist van de Libris Geschiedenis Prijs 2018. Zondag 28 oktober 2018 wordt de winnaar bekendgemaakt tijdens een speciale live-uitzending van het NPO 1 radioprogramma OVT.
  • Ivo Weyel wordt maandag 15 oktober tijdens De literaire-Kring geïnterviewd door Vrij Nederland-redacteur Harm Ede Botje en journalist José Rozenbroek over zijn nieuwe boek Het verleden ruist voorbij, dat op 1 november verschijnt.
  • Op dinsdag 16 oktober is Saskia Goldschmidt te gast bij Boekhandel Blankevoort aan de Rembrandtweg 649-651 in Amstelveen naar aanleiding van haar nieuwe roman Schokland. Nieuwsgierigheid dreef haar twee jaar geleden naar het Hogeland van Groningen. Daar maakte ze alle seizoenen mee, liep door de klei, werkte mee op melkveehouderijen en sprak met gedupeerden van aardbevingen.

  • Op donderdag 4 oktober werd in Amsterdam in het trottoir voor de deur van Keizersgracht 333 een Stolperstein gelegd voor Emanuel Querido, die in 1943 in het concentratiekamp Sobibor is vermoord. Op dat adres begon Querido in 1915 zijn uitgeverij. Bij de korte ceremonie waren ook zijn kleinzoon en enkele achterkleinkinderen aanwezig.

Vers uit de ramsj geplukt

In The Cities that Built the Bible (2016) smeedt Robert R. Cargill archeologie, Bijbelse geschiedenis en zijn persoonlijke zoektocht tot een eenheid die inzicht geeft in de wijze waarop Tyre, Sidon, Byblos, Oegarit, Nineveh, Babylon, Megiddo, Athene, Alexandrië, Jeruzalem, Qumran, Bethlehem, Nazareth en Rome een rol hebben gespeeld bij de totstandkoming van de Bijbel zoals wij die tegenwoordig kennen. Wat het boek extra boeiend maakt, is het feit dat Cargill tal van niet-bijbelse boeken noemt waarin in de oudheid wordt geschreven over Mozes, Jacob en Jezus. Hij toont bovendien aan dat tijdens de rommelige, politieke canonisering van de Bijbel vele boeken voor het gemak werden weggelaten.
Frank Mehring verzorgde een Soundtrack van de bevrijding: swingen, zingen en dansen op weg naar de vrijheid (2015). Beelden van de bevrijding en de magische zomer van 1945 staan in ons collectieve geheugen gegrift, maar hoe klónk die bevrijding? Welke muziek werd er gespeeld, waar gingen de teksten over? En welke culturele betekenis had de bevrijdingsmuziek? De bijgevoegde cd bevat een unieke selectie van de bevrijdingsliedjes.
In De tijd van het genie geeft de Britse historicus en filosoof A. C. Grayling een levendig beeld van de zeventiende eeuw, een van de belangrijkste en meest bewogen periodes uit de westerse geschiedenis, waarin geniale denkers als René Descartes, Baroech de Spinoza, Isaac Newton en Hugo de Groot hun glorietijd beleefden, waarin de wetenschap voorgoed veranderde, traditie het veld moest ruimen voor de rede, de rechten van het individu werden erkend en het menselijk denken een nieuwe, beslissende ontwikkeling doormaakte. Engeland en de Nederlanden kwamen op als supermachten en kunst, wetenschap en literatuur bloeiden als nooit tevoren.

Ramsj12OKT inline

Kosjer consumentisme

Stel, je hebt wat geld en wilt dat gaan beleggen, maar wel op een maatschappelijk verantwoorde manier. Het betekent dat je je geld wilt investeren in bedrijven die op een fatsoenlijke manier met mensen en het milieu omgaan.
In 2005 hebben de Verenigde Naties de Principles of Responsible Investing geformuleerd, waarin een aantal normen voor ethisch en duurzaam beleggen zijn vastgelegd, maar die normen zou je met gemak flexibel kunnen noemen. Zo staat er bijvoorbeeld in dat je "rekening moet houden met duurzaamheid", zonder dat precies is vastgelegd wat dit in de praktijk betekent. Een beetje duidelijkheid en houvast zou voor heel wat mensen welkom kunnen zijn.

Dat is wat beleggingsdeskundige Philip Menco in zijn lezing 'Kosjer Beleggen' zal bieden. Als je vanuit Joods-ethisch perspectief je geld wilt investeren, hoe vind je dan bijvoorbeeld een bestemming die én rendeert én alle betrokkenen een goed gevoel geeft?
Philip zal laten zien dat duurzaam beleggen allang het zachte sector-imago is ontstegen en dat er steeds meer fondsen zijn die ethisch verantwoord en/of duurzaam beleggen en daadwerkelijk een bijdrage leveren aan duurzaamheid.
Wil je meer weten? Kom dan dinsdag 27 november naar de lezing Kosjer beleggen. Beleggen en Joodse ethiek. Al was het alleen maar om een duidelijker beeld te krijgen van de mogelijkheden die vanuit het Joodse gedachtegoed op het vlak van beleggen en investeren mogelijk zijn.

[cursus]7934[/cursus]

Anne Frank: Weet je nog?

Onder de boeken die onlangs aan de Joodse Bibliotheek zijn toegevoegd, is Weet je nog?, een boekje met verhalen en sprookjes van de hand van Anne Frank. Inderdaad, dé Anne Frank.
Schrijven was Annes lievelingsbezigheid, ver voor ze in 1944 op het onderduikadres aan de Prinsengracht begon aan wat Het achterhuis zou worden. Haar kleine verhaaltjes, waarvan er acht zijn opgenomen in het boekje dat in 1949 met illustraties van Kees Kelfkens bij uitgeverij Contact verscheen, begon ze in 1943.
Op de flaptekst (die ontbreekt aan het exemplaar in onze Digibieb) lezen we: "Anne was, toen zij dit als het ware voor haar jonge vriendjes en vriendinnetjes neerschreef, tijdens de oorlog ondergedoken in een stadskamertje, van waaruit zij van de wereld alleen de toppen van de bomen en de hemel kon zien. Maar in haar verhalen kon ze heerlijk dwalen door een wereld waar bloemen bloeien en geuren, elven en kabouters in het bos leven, het beertje Blurry zijn avontuurlijke ontdekkingsreis ondernam naar de wereld van de mensen en waar een beschermengel en een goede fee een meisje, zoals Anne zelf was, hielpen een goed mensenkind te worden."

Kinderboekenschrijfster en journaliste Annie Winkler-Vonk (1909-1993) schreef een nawoord bij die eerste (en enige) uitgave van Weet je nog?.
"De verschijning van deze verhalen en sprookjes is eigen­lijk iets ongewoons. Het gebeurt immers zelden of nooit, dat men de producten van een veertienjarige geest en een veertienjarig hart publicatie waardig keurt. Een veertien­jarige kan veelbelovend en begaafd zijn, uitermate ge­voelig, intelligent en vol warme liefde en begrip, maar zelden of nooit zijn de artistieke uitingen van een zo jeugdige mens — tenzij het om een wonderkind gaat — rijp en gaaf genoeg om aan de openbaarheid te worden prijsgegeven.
Ware Anne Frank in leven gebleven, dan zou ze deze eerste moeizaam gewrochte geesteskinderen ergens in een laatje hebben gesloten en er zo nu en dan met een ver­tederde glimlach naar hebben gekeken. Het zou ermee gegaan zijn als met alle eerstelingen van begaafde men­sen; ze zouden zijn geworden herinneringen aan een tijd, waarin de opgroeiende mens hevig leeft en waarneemt, diep voelt en lijdt, afscheid moet nemen van het kind-zijn, maar nog niet genoeg heeft ervaren en doorleefd om zich onder de volwassenen te scharen. Het bittere lot heeft gewild, dat Anne Franks eerstelingen tevens haar zwanezang waren."

U kunt Weet je nog? hier online lezen of als pdf downloaden naar uw computer of tablet.

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Deventer: Een twee uur durende wandeltocht door Joods Deventer, zondag 14 oktober, voert langs oude synagoges, woonhuizen en winkels. Ook wordt stilgestaan bij een aantal struikelstenen.
  • Groningen: Egyptoloog Rami van der Molen, auteur van onder andere A Hieroglyphic Dictionary of Egyptian Coffin Texts geeft op 17 oktober een lezing over de essentie en vele betekenissen van de Hebreeuwse letters. Ook legt Van der Molen verrassende verbanden met het ontstaan en de ontwikkeling van andere talen in het Midden-Oosten. De lezing is onderdeel van het randprogramma bij de expositie 'Alef Bet'. De lezing begint om 19.30 uur, de synagoge is geopend vanaf 19.00 uur.
  • Amsterdam: Kort na de oorlog trokken honderden Nederlandse Joodse jongeren naar Palestina om daar vanuit het zionistische ideaal in een nieuw land een nieuwe toekomst op te bouwen. De tentoonstelling 'Exodus. Illegale Palestina-gangers, 1945-1948' vertelt in beeld en woord hun indrukwekkende verhalen. Te zien tot en met 6 januari 2019.
  • Groningen: Het jaarconcert van de Groningse Zangvereniging De Volksstem vindt plaats op zondag 14 oktober. Op het programma Jiddisje liederen, klezmermuziek en gedichten.
  • Amsterdam: Een Duits reisgezelschap van de stichting Internationales Bildungs- und Begegnungswerk is van 23 tot 27 oktober in Amsterdam voor een educatieve reis met als thema Jüdisches Amsterdam - Gestern und Heute. Donderdagmiddag 25 oktober geeft het ensemble een huisconcert op een locatie niet ver van de Uilenburgersjoel. Reserveren is noodzakelijk, graag een mail naar Carine Alders.
  • Amsterdam: De jaarvergadering van de Nederlandse Kafka-Kring vindt plaats op zondag 28 oktober. Op het programma twee lezingen: Wout van Bekkum, hoogleraar Midden-Oosten Studies aan de Rijksuniversiteit Groningen, zal spreken over Kafka en en de talrijke en goed georganiseerde Burschenschaften in Praag; Sabine Dominik en Emmy van Swaaij brengen de bijna vergeten blinde schrijver Oskar Baum (1883-1941) onder de aandacht.
  • Amsterdam: De David Lilienthallezing van het Levisson Instituut vindt plaats op zondag 28 oktober. Gastspreker Henny van het Hoofd spreekt over 'Het geheim van Hoogeveen. Joods onderwijs in Nederland tussen 1860-1940'. Aanmelding graag via de link.

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Niet eerder werd zo'n oude vermelding van de naam Jeruzalem gevonden, meldt Times of Israel.
  • In Frankrijk zijn Serge en Beate Klarsfeld onderscheiden. Het echtpaar wist sinds de jaren zestig van de vorige eeuw onvermoeibaar nazi's op te sporen en voor het gerecht te brengen, onder wie de beruchte Klaus Barbie. Het hele verhaal is te lezen op de website van de BBC.
  • The Atlantic schrijft over de hitfilm A Star is Born en besteedt ook ruim aandacht aan de Joodse wortels van de rolprent.
  • De verdwenen Joden van Elburg hebben een gezicht gekregen, meldt het Reformatorisch Dagblad, en beeldend kunstenaar Amos van Gelder is de maker.
  • Aish.com brengt een ode aan de Joodse delicatessen.
  • Twee jaar na zijn overlijden krijgt singer-songwriter en dichter Leonard Cohen opnieuw een groot artikel in The Guardian, nu omdat er postuum een bundel gedichten van hem is verschenen.
  • Wie zijn hond Jiddisj wilde leren begrijpen, kon vorige week terecht in Central Park New York, waar Jiddisjist Leyzer Burko en de Workmen's Circle baasjes, honden en een hondentraining samen brachten. JTA nam een kijkje.
  • Tablet schrijft over een nieuwe documentaire over pianist Artur Schnabel (1882-1951), die in 1933 Berlijn ontvluchtte. Hij maakte een wereldomspannende carrière en overleed in Zwitserland.

Nooit meer teruggekomen

Vandaag presenteren we in deze rubriek een Nederlandse website, en een die vanwege het onderwerp uw bijzondere aandacht verdient: Nooit meer teruggekomen. Over slachtoffers, Jodenvervolging en verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog in Amstelveen.
Het project 'Nooit meer teruggekomen' werd in maart 2016 opgestart door David Serphos en Hugo van der Kooij, beiden bestuursleden van stichting Amstelveen Oranje. Onder de tab Nieuws is de geschiedenis van het project in tal van nieuwsberichten terug te lezen.

'Nooit meer teruggekomen' is een educatief project dat licht wil werpen op slachtoffers, Jodenvervolging en het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog in Amstelveen en dat tevens een monument wil zijn voor hen die de Sjoa niet hebben overleefd. Op de website zijn video-opnames te bekijken van getuigenissen. Ook zijn er foto's en documenten te zien.
In mei 2018 werd bekend dat de historicus Bart Wallet bij het project betrokken zal zijn. Hij gaat uitgebreid onderzoek doen naar de oorlogsgeschiedenis van Amstelveen, met de nadruk op de geschiedenis van de Joodse bevolking van Amstelveen voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. De resultaten van zijn werkzaamheden zullen uiteindelijk in boekvorm verschijnen.
In het digitale tijdperk is zo'n monument een dynamisch gegeven waaraan op allerlei manieren kan worden meegewerkt.
De website is op zoek naar verhalen uit de eerste hand (dus niet uit boeken en dergelijke) over Amstelveen vóór en in de oorlog. Weet ú meer te vertellen over verzet of onderduiken in Amstelveen of hebt u foto’s uit die periode? Neem contact op met info@nooitmeerteruggekomen.nl!

Een Facebookpagina voor het project is in de maak. Wie van onze lezers zou zin hebben om in overleg en op vrijwillige basis daar aan mee te werken? Stuur een mail aan David Serphos op info@nooitmeerteruggekomen.nl!

Idan Raichel en Berry Sacharov: Lama Ze Magi'a Lanu

Waar hebben we dit aan verdiend, zo zou je de titel van deze splinternieuwe song van Idan Raichel kunnen vertalen, en daarin ligt meteen de dubbele betekenis besloten die die uitdrukking in het Nederlands heeft.

RaichelSakharof

Raichel zocht voor zijn nieuwe song samenwerking met gitarist Berry Sacharov, 'de prins van de Israëlische rock'. De twee supersterren van de Israëlische popmuziek leveren met 'Lama Ze Magi'a Lanu' een in ieder opzicht oer-Raichel: muzikaal aanstekelijk en met een tekst waar je moeiteloos een boodschap in kunt lezen.

And together in a boat we looked up to the sky
And when drops fell we thought it was a blessing
Now it is a storm
Why do we deserve it??
And how come we didn't see it coming
And in a wide field we spread our hands
And an autumn wind came and blew across our necks
Now everything is frozen
Why do we deserve it??
And how come we didn't see it coming
You remember, once we rowed against the tide
And we drifted, intoxicated with love
And after we dreamed and flew to the sky

We woke up, broken on the ground
And in that house where the two of us sat
And we silenced words that we could have said
Now it's an empty room
Why do we deserve it??
And how come we didn't see it coming

Begin 2019 wordt het nieuwe album van Idan Raichel verwacht, maar fans die niet zo lang willen wachten, kunnen maandag 26 november naar de Melkweg in Amsterdam.

12 - 19 oktober

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Twee tips. Bij NPO Extra is dinsdag de documentaire Bob Dylan - No Direction Home te zien van de hand van Martin Scorsese. Een groot cineast over een groot musicus.
Woensdag, eveneens bij NPO Extra, een interessante aflevering van het programma Volle Zalen, waarin Bram van der Vlugt en Cornald Maas samen Den Haag bezoeken, op zoek naar Van der Vlugts eigen verleden en dat van zijn Joodse moeder.

vrijdag 12 oktober

  • ONS, 11.30: Hatufim (Prisoners of War) (2009). De serie Prisoners of War is de oorspronkelijke Israëlische serie waarop de Amerikaanse tv-hit Homeland is gebaseerd. We maken kennis met drie Israëlische militairen: Nimrod Klein, Uri Zach en Amiel Ben-Horin. Zij zijn zeventien jaar geleden bij een geheime actie tegen een Hezbollah-topman in Libanon krijgsgevangen gemaakt. De aflevering van vanavond is waarschijnlijk (?) de vijfde van de eerste serie.
  • Arte, 13.50: Phoenix (2014). Tweede Wereldoorlogdrama over de Joodse Nelly, die Auschwitz heeft overleefd maar zodanig verminkt is dat ze plastische chirurgie nodig heeft. In de puinhopen van naoorlogs Berlijn gaat de nieuwe Nelly op zoek naar haar man Johnny.
  • NPO 2, 21.05: 80 jaar Oorlog. Afl. 3: Burgeroorlog. Het Spaanse leger neemt wraak als steden en dorpen overlopen naar Oranje. Na Mechelen en Zutphen is in 1572 Naarden aan de beurt: een groot deel van de bevolking wordt afgeslacht.

zaterdag 13 oktober

  • NPO 2 Extra, 17.10: VPRO Vrije geluiden. met onder meer Gil Weinberg, hoogleraar Music Technology aan het Georgia Institute of Technology, die Shimon ontwikkelde, een musicerende robot die in staat is te reageren op het spel van andere muzikanten.
  • Canvas, 23.35: Ida (2013). Polen, 1962. Anna staat op het punt haar geloften af te leggen bij de kloosterschool waar ze ooit werd opgenomen als wees. Maar alles verandert wanneer blijkt dat ze nog familie heeft: Wanda, de zus van haar moeder. Voordat ze haar geloften kan afleggen, begint ze samen met Wanda een zoektocht naar haar verleden. Anna ontdekt dat ze van Joodse afkomst is en dat haar echte naam Ida luidt. Ze staat voor een moeilijke beslissing: teruggaan naar het klooster of een nieuwe weg inslaan?

zondag 14 oktober

  • NPO 1, 10.30: VPRO Vrije geluiden. Met het vijfkoppige Ezra Collective uit Londen, het Herz ensemble en de Canadese singer-songwriter Ben Caplan.
  • NPO 1, 11.20: VPRO Boeken. Met onder meer Jan Brokken over zijn nieuwe boek De rechtvaardigen.
  • BBC 2, 22.00: Last Chance Lawyer New York City. Documentaireserie waarin we advocaat Howard Greenberg, altijd op ramkoers met de openbaar aanklagers, aan het werk zien. Vanuit zijn kantoor in Brooklyn bindt hij de strijd aan met de staat, die er volgens hem per definitie op uit is de burgers een oor aan te naaien. Afl. 2: Belief Trumps Everything.
  • NPO 2 Extra, 22.25: The Lab (Hamaabada) (2013). Controversiële documentaire van Yotam Feldman over de lucratieve Israëlische wapenindustrie, waarin wordt gesuggereerd dat Israël Gaza gebruikt als proeftuin door daar iedere twee jaar bombardementen uit te voeren. Herh.: 16/10, 16.30, 18/10, 10.05.
  • ZDF, 0.20: Eiskalte Leidenschaft. Leni Riefenstahl und Arnold Fanck zwischen Hitler und Hollywood (2017). Documentaire over de verhoudingen tussen de meest radicale en controversiële regisseuse uit de filmgeschiedenis en een vergeten pionier uit de jaren twintig van de vorige eeuw.

maandag 15 oktober

  • Arte, 0.10: Die Teufelsschnur (2014). Documentaire over prikkeldraad, ooit bedacht als hulpmiddel voor veehouders, nu symbool voor symbool voor opsluiting en uitsluiting van mensen.

dinsdag 16 oktober

  • Vice, 16.30: Battle for Jerusalem. De aankondiging van Trump op 6 december 2017 dat hij de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem zou gaan verhuizen, veroorzaakte grote onrust. Vice-verslaggeefster Gianna Toboni sprak met leiders en burgers aan beide zijden van het Israëlisch-Palestijnse conflict over de gevolgen.
  • NPO 2 Extra, 23.00: Bob Dylan - No Direction Home. Muziekdocumentaire uit 2005 van Martin Scorsese over een van de meest invloedrijke en innovatieve muzikanten ooit, die in 1941 ter wereld kwam als Robert Allen Zimmerman.

woensdag 17 oktober

  • Mezzo, 18.00: Banlieues Bleues 2014. Afl.: Yom, 'Back to the Klezmer'. Klarinettist Yom exploreert met zijn ensemble de kruisbestuiving tussen Joodse bruiloftsmuziek en andere muziekstijlen.
  • NPO 2 Extra, 19.50: Volle zalen. Afl.: Acteur Bram van der Vlugt (1934). Van der Vlugt vertelt voor het eerst op tv over zijn Joodse moeder, die in de oorlog naar Auschwitz werd weggevoerd. Samen met Cornald Maas bezoekt hij het gemeentearchief in Den Haag, waar hij stuit op documenten over haar. In de Haagse wijk Bezuidenhout lopen Cornald en Bram door de straat van het ouderlijke huis van de acteur. Bram van der Vlugt was daar samen met zijn broer getuige van het 'vergisbombardement' van de geallieerden op 3 maart 1945 en moest vluchten.
  • NPO 2 Extra, 21.25: Souvenirs (2006) (Suvenirim). Nederlands-Israëlische documentaire waarin filmmaker Halil Efrat met zijn vader door Europa trekt, op zoek naar diens verleden als soldaat in de Tweede Wereldoorlog en de vele Hollandse liefjes die hij had.

donderdag 18 oktober

  • Canvas, 23.05: Leonard Bernstein - Larger Than Life (2016). Muziekdocumentaire over deze beroemde componist en dirigent die na het succes van West Side Story de wereld aan zijn voeten had.

vrijdag 19 oktober

  • NPO 2 Extra, 17.10: Suvenirim (2006). Nederlands-Israëlische documentaire waarin filmmaker Halil Efrat met zijn vader door Europa trekt, op zoek naar diens verleden als soldaat in de Tweede Wereldoorlog en de vele Hollandse liefjes die hij had.