vrijdag 20 april 2018

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 20 april 2018 jaargang 14, nummer 15
Onze columnisten deze week
 

Wandelen door Joods Rotterdam

Wandelen door Joods Rotterdam

Voor zijn stadswandeling Joods Rotterdam belicht heeft uw gids en geboren Rotterdammer Rob Snijders dit keer een bijzondere vorm gekozen, De route begint op de Coolsingel en gaat door het oudste deel van Rotterdam, waar de Joodse gemeenschap in de Maasstad ontstond. Hij vertelt de vele verhalen van Joods Rotterdam aan de hand van foto's op de plekken van toen.


Een van de bijzonderste plekken waar Rob u mee naartoe neemt, is de Sefardische begraafplaats Beis Hakkeworous aan de Jan van Loonslaan, niet ver van de Goudsesingel. Het is tevens de alleroudste Joodse plek in de stad: de begraafplaats werd in 1613 gesticht, een jaar eerder dan de beroemde begraafplaats Beth Haim in Ouderkerk aan de Amstel.

Zondag 13 mei gaan we met Rob 'in de benen', voor een cultuurhistorische ontdekkingsreis door de Joodse geschiedenis van Rotterdam. We hebben nog plaats voor 'meelopers', dus meldt u snel aan op onze website!

Hoe naoorlogs Joods Nederland zich ontwikkelde

Hoe naoorlogs Joods Nederland zich ontwikkelde

De reputatie van rabbijn Aron Schuster als streng, intolerant en onverzettelijk heeft welhaast legendarische proporties in de herinnering van velen. Dat hij van groot belang geweest is voor de wederopbouw van religieus Joods Nederland na 1945 staat vast: hij zag het als zijn opdracht Joods Nederland zo halachisch zuiver mogelijk terug te brengen.
Schusters onvermoeibare inzet maakte hem voor velen onvergetelijk, zowel in positieve als in negatievere zin. Met name de 'psak dien' (besluit van de rabbinale rechtbank) die hij uitvaardigde in 1966, waarin leden van de NIHS nadrukkelijk werden geadviseerd niet bij een liberale sjoel over de drempel te stappen, veroorzaakte veel ophef en echoode nog vele jaren na. Het bleef nog lang onrustig in Joods Nederland, zou je tegenwoordig zeggen …

In de lezing Opperrabbijn Schuster vertelt Bart Wallet over de historische context van dit gewraakte besluit, maar hij gaat zeker ook in op de vraag of rabbijn Schuster inderdaad kan worden gezien als laatste hoeder van de Nederlandse tradities.

We hebben nog een paar plaatsen beschikbaar voor deze boeiende lezing, de laatste die Crescas dit seizoen organiseert in samenwerking met het Genootschap voor de Joodse Wetenschap in Nederland.

Aanmelden kan nog steeds op onze website!

Meedenkers en ideeën gezocht!

Meedenkers en ideeën gezocht!

Op het Crescas-kantoor draaien de creatieve geesten overuren, want er wordt hard gewerkt aan het nieuwe programma voor het seizoen 2018-2019.
Maar wij zijn ook heel benieuwd naar úw mening - het gaat immers om u! Wilt u ons laten weten wat volgens u beslist niet mag ontbreken in het nieuwe programma?
Dat kan een specifiek onderwerp zijn, een thema, een bijzondere spreker, een locatie die aandacht verdient: voel u vrij om in de breedte én in de diepte met ons mee te denken!

Stuur uw suggesties naar info@crescas.nlEn… hoe eerder u uw idee aan ons laat weten, des te meer tijd wíj hebben om ermee aan de slag te gaan!

Bij voorbaat onze hartelijke dank!

Het weekend van Crescas

Het weekend van Crescas

De tien cursisten van de kookworkshop J'Ottolenghi kwamen zondag 15 april voor de één na laatste keer bij elkaar voor een even leerzame als gezellige en smakelijke les 'toveren met groente'.
Zondag 22 april sluiten we deze zeer succesvolle cursus af, en als u kunt en wilt: we hebben twee plaatsen vrij aan de fornuizen van Esther's Cookery! Aanmelden op de bekende manier: info@crescas.nl en via onze website.

J'O stripje3

In Artis hadden zich, ook op zondag 15 april, zeventien mensen verzameld om de wandeling Oorlog in Artis mee te maken. Onder leiding van gids Raya Lichansky hoorden, zagen en beleefden ze de bijzondere geschiedenis van de Amsterdamse dierentuin, waar enkele honderden mensen - geholpen door tal van medewerkers, van de directeur tot de oppassers - tijdens de Duitse bezetting een veilig heenkomen vonden.
Het zijn verrassende, soms ontroerende verhalen, die maken dat u nooit meer op dezelfde manier over de Papegaaienlaan zult lopen, het Aquarium binnengaat of naar de roofdieren op het leeuwenterras kijkt.
Zondag 27 mei maken we de wandeling opnieuw, en u kunt erbij zijn! Ook in dit geval: aanmelden via onze website.

AiO stripje2

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week
Het meisje dat bleef leven, het waargebeurde verhaal van Hedy Epstein, die zoekt naar sporen van haar ouders die verdwenen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Italiaanse schrijvers Luca Crippa en Maurizio Onnis schreven het boek in nauwe samenwerking met Hedy Epstein (1924-2016), de roemruchte politiek activiste en Sjoa-overlevende.
Historica Katja Happe schreef met Veel valse hoop de geschiedenis van de Jodenvervolging in Nederland 1940-1945 op een manier die het boek nu al tot standaardwerk over de vervolging van de Nederlandse Joden bestempelt.
Ook De ondergang van het Nederlandse Jodendom, eerste kroniek over de Jodenvervolging, mei 1943 is geschreven door een opmerkelijk goed geïnformeerde ooggetuige,te weten Sally de Jong, tweelingbroer van Loe de Jong (Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog). Voor Sally De Jong (1914-1945) was het optekenen van deze kroniek over de Jodenvervolging, tijdens zijn vlucht voor de nazi's in 1943, een verzetsdaad.

Uitgelicht

Het overlijden op 9 april 2018 van de roemruchte pedagoge Lea Dasberg (1930–2018) heeft vooral in relatief kleine - lees Joodse - kring aandacht gekregen. In de landelijke media geen woord, en googelen op haar naam levert geen geactualiseerde informatie op. Het NIW publiceerde op 13 april een mooi In Memoriam van deze bijzondere vrouw, wier scherpe geest in haar laatste jaren verwoest werd door zware dementie.
Wie het werk van Lea Dasberg niet kent en wil weten waarom ze door zovelen werd bewonderd, maar ook controverses opriep: leze Grootbrengen door kleinhouden als historisch verschijnsel, waarin Dasberg onderbouwde kritiek levert op de idealistische, anti-autoritaire opvoedingsstijl en betoogt dat de eigen kinderwereld, waarin het kind 'om bestwil' wordt afgeschermd van de maatschappelijke werkelijkheid, niet realistisch is omdat geen rekening wordt gehouden met de materiële en maatschappelijke omstandigheden van kinderen en hun opvoeders. In 2016 publiceerde Marion de Ras de biografie Lea Dasberg, historica en pedagoog. Hovernier in het hof der historie, de neerslag van een groot aantal vraaggesprekken met Lea Dasberg. Daarin wordt ook veel aandacht besteed aan Dasbergs opinies over de 'tweede generatie', de Sjoa en de Joodse historicus Jacques Presser.

In het Engels

In 2011 verscheen bij uitgeefagentschap Gibbon Mitswa en christenplicht, bescheiden helden uit de illegaliteit, een uniek verhaal van twee eigenzinnige mensenredders. De Joodse Max Léons deed vanuit zijn onderduik verzetswerk onder de schuilnaam Nico, samen met domineeszoon Arnold Douwes. Het tweetal runde een onderduikorganisatie van de vermaarde Johannes Post en wist honderden onderduikers uit heel Nederland een veilig heenkomen te bezorgen. Voor Max Léons was het mitswe, voor Arnold Douwes zijn plicht als christen.
De verhalen van Léons en Douwes zijn onlangs in Engelse vertaling verschenen onder de titel Run Hiding Places,
a Jew and a Christian in Occupied Holland
. Waargebeurde, kleine verhalen van groot belang, die op deze wijze een veel groter, internationaal lezerspubliek krijgen.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Frits Barend gaat zondag 22 april bij de Amsterdamse Boekhandel in gesprek met Ivo Weyel over diens boek Oorlogszoon. Graag vooraf aanmelden op info@deamsterdamseboekhandel.nl of telefonisch op 020-4218324. Toegang: € 2,50.
  • David Grossman ontvangt donderdag 19 april de Israëlische Prijs voor Hebreeuwse Literatuur en Poëzie 2018. Volgens de minister van Onderwijs Naftali Bennett is Grossman "one of the most moving, profound and influential voices in Israeli literature."
  • Auke Zeldenrust presenteert maandag 23 april bij Boekhandel Van Rossum zijn boek De Joodse bruiloft, een koffer vol oorlogsgeheimen. De toegang is vrij, aanmelding vooraf per mail of telefonisch op 020-4707077 wordt op prijs gesteld.
  • De Belgische journaliste Margot Vanderstraeten heeft de nominatie voor de E. du Perronprijs 2017 voor haar boek Mazzel tov verzilverd: ze heeft de prijs gekregen.
  • Een interessant artikel van Liliane Waanders over de 'do's & don'ts' waar biografen tegenaan lopen op Literair Nederland.
  • Maandag 23 april wordt bij Spui25 Oorlog in de collegebanken gepresenteerd, het resultaat van het door Jeroen Kemperman verrichte onderzoek naar Nederlands studentenverzet onder Duitse bezetting.
  • Het initiatief 'BoekPerWeek' van de Bibliotheek loopt al een tijdje, maar u kunt gewoon aanschuiven!
  • Op het literaire weblog Tzum een bespreking van De verdwijning van Josef Mengele van Olivier Guez.
  • Leuk om eens rond te kijken: de literaire website MeanderMagazine.

Vers uit de ramsj geplukt
In Een ministerie van buitengewone zaken (2016) vertelt Nathan Englander het verbijsterende en nog niet eerder vertelde verhaal van de Joodse gemeenschap in Buenos Aires, aan de vooravond van de militaire coup.
Walter Isaacson beschrijft in De uitvinders (2014) hoe een groep hackers, genieën en nerds de digitale revolutie ontketende. De voormalige hoofdredacteur van Haaretz schreef Arik (2013), de biografie van Ariel Sharon (1928-2014), die als militair en politiek leider de complete moderne geschiedenis van Israël beleefde en mede vorm gaf, tot hij in 2006 door een zware hersenbloeding werd getroffen.

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is. Amsterdam is de komende week wel the place to go to, maar misschien hebben wij een activiteit of evenement gemist dat hier wel had moeten worden genoemd?

Als u ons tijdig (maar ook weer niet té lang van te voren - twee à drie weken is het beste!) laat weten wat er waar te doen is: een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Utrecht: Kamerorkest Trajectum speelt tijdens het Voorjaarsconcert een Joods programma met muziek van Sergej Prokofiev, Max Bruch, Or Oren en Louis Lewandowski. Het concert wordt op dinsdag 24 april herhaald in de Uilenburger Synagoge.
  • Amsterdam: 'De kloof tussen de geschiedschrijvers en hun publiek – en de mogelijke gevolgen' is de titel van een minisymposium dat wordt georganiseerd door het NIOD en uitgeverij Verbum, ter gelegenheid van de verschijning van Loe de Jongs Jodenvervolging in Nederland 1940-1945. Centraal staat de vraag of er nog historici zijn die, zoals De Jong, in staat zijn een samenhangend en overtuigend beeld van de Tweede Wereldoorlog (of vergelijkbare episodes) te creëren. Of is de versplintering, de "vergruizing van het beeld" onvermijdelijk, zoals de befaamde historicus Jan Romein ooit voorspelde?
  • Enschede: 'Enschede in Verzet' is de titel van een tentoonstelling die van 2 april tot en met 30 mei is te zien in de Synagoge in Enschede, als resultaat van een samenwerking van de Synagoge en de website SecondWorldWar.nl.
  • Amsterdam: Van militair historicus Sir Antony Beevor verschijnt volgende maand Arnhem: The Battle of the Bridges. WWII and Lessons from the Past, over de belangrijkste veldslag tijdens de Tweede Wereldoorlog op Nederlandse bodem. Gelijktijdig verschijnt de Nederlandse vertaling De Slag om Arnhem. Woensdag 25 april is Beevor te gast bij De Balie, waar hij in gesprek zal gaan met De Balie-directeur Yoeri Albrecht over de staat van het huidige Europa. Welke lessen biedt het verleden ons om het heden te begrijpen?
  • Amsterdam: 'Songs Along the Way', een nieuwe compositie van Jeff Hamburg wordt op donderdag 26 april (Uilenburger synagoge) en zondag 29 april (in Stichting de Roos) uitgevoerd door het Rietveld Kamermuziekensemble'
  • Groningen Koning Willem-Alexander en zijn familie bezoeken op 27 april Groningen. Vanwege het grote aantal te verwachten bezoekers aan de stad zal Synagoge Groningen al vanaf 9.30 uur (i.p.v. 13.00 uur) geopend zijn. Gedurende de openingsuren zal er middels een serie ‘flitslezingen’ aandacht worden geschonken aan de bijzondere band tussen het koningshuis en de Joodse gemeenschap. Historicus Geert Volders zal aan de hand van diverse anekdotes en beeldmateriaal de relatie tussen het Huis Oranje-Nassau en Joods Groningen toelichten. De flitslezingen zijn om 10.30, 13.30 uur en 15.00 uur. Duur ca. 20 minuten. Entree €5,- (incl. flitslezing en rondleiding).
  • Amsterdam: Tijdens het Nationale Herdenkingsdebat, maandag 30 april, discussiëren Kiza Magendane, Robert Vuijsje en Rikko Voorberg over de rol en functie van de Nationale Dodenherdenking en andere herdenkingen op 4 mei. Centraal staat de vraag 'wie en waarom we herdenken'.

Volgende week besteden we in deze rubriek uitgebreid aandacht aan activiteiten en evenementen rond 4 en 5 mei.

In de Digibieb
De 'Nerveuze vertellingen' van Jacob Israel de Haan

In de Digibieb

"Deze Vertellingen zijn van een exquize en curieuse schoonheid", aldus oordeelde letterkundige en publicist Frans Netscher (1864-1923 in zijn blad De Hollandsche Revue in 1908 over de Nerveuze vertellingen van Jacob Israël de Haan.
De laatste uitgave van het boek, met een indrukwekkend zwart omslag, is de meest recente toevoeging aan de collectie boeken van deze dichter van het Joodse lied, schrijver van twee homoseksuele romans, rechtskundige, marxist, zionist en anti-zionist en ongetwijfeld één van de boeiendste personen uit de Nederlandse letterkunde.

Een uitvoerige inleiding van 48 pagina's, bij de heruitgave in 1983 geschreven door Rob Delvigne en Leo Ross, gaat vooraf aan de vijf vertellingen. In de inleiding zijn ter illustratie van het betoog van beide literatoren enkele korte prozastukken van De Haan opgenomen.

Neerlandicus Nop Maas besprak voor NBD Biblion in 1983 de laatste uitgave van de Nerveuze vertellingen: "Het 'nerveuze' in de titel staat voor de verlustiging in datgene wat de 'middelmatigen' verafschuwen: marteling als genot, de aantrekkelijkheid van het monsterachtige, etc. De Haan toont zich in deze verhalen misschien wel de beste vertegenwoordiger van het dekadentisme in de Nederlandse letterkunde van rond de eeuwwisseling."

Dat maakt nieuwsgierig, en u als lezer van onze website en bezoeker van de Digibieb hebt geluk: met de uitgave uit 1983 zijn de Nerveuze vertellingen voor het grote lezerspubliek beschikbaar gekomen. In de beginjaren van de 20ste eeuw werden de Nerveuze vertellingen in literaire periodieken gepubliceerd, waarna ze lange tijd uit beeld verdwenen. In 1981 en 1982 verschenen ze (incompleet) in bibliofiele edities met een zeer beperkte oplage.
De afbeelding toont een illustratie bij het verhaal 'Over de ervaringen van Hélénus Marie Golesco'.

In 1983 besloot uitgeverij Bert Bakker tot een heruitgave. Die editie is alleen antiquarisch te vinden, maar nu dus ook in de Joodse Bibiliotheek van Crescas. Lees vooral ook de twee krantenknipsels die de tekst joodsebibliotheek.nl voorafgaan: ze verduidelijken de flaptekst van het boek zoals hieronder geciteerd.

"De uitzonderlijkheid van het schrijverschap van JACOB ISRAEL DE HAAN is er de oorzaak van dat zijn proza tientallen jaren lang vrijwel onopgemerkt bleef of zelfs opzettelijk genegeerd werd. Ook is een belangrijk deel van zijn werk zoek geraakt of gemaakt. Van zijn NERVEUZE VERTELLINGEN zijn er vijf bewaard gebleven. Zij plaatsen DE HAAN in het gezelschap van Oscar Wilde, in een Europese stroming die men wel als 'decadente romantiek' of 'romantic agony' aanduidt.
Schoonheid en wreedheid, sex en dood worden met elkaar verbonden als op de beste bladzijden van Gerard Reve. Er komt in deze vertellingen geen normaal mens voor. Oplichting en diefstal, een moord en een monster, een vreselijke ziekte, absinth, het optreden van de baarlijke Duivel en van Jezus die in een bijzonder netelige situatie verzeild raakt, en het ergste van alles - homosexualiteit - het is allemaal in onze vaderlandse letterkunde hoogst ongewoon. Ook de stijl is decadent: een bewust en kieskeurig zoeken naar bijzonderheid van uitdrukking, veeleisend, ‘kunstvol’. De lectuur van deze verhalen geeft een esthetisch verfijnd en intens genot, dat met pijn gepaard gaat.
Daarvoor vond DE HAAN de term 'nerveus'."

Frederik van Eeden schreef in 1912 over DE HAAN: "he looks like a juvenile Cherub, but he is as daring as a devil with his pen."

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Haaretz publiceert de volledige tekst van de toespraak die David Grossman op dinsdag 17 april heeft gehouden tijdens een alternatieve herdenkingsbijeenkomst voor Israëlische en Palestijnse families die bij oorlogshandelingen iemand zijn verloren.
  • In de Forward verscheen een artikel over de vraag hoe Joods Ira Levins griezelverhaal Rosemary's Baby (1967) is.
  • Koning Willem Alexander opende 17 april de tentoonstelling 'Joden en het huis van Oranje. 400 bewogen jaren'. The Post Online focust naar aanleiding hiervan op koningin Wilhelmina.
  • New York Times schrijft over de uitkomst van een onderzoek naar wat mensen nog weten over de Sjoa.
  • Op New York Travel Guide vonden we het bericht dat op 18 april in Tel Aviv op Rothschild Boulevard de 'Sjwiel Ha'atsmaoet' (Independence Trail) is geopend, een wandeling met tien stops die het verhaal vertellen van de geboorte van Tel Aviv en het ontstaan van de staat Israël.
  • Wat heeft van Israël zo'n welvarende staat gemaakt? Startup Israel maakte een inventarisatie.
  • J.K Rowling geeft een masterclass 'Hoe antisemitisme te herkennen'. "Magisch", volgens JTA.
  • Cleveland Jewish News bericht over het 72 jaar bestaande links-seculiere Joodse periodiek Jewish Currents. Een nieuwe koers is nodig om ook 'millenials' te bereiken.

Website van de week
The Flying Camel

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Op de startpagina van The Flying Camel legt Daniel van Mourik uit waarom ze haar website deze naam heeft gegeven.

"Wie het onmogelijke niet nastreeft zal ook het mogelijke niet bereiken", en Daniel (sommigen onder u wellicht ook bekend als Ineke) doet precies dat, zoals moge blijken uit veel van de content van de website.

Op The Flying Camel vindt u een grote verzameling blogs met onderwerpen die variëren van Actualiteit, via Jodendom en Muziek tot Yiddish Culture.
Onder een afzonderlijke tab zijn Daniels gedrukte publicaties te vinden, en onder Over leert u Daniel van Mourik nader kennen.

Daniel is te vinden op Facebook - daar attendeert ze op nieuwe blogs op haar website. U kunt zich daarvan ook op de hoogte laten houden via e-mail. De aanmeldknop vindt u rechts onderaan de startpagina.

In the Picture
The Land of Promise

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

In het Spielberg Jewish Film Archive wordt een film bewaard uit 1935 die een beeld geeft van Israël toen het nog Palestina heette.
Palestina wordt daarin getoond als land met enorme mogelijkheden, waar mensen de eeuwenoude droom van een Joodse staat kunnen verwezenlijken, mensen die in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw Europa ontvlucht waren en in het nieuwe thuis hun ervaring met landbouw, handel en industrie inzetten om het land op te bouwen.

'The Land of Promise' is een van de eerste geluidsfilms over het land, gemaakt om mensen aan te sporen in het Joodse thuisland te investeren en zich er te vestigen. De film focust op wat seculiere zionisten in het zweet huns aanschijns hebben bewerkstelligd. De film, deels documentaire deels travelogue is, zeker voor die tijd, zeer vaardig gemaakt en brengt, mede door de vele close-ups, land en bewoners heel dicht bij.

Voor de een was 'The Land of Promise' een staaltje zionistische propaganda, voor de ander gaf de film een prachtig beeld van wat met gezamenlijke inspanning mogelijk kon worden gemaakt.

De film werd breed gedistribueerd en onder meer in het Frans ingesproken. De kopie die wij u laten zien, is Engels gesproken, met Hebreeuwse ondertitels.

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
20 - 27 april

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Woensdag 25 april heeft Arte een thema-avond over zeventig jaar Israël, en ook donderdag 26 april is Arte the channel to watch, vanwege de bijzondere speelfilm 'Der Staat gegen Fritz Bauer'.

vrijdag 20 april

  • NPO 2 Extra, 19.10: Rachmaninov - 2de Pianoconcert. Opname van een concert door het Gewandthausorchester Leipzig onder leiding van Semyon Bychkov, met als solist de fameuze Kirill Gerstein.
  • NPO 2 Extra, 20.30: Blind Spot: Hitler's Secretary (2002). Het verbijsterende verhaal van Hitlers persoonlijke secretaresse Traudl Junge die na zestig jaar verslag doet van haar werk voor deze tiran.
  • NPO 3, 22.00: De held. (2016). Als thriller vermomd familiedrama over de generaties lang doorwoekerende gevolgen van de oorlog. Gebaseerd op de gelijknamige roman van Jessica Durlacher, die samen met regisseur Menno Meyjes het scenario schreef.

zaterdag 21 april

  • NPO 2, 15.30: Fryslân Dok. Afl.: Joodse bruiloft (2018) ('De Joadske Brulloft') Barend en Mimi Boers vluchtten in 1942 voor de nazi's. Hun drie kinderen reconstrueren de vluchtroute dwars door bezet Europa. Een Brabantse boer smokkelt hun ouders de grens met België over; uiteindelijk wisten ze te voet Spanje te bereiken. Programmamaker Annet Huisman maakte met de kinderen van Barend en Mimi diezelfde tocht voor een tweedelige documentaire. Vandaag deel 1. Fries gesproken, Nederlands ondertiteld
  • NPO 2 Extra, 15.40: Blind Spot: Hitler's Secretary (2002). Het verbijsterende verhaal van Hitlers persoonlijke secretaresse Traudl Junge die na zestig jaar verslag doet van haar werk voor deze tiran.
  • NPO 2, 20.25: De zaak Menten. Laatste aflevering van dit driedelige, met een Gouden Kalf bekroonde docudrama waarin journalist Hans Knoop, hoofdredacteur van het weekblad Accent, in de jaren zeventig van de vorige eeuw geleidelijk persoonlijk betrokken raakt bij de jacht op de nog niet veroordeelde oorlogsmisdadiger Pieter Menten.

zondag 22 april

  • NPO 1, 10.30: VPRO Vrije geluiden. Met onder andere de Marokkaanse Sanaa Marahati, een van de meest begaafde en populaire malhoun-zangeressen van dit moment. Ze wordt beschouwd als muzikale bruggenbouwer tussen Arabische en Joodse muziek.

maandag 23 april

  • NPO 2, 21.20: Fryslân Dok. Documentaire waarin de kijker Maurits Cornelis Escher (1898-1972) en zijn werk ziet door de ogen van mensen die gefascineerd zijn door deze fascinerende kunstenaar. The Forward plaatste in 2013 een artikel over Escher.
  • NDR, radio, 22.00: Am Abend vorgelesen. Afl.: 'Ein Kind unserer Zeit' (1937) van de Duits-Hongaarse schrijver Ödön von Horváth (1901-1938), waarin een onbemiddelde, werkeloze jongeman dienst neemt in het Duitse leger om de grote zaak van de nazi-ideologie te dienen. Als soldaat spuit hij ongeremd zijn gedachten over het fascisme. Ein Kind unserer Zeit en Jugend ohne Gott zijn spraakmakende romans waarin de schrijver zijn kritiek op het nazisme niet onder stoelen of banken stak.

dinsdag 24 april

  • Arte tv, 20.15: Mein gelobtes Land (2017) ('Israel, une terre deux fois promise'). Eerste deel van een tweedelige documentaire over het ontstaan van het conflict in het Middenoosten. Deel twee wordt aansluitend uitgezonden.
  • Arte tv,. 22.00: Gesprächsrunde. Discussieprogramma naar aanleiding van het thema van deze avond: zeventig jaar Israël. De deelnemers aan het gesprek zijn op dit moment nog niet bekend.
  • Arte tv, 22.20: Inside Mossad (2017) ('The Mossad: Imperfect Spies'). De Israëlische Mossad geldt als de best geïnformeerde geheime dienst ter wereld. In deze documentaire van Duki Dror komen voor het eerst hooggeplaatste agenten van de Mossad aan het woord.
  • Arte tv, 23.50: Städte am Meer. Documentaireserie over aan zee gelegen steden. Afl.: Tel Aviv, de stad die haar bestaan dankt aan de ligging aan zee. "Jeruzalem bidt, Haifa werkt en Tel Aviv danst", zegt men in Israël.
  • Arte tv, 0.35: Ben Gurions Vermächtnis (2016). In het archief van de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem werd een zes uur durend interview ontdekt dat David Ben Goerion in 1968, vijf jaar na zijn aftreden, heeft gegeven. Wat zag hij als de belangrijkste uitdaging van zijn regeringsperiode?

woensdag 25 april

  • Arte tv, 20.15: Der Staat gegen Fritz Bauer (2014). Zonder de Duitse procureur-generaal Fritz Bauer (1903-1968) was ss-er Adolf Eichmann, die de logistieke regie voerde over de massavernietiging van de Joden, nooit opgepakt. In deze spannende speelfilm wordt duidelijk gemaakt waarom Bauer de Israëlische geheime dienst inschakelde voor Eichmanns opsporing in Argentinië, iets wat hem op een aanklacht wegens landverraad kwam te staan.
  • NPO 2 Extra, 21.15: Het spoor naar Auschwitz. Waarom hebben de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog de spoorlijnen naar Auschwitz en andere vernietigingskampen niet gebombardeerd? Hoe kon het gebeuren dat ook de gaskamers ongemoeid werden gelaten? Zijn er antwoorden te vinden op deze beladen historische vragen?
  • Arte tv, 21.50: Israel erzählt (2017) ('Israel: Stories of Modern Days'). Tien Israëlische schrijvers komen aan het woord over hoe zij hun land zien - opvallend anders dan buiten Israël doorgaans het geval is.

donderdag 26 april

  • NPO 2 Extra, 20.30: Het uur van de wolf. Afl.: Etgar Keret – Een waargebeurd verhaal. Documentaire van Keret-liefhebbers Stephane Kaas en Rutger Lemm over de Israëlische schrijver Etgar Keret (1967), die met zijn surrealistische verhalen vol humor wereldberoemd werd.
  • BBC 2, 22.00: Civilizations. Afl.: The Vital Spark.

vrijdag 27 april

  • Arte tv, 9.35: Mein gelobtes Land (2017) ('Israel, une terre deux fois promise'). Eerste deel van een tweedelige documentaire over het ontstaan van het conflict in het Midden-Oosten. Deel twee wordt aansluitend uitgezonden.
  • NPO 2, 21.05: Het Koningsdagconcert 2018. Koning Willem-Alexander, koningin Máxima, prinses Beatrix en prins Constantijn waren maandagavond 9 april 2018 aanwezig bij het Koningsdagconcert in De Oosterpoort in Groningen. Op het programma muziek van Leonard Bernstein. Ook werd meegewerkt door leden van het internationale dansgezelschap Club Guy & Roni, en Edwin de vries zingt liederen van de in 1968 gestorven volkszanger Ede Staal.
  • NPO 2, 23.00: Nu te zien. Afl.: Max Liebermann. In het Haags Gemeentemuseum is de tentoonstelling 'Max Liebermann. Een zomers impressionist' tot en met 24 juni te bezoeken. Ralph Keuning van Museum de Fundatie in Zwolle ging kijken.

(advertenties)


banner propra banner israelactie banner luna3 banner joodsamsterdam banner amphora banner jonet



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven