vrijdag 5 januari 2018

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 5 januari 2018 jaargang 14, nummer 1
Onze columnisten deze week
 

Het leven in Israël, in kunst en beeld

Het leven in Israël, in kunst en beeld

De hedendaagse beeldende kunst in Israël is het onderwerp van onze vierdelige (Engelstalige) cursus Israel through the Arts - Understanding Israel through artists and their work. Speciaal voor Crescas koos curator Ronit Eden het werk van Eliahou Eric Bokobza (1963), Gil Yefman (1979), Raya Bruckenthal (1975) en Zoya Cherkassky (1976), dat illustreert hoe het hedendaagse Israël hen inspireert.

Het leven in Israël, waar de veelbewogen geschiedenis nooit ver weg is, de geografische positie van het land de bewoners permanent alert houdt en de snel groeiende bevolking steeds diverser wordt, laat in het werk van deze vier kunstenaars zijn sporen achter. Fascinerend om te zien welke keuzes ze maken en hoe ze er vorm aan geven.
Het is een unieke kans Israël ook eens op déze manier te bekijken en te leren kennen.

De cursus start 24 januari, en er zijn nog plaatsen, maar schrijf u in vóór 8 januari om zeker te zijn van een plekje!

Mannenliefde en religie, een onmogelijke combinatie?

Mannenliefde en religie, een onmogelijke combinatie?

De derde en laatste film die Crescas, donderdag 18 januari 2018, in samenwerking met Lev vertoont, is Eyes Wide Shut (2009), de aangrijpende film over een liefdesrelatie tussen twee mannen die in een orthodox-Joodse wijk in Jeruzalem niet wordt geaccepteerd. De film is het debuut van de Israëlische regisseur Haim Tabakman (1975).

Wie niet horen wil, moet voelen, is de boodschap van de fatsoenspolitie aan het adres van slager Aaron Fleischman, die tot zijn eigen verbijstering verliefd wordt op zijn assistent Ezri, een jongeman met een reputatie als homo. De maatschappelijke onrust groeit, maar toch slaagt regisseur Tabakman erin de focus te houden op het innerlijke morele conflict van de hoofdpersoon. Liefde en religie kunnen verstikken én bevrijden, maar welke keus zal Aaron maken?
De film wordt ingeleid door Menno ten Brink, rabbijn van de LJG Amsterdam. U bent vanaf 18.00 uur welkom voor een kopje soep en een broodje, en na afloop van de film is er gelegenheid na te praten.

Aanmelden kan zoals gebruikelijk op onze website.

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week
Neuroloog en wetenschapshistoricus Oliver Sacks (1933-2015) bleef tot het eind van zijn leven gefascineerd door de vraag wat de mens tot mens maakt. Rivier van het bewustzijn bevat essays waarin hij die zoektocht van verschillende kanten vastlegde. Medisch journalist René Steenhorst maakte van De ontdekkingsreis van Bob Pinedo, patiëntendokter en kankerwetenschapper door de ogen van deze toponcoloog in feite een biografische schets van een halve eeuw kankergeneeskunde. Wij waren de gelukkigen van Georgia Hunter beschrijft de lotgevallen van de vijf broers en zussen Kurc die elk in een ander werelddeel de Tweede Wereldoorlog overleven.

In het Engels
Debriefing: Collected Stories van de Amerikaanse schrijfster Susan Sontag (1933-2004) is een verzameling autobiografische verhalende essays, die ieder voor zich illustreren hoe Sontag zichzelf zag: Joods, schrijfster, Amerikaan, "en wel in die volgorde."
In The New Yorker verscheen begin december een beschouwing over Sontag en haar werk.

Nieuwsberichten uit boekenland
- De eerste Schwob-leesclub van 2018 vindt plaats bij boekhandel Laan in Castricum op zondag 28 januari. Besproken wordt Rolien en Ralien van Josepha Mendels. Er zijn slechts 15 plaatsen beschikbaar, dus meldt u snel aan op uitgeverijcossee.nl.
- Wie van lijstjes houdt, is bij het literaire weblog Tzum aan het goede adres: daar zijn "de beste boeken van 2017", zoals uitgezocht door de redacties van tal van media, bijeengebracht. Ook Literair Nederland doet mee, maar pakt het iets anders aan: daar zijn het de eindejaarslijstjes van de recensenten die voor de website boeken kritisch lezen en beoordelen. Altijd leuk voor de veellezers onder u, dunkt ons.
- De presentatie van Exodus uit de vuurtoren, onderdeel van de serie memoires Schaduw achter en gezicht naar de zon van Dina-Perla de Winter, vindt plaats op donderdag 11 januari in AKO Beethovenstraat 42 in Amsterdam. Een sneak preview van het boek kunt u beleven op zondag 7 januari om 15.00 uur in de Amsterdamse Boekhandel in Buitenveldert. De schrijfster gaat dan in gesprek met journalist en radioman Gerard Klaasen. Graag vooraf aanmelden!

Vers uit de ramsj geplukt
Dat de Duitse schrijver Erich Kästner (1899-1974) heel wat meer schreef dan vroeger geliefde jeugdbestsellers als De vliegende klas en Emiel en zijn detectives bewijst de roman Naar de haaien. Een werkeloze jonge man doolt door Berlijn in de periode tussen de beurscrash van 1929 en de definitieve machtsovername door de nazi’s in 1933. Het boek werd in 1931 in Duitsland verkort, gecensureerd en onder een andere titel op de markt gebracht en in 1933 door de nazi's geheel verboden. In 2015 verscheen de Nederlandse vertaling, die nu dus roemloos in de ramsj is beland.
In De verbeelding van nacht en nevel bespreekt Ewout van der Knaap Nuit et Brouillard, de documentaire waarin de Franse cineast Alain Resnais al in 1955 een beeld van de Sjoa en de Duitse vernietigingskampen onuitwisbaar in het bewustzijn heeft gegraveerd.
Wellicht zegt de naam Oded Ezer u niets, maar deze Israëlische grafisch ontwerper maakt dat u, na het lezen van
The Typographer's Guide to the Galaxy, nooit meer 'zomaar' naar letters, opschriften en zelfs uw eigen handschrift zult kijken. Lees hier een boeiend interview met deze opmerkelijke designer.

Nieuw in onze nieuwsbrief: het Crescas Prikbord!

Nieuw in onze nieuwsbrief: het Crescas Prikbord!

Wie zoekt zal vinden, het is een mooie Hollandse zegswijze, maar hij komt niet altijd uit, helaas.

Crescas wil via de nieuwsbrief de zoekers helpen bij hun zoektocht. Misschien zoekt u mensen die u al lang uit het oog verloren bent, een boek waaraan u zulke goede herinneringen bewaart en dat niet meer in uw boekenkast staat. Wellicht wilt u de voorgeschiedenis weten van een voorwerp of een gebouw, de herkomst van de naam van een straat of brug, of kent u alleen nog de tweede regel van dat ene liedje, maar weet u de titel niet meer.
Stuur ons uw zoekvraag, liefst met zoveel mogelijk informatie, en wij zetten die voor u op het Crescas prikbord.
Wie weet krijgt u het antwoord waar u al zo lang naar op zoek was, en is de speld in dehooiberg eindelijk terecht!

De eerste die zijn vraag aan ons voorlegt is Frits Slicht, u wellicht bekend als drijvende kracht achter Het Geheugen van Oost Hij schrijft op zijn Facebookpagina:
"Ik ben voor het JHM, waar in het voorjaar de tentoonstelling Israël en Oranje te zien zal zijn, op zoek naar de muzikale uitvoering van het lied 'Israël en Oranje' [audio, dus - red.]. De tekst is van Ruth Sarphati, de muziek van Israël J. Olman. In de afbeelding hieronder staat meer informatie over het lied en de uitvoering."
Frits voegt eraan toe dat het lied niet op de dubbel-cd Mokum, Jeruzalem of the West staat.

Kunt u Frits helpen? Uw reactie graag naar lichansky@crescas.nl, wij sturen uw antwoord door naar de vraagsteller.

Alvast bedankt!

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit het culturele aanbod voor de komende tijd.

  • Amsterdam: Kurt Baschwitz - Peetvader van journalistiek en communicatie is de titel van een biografie van de Duits-Joodse grondlegger van de moderne journalistiek Siegfried Kurt Baschwitz (1886-1968). Het boek wordt op dinsdag 9 januari gepresenteerd. Het eerste exemplaar wordt uitgereikt aan emeritus professor Abram de Swaan.
  • Ypenburg: In Nesjomme, een vrolijk muziektheaterprogramma, maakt u donderdag 11 januari een muzikale reis van Oost-Europa naar de nieuwe wereld, waar Joodse emigranten een nieuw leven opbouwden. Flip de Liema speelt gitaar en vertelt, Anita Simons en Judith Hofstede zingen erbij.
  • Amsterdam: In het Nationaal Holocaust Museum i.o. kunt u op zondag 14 januari naar een themamiddag over de onderwerpen privacy en identiteit, als nevenactiviteit bij de tentoonstelling Persoonsbewijzen & Vervalsingen.
  • Amsterdam: in de editie van maandag 15 januari van Bucketlist Filosofie wordt Hannah Ahrendts bestseller The Origins of Totalitarianism besproken. In dit boek analyseert Ahrendt de rol van de leider, hoe de bevolking tot een eensgezinde massa wordt gesmeed en hoe ideologie het wint van de feiten. Actualiteit avant la lettre!
  • Rotterdam: de succesvolle dansvoorstelling Inside Out van ensemble Conny Janssen danst wordt in 2018 herhaald. Na twee try-outs in Schiedam en Rotterdam, vindt de première plaats op vrijdag 18 januari. In de voorstelling is een glansrol weggelegd voor de Israëlische danseres Adi Amit, die sinds 2012 aan het gezelschap verbonden is. Klik hier voor de volledige speellijst.
  • Delft: de synagoge biedt zondag 21 januari een podium aan het Quinteto Connora, dat een programma zal spelen met authentieke en modernere tango’s, milonga’s en walsen van onder meer Leo Lipesker en Astor Piazzolla.
  • Utrecht: het Israëlische ensemble Ancient Groove, winnaar van de de KunstenIsraëlprijs op het International Jewish Music Festival 2017 is zaterdag 20 januari te horen in Joods Cultureel Centrum MerkAz.
  • Amstelveen: de vertoning van de documentaire Sobibor Excavated, the 4 Stages of Deceit op dinsdag 23 januari in Cinema Amstelveen gaat zeker door! Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar. Ze kosten € 10 en kunnen worden besteld op stonefilmentv@gmail.com.
  • Amsterdam: rabbijn Lody van de Kamp komt dinsdag 23 januari naar OBA Staatsliedenbuurt om te vertellen over zijn historische roman Sara, het meisje dat op transport ging.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • In Raam op Rusland een In Memoriam bij het overlijden van Arseni Roginski, de man achter Memorial, de oudste post-communistische historische en mensenrechtenorganisatie in Rusland.
  • Helicon VMBO in Nijmegen haalde het nieuws met de jaarlijkse werkweek naar het concentratiekamp in Auschwitz. Journaliste Kaya Bouma ging vier dagen mee en doet verslag van haar ervaringen in de Volkskrant.
  • Voormalig journalist Elchanan Miller heeft een geheel eigen manier gevonden om vrede met de Palestijnen te sluiten. In Tablet een gesprek met Miller.
  • Op Jonet een kort bericht over de Dreaming in Yiddish Award, die eind december 2017 werd uitgereikt aan Shura Lipovksy tijdens het 6e Adrienne Cooper Legacy concert 'Zingen far Sholem' (Singing for Peace), op Yiddish New York aangekondigd als Yiddish Memorial Concert Honoring Shura Lipovsky.
  • Israel heeft nu zijn eigen 'Stonehenge', en Haaretz schrijft erover.
  • De luchtvervuiling in het centrum van Jeruzalem wordt onder handen genomen. Met ingang van 1 januari 2019 wordt een flink deel van de binnenstad tot milieuzone verklaard. Lees meer op mfa.gov.il.
  • Washington Post bespreekt Paula Shoyers boek The Healthy Jewish Kitchen: Fresh, Contemporary Recipes for Every Occasion en is aangenaam verrast.
  • Het Jaaroverzicht 2017 van de tweelingwebsites Joods Amsterdam en Joods Erfgoed Rotterdam is verschenen, en te lezen op joodsamsterdam.nl.

Uit de Joodse Canon
Centraal Joods Overleg

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl.
De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u online kunt bestellen.
Uit de Joodse Canon

In de Joodse Gids op jonet.nl lezen we over Centraal Joods Overleg: "Het CJO zorgt voor het bewaken van en het zo nodig opkomen voor de rechten en belangen van de Joodse gemeenschap in Nederland of van groepen en personen die van deze gemeenschap deel uit maken. Het CJO heeft daartoe structureel contact met de overheid, politieke partijen en relevante maatschappelijke organisaties." Het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap, het Portugees-Israëlitisch Kerkgenootschap, het Verbond van Liberaal-Religieuze Joden in Nederland, CIDI, FNZ, JMW, NJJ en BLEW zijn de organisaties die deelnemen in het CJO.
Vanuit die opdracht treedt het CJO regelmatig naar buiten, onlangs nog in verband met de aanval op restaurant Ha-Carmel in Amsterdam.

Het Centraal Joods Overleg Externe Belangen, zoals het CJO voluit heet, werd opgericht in 1998. In de Canon van 700 Joods Nederland wordt in het lemma 1997 Centraal Joods Overleg uit de doeken gedaan waarom deze stap zo belangrijk was.

*Wie meent dat de rust aan de Amstelveenseweg is weergekeerd: was het maar waar … Lees het recente bericht op wnl.tv.

Website van de week
Globes, Israel's Business Arena

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Globes is een zakenwebsite. Opgericht in 1995 presenteert de website nieuws over technologie, recht, marketing en bedrijfsmanagement.
Globes, Israel's Business Arena, de Engelse versie van de site, bevat een selectie uit de Hebreeuwse, en is afgestemd op wat ook internationaal interessant dan wel van belang is.

Een vluchtige blik op de startpagina leverde bijvoorbeeld het opmerkelijke artikel France sets up tax dept to investigate Jews over de geheime task force (de medewerkers spreken Ivriet) die witwassen en belastingontduiking aanpakt. De vraag is of Nederlandse media dit zullen oppakken: zelden of nooit wordt één specifieke nationaliteit zo op de korrel genomen.

Globes is vooral interessant voor personen die geïnteresseerd zijn in de economie van Israël.

Globes verzendt een nieuwsbrief, maar de Facebookpagina is zeker zo boeiend en actueel.

In the Picture
Life According to Agfa

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

We beginnen het nieuwe jaar meteen goed met de meermaals bekroonde speelfilm Life According to Agfa (Hachaiim alpi Aga) in 1992 gedraaid door Assi Dayan, de kleinzoon van de fameuze zionist Shmuel Dayan.
Life According to Agfa wordt nog altijd gezien als een van de belangrijkste Israëlische films.

"Mijn film is een parabel", zegt Dayan. "Ik wil vertellen over de problemen van dit land, waar de zionistische droom is gestorven, en over het dagelijks leven van de inwoners die daarmee moeten leven. Ik heb gekozen voor een kroeg, omdat dat een plek is waar mensen komen die willen vergeten dat we allemaal alleen zijn."

Die kroeg is Barbie's Bar, genoemd naar de nabijgelegen roemruchte psychiatrische inrichting Abarbanel. We volgen de beslommeringen van eigenaar Daliah, de mensen die er werken en de bezoekers. Daliah's zakenpartner Liora legt de gebeurtenissen in deze micro-afspiegeling van de Israëlische maatschappij vast met haar fotocamera.
Not for the faint-hearted, zou je kunnen zeggen over deze genadeloze politieke satire met een even onontkoombare als gruwelijke afloop.

In 2011, twintig jaar na de productie van de film, besteedde Haaretz in een artikel aandacht aan de film.

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
5 - 12 januari

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Zaterdag 6 januari biedt een moderne opera op NPO Radio 4, maar aanrader van de dag is, gewoon omdat de film zo prachtig is, Wim Wenders' briljante documentaire Cave of Forgotten Dreams. En verder: bij Arte tv een portret van de opzienbarende Berlijnse rabbijn Willy Wolff.

vrijdag 5 januari

  • NPO Cultura , 22.00: Ajami. Ingenieus geconstrueerde thriller uit 2009 van Yaron Shani en Scandar Copti over de wijk Ajami in Tel Aviv, waar Joden, moslims en christenen naast elkaar leven.
  • NPO 2, 22.45: Woman in Gold. Matig ontvangen drama uit 2015 over het juridische gevecht van de bejaarde Maria Altmann, nichtje van Adèle Bloch-Bauer, om 'Dame In Goud', het wereldberoemde portret dat Gustav Klimt tussen 1903 en 1907 van haar tante maakte, terug te krijgen.
  • BBC 1, 23.35: Graham Norton's Good Guest Guide. Graham legt uit hoe je een goede talkshowgast moet zijn. Op de bank Miriam Margolyes, Ricky Gervais en Julie Walters.

zaterdag 6 januari

  • NPO Radio 4, 14.00: Zaterdagmatinee. De opera *Babylon van de Duitse componist Jörgen Widmann speelt zich af tijdens de ballingschap van het Joodse volk in Babylon. De Israëlische balling Tammu en de priesteres Inanna verklaren elkaar de liefde. Tammu wordt geofferd. Inanna zweert haar man uit de onderwereld te gaan halen.
  • NPO Cultura, 18.10: Cave of Forgotten Dreams. Adembenemend mooie documentaire uit 2010 van de Duitse filmmaker Werner Herzog over de Chauvet-grot in de Ardèche, waar in 1994 muurschilderingen werden gevonden die 32.000 jaar oud bleken.

zondag 7 januari

  • NPO Radio 4, 14.00: Het Zondagmiddagconcert. De jonge Israëlische dirigent Lahav Shani dirigeert 'zijn' Rotterdams Filharmonisch Orkest. Rechtstreeks vanuit De Doelen.

maandag 8 januari

  • RTL 5, 20.30: Zwartboek. Oorlogsdrama uit 2006 over een Joodse verzetsvrouw die infiltreert bij de nazi's.
  • Arte tv, 23.50: Rabbi Wolff. Portret van rabbijn Willy Wolff (1927), die de visie heeft dat alles in het leven mogelijk is en dat het nooit te is om een nieuwe start te maken.

dinsdag 9 januari

  • BBC, 23.45: Canvey: The Promised Land. Op Canvey Island in de monding van de Theems, niet ver van Londen, zijn ultra-orthodoxe Britse Satmar chassidiem gaan wonen, op zoek naar betaalbare woonruimte.
  • NPO Cultura, 02.30: Ajami. Ingenieus geconstrueerde thriller uit 2009 van Yaron Shani en Scandar Copti over de wijk Ajami in Tel Aviv, waar Joden, moslims en christenen naast elkaar leven.
  • NPO Cultura, 04.30: Waltz with Bashir (Vals im Basjir). Bekroonde animatiedocumentaire uit 2008 van de Israëlische filmmaker Ari Folman over het bloedbad in de Palestijnse vluchtelingenkampen Sabra en Shatila in september 1982 in de Libanese hoofdstad Beiroet.

woensdag 10 januari

  • NPO Cultura, 20.05: A Family Affair. Veelbekroonde documentaire uit 2015 van cineast Tom Fassaert over de broze geschiedenis van zijn eigen familie, die wordt gekenmerkt door conflict. Zijn persoonlijke reis, die langs vier generaties leidt, wordt gecompliceerd als zijn grootmoeder hem onverwacht een bekentenis doet.
  • BBC 1, 22.00: Miriam's Big American Adventure. Driedelige serie waarin actrice Miriam Margolyes van Chicago naar New Orleans reist om het Amerika na Trump te leren kennen.

donderdag 11 januari

  • NPO 2, 23.50: Weiner. Documentaire uit 2016 over de Amerikaanse politicus Anthony Weiner. Hij heeft torenhoge ambities en tegelijkertijd een verbijsterend gebrek aan zelfcontrole. In korte tijd brengt hij zichzelf niet één, maar twee keer voor het oog van de gehele natie ten val.
  • NPO Cultura, 0.20: Ajami. Ingenieus geconstrueerde thriller uit 2009 van Yaron Shani en Scandar Copti over de wijk Ajami in Tel Aviv, waar Joden, moslims en christenen naast elkaar leven.

vrijdag 12 januari

  • NPO Cultura, 20.05: A Family Affair. Veelbekroonde documentaire uit 2015 van cineast Tom Fassaert over de broze geschiedenis van zijn eigen familie, die wordt gekenmerkt door conflict. Zijn persoonlijke reis, die langs vier generaties leidt, wordt gecompliceerd als zijn grootmoeder hem onverwacht een bekentenis doet.

(advertenties)


banner israelactie banner luna3 banner jonet banner propra banner amphora banner joodsamsterdam



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven