vrijdag 7 april 2017

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 7 april 2017 jaargang 13, nummer 14
Onze columnisten deze week
 

Denkt u met ons mee?

Denkt u met ons mee?

Op het Crescas-kantoor wordt hard gewerkt aan het nieuwe programma voor het seizoen 2017-2018.

Maar wij zijn ook heel benieuwd naar úw mening - het gaat immers om u! Wilt u ons laten weten wat volgens u beslist niet mag ontbreken in het nieuwe programma?
Dat kan een specifiek onderwerp zijn, een thema, een bijzondere spreker: voel u vrij om in de breedte én in de diepte met ons mee te denken!

Stuur uw suggesties naar info@crescas.nl, en wie weet gaan we ook met úw idee aan de slag!

Bij voorbaat onze hartelijke dank!

Ivriet leren in twintig uur? Het kan echt!

Ivriet leren in twintig uur? Het kan echt!

Het klinkt bijna ongelooflijk: een nieuwe taal leren in niet meer dan vijf dagen … Maar wij durven het aan onze stoomcursus Modern Hebreeuws aan te bevelen als de állersnelste manier om in heel korte tijd en haast spelenderwijs deze taal te leren.
In de twintig lesuren van deze intensieve vijfdaagse cursus leggen beginners een stevige basis, en bouwen gevorderden op twee niveaus verder op wat ze al weten. Het is hard werken en een steile leercurve, maar wel één met bewezen resultaat!

Twee hele dagen en drie avonden bent u met onze Crash Course 'onder de pannen'; we hebben de cursus zó gepland dat u geen vrije dagen hoeft op te nemen. Alle lessen worden gegeven in vrije uren in de avond en de vrije dagen zondag 21 mei en donderdag 25 mei (hemelvaartsdag).
Bij de cursus zijn lesmateriaal, drankjes en kosjere lunches inbegrepen!

De Israëlische zomer-oelpan, waarin cursisten worden ondergedompeld in de taal, heeft model gestaan voor deze Crash Course.

De Crash Course wordt gegeven op drie kennisniveaus. In welk niveau u het beste op uw plaats bent, kunt u in een kwartiertje testen met onze online Ivriettoets - een aanrader om maximaal rendement te halen uit de snelcursus!
Bel 020-6402380 of [mail][2] ons voor een toegangscode.

Er zijn op alle niveaus nog enkele plaatsen beschikbaar, dus laat deze gelegenheid niet voorbijgaan!

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven.

Versier je matse!

Versier je matse!

Een van de activiteiten die het JHM Kindermuseum ter gelegenheid van het tienjarig bestaan organiseert is een matseversierwedstrijd. De finale is op zondag 23 april. Er is nog meer dan voldoende tijd voor kinderen en kleinkinderen om matses te versieren. Uiterlijk 10 april moeten de deelnemertjes een foto van de versierde matse op Instagram of Facebook (laten) plaatsen, met de hashtag #JHMKindermuseum10jr.

Uit deze online inzendingen worden de tien mooiste matses gekozen, en de makertjes mogen over hun creatie komen vertellen tijdens de finale. In de jury zit onder meer banketbakker Siemon de Jong, u vast bekend van het telvisieprogramma Taarten van Abel. Alle geselecteerde matseversierders krijgen een prijs, en de winnaar krijgt bovendien een geweldige Grote Prijs!

Zie voor meer informatie (en de rest van de feestkalender): jck.nl.

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week maar liefst vier splinternieuwe boeken van Nederlands-Joodse schrijvers. Om te beginnen Thuis bij de vijand waarvoor Natascha van Weezel de stand van zaken van moslims en Joden in Nederland onderzocht. Marijke Barend-van Haeften en Frits Barend beschrijven in Matzes en mie de lotgevallen van hun families tijdens en na de Sjoa en de Japanse kampen. Bianca Stigter maakte een boek over de zichtbare en onzichtbare sporen van de oorlog in Amsterdam. Mede door de vele illustraties is Atlas van een bezette stad. Amsterdam 1940-1945 zelfs als wandelgids te gebruiken. Het postuum uitgegeven Ons Jodendom van Dick Houwaart bevat artikelen van negentien van naam bekende Nederlandse Joden.

  • Precies op tijd voor Pesach: de splinternieuwe, door LJG Nederland uitgegeven Seder Moadiem Lesimcha, machzor (gebedenboek) voor Pesach, Sjawoeot, Soekot en Simchat Tora. Deze uitgave vervangt gedeeltelijk de vorige machzor voor deze belangrijke feestdagen zoals dat jarenlang in gebruik was bij de liberaal-joodse gemeentes in Nederland.

Engelstalig: Voor Narratives from the Sephardic Atlantic onderzocht Ronnie Perelis, verbonden aan de Yeshiva University in New York, de geschiedenis van crypto-joodse 'nieuwe Amerikanen' ten tijde van Columbus en baseerde zich daarbij op drie autobiografische teksten van Luis de Carvajal (1539-1591), ontdekkingsreiziger Antonio de Montezinos, overleden in 1650, (ook bekend als Aharon Levi, en bevriend met Menasse ben Israel) en Manuel Cardoso de Macedo (in 1585 geboren als Abraham Peregrino), die zich van het christendom bekeerde tot het jodendom.

Vers uit de ramsj geplukt: Joshua Wolf Shenk laat in De kracht van het tweetal zien wat er gebeurt als er een vonk overslaat tussen twee briljante zielen die aan elkaar gewaagd zijn, zoals Vincent en Theo Van Gogh, John Lennon en Paul McCartney en Steve Jobs en Steve Wozniak (Apple). Heraus, Professoren! van Guy Schrans is een verzameling pijnlijke verhalen van enkele Duitse professoren die zich vanaf 1933 onder druk van de meedogenloze tirannie van het nazisme als Joden verplicht zagen te emigreren en een nieuw leven te beginnen in Engeland. De laatste huzaar, verzet zonder kogels, herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog bevat de memoires van de in 2009 overleden Tonny van Renterghem, die voor zijn illegale activiteiten door de Duitsers ter dood werd veroordeeld, maar wist te ontkomen en na de oorlog een van de initiatiefnemers werd van het project De Ondergedoken Camera in Amsterdam.

En verder:

  • In The Guardian een necrologie van Jevgeni Jevtoesjenko (1932-2017), de Russische dichter die zich in zijn werk altijd fel verzette tegen antisemitisme (Babi Jar) en de terreur van Stalin.
  • Zondag begint op NPO 2 de 'documentaire vertelling' Himmlers hersens heten Heydrich, gebaseerd op de bestseller HhhH van Laurent Binet. De VPRO maakte er een fraaie website bij.

  • Bij de Amsterdamse boekhandel Jimmink op 9 april om 14.00 uur in de Literaire Salon: informele boekenreceptie met Simon Hammelburg en zijn boeken. Graag vooraf aanmelden op htinorcenti@hotmail.com of telefonisch op 06-46590516.

  • Donderdag 13 april: Guus Luijters (In Memoriam en * De Kinderkroniek) over de Tweede Wereldoorlog in de maandelijkse literaire talkshow *Literaire Donderdag (LiDO) in Café Belcampo te Amsterdam.
  • Thuis bij de vijand van Natascha van Weezel ligt sinds 4 april in de boekwinkels, en wordt woensdag 19 april officieel gepresenteerd in Pakhuis de Zwijger.
  • Moment Magazine ontdekte, vlak voor Pesach, nog een paar splinternieuwe kookboeken.

Achter het nieuws in Israël

Achter het nieuws in Israël

Van 2 tot en met 9 juli 2017 organiseert het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI) een studiereis naar Israël. De inschrijving staat open voor journalisten, columnisten, opinieleiders, beleidsmakers en beleidsambtenaren werkzaam op ministeries en in de Tweede Kamer met een specifieke interesse in het Midden-Oosten.
De reis voert langs tal van plaatsen door het gehele land en op die manier verwerven de deelnemers brede kennis over zowel de geschiedenis als de actualiteit van Israël en de Palestijnse gebieden.

Net als voorgaande jaren vinden tijdens deze studiereis ontmoetingen en gesprekken plaats met Israëlische politici van links tot rechts in het politieke spectrum, Joodse en Arabische journalisten, Joodse en Arabische Israëli’s en experts op deelgebieden. Op de Westelijke Jordaanoever spreken de deelnemers met Palestijnse politici, journalisten en andere prominenten.

Aanmelding kan tot en met 23 april. Zie voor meer informatie en vereisten cidi.nl.

De culturele agenda

De culturele agenda

Er weer weer heel wat te genieten de komende tijd!

  • Amsterdam: In samenwerking met het NIOD geven René Kok en Erik Somers op zaterdag 8 april een lezing over hun recent verschenen, bijzondere fotoboek: Stad in oorlog - Amsterdam 1940-1945 in foto’s.
  • Espel: Peter Hein exposeert vanaf 9 april een aantal van zijn bronssculpturen in de beeldentuin van Galerie de Paardenstal, een van de mooiste van Nederland.
  • Amsterdam: Frits en Marijke Barend presenteren zondag 9 april hun boek Matzes en mie, waarin ze de geschiedenis vertellen van een familie die zowel door de Sjoa als door de Japanse oorlogsterreur werd getroffen. LET OP: graag per mail uw aanwezigheid melden!
  • Borne: In de Bornse synagoge opent 16 april een tentoonstelling met reproducties van werk van Charlotte Salomon (1917-1943). Te zien tot en met 7 mei.
  • Utrecht: Armando, beeldend kunstenaar en schrijver, en accordeonist Oleg Lysenko komen donderdag 20 april samen in de voorstelling Ik hoorde dat er geluisterd werd, een unieke cross-over van literatuur en muziek waarin Armando voorleest uit eigen poëzie en proza en Oleg daarbij passende muziekfragmenten speelt van onder meer Victor Vlasov, Pjotr Iljitsj Tsjaikovski en Igor Strawinsky.
  • Amsterdam: De Israëlische vijfmans jazzformatie rondom saxofonist Amos Friedman speelt een mix van jazz en wereldmuziek op 22 april in Café Belcampo (Hannie Dankbaarpassage 10) en 23 april in Zaal 100, Podium voor Ongehoord Geluid (De Wittenstraat 100). Beide optredens vinden plaats in het kader van de concertserie Muziek Verbindt, een initiatief van KunstenIsrael, die ook de kaartverkoop verzorgt.
  • Amsterdam: Paul Glaser komt zondag 23 april bij de Amsterdamse Boekhandel vertellen over zijn boek Dansen met de vijand.
  • Elburg: In foto's vertelt Bobby Regensburg (1981) over zijn rondreis door Israël. Dit beeldverslag over zijn kennismaking met het land en zijn bewoners is nog tot en met 6 mei 2017 te zien in Museum Synagoge Elburg.

En ook nog:

  • Door de nacht klinkt een lied, de muziektheatervoorstelling over drie zangeressen tijdens de Tweede Wereldoorlog: de Joodse Jetty Paerl die vluchtte naar Londen en daar voor Radio Oranje zong, de eveneens Joodse Jetty Cantor die in het cabaret van Kamp Westerbork terecht kwam en Conny Stuart, die bleef doorwerken tijdens de oorlog en zich moest aanmelden bij de Kultuurkamer. Mirjam van Dam, Monique de Adelhart Toorop en Jetta Starreveld zingen bijzondere Nederlandstalige liedjes uit de jaren 1937 tot 1945 en brengen deze periode ook in verhalen tot leven. De voorstelling speelt tot en met 7 mei in tal van Nederlandse theaters. Data en locaties onder de link.
  • Twee evenementen in het kader van de tentoonstelling Samuel Jessurun de Mesquita in het Joods Historisch Museum: woensdag 19 april om 14.00 uur een lezing door Jelka Kröger (projectmedewerker collecties/tentoonstellingen) waarin ze uitgebreid vertelt over leven en werk van de kunstenaar. Aanmelden kan tot uiterlijk twee dagen tevoren via vrienden@jck.nl of 020 5310315. Zondag 23 april de lezing Verbeelde Idealen van de Amsterdamse School, door Alice Roegholt, directeur van Museum het Schip in Amsterdam.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • De jaarlijkse Pesachdiscussie over wel of geen kitnijot (kleinkorrelige producten) is weer in volle hevigheid losgebarsten, en dit jaar doet The New Yorker ook een duit in het zakje.
  • Zangeres Shura Lipovsky werd op 17 maart jongstleden een uur lang door Annemiek Schrijver geïnterviewd voor Radio Bloemendaal.
  • Wie besluit een ultra-orthodoxe gemeenschap te verlaten betaalt een hoge prijs, schrijft The New York Times.
  • Tablet schrijft over de twee Israëlische dichters wier beeltenis is vereeuwigd op nieuwe bankbiljetten. Rachel Bluwstein (1890-1931) siert het biljet van NIS 20, Lea Goldberg (1911-1970) staat op dat van NIS 100.
  • Times of Israel bezocht het naar Israëlisch voorbeeld opgezette jeugddorp Agahozo Shalom in Rwanda.
  • Een vijftal anders dan andere haggadot werden ontdekt door JTA.
  • In Israël wordt onderzocht of het mogelijk is PTSS (post-traumatisch stress syndroom) ongedaan te maken. Lees meer in Israel21C.
  • Zouden de verloren tempelschatten toch nog kunnen worden teruggevonden? Net interessant genoeg om de link naar Breaking Israel News (Latest News from a Biblical Perspective) te plaatsen.

Uit de Joodse Canon
1974: CIDI

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl.
De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u online kunt bestellen.
Uit de Joodse Canon

Binnenkort vertrekt weer een door het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI) georganiseerde studiereis naar Israël voor mensen die in hun werk op een of andere manier te maken krijgen met dat kleine stukje land dat ligt ingeklemd tussen Libanon, Syrië, Jordanië en Egypte, met de Westelijke Jordaanoever als eeuwig twistpunt.
De reis is in zekere zin een direct uitvloeisel van de politieke situatie die in 1974 de aanleiding vormde voor de oprichting van het CIDI.

De nasleep van de Jom Kipoeroorlog, die op 22 oktober 1973 door Israël met succes was beëindigd, maakte correcte informatie over het Israëlisch-Arabische conflict noodzakelijk, mede omdat binnen het politieke spectrum ook andere, niet-Israëlgezinde geluiden werden gehoord.

In de Canon van 700 jaar Joods Nederland is het lemma 1974: CIDI gewijd aan de oprichting en ontwikkeling van dit belangrijke instituut.

Website van de week
De koosjere hamvraag

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

De titel van de website van deze week verwijst naar het gelijknamige televisieprogramma dat in 2012 en 2015 bij de Joodse Omroep te zien was en dat van de buis verdween toen de zendgemachtigde werd wegbezuinigd.
Dankzij de site De koosjere hamvraag is niet alles verloren, integendeel.

Jigal Krant maakte in 2012 en 2015 in totaal twaalf uitzendingen waarin hij de kijker via zijn kritische blik liet meekijken in de Joodse keuken. Daarbij stond de koosjere hamvraag centraal: zijn de meer dan tweeduizend jaar oude gastronomische beperkingen die gelovige Joden zichzelf opleggen nog wel te rijmen met het voedsel in de moderne tijd? Er moet heel wat gelaveerd worden tussen de traditionele regels en gebruiken. Jigal onderzocht in zijn ontmoetingen met rabbijnen en voedselproducenten, en niet te vergeten de mensen die zich houden aan het kasjroet, het waarom van kosjer eten en confronteerde hen met zijn soms lastige vragen. De koosjere hamvraag is een soort Consumentenbond met een koosjere tik, vermeldt de tekst bij de uitzendingen.
Alle afleveringen van De koosjere hamvraag zijn onder de tab Uitzending gemist terug te kijken - een klik opent een apart venster. Voor u besluit wat u wilt bekijken: de tab Afleveringen vat samen wat in de uitzending wordt behandeld.

Ondertussen was Jigal Krant sinds maart 2012 ook al te vinden in het NIW, waarvoor hij om de week in De kosjere keuken (een 'o' minder - een kwestie van keuze en taal) een column schrijft over recepten, gebruik en herkomst van ingrediënten en de Joodse culinaire tradities die hij smakelijk en met soms een flinke snuif ironie aan de lezer serveert.
Ze zijn allemaal terug te vinden onder Columns en recepten. Een klik op het recept van uw keuze betekent een download van de betreffende pagina uit het NIW naar uw eigen computer. Ook de artikelen die hij schreef voor het NIW, zoals het grote interview met Yotam Ottolenghi, zijn op deze manier terug te lezen en te bewaren.

Figuranten bevat 'de unusual suspects van De koosjere hamvraag', de mensen die Jigal ontmoette voor de televisieprogramma's: ere wie ere toekomt!

De koosjere hamvraag had over media-aandacht niet te klagen, getuige de tab Media. Ook hier komen sommige items als pdf op uw computer binnen, andere zijn online te lezen.

Jigal Krant is te vinden op Facebook en Twitter, en denk niet dat hij daar sinds 2012 niets meer heeft geplaatst: zijn tijdlijn start met een pinned tweet!

In the Picture
Seder Crew Six13

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

De Joodse, prijswinnende a cappella zesmans-boyband ging aan de haal met de hit single Shape of You van Ed Sheeran en maakte er een aanstekelijke Pesachversie van.

Mike Boxer, Eric Dinowitz, Robert Operman, Craig Resmovits, Jacob Spadaro en Mordy Weinstein maken er voor minder goed ingevoerden meteen een lesje Pesachtradities van.

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
7 - 14 april

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Het aanbod is mager deze week, u krijgt een luistertip: het hoorspel Geen Noot is Onschuldig is vanaf 10 april (zie aldaar!) vier weken lang van maandag tot en met vrijdag in cultuurmagazine Opium om 23.45 uur bij AVROTROS op NPO Radio 4.

En op de valreep ook nog dit: dirigent Jules van Hessen is op zaterdag 15 april van 10.00 tot 12.00 uur te gast in het NPO Radio 4 programma Een Goedemorgen met…. Hij zal vertellen over zichzelf en de muziek die veel voor hem betekent, en ongetwijfeld komt ook de toernee aan de orde die Jules eind deze maand met het Philips Symfonie orkest maakt door Israël.

NB: Vanwege Pesach slaat de Nieuwsbrief een week over, en dit keer is er online geen overzicht van radio- en televisieprogramma's. Vrijdag 21 april zijn we er weer!


vrijdag 7 april

  • Stingray Brava, 16.37: Das Reichsorchester. De Berliner Philharmoniker gebruikte haar 125-jarig jubileum om een onderbelichte episode uit haar geschiedenis naar voren te brengen: de jaren tussen 1933 en 1945, onder het bewind van de nazi’s.

zaterdag 8 april

  • NPO Radio 1 (KRO-NCRV), 11.00: De taalstaat. Vrolijk en informatief programma dat uitlegt hoe het met onze taal gaat, met vaste en wisselende onderdelen. Presentatie: Frits Spits.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 14.00: Argos. Onderzoeksjournalistiek. Achtergronden bij het nieuws of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met onthullende reportages en aandacht voor journalistieke boeken en kwesties in de (onderzoeks)journalistiek uit binnen- en buitenland. NB: onder de link zitten ook mogelijkheden eerdere items terug te zien!

zondag 9 april

  • Canvas, 20.15: Jerusalem. Driedelige documentaireserie waarin schrijver en historicus Simon Sebag Montefiore inzicht geeft in de bewogen geschiedenis van de heilige stad. Afl. 1, Wellspring of Holiness, behandelt het ontstaan van Jeruzalem.
  • NPO 2 (VPRO), 20.15: Himmlers hersens heten Heydrich, nu al spraakmakende documentaire vertelling in zeven delen, gebaseerd op de bestseller HhhH van Laurent Binet. In dat boek beschrijft Binet op onnavolgbare wijze de spectaculaire aanslag op nazikopstuk Reinhard Heydrich in Praag, mei 1942.
  • NPO Cultura (VPRO), 21.05: Atentát. Historisch drama uit 1965, in zwart-wit gefilmd, over de aanloop naar en de gevolgen van de aanslag op 27 mei 1942 in Praag op topnazi Reinhard Heidrich.

maandag 10 april

  • NPO Radio 4 (AVROTROS), 22.30: Opium, dagelijks cultuurmagazine, waarin deze week dagelijks om 23.45 uur het hoorspel Geen Noot is Onschuldig over celliste, dirigente, verzetsvrouw en leermeester Frieda Belinfante (1904-1995).

dinsdag 11 april

  • NPO Radio 4 (AVROTROS), 22.30: Opium, dagelijks cultuurmagazine, waarin deze week dagelijks om 23.45 uur het hoorspel Geen Noot is Onschuldig over celliste, dirigente, verzetsvrouw en leermeester Frieda Belinfante (1904-1995).

woensdag 12 april

  • Stingray Brava, 16.52: Jascha Heifetz: God's Fiddler. Documentaire uit 2011 over violist Jascha Heifetz, in 1901 in Vilnius in Litouwen geboren als Jossif (Jascha) Robertowitsch Heifetz. Met niet eerder vertoonde bewegende beelden en foto's uit het Heifetz-familie-archief. (Nieuwe link!)
  • NPO Radio 4 (AVROTROS), 22.30: Opium, dagelijks cultuurmagazine, waarin deze week dagelijks om 23.45 uur het hoorspel Geen Noot is Onschuldig over celliste, dirigente, verzetsvrouw en leermeester Frieda Belinfante (1904-1995).

donderdag 13 april

  • TV5 Monde, 23.05: Monsieur Paul. Televisiedrama uit 2016 over het kat- en muisspel dat de doodgewaande oorlogsmisdadiger Paul Touvier speelt met de journalist die jacht op hem maakt.
  • NPO Radio 4 (AVROTROS), 22.30: Opium, dagelijks cultuurmagazine, waarin deze week dagelijks om 23.45 uur het hoorspel Geen Noot is Onschuldig over celliste, dirigente, verzetsvrouw en leermeester Frieda Belinfante (1904-1995).

vrijdag 14 april

  • NPO Radio 4 (AVROTROS), 22.30: Opium, dagelijks cultuurmagazine, waarin deze week dagelijks om 23.45 uur het hoorspel Geen Noot is Onschuldig over celliste, dirigente, verzetsvrouw en leermeester Frieda Belinfante (1904-1995).

(advertenties)


banner blankevoort banner meldpunttaal banner givat banner sivmo banner israelactie banner luna3 banner propra banner amphora banner jonet banner venstra banner joodsamsterdam



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven