vrijdag 6 januari 2017

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 6 januari 2017 jaargang 13, nummer 1
Onze columnisten deze week
 

Op wereldreis met Bart Wallet

Op wereldreis met Bart Wallet

In Recife in Brazilië staat de Sinagoga Kahal Zur Israel, de oudste synagoge van de Nieuwe Wereld. Hij werd in 1636 gesticht door Nederlandse Joden, ten tijde van de Nederlandse kolonie Nieuw-Holland. Maar hoe kwamen ze daar, en waarom verlieten ze Europa? En deze plek is maar één van de talloze waar Nederlandse Joden in het verleden hun sporen hebben achtergelaten.

Historicus Bart Wallet kan als geen ander die onbekende werelden en tijden laten herleven in verrassende verhalen.
Hij vertelt ze op de donderdagavonden 19 en 26 januari en 2 februari.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Alvast voor uw agenda!

Alvast voor uw agenda!

Aan het einde van het seizoen 2016-2017 biedt Crescas weer een Crash Course Ivriet, de populaire, vijf dagen durende snelcursus, waarin u uw kennis van het modern Hebreeuws kunt opfrissen of een stevig fundament kunt geven. Ook dit jaar worden de lessen gegeven op drie kennisniveaus: beginners, licht gevorderden en gevorderden.

We gaan van start op zondag 21 mei, gaan verder op maandag 22, dinsdag 23 en woensdag 24 mei en sluiten af op donderdag 25 mei (Hemelvaartsdag).

Het is hard werken, maar de circa twintig intensieve lesuren van deze stoomcursus hebben de afgelopen jaren hun rendement voor velen ruimschoots bewezen: beginners zijn na afloop van de cursus in staat een eenvoudig gesprek te voeren en Ivriet te schrijven, en (licht) gevorderden hebben hun vaardigheden een flinke boost gegeven.

Op welk niveau u het beste op uw plaats bent, kunt u in een kwartiertje testen met onze online Ivriettoets.

Kijk voor meer informatie en inschrijven op onze website!

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Vandaag: De roman Gustav & Anton van de Britse schrijfster Rose Tremain speelt zich af in Zwitserland tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar de oorlog is er ver weg. Christophe Boltanski gaat in De schuilplaats op zoek naar de verhalen van zijn jeugd, zijn ouders en zijn wortels - die allemaal samenkomen op één plek, het eigenaardige herenhuis aan Rue de Grenelle, waar de bewoners woonden in een paleis en leefden als clochards. Mirjam Rotenstreich schreef met De stalkster een hedendaagse versie van de klassieke mythe van Orpheus en Euridyce.

Engelstalig: Judenstaat van de Amerikaanse historica Simone Zelitch is, hoewel de titel wellicht anders doet vermoeden, honderd procent fictie. Hoe zou de Joodse wereld er hebben uitgezien als niet Israël het Joodse thuisland was geworden, maar een nieuw gestichte staat ten oosten van Berlijn. De roman speelt zich af veertig jaar na de stichting van de Judenstaat in 1948.

Vers uit de ramsj geplukt: Max Amichai Heppner vertelt in Ik woon in een kippenhok het leven in de onderduik in de Peel en doet dat aan de hand van zijn bewaard gebleven kindertekeningen. De ramsjversie van Hopes and prospects is een luisterboek waarin Noam Chomsky de gebeurtenissen op het wereldtoneel van de eerste jaren van de 21e eeuw beziet. Alain de Botton fileert in Weg van liefde met filosofisch inzicht en psychologische scherpzinnigheid onze huidige romantische idealen.

En verder:
- Zondag 15 januari om 16.00 uur komt Marcel Möring bij de Amsterdamse Boekhandel vertellen over zijn zijn nieuwe boek Eden. Toegang is gratis, wel graag per mail inschrijven!
In Eden worden twee grote verhalen verteld. Het verhaal van een naamloos kind dat opgroeit in een woud dat zo groot en uitgestrekt is dat hij geen weet heeft van de wereld daarachter. De lezer is er getuige van hoe hij op een dag op de vlucht slaat voor een daad die hij niet heeft begaan.
- Het literaire weblog TZUM beziet zijn voorspellingen voor 2016: wat kwam uit, en wat niet? Onder meer Leon de Winter komt voorbij.
- Ook op TZUM een recensie van Land zonder grenzen, Nir Barams verslag van een rondreis van een jaar door de bezette gebieden.
- Literair Nederland recenseerde Leven en schrijven in tijden van oorlog van David Grossman. Recensent Els van Swol noemt het een griezelig, profetisch boek, maar niet zonder hoop. Grossman ziet zichzelf als deel van een schrijverswereld, van bondgenoten die samen ‘dat onontwarbare web vormen dat een geweldige kracht heeft, een kracht die de wereld kan maken en veranderen, een kracht die de stommen kan doen spreken, een kracht die verbeteringen kan aanbrengen'.

Cultuur!

Cultuur!

Het jaar 2017 begin goed met tal van culturele activiteiten.

We beginnen zondag 8 januari in Den Haag, waar de Israëlische choreograaf Edan Gorlicki (1982) zijn nieuwste werk The Players presenteert. Van hem is vrijdag 6 januari in Groningen het gedanste duet Boiling Cold te zien.
Violist Joshua Bell treedt dinsdag 10 januari op als solist bij en dirigent van het orkest Academy of St Martin in the Fields in Amsterdam.
Ook in Schiedam wordt gedanst, en wel op 11 januari. Mind the Road is een multimediale choreografie van de al jaren in Nederland werkende Israëlische choreografe Liat Magnezy (1974).
In de Uilenburgersjoel in Amsterdam speelt vrijdag 13 januari om 20.00 uur de Mokum Symphony, een ensemble van 7 musici onder leiding van violist Joan Berkhemer een bruisend programma met muziek van onder meer Sergej Prokofjev, Pablo de Sarasate en Gabriel Fauré.
De familie Ferschtman speelt, aangevuld met muzikale vrienden en collega's, vrijdag 13 januari een programma met muziek van Dmitri Sjostakovitsj. Te horen in Amsterdam.
Muziek is er in Hoorn op 15 januari, waar de cellistes Klára Würtz en Timora Rosler een ochtendconcert geven.

Winter School UvA: 'a night at DOU synagogue'

Winter School UvA: \'a night at DOU synagogue\'

De Winterschool voor studenten van de vakgroep Hebreeuwse taal en cultuur aan de Universiteit van Amsterdam wordt zondag 15 januari geopend op een bijzondere locatie: de Gerard Dou synagoge in Amsterdam.
De Britse wetenschapper Sara Hirschhorn (Oxford Centre for Hebrew and Jewish Studies) zal spreken over Israëlische staatsbegrafenissen en hoe daarin de invloed van de diaspora te herkennen is.
Voorafgaand aan de lezing zal Aviv Shir-On, sinds oktober 2016 ambassadeur van Israël in Nederland, een korte inleiding houden over het belang van Joodse studies in Amsterdam. De avond begint om 20.00 uur en wordt ingeleid door dr. Bart Wallet. Na afloop is er gelegenheid tot het stellen van vragen.

Dit evenement is openbaar toegankelijk, maar belangstellenden wordt verzocht hun komst aan te melden per mail aan kitty.herweijer@student.uva.nl.

Zie voor meer informatie over het programma van de Winterschool de bijbehorende agendapagina van de UvA.

Dag van het Jodendom

Dag van het Jodendom

Sinds een aantal jaren wordt op initiatief van de Nederlandse bisschoppen in Nederland, evenals in vele andere Europese landen, halverwege de maand januari de Dag van het Jodendom gehouden.
Dit jaar is het begrip Vreemdeling het thema van de studiemiddag.
Rabbijn, publiciste en journalist Tamarah Benima en Erik Borgman, hoogleraar Faculteit Geesteswetenschappen aan de Universiteit Tilburg leiden het onderwerp in. Wat verstaat u onder het woord 'vreemdeling', hebt u zich wel eens 'vreemdeling' gevoeld, en waardoor kwam dat? En hoe wordt er in het jodendom en het christendom vanuit de traditie tegen 'de vreemdeling' aangekeken?
De bijeenkomst vindt plaats in de Synagoge Groningen en begint op zondag 15 januari 2017 om 14.30 uur. Graag vooraf uw komst aankondigen per mail naar l.winter@bisdomgl.nl.
Zie voor meer informatie synagogegroningen.nl.

In Amsterdam vindt in het Nationaal Holocaust Museum i.o. op dinsdag 17 januari om 14.30 uur een dialoogmiddag plaats waarbij zal worden gediscussieerd over de vraag of religie een speciale rol speelde in het leven van mensen tijdens en na de oorlog. Het uitgangspunt van de dialoog zal worden gevormd door persoonlijke verhalen over religieuze motieven bij daden van verzet. Lees meer op nieuwwij.nl. Graag vooraf aanmelden op evenementen@jck.nl o.v.v. Interreligieuze dialoog.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen - maar vooral buitenlandse media.

  • De Joodse banden van het Chinese spel mah jong zijn onderwerp van een artikel in The Nosher. Uiteraard gaat het daarin vooral over eten.
  • The New York Times bericht over een bijzondere vondst op een Londense veiling.
  • There Are Jews Here is de titel van een documentaire over 4 'Anatevka's' in Amerika. Lees meer op Tablet.
  • Voor wie goed leest, heeft het indrukwekkende lied Strange Fruit Joodse roots, schrijft Forward.
  • Taart bakken in de elektrische rijstkoker? Kan best, volgens Times of Israel.
  • Weinig woorden zijn in zoveel talen (bijna) hetzelfde als het woord voor 'wijn'. In Mosaic Magazine legt Philologos uit hoe dat komt.
  • In de Forward een artikel over het grote aantal zelfdodingen en drugsdoden onder ultra-orthodoxe Joden in Amerika.

In de Digibieb
Het haarlint

In de Digibieb

Dichter, vertaler, (kinderboeken-)schrijver en criticus (en mede-oprichter van uitgeverij de Bezige Bij) Maurits Mok (1907-1989) is met 45 titels in de Joodse Bibliotheek te vinden. Het is slechts een klein deel van zijn werk.

Voor deze aflevering van In de Digibieb kozen we de verhalenbundel Het haarlint, die Maurits Mok ter gelegenheid van zijn 75e verjaardag publiceerde. In twaalf verhalen wordt een nog niet zo lang vervlogen wereld opgeroepen, die ook in dit door digitale media beheerste tijdperk niets van zijn charme heeft verloren.

Het haarlint is online te lezen in de Joodse Bibliotheek of als PDF naar uw eigen computer te downloaden.

Achterin het boek is een korte biografie van Maurits Mok opgenomen, alsmede de bibliografie van al zijn werk.

Website van de week
Sid Resnick Historical Archive

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
Website van de week

De naamgever van onze Website van Week is onlosmakelijk verbonden met wat wij nu kennen als Jewish Currents. In 1946 was Sidney Resnick (1922-2008) nauw betrokken bij de voorloper daarvan, die toen de titel Jewish Life droeg.
Het digitale archief van Jewish Currents is opgezet door de familie Resnick en draagt haar naam. Het Sid Resnick Historical Archive is een work in progress maar nu al indrukwekkend compleet. De zoekfunctie is even simpel als effectief, en wie speciale interesse heeft voor een bepaald onderwerp kan ook op categorie zoeken.

Bekijk de film hier

Hummus The Movie

Hummus The Movie

Men neme kikkererwten, tehina (sesampasta), knoflook, citroensap, olie en zout, maal het hele zaakje in de keukenmachine tot een dikke pasta, en voilá: het supersimpele recept voor hummus.
Hummus (of hoemoes als u wilt) verbindt Joden en Arabieren in het Midden-Oosten en heeft inmiddels de smaakpapillen van de wereld veroverd.

En nu is er een film gemaakt waarin hummus centraal staat, of liever: de drie kleurrijke restaurateurs die één ding gemeen hebben: ze zijn dol op hummus. In de film van Oren Roenfeld maken we kennis met Jalil Dabit, een christelijke Arabier, de Breslauer chassied Eliyahu Shmueli en de Israëlisch-Arabische moslima Suheila Al Hindi. Daarnaast zien we de Franse Benedictijner monnik Olivier en hiphop-muzikant Aluf Abir die elk hun eigen fascinatie met hummus hebben.
Tijdens de film vindt de strijd plaats om een vermelding in het Guinness Book of Records: wie maakt de allergrootste portie hummus ever.

De officiële trailer is te zien op YouTube, heel veel meer informatie is te vinden op de website bij de film.

Woensdag 18 januari wordt de film in een speciale voorstelling eenmalig vertoond in filmhuis Rialto in Amsterdam.

Radio en Televisie
6 - 13 januari

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Bijzondere aanrader deze week is het het Krimi melodrama Phoenix op Arte op woensdag. Geen alledaagse thriller maar veeleer een allegorie voor overleven, met een uiterst intelligent geschreven plot, ondersteund door even intelligent gekozen muziek.

vrijdag 6 januari

  • Canvas, 0.00: No Direction Home: Bob Dylan. Muziekdocumentaire uit 2005 van Martin Scorsese over een van de meest invloedrijke en innovatieve muzikanten ooit, die in 1941 ter wereld kwam als Robert Allen Zimmerman.

zaterdag 7 januari

  • NPO Radio 1 (KRO-NCRV), 11.00: De taalstaat. Vrolijk en informatief programma dat uitlegt hoe het met onze taal gaat, met vaste en wisselende onderdelen. Presentatie: Frits Spits.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 14.00: Argos. Onderzoeksjournalistiek. Achtergronden bij het nieuws of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met onthullende reportages en aandacht voor journalistieke boeken en kwesties in de (onderzoeks)journalistiek uit binnen- en buitenland. NB: onder de link zitten ook mogelijkheden eerdere items terug te zien!

  • BBC Radio 3, 16.00: Sound of Cinema. Matthew Sweet onderzoekt de invloed van Arnold Schoenberg op het werk van beroemde filmmuziekcomponisten.

  • Stingray Brava, 18.23: Tel Aviv Sessions - Avi Lebovich Orchestra. Een eigenzinnige mix van jazz en andere muziekstijlen.
  • NPO Radio 4 (NTR). 19.00: Opera Live. Afl.: Nabucco, opera uit 1842 van Giuseppe Verdi. Live vanuit de Metropolitan Opera in New York, met Placido Domingo in de titelrol en James Levine op de bok.

zondag 8 januari

  • Stingray Brava, 7.55: Dave Brubeck Quartet: live in '64 & '66. Opnames van twee tournees door Europa van het wereldberoemde jazz-ensemble.
  • National Geographic, 13.00: Killing Jesus. het overbekende verhaal wordt in deze film uit 2015 nadrukkelijk in zijn historische context geplaatst.

maandag 9 januari

  • TV 5 Monde, 0.05: Coco. Komisch drama uit 2009 van en met de Marokkaans-Canadese cabaretier en acteur Gad Elmaleh. Immigrant Coco is het perfecte voorbeeld van een geslaagde integratie. Hij wil een grandioos feest organiseren voor de bar mitswa van zijn zoon Samuel. Maar of de familie daar zo blij mee is…?

dinsdag 10 januari

  • NPO Cultura (VARA), 20.30: Team Gaza. Aan de hand van een voetbalteam wordt in een indringende documentaire - gelijktijdig te zien op internet en daarmee interactief - een beeld geschetst van het leven in de Gazastrook.
  • Canvas, 21.15: De Val van Het Reich. Tweedelige documentaire van David Korn-Brzoza over de moeizame geallieerde opmars vanaf de landing in Normandië tot de Duitse overgave in de Tweede Wereldoorlog.
  • BBC 2, 23.00: Revolting. Sketchshow à la Koefnoen, met Jolyon Rubinstein en Heydon Prowse.

woensdag 11 januari

  • Arte tv, 20.15: Phoenix. Oorlogsdrama uit 2014 over Sjoa-overlevende Nelly Lenz, die na de oorlog haar verwoeste uiterlijk met een ingrijpende gezichtstransplantatie laat herstellen. Ze keert terug naar het kapotgeschoten Berlijn om haar man Johnny te zoeken. Was hij degene die haar heeft verraden aan de nazi's? Herh.: 12/1, 0.00.

donderdag 12 januari

  • NPO Cultura (KR)-NCRV), 20.30: A Family Affair. Veelbekroonde documentaire uit 2015 van cineast Tom Fassaert over de broze geschiedenis van zijn eigen familie, die wordt gekenmerkt door conflict. Zijn persoonlijke reis, die langs vier generaties leidt, wordt gecompliceerd als zijn grootmoeder hem onverwacht een bekentenis doet. Herh.: 13/1, 12.50.
  • NPO Cultura (VARA), 20.10: Team Gaza. Aan de hand van een voetbalteam wordt in een indringende documentaire - gelijktijdig te zien op internet en daarmee interactief - een beeld geschetst van het leven in de Gazastrook.

vrijdag 13 januari

  • NPO 2 (KRO), 21.15: Het spoor naar Auschwitz. Waarom hebben de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog de spoorlijnen naar Auschwitz en andere vernietigingskampen niet gebombardeerd? Hoe kon het gebeuren dat ook de gaskamers ongemoeid werden gelaten? Zijn antwoorden te vinden op deze beladen historische vragen?

(advertenties)


banner luna3 banner jonet banner venstra banner givat banner israelactie banner sivmo banner joodsamsterdam banner blankevoort banner propra banner amphora banner meldpunttaal



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven