vrijdag 12 februari 2016

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 12 februari 2016 jaargang 12, nummer 6
Onze columnisten deze week
 

Debat: Wanneer ben je Joods genoeg?

Debat: Wanneer ben je Joods genoeg?

Zondag 14 februari gooit Crescas opnieuw een knuppel in het hoenderhok: het onderwerp van de volgende Debatterij is Joodse identiteit. Hoe controversieel de uitkomst van het debat zal zijn, is nu nog niet te voorspellen, maar het kernthema 'Ik ben Joods omdat ik me Joods voel' zal de gemoederen zeker in beweging brengen.

De vier panel-leden die, elk vanuit hun eigen 'herkomst', onder leiding van journalist Karen de Jager met elkaar in debat gaan, zullen zoeken naar een nieuwe definitie van Joodse identiteit. Welke rol spelen religie en het verleden daarbij? Wat moeten we in deze tijd met van oudsher lastige begrippen als assimilatie en uitsluiting? Wat weegt uiteindelijk het zwaarst: de Halachische wetgeving of de toekomst van het jodendom?
En wellicht het moeilijkste punt: wanneer ben je Joods genoeg om er bij te horen?

Als u een bijdrage wilt leveren aan de discussie: de publieksmicrofoon wordt geregeld aan de zaal ter beschikking gesteld.

De Debatterij vindt plaats in Crea, Nieuwe Achtergracht 170, Amsterdam. Vanaf 14.30 uur staan de deuren open, het debat begint om 15.00 uur. Na afloop kunt u napraten in het Crea-café.
De belangstelling is groot, dus meld u zo snel mogelijk aan op crescas.nl. Daar vindt u ook de namen van de debaters.
Op de middag zelf zijn kaarten verkrijgbaar aan de zaal, maar: vol is vol!

Pontus Beg is de draad kwijt (toneel)

Pontus Beg is de draad kwijt (toneel)

Pontus wíe, zult u zeggen? Tenminste, als u Dit zijn de namen van Tommy Wieringa niet hebt gelezen, die moderne parabel over geloof, wreedheid en xenofobie. Wie het boek (in 2013 winnaar van de Libris Literatuurprijs) kent, weet dat Pontus Beg een corrupte Oost-Europese politie-officier is met - wellicht - Joodse wortels, die zich geconfronteerd ziet met een groep uitgemergelde zwervers die vanuit de steppe in zijn stad arriveren. Waarmee in één zin de twee verhaallijnen genoemd zijn, maar niet hoe ze steeds verder in elkaar gedraaid raken.

Het getuigt van durf en creativiteit om van dit complexe, duistere boek een toneelversie te maken. Het gelauwerde Belgische theatergezelschap NTGent is erin geslaagd om de kernthema's migratie en godsdienst, waarop de verhaallijnen zijn geconstrueerd, te vatten in een genuanceerde voorstelling, waarin, ondanks de zwaarte van het verhaal, ook ruimte is voor humor. Knap hoe de sobere enscenering feilloos de sfeer en emoties uit het boek én de essentie van Wieringa's grote thematiek weet te vangen. En alles speelt zich af tegen een reusachtige, opkrullende spiegelgladde half-pipe die als een onneembare grens elk uitzicht op vluchten ontneemt.

Over Wie zijn de namen zijn recensenten lovend, van Het stuk is hondstrouw aan het boek en houdt ook vast aan de puurheid van Wieringa (Het Nieuwsblad), Uit de voorstelling spreekt een diep denken over afkomst en ervan afgesneden zijn, over de gruwelijke overlevingsdrang om toch ergens thuis te komen. Die suggestieve diepgang ligt vooral aan de sterk visuele regie van de Duitse gastregisseur Philipp Becker (De Standaard) tot Een heldere voorstelling, die levenslust en zelfs lol uitstraalt, ook als pijnlijke zaken aan bod komen (de Volkskrant).

Crescas heeft voor Dit zijn de namen in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag op woensdag 17 februari plaatsen gereserveerd, waarvan nog een beperkt aantal beschikbaar is. Voorafgaand aan de voorstelling vindt een inleiding op het toneelstuk plaats.

Op onze website kunt u zich aanmelden.

In de Schatkamer van Ets Haim

In de Schatkamer van Ets Haim

Op 4 Sivan 5776, dat is in de gangbare jaartelling 10 juni 2016, is het precies 400 jaar geleden dat de wereldberoemde bibliotheek Ets Haim Livraria Montezinos in Amsterdam werd gesticht.
Om dat te vieren wordt in 2016 in de vitrine van de Schatkamer van de bibliotheek elke maand een ander topstuk uit de collectie gepresenteerd.

Voor de maand februari koos conservator Heide Warncke de Hebreeuwse grammatica in het Portugees van Rabbi Menasseh ben Israel.

Menasseh ben Israel (1604-1657) schrijft in het voorwoord van zijn boek Conciliador dat hij op de leeftijd van 17 jaar een Hebreeuwse grammatica heeft geschreven met de titel Sapha berura, die alleen als handschrift in omloop was. Ook later, toen Menasseh zijn beroemde drukkerij in Amsterdam had geopend, verscheen deze grammatica nooit in een gedrukte versie.

In de vitrine ligt een afschrift dat in 1647 door Salomon de Oliveira (c. 1633-1708) is gemaakt. Oliveira, destijds Menasseh’s leerling, was een uitstekende hebraïst, dichter, leraar en later opperrabbijn van de Portugese Gemeente.

Menasseh’s grammatica bestaat uit vier ‘boeken’ (livros) of ‘traktaten’ (tratados). In het eerste deel worden de medeklinkers en klinkers behandeld, in het tweede deel de zelfstandige naamwoorden en voornaamwoorden, in het derde deel de werkwoorden en in het vierde deel de grammaticale partikelen of, zoals ze in de 17de eeuw door de Sefardiem genoemd werden, adverbios.

Heide Warncke laat Crescas meedelen in de feestvreugde in de vier lessen die ze voor ons verzorgt onder de titel Ets Haim, anno 1616. Er zijn nog een paar plaatsen, maar het maximum van 12 deelnemers is in zicht! Schrijf nù in op onze website.

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week: De Frans-Joodse schrijver Emmanuel Bove (1898-1945) verdient grotere bekendheid dan hem tot nu toe ten deel viel, getuige de roman Het voorgevoel. In Mau en Gerty vertelt Erik Schumacher het waargebeurde verhaal van een Joodse liefdesgeschiedenis tussen volksverhuizingen en wereldoorlogen, en ook Florian Huber baseert zich voor Kind, beloof me dat je de kogel kiest op dagboeken, brieven, verslagen en herinneringen, een boek waarin een weinig gehoord stuk van de naoorlogse geschiedenis wordt verteld.

Engelstalig: Howard Jacobson lijkt opnieuw grote furore te maken met Shylock Is My Name, een meesterlijke postmoderne versie van De Koopman van Venetië van William Shakespeare.

Vers uit de ramsj geplukt: Laten we hun lied verder zingen, waarin Veerle Vanden Daelen de heropbouw van de Joodse gemeenschap in Antwerpen na de Tweede Wereldoorlog beschrijft. Het boek is de handelseditie van haar proefschrift De heropbouw van de joodse gemeenschap te Antwerpen na de Tweede Wereldoorlog (1944-1960). Lomir vayter zingen zeyer lid (2008), van Jan Seghers de thriller De partituur van de dood, waarin de slagschaduw van de Tweede Wereldoorlog nog altijd dodelijk blijkt, en de delen 1, 3, 4 en 5 van de strip De kat van de rabbijn, geschreven en getekend door Joann Sfar.

En verder:
- Op het literair weblog Tzum een boeiende bespreking van het hierboven genoemde boek van Emmanuel Bove.
- Over de achtergrondgeschiedenis van Mau en Gerty is op niod.nl veel te lezen.

In de digibieb
Het verstand van Carry van Bruggen, met hart en ziel

In de digibieb

Onlangs is de Joodse Bibliotheek uitgebreid met een aantal boeken van Carry van Bruggen. Twee ervan brengen we onder uw aandacht, omdat ze zo duidelijk de twee kanten van deze 'romancière, columniste, essayiste en filosofe' laten zien.

Hedendaags fetisjisme (1925) is bij uitstek het 'taalboek' van Carry van Bruggen, waarin ze zich afzet tegen nodeloze mooidoenerij en natuurlijke taalschoonheid propageert.
Uit het voorwoord dat Abram de Swaan schreef bij de herdruk uit 2005 van Hedendaags fetisjisme: 'Ze had geen neerlandistiek gestudeerd, was niet naar de School voor de Journalistiek geweest en had evenmin een doctoraal wijsbegeerte behaald. Ze bewoog zich op al die terreinen zonder geldige papieren […] maar als begenadigd dilettante heeft zij een oeuvre geschreven dat uniek is in de Nederlandse literatuur: een tiental romans, waarvan enkele nog regelmatig in herdruk verschijnen, een onafzienbare reeks krantenstukken én een tweetal uitvoerige wijsgerige en leergierige verhandelingen: Prometheus en Hedendaags Fetisjisme', en de Swaan adviseert: 'Begin dit boek niet bij het begin. Sla de eerste zestig bladzijden over en lees. Want in dit boek wordt een eenzelvig wijsgerige beschouwing doorbroken met een meeslepende zedenschets van de menselijke drang om zich te onderscheiden door taalgebruik, kledij, omgangsvormen en algemene gewichtigdoenerij.'

Annie Romeyn-Verschoor, die het voorwoord schreef bij de 3e heruitgave (1980) van Hedendaags fetisjisme, noemt het boek 'het werk van een vrouw met een superieure intelligentie en een superieure gevoeligheid, ook voor de taalverschijnselen, maar evenzeer van een vrouw, die de grondslag van haar scholing vond in die kweekplaats van minderwaardigheidscomplexen, onze onderwijzersopleiding en die juist door haar zo uitzonderlijke gaven het meest overtuigende en het meest tragische bewijs is van de waarheid, dat de grootste winst ener universitaire scholing is — haar niet gemist te hebben.' Dat het boek nog zo recent opnieuw is uitgegeven, bewijst het blijvende belang van Van Bruggens werk.

Het huisje aan de sloot verscheen voor het eerst in 1921 - Carry van Bruggen was toen 30 jaar. De 15e druk die in de Joodse Bibliotheek aanwezig is, dateert uit 1950. Het zijn 24 Zaanse jeugdherinneringen van een Joods meisje en haar tweelingbroertje - beiden hebben geen naam, maar het kleine meisje kan niemand anders zijn dan de schrijfster zelf. Het meisje kijkt met kinderlijke verwondering vanuit de beslotenheid van het huisje aan de sloot naar de wereld van de grote mensen, een kleine Joodse gemeenschap in de Zaanstreek omstreeks 1900.
Het boek werd in 1922 bekroond met de prijs van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Het is talloze malen herdrukt en in 2007 nog eens in een bundel met verhalend proza van Carry van Bruggen opgenomen.

Alle 17 boeken van Carry van Bruggen in de Digitale Joodse Bibliotheek zijn online te lezen of als PDF naar uw eigen computer te downloaden.

Barts BoekenClub

Barts BoekenClub

Bart Gielen ontvangt zondagmiddag 21 februari (15.00 uur) in het Betty Asfalt Complex:

Fik Meijer & Daan Heerma van Voss
Een middag over de wereld van Jezus en een obsessie met het oorlogsverleden

Wat is je morele kompas als je nooit een oorlog hebt meegemaakt? Die vraag houdt Abel Kaplan, voormalig schrijver en hoofdpersoon in de nieuwste roman De laatste oorlog van Daan Heerma van Voss, al zijn leven lang bezig. In De laatste oorlog vertelt Heerma van Voss het verhaal over de worstelingen van Kaplan, die na zijn bekering tot het jodendom, geobsedeerd raakt door de morele dilemma’s tijdens de Tweede Wereldoorlog. Wanneer hij een Roma-jongen laat onderduiken en hij het oorlogsdagboek van de vader van zijn vriendin vindt, wordt voor hem duidelijk: de geschiedenis is nog steeds springlevend!

Geen verhaal spreekt zo tot de verbeelding als dat van Jezus Christus. Maar wie was hij? In de evangeliën is het een en ander te lezen over zijn optreden, maar weinig over de wereld waarin hij leefde. In zijn nieuwste boek Jezus en de vijfde evangelist reconstrueert classicus en emeritus-hoogleraar Fik Meijer het leven van Jezus door de zogenaamde vijfde evangelist; de Joods-Romeinse geschiedschrijver Flavius Josephus. Via zijn bril wordt Jezus vergeleken met andere profeten, messiassen, zelfverklaarde koningen en wonderdoeners. Jezus was namelijk zeker niet de enige.

BBC is laagdrempelig, niet oppervlakkig, alles behalve elitair en nog steeds leuk voor iemand die juist niet van literaire voorstellingen houdt. BBC is interactief, dynamisch en eveneens een podium voor jong literair talent. Na het programma is er in het theatercafé van Het Betty Asfalt Complex de gelegenheid om na te praten en het werk van de schrijvers aan te schaffen. Voorkennis van de auteurs en hun werk is absoluut geen vereiste!
Barts BoekenClub start 21 februari om 15.00 uur en vindt plaats in theater Het Betty Asfalt Complex in Amsterdam.

Rituelle Distanz – Israels deutsche Frage

Rituelle Distanz – Israels deutsche Frage

In 1956 werd de eerste voorzichtige diplomatieke toenadering gezocht tussen Israël en Duitsland. De betekenisvolle ontmoeting in 1960 tussen David Ben-Gurion en Konrad Adenauer (in New York) markeerde een verdere samenwerking; in 1965 waren de diplomatieke betrekkingen volledig genormaliseerd. Wat niet betekent dat daarmee de spanningen verdwenen waren: had, bijvoorbeeld, de materiële hulp die Duitsland het jonge Israël bood, wel mogen worden aanvaard?

De Duitse historicus Dan Diner (1946), hoogleraar Moderne Geschiedenis aan de Hebreeuwse Universiteit Jeruzalem, kent de diepere lagen van de beladen Duits-Israëlische relatie van zeer nabij en schreef er een boek over: Rituelle Distanz – Israels deutsche Frage.

Donderdag 18 februari geeft Diner in het Goethe-Institut in Amsterdam een lezing waarin hij de banden tussen Israël en Duitsland in historisch perspectief plaatst. Daarna gaat hij in gesprek met Daniel Cil Brecher, historicus, publicist en voormalig directeur van het Leo Baeck Institut in Jeruzalem.

Voor meer informatie zie goethe.de. Vooraf aanmelden is verplicht, bij voorkeur per mail.

James Simon en de 'Songs of the clown'

James Simon en de 'Songs of the clown'

De Uilenburger concerten van de Leo Smit Stichting hebben dit seizoen onderdak gevonden bij Splendor, het nieuwe trefcentrum voor musici aan de Nieuwe Uilenburgerstraat 116 in Amsterdam.

Maandag 15 februari kunt u daar een concert bijwonen met muziek van James Simon, Pavel Haas, Mario Castelnuovo Tedesco, Hans Krasa, Viktor Ullmann, Hans Gál en Erich Korngold. Alleen de laatste twee overleefden de Tweede Wereldoorlog. Van de Nederlandse componist Joost Kleppe (1963) klinkt het lied Das Haus (2013) op een tekst van Rainer Maria Rilke. De titel van het concert, Songs of the Clown, is ontleend aan de gelijknamige liederencyclus op. 29 van Erich Korngold, op teksten uit Shakespeares toneelstuk Twelfth Night (Driekoningenavond).

Bariton Robbert Muuse en pianist Micha van Weers bouwden een programma rondom de muziek van James Simon (1880–1944). Simon studeerde piano en compositie aan de Musikhochschule in Berlijn. Met zijn gezin vluchtte hij in 1933 via Zürich naar Amsterdam. Elf jaar later werd hij via Westerbork naar Theresienstadt gedeporteerd, waar hij bleef componeren, tot hij medio oktober 1944 in Auschwitz werd vermoord. Zijn muziek is na veel omzwervingen terechtgekomen in het United States Holocaust Memorial Museum in de Verenigde Staten.

Lees meer over James Simon en zijn muziek op holocaustmusic.ort.org.

Kaarten voor het concert in Splendor op splendoramsterdam.com.

Cabaret Kwatsch op CD!

Cabaret Kwatsch op CD!

David Simon en Menno van der Reis, die samen al vele jaren lang Cabaret Kwatsch vormen, brengen een nieuwe CD uit, getiteld Iets van ons, met nieuwe liedjes uit hun laatste twee cabaretprogramma’s Portret en (N)iets van Ons. Wie die programma's niet heeft kunnen meemaken, heeft nu dus de kans: in het theater is Cabaret Kwatsch altijd binnen de kortste keren uitverkocht.

Ter gelegenheid van de presentatie zullen David en Menno de liedjes van de CD live uitvoeren.

Programma en presentatie vinden plaats op zondag 6 maart om 11.00 uur in Restaurant Rembrandt, Laan van de Helende Meesters 14, Amstelveen. Het restaurant is gevestigd in de zogeheten nieuwbouw ‘De Oude Meesters’, gelegen tegenover Ziekenhuis Amstelland.

Entreeprijs (inclusief kopje koffie/thee vooraf) bedraagt €17,50 (exclusief CD). Wie van te voren reserveert, ontvangt bij binnenkomst een gesigneerd exemplaar van de CD.
Bestel uw kaarten en CD op cabaretkwatsch@outlook.com. De CD kan desgewenst ook worden toegezonden.

Struikelsteentjes in Middelburg

Struikelsteentjes in Middelburg

De afgelopen maanden hebt u de inspanningen van de Stichting Werkgroep Struikelstenen Zeeland kunnen volgen in de verhalen van Marianne Gossije op onze website.

Zondag 21 februari vanaf 13.00 uur worden in Middelburg twaalf Stolpersteine gelegd. Het eerste van de vier adressen is op de Markt, waar bij huisnummer 9 twee steentjes worden gelegd voor Louis Leijdesdorff en Rika Louise Leijdesdorff-van Os. Bij Lange Delft 21 wordt een steentje gelegd voor Izaak Abraham Frank, bij Lange Delft 99 worden vier steentjes gelegd voor het gezin van Abraham Prins, en bij Lange Delft 123 vijf steentjes voor het gezin Jacobson. De synagoge in de Heerenstraat is de hele middag open; vanaf 15.00 uur kan daar worden nagepraat.

In de komende jaren zullen ook struikelstenen worden geplaatst voor de Joden uit Zierikzee, Goes, Vlissingen, Hulst, Terneuzen en Veere, voor totaal 120 personen op 55 adressen.

De Werkgroep zoekt nabestaanden, familieleden of bekenden van in de oorlog weggevoerde Joodse Zeeuwen, opdat ook hun namen aan de vergetelheid kunnen worden ontrukt. Mocht u, of iemand die u kent, meer informatie kunnen geven over niet-teruggekeerde Joodse Zeeuwen? Laat het weten via info@struikelstenenzeeland.nl. Bij voorbaat dank!

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Mosaic Magazine probeert de vraag te beantwoorden waarom er nog steeds meer en meer Joodse musea bijkomen.
  • 'Space art', vervaardigd door de Israëlische kunstenaar Eyal Gever, in JPost.
  • In Libanon is een vale gier opgepakt die voor Israël zou spioneren, schrijft Israel21C. Volgens Israël gaat het om wetenschappelijk onderzoek.
  • Times of Israel laat archeologen aan het woord die waarschuwen voor schade aan de Klaagmuur op de plek waar Women Of the Wall voortaan mogen bidden.
  • Huffington Post snapt precies wat het lekkerste is in de Israëlische keuken.
  • Onze favoriete taalkundige Philologos zocht uit waarom er zoveel Jiddisje woorden in het moderne Hebreeuws terecht zijn gekomen.
  • Moment Magazine besteedt aandacht aan Joods Chicago, vroeger en nu.
  • Goed nieuws voor wie binnenkort naar New York gaat: de fameuze Carnegie Deli aan 7th Avenue is weer open! Lees meer in de Forward.

Uit de Joodse Canon
Stoommachine Salomonson Nijverdal

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl.
De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u online kunt bestellen.
Uit de Joodse Canon

Nijverdal, de kleine gemeente onder de rook van Hellendoorn, werd gesticht in 1836, als dorp voor de arbeiders in de weverij en spinnerij die er in dat jaar in bedrijf kwam. Nijvere mannen en vrouwen werkten er van huis uit 'in de textiel'. Het woord 'industrie' was pas écht van toepassing toen Heiman Salomonson (1801-1883) en zijn zoon Godfried (1838-1911) twee Almelose kooplieden-entrepreneurs, de noodlijdende 'fabriek' opkochten, afbraken en vervingen door een nieuwe stoomweverij die al snel het predikaat 'Koninklijk' kreeg. Nijverdal werd in het kielzog van de Salomonsons een beetje een 'Joods' dorp, met een bescheiden synagoge en een Joodse begraafplaats in Hellendoorn.

Het succes van de KSW (Koninklijke Stoomweverij) berust op twee belangrijke doorbraken. De fabriek maakte in 1853 een vliegende start met een werkende revolutionaire stoommachine om de tien Engelse weefgetouwen aan te drijven. Dat aantal was één jaar later verveelvoudigd, en de fabriek, de enige stoomweverij in Nederland, draaide als de spreekwoordelijke tierelier. De vele arbeidsplaatsen werden opgevuld met arbeiders uit heel Nederland, van Zeeland tot Drenthe. In 1883 werd de KSW aangesloten op het spoorlijnennet, compleet met drie ingewikkelde draaiwissels.

Godfried Salomonson is de geschiedenis ingegaan als de werkgever die werkelijk betrokken was bij zijn werknemers. Hij regelde sociale voorzieningen zoals een ziekenfonds, een fonds voor arbeiders waaruit onderwijs aan jeugdig fabriekspersoneel en een fröbelschool bekostigd werden, en een garantie voor een coöperatieve winkel.

Lees in het lemma 1852: Stoommachine Salomonson Nijverdal in de Canon van 700 jaar Joods Nederland meer over de Twentse textielindustrie en de rol die Joodse ondernemers daarin speelden.

Website van de week
Music and the Holocaust

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Terwijl de Duitsers tussen 1939 en 1945 in het door hen bezette Europa dood en verderf zaaiden, klonk er, tegen alle verwachting in, nog altijd muziek in de kampen en ghetto’s. Beroepsmusici, componisten en ontelbare ‘gewone’ mensen, allen slachtoffers van het naziregime, vonden hun stem. En die verstomde niet, mede dankzij websites als Music and the Holocaust.

De website vraagt aandacht en tijd, want er is heel veel te lezen. De content is gerangschikt naar thema: Politics & Propaganda, Resistance & Exile, Responses, Memory, Music, People, Places, en Resources & References. Elk ervan heeft een eigen onderverdeling.
Het begrip information overload is op deze, op het oog zo eenvoudige website, bij uitstek van toepassing. Het is aan te raden om te starten bij de Site map. Er is werkelijk voor iedereen die in geschiedenis, en met name in muziekgeschiedenis, geïnteresseerd is, heel veel te vinden, van verhalen tot liedteksten, van foto's tot discografieën.

Music and the Holocaust is onderdeel van World ORT, een educatieve Joodse NGO die actief is op het gebied van trainingen en opleidingen onder het motto Educating for Life.

In the Picture
The Einstein Theory of Relativity

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

The Einstein Theory of Relativity is een in 1923 door Max en Dave Fleischer gedraaide film, waarin een poging werd gedaan Einsteins relativiteitstheorie voor een breed publiek inzichtelijk te maken. Er schijnt vanuit wetenschappelijk oogpunt wel het een en ander op aan te merken te zijn, maar de animaties zijn zó goed en helder dat we u deze beelden toch wilden laten zien.

Het geeft ons ook de gelegenheid cineast Max Fleischer (1883-1972), de aartsvader van de filmanimatie onder de aandacht te brengen. Samen met zijn broer Dave (1894-1979) richtte hij in 1921 in New York Inkwell Studios op, waar fameuze tekenfilms werden gemaakt onder de dektitel Out of the Inkwell en later onder meer ook de zeer succesvolle Popeye the Sailor en Betty Boob. Nog latere successen werden Superman en Gulliver's Travels (1939).
In 1942 werd Inkwell Studios overgenomen door Paramount Pictures.

En dat uitgerekend in de week dat bekend werd dat Einsteins theorie over zwaartekrachtgolven onomstotelijk bewezen is … De animaties om díe mee te illustreren zijn van geheel andere orde dan wat Fleischer c.s. bijna 100 jaar geleden produceerde.

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
12 - 19 februari

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Voor de liefhebbers van Ben Stiller: zaterdag 13 februari bij de BBC (op 2 kanalen en in omgekeerde volgorde) de familieperikelen van onhandige verpleegkundige Gaylord Focker in de Meet the … films. Om 22.20 uur Meet the Fockers, het vervolg op de daarna (0.55 uur) uit te zenden film Meet the Parents.


vrijdag 12 februari

  • Brava, 19.31: Mieczyslaw Weinberg - Pianokwintet op. 18, uitgevoerd door het Valerius Ensemble. Weinberg vertrok in 1939 te voet uit Warschau, op de vlucht voor Hitler. In 1940 kwam hij aan in Minsk, later zou hij zich vestigen in Moskou en met Sjostakovitsj een vriendschap voor het leven sluiten.
  • WDR 3, 23.05: WDR 3 Jazz & World. Programma over het label Tzadik van de Amerikaans-Joodse alleskunner John Zorn, dat 20 jaar geleden werd opgezet.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 02.00: Woord. Vijf uren lang de mooiste radioverhalen uit de archieven van de publieke omroep. Laat u verrassen!

zaterdag 13 februari

  • NPO Radio 1 (AVROTROS), 8.30: Nieuwsshow. Met onder meer Salomon Bouman over zijn nieuwe boek Misverstand en ontmoeting.
  • NPO Radio 1 (KRO), 11.00: De Taalstaat.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 14.00: Argos. Onderzoeksjournalistiek. Achtergronden bij het nieuws of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met onthullende reportages en aandacht voor journalistieke boeken en kwesties in de (onderzoeks-)journalistiek uit binnen- en buitenland. Presentatie: Max van Weezel.
  • BBC 3, 22.20: Meet the Fockers. Komedie uit 2004, het vervolg op Meet the Parents, waarin de ontmoeting tussen de Joodse hippie-ouders van Gaylord Focker en de keurige ouders van zijn verloofde tot de nodige toestanden leidt.
  • BBC 1, 0.55: Meet the Parents. Komedie uit 2000, geschreven door Jim Herzfeld en John Hamburg, waarin de Joodse Gaylord - Greg - door zijn vriendinnetje Pam wordt voorgesteld aan haar vader Jack. Maar voor Jack is niemand goed genoeg voor zijn dochter, en Greg al helemaal niet.

zondag 14 februari

  • Arte tv, 6.50: Dolphin Boy. Israëlische documentaire uit 2011 van Dani Menkin & Yonatan Nir, over de Palestijnse tiener Morad die na een zware mishandeling door klasgenoten is gestopt met praten.
  • Arte tv, 11.25: Augenschmaus. Afl.: Die Konservenmacherinnen van Max Liebermann (1847-1935), als uitgangspunt voor culinaire geschiedenis.

maandag 15 februari

  • HBO, 12.20: Everything is illuminated. Komisch drama uit 2005 naar het gelijknamige boek van Jonathan Safran Foer, waarin de hoofdpersoon met een oude foto op zoek gaat naar de Oekraïense vrouw die zijn grootvader uit handen van de nazi's zou hebben gered.
  • NDR Kultur, 20.00: Concert door het NDR Symphonieorchester. Samen met de opzienbarende Litouwse cellist David Geringas speelt het orkest het Tweede Celloconcert van Dmitri Sjostakovitsj.
  • Arte tv, 23.55: Der müde Tod, stomme film uit 1921 van Fritz Lang, losjes gebaseerd op De dood als peet, een sprookje van Grimm.

dinsdag 16 februari

  • NPO Cultura (NTR), 19.50: Knetterende Letteren. Afl.: Letteren &cetera, met onder meer Elisabeth Lockhorn die ruim zeven jaar werkte aan haar biografie over schrijver en criminoloog Andreas Burnier (1931-2002).
  • Arte tv, 0.15: Der Stellvertreter, oorlogsdrama uit 2002 naar het gelijknamige boek van Rolf Hochhut over een SS-luitenant die betrokken is bij de ontwikkeling van het gas Zyklon B, tot hij erachter komt waar de nazi's het gas voor willen gebruiken.

woensdag 17 februari

  • NDR Kultur, 21.00: Neue Musik. Afl.: György Kurtág zum 90. Geburtstag. Magische Momente und Stress. Programma gewijd aan deze Hongaars-Joodse componist die op 19 februari 90 jaar hoopt te worden.
  • NPO Cultura (VPRO), 22.30: The Specialist, portrait of a modern criminal. Franse documentaire uit 1999, bestaande uit een selectie uit 350 uur niet eerder vertoond archiefmateriaal van het proces dat Israël voerde tegen Adolf Eichmann.

donderdag 18 februari

  • Brava, 11.31: Onstuimige Offenbach. Een uitvoering van het zelden gespeelde virtuoze Concerto Militaire voor cello en orkest van Jacques Offenbach.
  • Brava, 0.01: De Gershwins - Porgy and Bess, registratie van de productie van Francesca Zambello, onder leiding van John DeMaine.

vrijdag 19 februari

  • NPO 2 (VPRO), 22.55: Transparent. Hoewel deze black comedyserie over een niet-alledaags gezin uit Los Angeles al enige weken loopt, toch de moeite waard om op te pakken. Door The Forward al betiteld als Jewiest Show Ever.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 02.00: Woord. Vijf uren lang de mooiste radioverhalen uit de archieven van de publieke omroep. Laat u verrassen!

(advertenties)


banner meldpunttaal banner yanshuf banner luna3 banner venstra banner propra banner sivmo banner sinaicentrum banner israelactie banner blankevoort banner jonet banner joodsamsterdam banner amphora banner givat



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven