vrijdag 27 november 2015
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Over vluchtelingen

Zondagmiddag 29 november 14.30 uur in Amsterdam: de eerste Crescas Debatterij.
Met vier sprekers, een zaal vol mensen en ongetwijfeld uiteenlopende meningen over het onderwerp: de opvang van vluchtelingen uit Syrië in het hart van Amstelveen.

Een prikkelende discussie is wel het minste dat Crescas en mediapartner NIW verwachten: het gaat immers ook om ù!
Debaters en 'de zaal' worden door twee ervaren gesprekleiders bijgestaan zodat het thema van alle kanten en met alle voors en tegens kan worden belicht.

Meer weten? Kijk op crescas.nl voor locatie en programma.
U kunt zich nog aanmelden, via de website of per mail aan info@crescas.nl. Zolang er plaatsen beschikbaar zijn kunt ook aan de zaal uw toegangsbewijs kopen.

Kom op tijd: we verwachten een grote toeloop!

Spinoza is HOT!

De wereld heeft kennelijk behoefte aan de inzichten van Baruch d’Espinoza, de meesten van u beter bekend als Spinoza. Er verschijnen boeken over hem, zijn belangrijkste werk Ethica is onlangs in nieuwe vertaling bij uitgeverij Prometheus verschenen, er is een gedramatiseerde documentaire over hem gemaakt en zelfs een opera. De man én zijn ideeën spreken, bijna 360 jaar nadat hij ze verwoordde, nog altijd velen aan.

De visie die Spinoza ontwikkelde op de relatie tussen religie, de staat, filosofie en de vrijheid van denken is actueler dan ooit. Vrijheid is voor hem de belangrijkste voorwaarde voor een deugende samenleving. Maar in een maatschappij waar de bijbel de maatstaf was, liep Spinoza tegen een muur van onbegrip. Zijn kritische beschouwing van de heilige boeken kwam hem op excommunicatie te staan. De man die de restricties blootlegde was effectief monddood gemaakt. Hij was besmet en daardoor ook voor zijn omgeving een gevaar.

Dat deze maatregel in onze tijd, waarin vrijheid van meningsuiting tot een van de grootste verworvenheden verheven is, opnieuw ter discussie wordt gesteld, mag dan ook geen verbazing wekken.

Tijdens het symposium De Casus Spinoza komen prominente wetenschappers en religieuze leiders uit binnen- en buitenland bijeen om vanuit verschillende invalshoeken nogmaals de kwestie Spinoza onder de loep te nemen.

Wilt u zelf getuige zijn van het onderzoek naar een mogelijke herroeping van de cherem, de banvloek die Spinoza al ruim drieëneenhalve eeuw aankleeft? Het belooft een historisch treffen te worden!

Op crescas.nl leest u wie met wie de degens komt kruisen, en hoe u kaarten voor dit unieke evenement kunt bestellen.

Opmerkelijke antwoorden op lastige vragen

Een graag geziene oude bekende, de vierdelige cursus Halacha aan de hand van Ma'aleh films, is onlangs in Amsterdam afgesloten. In januari 2016 geven wij deze cursus nogmaals, dan in Bussum.

In de films die docent Leo Mock in zijn cursus gebruikt, komt een breed scala aan onderwerpen aan bod. De filmmakers, eindexamenstudenten van de orthodoxe Ma’aleh School of Television, Film and the Arts in Jeruzalem, kiezen vaak netelige kwesties als thema voor hun werk, zoals het gehandicapte kind in de traditionele wereld en BOM-moeders in de Joods-orthodoxe wereld, en hoe vier je Chanoeka in een familie waarvan de vader overleden is. Ook de Joodse huwelijkswetten worden in een van de films in de weerbarstige realiteit geplaatst.
Zijn de regels, ge- en verboden uit de halacha in de moderne tijd nog bruikbaar voor het vinden van antwoorden?

Samen met de cursisten duikt Leo in teksten uit de rabbijnse literatuur die op de besproken onderwerpen van toepassing zijn. Een boeiende opgave, waarbij de films de situaties heel dichtbij en herkenbaar maken.

Halacha aan de hand van Ma'aleh films gaat in Bussum van start op donderdag 14 januari. Deze cursus wordt gegeven in samenwerking met het Genootschap Nederland-Israël.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Business, 'as usual'?

Handel drijven, kopen en verkopen, wegen en meten, rente heffen en omgang met concurrentie, is van alle tijden. De mate waarin, en met name de wijze waaróp degene die zaken doet daar zelf beter van wordt, komt tegenwoordig met grote regelmaat in het nieuws - en doorgaans niet omdat de handel de toets van fatsoenlijkheid kan doorstaan.

In de cursus Zakendoen en Joodse ethiek gaat docent Michael Bloemendal in op de ethische aspecten van het zakendoen en handel drijven. Waar ligt de grens van de waarden en normen waaraan men zich heeft te houden, en is het nog wel fatsoenlijk om die op te zoeken?

Twee avonden, 11 en 18 januari 2016, gaat de docent met u in oeroude Joodse bronnen op zoek naar de ethische en juridische handvatten waaraan handel en handelen zouden moeten voldoen.

Wie de implicaties daarvan tot zich laat doordringen, zal tot de conclusie komen dat eerlijkheid en fatsoen basisprincipes zijn die vandaag de dag nog net zo zouden moeten gelden als toen ze tot halachische voorschriften werden verheven, duizenden jaren geleden.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Mazal tov, dr. Mock!

Dinsdag 1 december promoveert Leo Mock, de meesten van u bekend als docent rabbinica bij Crescas, aan de Universiteit van Tilburg op een proefschrift getiteld Het begrip ‘Ruach Ra‘a’ in de rabbijnse responsaliteratuur van na 1945: een casestudy in de relatie tussen kennis over de fysieke wereld en traditionele kennis.
Om 14.00 uur houdt Leo zijn 'lekenpraatje', waarna de officiële promotie om 14.15 uur van start gaat.

Promotor is professor Marcel Poorthuis. Medepromotor professor Shlomo Berger z.l. overleed onverwacht op 19 augustus van dit jaar.

Alle medewerkers van Crescas wensen Leo veel succes en feliciteren hem op voorhand met zijn nieuw behaalde titel!

Joods activiteitencentrum Lev feestelijk geopend

Zondag 22 november was het dan eindelijk zover: de opening van het gloednieuwe Joodse activiteitencentrum Lev. Onder grote belangstelling knipte Frits Barend het lint door, waarna drie sprekers, de directeuren van de samenwerkende organisaties, vanuit hun eigen betrokkenheid bij Lev een toespraak hielden.

Albert Oomen, directeur van zorginstelling Cordaan, waaronder Beth Shalom tegenwoordig ressorteert, complimenteerde Crescas en JMW met de mooie naamgeving en zei blij te zijn met de veelbelovende samenwerking van de drie organisaties. ‘Hart’, ‘Warmte’ en ‘Lef’ sluiten precies aan op wat Beth Shalom wil betekenen voor cliënten/bewoners die aan onze zorg zijn toevertrouwd. Samen met Lev gaan wij voorwaarts! JMW, Crescas en Beth Shalom/Cordaan hebben elkaar snel gevonden in de samenwerking die gericht is op de ondersteuning van zelfstandig wonende ouderen en hun mantelzorgers met een Joodse achtergrond. En met elkaar onder een dak verandert Beth Shalom dankzij Lev geleidelijk aan van een besloten zorginstelling in de richting van een multifunctioneel Joods centrum waar jong en oud elkaar ontmoeten, waar wat te beleven en te leren valt en waar nieuwe vriendschappen kunnen ontstaan.

Crescasdirecteur Michel Waterman begon zijn speech met de de lijfspreuk van rabbijn Jacob Soetendorp z.l.: Rak jachad anoe kehila. Alleen samen zijn wij een kehila. Alleen samen zijn wij een gemeenschap. Hij memoreerde de heterogene opbouw van de Joodse gemeenschap en benadrukte het belang van samenwerking. Wij stellen er eer in om projecten uit te voeren in nauwe samenwerking met andere Joodse organisaties. Bij Joods Maatschappelijk Werk is deze attitude ook te vinden. Het zal dan ook geen toeval zijn dat juist deze twee organisaties elkaar nog wel eens weten te vinden. Lev is voor het Joods Educatief Centrum Crescas ook een nieuwe stap in haar bestaan: Voor Crescas is deze samenwerking, ik denk nog iets meer dan voor onze partners, een grote stap. Met de opening van Lev, vandaag, hebben wij voor het eerst in ons bestaan een eigen leslokaal. Maar dat is niet het enige. Crescas verhuist in zijn geheel. Wij nemen onze intrek in dit gebouw. De ruimte hiernaast is vanaf januari volgend jaar ons kantoor. We hebben dus niet alleen de beschikking over een eigen leslokaal, het is ook nog eens een leslokaal ‘aan huis’. En hij besloot met de woorden Als ú de weg naar Lev weet te vinden, als ú gebruik maakt van ons aanbod en deelneemt aan onze activiteiten, dan gaat onze droom in vervulling en wordt dit huis het bruisende hart van Joods Nederland! Graag tot ziens in Lev!

Hans Vuijsje, directeur van Joods Maatschappelijk Werk, zette uiteen hoe JMW het nieuwe activiteitencentrum ziet: Lev is gebouwd op de visie dat het niet aan de professionele werkers van JMW is om te bepalen wat nu de inhoud van de activiteiten wordt. Dat is aan de gasten. JMW schept de mogelijkheid, begeleidt en is er om op terug te vallen. Ook Vuijsje spreekt over de naamkeuze: ‘Kracht’, ‘een warm hart’, nesjomme. Dat willen wij uitstralen! Wij, wij allemaal zitten nog vol met kracht! Wij zitten vol met warmte! Laten wij die voor elkaar inzetten en hier een prachtig centrum van maken waar die kracht, die warmte, nesjomme en lef de basis vormt! Tot 120 jaar! Omein.

Na al deze mooie woorden moet u zeker eens een kijkje komen nemen op de begane grond van het Beth Shalomgebouw aan de Kastelenstraat in Amsterdam. De grote, lichte ruimte fungeert overdag als ontmoetingsplek en inloop- en informatiecentrum van JMW, waar u aan de leestafel kunt gaan zitten of aan de computer om iets op te zoeken of contact te maken met familie of vrienden. ‘s Avonds en op zondagen wordt de ruimte gebruikt als cursuslocatie waar vanaf nu de meeste Crescas-activiteiten zullen plaatsvinden.

Vereniging Hebreeuws jubileert!

Al 25 jaar organiseert de Vereniging tot bevordering van kennis van Hebreeuws, kortweg de 'Vereniging Hebreeuws', activiteiten 'ter bevordering van de kennis van Hebreeuws in het Nederlandse taalgebied'.

Dit heugelijke feit wordt donderdag 10 december gevierd met een toepasselijk evenement: het symposium ‘Het Hebreeuwse boek’.
Professor Irene Zwiep, professor Emile Schrijver en dr. Bart Wallet, drie ook voor Crescassianen bekende namen, leveren vanuit hun eigen vakgebied een bijdrage. Op hebreeuws.org vindt u informatie over tijd en locatie van het symposium.

Aanmelden is noodzakelijk - vermeld in de onderwerpregel van uw mailbericht 'aanmelding symposium 10 december'.

Crescas wenst de Vereniging Hebreeuws van harte mazzeltov met deze mijlpaal.

Meer weten over de Vereniging Hebreeuws? Neem eens een kijkje op hebreeuws.org!

Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Vandaag: Spinoza's achtbaan, waarin auteurs Saskia Pfaeltzer en Erik Bindervoet aan de hand van Janus Dullemondt, een slimme maar enigszins onzekere leraar wiskunde aan een middelbare school, laten zien waarom de leer van Spinoza nog altijd actueel is. Voor liefhebbers van Harry Mulisch verscheen onlangs diens onvoltooid gebleven roman De ontdekking van Moskou, en twee titels van Patrick Modiano: de spannende oorlogsroman Nachtronde, voor het eerst in Nederlandse vertaling verschenen, en de semi-autobiografische roman Om niet te verdwalen. Voor leesclubleden: dit boek staat op de shortlist van de WIZO Literatuurprijs 2016.

Engelstalig: de nieuwe roman van de Amerikaanse schrijfster Barbara A. Shapiro The Muralist - a novel, een roman met wortels diep in de Joodse geschiedenis tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in Amerika, verteld via de belevenissen van een jonge kunstenares.

Vers uit de ramsj geplukt: Praags dagboek 1941 – 1942 van Petr Ginz, Victor Klemperer schreef het beangstigend gedetailleerde verslag van de twaalf jaar durende naziterreur in Dresden in Tot het bittere einde. Dagboek 1933-1945, en Een blik jodenkoeken, waarin Jessica Meijer beschrijft wat de dood van haar beroemde vader, journalist en schrijver Ischa, voor haar heeft betekend.

En verder:

  • Op literairnederland.nl een impressie van een literair geïnspireerd stadsbezoek dat Huub Baartman bracht aan Lemberg - Lwów - Lviv.

In de Digibieb: Toverstaf

Een merkwaardig boekje werd ons ditmaal door de carrousel van de Joodse Bibliotheek voorgeschoteld: Toverstaf - nieuwe priapeeën, geschreven door Saul van Messel. Een priapee is, volgens de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren, een erotische dichtvorm die zijn naam dankt aan Priapus, de god van de vruchtbaarheid, in de beeldende kunst voorgesteld met een opmerkelijk grote fallus. De priapee concentreert zich op de fysieke kanten van de seksualiteit.

Het zijn kleine gedichten, 18 in totaal, met twee illustraties van Lex ter Braak, in een oplage van slechts 100 exemplaren uitgegeven. De auteur bestaat niet, althans niet als persoon: Saul van Messel is het pseudoniem waaronder Jaap Meijer (1912-1993) zich vanaf 1967 bediende voor zijn poëzie.

Toverstaf is online te lezen op, en te downloaden van de Digitale Joodse Bibliotheek van Crescas.

Vaarwel, Joodse Omroep, en tot spoedig weerzien!

Maandag 7 december om 20.25 uur neemt de Joodse Omroep als zelfstandige zendgemachtigde afscheid van 'het bestel'. Maar wel 'with a bang': voor de slotuitzending is de met de Prix Europa 2015 bekroonde documentaire Little Angels geprogrammeerd. De allerlaatste Kunst van het luisteren is te horen op zondag 27 december.

In februari 2013 werd bekendgemaakt dat voor de kleine levensbeschouwelijke omroepen vanaf 2016 geen plaats meer zou zijn. De publieke omroep telt vanaf volgend jaar nog maximaal acht omroeporganisaties: de fusie-omroepen KRO-NCRV, AVRO-TROS en VARA-BNN. MAX, VPRO en EO blijven zelfstandig, evenals de NOS en NTR.
Ook de Boeddhistische Omroep (BOS), Human, IKON/ZvK, OHM, RKK en Stichting Zendtijd Moslims (SZM) worden per 31 december 2015 opgeheven.

Eind september 2015 liet de Joodse Omroep op haar website weten dat de EO, de Joodse Omroep en de Joodse religieuze gemeenschap in Nederland afspraken hadden gemaakt over de periode na 2015. Besloten is om het geluid en de identiteit van de Joodse Omroep een plek te geven binnen de EO. Zowel de EO als de Joodse Omroep zijn verheugd over deze uitkomst en weten zich gesteund door de Joodse kerkgenootschappen in Nederland.
Directeur Alfred Edelstein: Het schrappen van de uitzendlicentie van de Joodse Omroep is natuurlijk een trieste zaak, maar na een aantal goede gesprekken hebben wij de overtuiging dat de EO de allerbeste uitgangspositie biedt om de Joodse identiteit binnen de publieke omroep te laten voortbestaan.

De samenwerking van Joodse Omroep en EO betekent dat een eigen Joods geluid in de ether aanwezig blijft, al weten wij nu nog niet hoe dat precies zal klinken. De Joodse Omroep is de enige van de 'levensbeschouwelijken' die een plek heeft weten te behouden, de andere omroepen laten een leemte achter die minder gemakkelijk gevuld zal kunnen worden.

Joods Nederland ziet met grote belangstelling uit naar de plannen van de Joodse Omroep binnen haar nieuwe omgeving.

Uit de Joodse Canon
Joods Maatschappelijk Werk

In de week dat JMW, samen met Crescas en Zorginstelling Cordaan met de opening van het Joods activiteitencentrum Lev (zie elders in deze nieuwsbrief), een nieuwe stap zet, kijken wij met u naar het begin van wat wel eens 'het vierde kerkgenootschap' wordt genoemd: Joods Maatschappelijk Werk.

Formeel werd JMW op 28 november 1946, anderhalf jaar na de bevrijding, opgericht, al zou het nog anderhalf jaar duren voor de organisatie daadwerkelijk aan de slag kon.
In het Stadsarchief van Amsterdam wordt het archief van de Stichting Joods Maatschappelijk Werk bewaard. Uit de oprichtingsstatuten blijkt dat het aan ambitie niet ontbrak: alle instellingen op sociaal gebied en de Joodse kerkgenootschappen moesten samen een organisatie worden die de coördinatie, bevordering en uitoefening van de gehele sociale zorg voor Joden in Nederland op zich zou nemen, waaronder de verzorging en verpleging van zieken, bejaarden en invaliden, de verzorging van minderjarigen, het verlenen van materiële en morele steun aan on- en minvermogenden en aan studerenden, de hulp bij lijkverzorging, begrafenis en zorg voor graven.
In 1949 werd de taakstelling in de statuten aangevuld, toen de erfenis van de jodenvervolging in volle omvang duidelijk was. JMW kan zich vanwege de bevoegde overheidsorganen doen aanwijzen als eigenares, beheerster, bewindvoerster, boedelberedderaarster, erfgename en rechtsopvolgster onder welke benaming dan ook van onder meer: statenloze Joden, Joodse organisaties en corporaties, die als slachtoffer van het nationaal-socialisme of het fascisme, zonder wettige erfgenaam, opvolger of rechthebbende zijn gebleven, het beheren van de aldus toegewezen vermogens als rechtsopvolgster van haar voorgangster, het doen gelden van aanspraken van dezen op schadevergoeding, schadeloosstelling en herstel, een en ander ten behoeve van Joden, Joodse organisaties en corporaties, die het slachtoffer zijn geworden van vervolging, verdrukking en achteruitstelling. Nuchtere woorden die de vroeg-naoorlogs-Joodse geschiedenis van Nederland feilloos samenvatten.

Nog altijd voorziet JMW in de zorg voor Joodse vervolgingsslachtoffers, maar, zo is op joodswelzijn.nl te lezen: Sinds de tachtiger jaren is het accent echter verbreed naar aandacht voor de naoorlogse generatie, identiteitsversterking en de ontwikkeling van groepen door het gehele land met als doel de mogelijkheden tot Joodse contacten te vergroten (netwerkontwikkeling).

En daarmee is de cirkel rond: dat is precies waarvoor Lev (mede) is opgericht!

Het lemma Joods Maatschappelijk Werk in de Canon van 700 jaar Joods Nederland vertelt heel beknopt de bewogen geschiedenis van 1946 tot heden.

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl. De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u op de website kunt bestellen.

Noa's 'Love Medicine'

Achinoam Nini, de Jemenitische zangeres die wij beter kennen als Noa, is op 11 december in Nederland voor een eenmalig optreden met haar nieuwe band Noa-Dor-Four.

Daags tevoren viert Noa met haar vaste muzikale partner Gil Dor in Barcelona haar 25-jarig jubileum als uitvoerend kunstenaar. Tijdens het concert in het Bimhuis zingt ze niet alleen geliefd oud repertoire, maar ook nummers van haar laatste CD Love medicine, waarop duidelijk te horen is dat ze inspiratie van vele kanten toelaat, van Paul Simon tot klassiek, van Leonard Cohen tot Quincy Jones.

Mis het niet, dit concert vol aanstekelijke luisterliedjes!

Ga voor kaarten naar bimhuis.nl.

Hedendaags design uit Israël

Zes jonge, prijswinnende Israëlische designers en ambachtelijke kunstenaars exposeren in Nederland. Na de tentoonstelling in de LJGalerie in Amsterdam gaan de werken nu op reis naar galeries en musea in Den Haag, Tel Aviv, Zürich en New York, waarna ze in 2017 op de Biënnale in Venetië te zien zullen zijn.

Gregory Larin, Yael Harnik, Kfir Shabat, Moshe Roas, Roy Maayan en Maayan Elyakim geven een frisse kijk op hedendaags Israël in de vorm van voorwerpen, sieraden, textiel en prints, los van politiek en maatschappijkritiek. De inspiratie komt uit Israël zelf, van de grond, het licht en de lucht. Onder de titel Same sky| Same land krijgt de bezoeker sieraden, stoffen, objecten, geweven vloerkleden, keramiek en multimediaprojecten te zien die verwonderen en fascineren. Met recht kunst op het raakvlak van design en ambacht.

Te zien tot en met 13 december in Pulchri Studio in Den Haag.

De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt dankzij de hulp van onder andere KUNSTENISRAEL en de Maatschappij tot Nut der Israëlieten in Nederland.

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • NoCamels bericht over Pley, 's werelds allereerste 'uitleenspeelotheek' voor LEGO.
  • Op het Tunesische eiland Djerba bestaat nog altijd een piepkleine Joodse gemeenschap. ABC News maakte er foto's.
  • De jaarlijkse Presidential Medal of Freedom ceremonie had ook dit jaar weer een behoorlijk Joods tintje, en JTA was erbij.
  • Een Israëlische wijnboer maakt wijn van de Marawi-druif, de oerdruif waarvan al in de tijd van Koning David wijn gemaakt werd, meldt Israel21C.
  • Een groep hoogbejaarde vrouwen is op de bon geslingerd voor 'illegaal gokken'. Huffington Post bericht.
  • Berfrois plaatst een artikel uit 2013 over hedendaags antisemitisme, geschreven door de Britse Jenny Diski.
  • Op de website van CIJA een superkort overzicht van Joodse vluchtelingen uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten. In de Telegraph het verslag van de vlucht van de laatste Joden uit Aleppo.
  • Studenten aan het Technion in Haifa werken aan een oplossing tegen kaalheid, en Times of Israel spreekt met de jonge uitvinders.

Website van de Week
Joods Erfgoed Den Haag

In onze nieuwsbrief van 30 augustus 2013 meldden we de lancering van de Stichting Joods Erfgoed Den Haag, en dat de website Joods Erfgoed Den Haag in ontwikkeling was. De website is inmiddels klaar, maar zoals in Over ons wordt gezegd, een werk in uitvoering. Verhalen, aanvullingen en vragen zijn van harte welkom!

Er is duidelijk goed nagedacht over de wijze waarop het cultureel, religieus en maatschappelijk leven van de Joodse gemeenschap in Den Haag in het verleden en het heden moet worden ontsloten.
Het interactieve kaartje op de startpagina is het eerste dat de bezoeker in het oog springt, en het werkt: mouse-over op de pins toont meteen (en aanklikbaar!) waar Joods erfgoed te zien is.
Het vak Steekwoorden is op elke pagina aanwezig, wie bijvoorbeeld Vluchtelingen kiest, komt op een pagina met alle artikelen waarin het woord voorkomt.

Onder Geschiedenis zijn artikelen samengebracht die te maken hebben met de Joodse historie van de stad, en ook Erfgoed wordt zorgvuldig belicht.

Superinteractief is de app waarmee u de wandeling De Buurt spreekt kunt lopen. De app is gemaakt door het Gemeentearchief Den Haag. Volg de instructies op het scherm voor u aan de wandeling door de verdwenen Joodse buurt rond het Haagse Spui begint.

Op de website is een uitgebreide literatuurlijst te vinden over Joods Den Haag.
Op de startpagina is de CIDI-documentaire Joods Hofje in Schilderswijk te zien, en wordt de recente vondst van een koffer met foto’s, correspondentie en andere papieren afkomstig van Ies Bachrach (1914-2000) uitgelicht.

Het twitteraccount van Joods Erfgoed Den Haag wordt goed bijgehouden - handig voor wie op de hoogte wil blijven.

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

In the Picture
Hier kan me niets gebeuren

Wie donderdag 26 november de lezing van medisch historicus Hannah van den Ende over Joodse artsen tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft gehoord, heeft ook stukjes van deze aangrijpende documentaire te zien gekregen.
Op videokanaal Vimeo is de film in zijn geheel te zien.

Hier kan me niets gebeuren gaat over het Nederlandsch Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ), gevestigd aan de Nieuwe Keizersgracht in Amsterdam, dat vóór de Tweede Wereldoorlog het grootste van drie Joodse ziekenhuizen in de stad was.

In de documentaire vertellen acht voormalige personeelsleden van het NIZ over de toenemende dreiging, over de medisch-ethische dilemma’s, over het plezier en de saamhorigheid. Het ziekenhuis fungeerde voor Joden niet alleen als één van de laatste bastions van veiligheid - 'buiten' waren razzia’s en deportaties in volle gang - maar ook als plek van verzet: het ziekenhuispersoneel was uitermate inventief om met medische 'trucages' deportatie van patiënten te voorkomen en tijd te winnen om onderduikplaatsen voor hen te vinden. Het mocht uiteindelijk niet baten: op 13 augustus 1943 werd het gebouw door de bezetter ontruimd en werden patiënten en personeel gedeporteerd.

Bekijk de film hier

Televisie en radio 27 november - 4 december

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel. De digitale themakanalen NPO Doc (voorheen hollanddoc 24) en NPO Cultura (voorheen cultura 24) zijn zowel via de kabel als op internet te bekijken.

Deze week in De kunst van het luisteren: Weinigen spreken zo tot de verbeelding als de zeventiende eeuwse filosoof Baruch Spinoza, die geldt als een der belangrijkste denkers in de Nederlandse geschiedenis. Toch was Spinoza lange tijd bijna vergeten. Zijn gelijkstelling van God en natuur werd als een vorm van atheïsme beschouwd, terwijl Spinoza allerminst atheïst was. Nu wordt hij gewaardeerd als wegbereider van de verlichting. Binnen Joodse kring gold hij lange tijd als afvallige, maar nu gaan er steeds meer stemmen op om de ban die hem trof, op te heffen. Spinoza is in. De gast van vanavond wil zijn gedachtegoed promoten: dr. Karianne Marx. Regisseur Arie Moll van toneelgroep De Appel komt vertellen over het toneelstuk ‘Op hoop van zegen’, de klassieker van Herman Heijermans die in hun eigen theater in Scheveningen wordt opgevoerd, en er is een vervolgaflevering van de rubriek Geluiden uit de kille: de gevoelstemperatuur van Joods Nederland. Presentatie: Alfred Edelstein en Paul Damen.


vrijdag 27 november

  • NPO 2 (JO), 14.25: Spinoza, een vrije denker. Documentaire die Spinoza's gedachtegoed en de betekenis daarvan voor een groot publiek verklaart.
  • NPO 2 (KRO-NCRV), 20.30: 2Doc. Afl.: Welkom thuis. Frans Bromet verdiept zich in een mysterieuze vete die zijn familie al decennia lang verdeelt. De oorsprong ervan ligt in een conflict dat na de Tweede Wereldoorlog aan de Joodse kant van de familie is ontstaan.
  • NPO Radio 6 (AVROTROS), 21.00: Rubens Guestlist. Ruben Hein deelt zijn passie voor muziek via de radio.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 02.00: Woord. Verrassend programma met vijf uur lang documentaires, verhalen, hoorspelen, reportages en interviews uit de radioarchieven van de Publieke Omroep.

zaterdag 28 november

  • NPO 1 (VPRO), 10.30: VPRO Vrije geluiden, met onder meer de Israëlische zangeres van Ethiopische afkomst Ester Rada, met een mix van soul, funk en afro-jazz.
  • NPO Radio 1 (KRO), 11.00: De Taalstaat. Programma waarin de Nederlandse taal het middelpunt vormt en wekelijks een radio-cartoon van Ruben L. Oppenheimer te horen is. Presentatie: Frits Spits.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 14.00: Argos. Onderzoeksjournalistiek. Achtergronden bij het nieuws of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met onthullende reportages en aandacht voor journalistieke boeken en kwesties in de (onderzoeks-)journalistiek uit binnen- en buitenland. Presentatie: Max van Weezel.

zondag 29 november

  • NPO 1 (VPRO), 10.30: VPRO Vrije Geluiden, met onder meer Jared Sacks, oprichter van Channel Classics Records, een van de mest toonaangevende platenlabels voor klassieke muziek ter wereld.
  • NPO Radio 5 (JO), 18.00: De kunst van het luisteren.
  • TV5 Monde, 21.00: Le fils de l'autre. Frans-Israëlisch drama uit 2012 over twee baby's die bij de geboorte in het ziekenhuis van Haifa verwisseld worden, met ingrijpende gevolgen.

maandag 30 november

  • Arte tv, 20.15: Anny Hall (Der Stadtneurotiker), tragikomedie uit 1977 over de relatieproblemen van de neurotische komiek Alvy Singer. Waarschuwing: Duits nagesynchroniseerd …
  • Arte tv, 21.45: Woody, a documentary. Regisseur Robert B. Weide maakte in 2011 een uitgebreid portret van regisseur Woody Allen waarin ook zijn vroege carrière als stand-up comedian en schrijver van sketches voor andere artiesten aan bod komt.

dinsdag 1 december

  • NPO Radio 4 (MAX), 20.00: Avondconcert. Amsterdam Sinfonietta speelt onder meer Aheym van de Amerikaans-Joodse componist Bryce Dessner.
  • NPO 2 (VPRO-NTR), 21.20: Andere tijden. Afl.: Steun voor het verzet. Over het ontstaan van Stichting 40-45.
  • BBC 1, 23.25: Imagine … Afl.: David Chipperfield: A Place to Be? Portret van deze Britse architect.
  • NPO Radio 5 (BOS), 0.00: De nachtgast. Afl.: George Tobal. Samen met Eran ben Michael is Tobal, vluchteling uit Syrië, te zien in de voorstelling George & Eran lossen de wereldvrede op deel II.

woensdag 2 december

  • NPO Doc (VPRO), 18.15: The Botany of Desire. Tweedelige documentaire waarin professor Michael Pollan de geschiedenis presenteert van twee planten die zichzelf onmisbaar hebben gemaakt voor de mens. Afl. 1 (De appel en de tulp) en afl. 2 (Cannabis en de aardappel) worden na elkaar uitgezonden.
  • NPO 2 (VPRO-NTR), 21.20: Andere tijden. Afl.: Steun voor het verzet. Over het ontstaan van Stichting 40-45.
  • NPO 2 (KRO-NCRV), 20.30: 2Doc. Afl.: Welkom thuis. Frans Bromet verdiept zich in een mysterieuze vete die zijn familie al decennia lang verdeelt. De oorsprong ervan ligt in een conflict dat na de Tweede Wereldoorlog aan de Joodse kant van de familie is ontstaan.

donderdag 3 december

  • NPO Doc (VPR), 19.15: Louis Theroux. Afl.: The Ultra-zionists. Wat beweegt de ultranationalistische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem?
  • HBO, 20.30: Suite française. Romantisch oorlogsdrama uit 2014 naar de roman van Irène Némirovsky over de liefde tussen Lucile Angellier, een Frans meisje, en Bruno von Falk, een Duitse soldaat, tijdens de eerste jaren van de Duitse bezetting in Frankrijk.

vrijdag 4 december

  • NPO Radio 6 (AVROTROS), 21.00: Rubens Guestlist. Ruben Hein deelt zijn passie voor muziek via de radio.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 02.00: Woord. Verrassend programma met vijf uur lang documentaires, verhalen, hoorspelen, reportages en interviews uit de radioarchieven van de Publieke Omroep.
   
jaargang 11, nummer 43
vrijdag 27 november 2015
 

In deze nieuwsbrief

Over vluchtelingen
Spinoza is HOT!
Opmerkelijke antwoorden op lastige vragen
Business, 'as usual'?
Mazal tov, dr. Mock!
Joods activiteitencentrum Lev feestelijk geopend
Vereniging Hebreeuws jubileert!
Boekennieuws
In de Digibieb: Toverstaf
Vaarwel, Joodse Omroep, en tot spoedig weerzien!
Uit de Joodse Canon
Noa's 'Love Medicine'
Hedendaags design uit Israël
Nieuws van heinde en verre
Website van de week
In the Picture
Televisie en radio 27 november - 4 december


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Aan vrienden, bondgenoten en coalitiepartners hebben we op het moment geen gebrek, integendeel. Onze vrienden in Oost-Europa ...
lees verder
Webcolumn Leo Frijda
Crescas heeft veel aan Andreas Burnier te danken. De vondst van een kaartenbak, behorend tot de archieven van de bank met de ...
lees verder
Webcolumn Naud van der Ven
De filosoof Bob Plant wijdde een boek aan de vergelijking van de filosofen Wittgenstein en Levinas. Hij komt daarbij tot een aantal ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Helaas valt er deze week niets humoristisch te schrijven. De huidige toestand laat dit niet toe. Daarom, mocht het iemand ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
Ik ben optimistisch van aard, maar dat gevoel kan ik niet opbrengen als het gaat om het verslaan, ook wel vernietigen genoemd, van ISIS ...
lees verder
Webcolumn Harry van den Bergh
In het blad The Pluralist dat wordt geredigeerd en uitgegeven door het Israel Religious Action Center dat deel is van Israel Movement for ...
lees verder
Webcolumn Eva van Sonderen
Mijn Nederlandse kennis die samen met zijn vrouw in november op aliya kwam, werd door een medepassagier gevraagd of zijn ...
lees verder
Webcolumn Eldad Kisch
Dezer dagen werd op feestelijke wijze de eerste CD met chazzanoet uit Groningen aangeboden aan de kersverse ambassadeur van ...
lees verder
Webcolumn Nathan Lopes Cardozo
Israel will be facing an unprecedented crisis that will shake its very foundations. And its leaders are completely oblivious to it ...
lees verder


(advertenties)

banner givat

banner meldpunttaal

banner propra

banner sinaicentrum

banner sivmo