vrijdag 14 februari 2014
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Eco-kasjroet, een moderne Joodse visie

Steeds meer mensen besteden steeds meer aandacht aan de herkomst van ons voedsel. Dierenwelzijn staat steeds vaker in de belangstelling. Hoe passen de ideeën van vandaag de dag over voedsel en voedselproductie bij onze ethische uitgangspunten zoals we die in de Joodse traditie terug vinden? Waarom zouden we, als het gaat om kosjer vlees, alleen kijken of het dier volgens de regels van het kasjroet is geslacht? Waarom zouden we niet tegelijkertijd aandacht kunnen hebben voor het leven dat het dier heeft gehad? Voor het voedsel dat het heeft gekregen?

In deze cursus, die 11 maart begint, bespreken we een mogelijke nieuwe benadering van het kasjroet. Onder leiding van Clary Rooda bestuderen we teksten uit Tora, Talmoed en latere rabbijnse bronnen, inclusief de moderne commentaren op deze onderwerpen. Verder is er volop ruimte voor discussie over de keuzes die wij, ten aanzien van ons voedsel, in de moderne tijd kunnen maken.

Bezoek onze website voor meer informatie, of ga direct naar het inschrijfformulier.

Wie waren de Portugese Joden van Amsterdam?

Maandag 3 maart start de cursus Portretten van Portegiezen - Portugese Joden van Amsterdam. Joël Cahen laat u kennismaken met zeven invloedrijke Portugese Joden.

Filosoof en kabbalist Abraham Cohen de Hereira 1570-1635) is onderwerp van de eerste cursusavond, daarna volgen dr. Ephraim Hezekiah Bueno (1599-1665), in 1647 door Rembrandt vereeeuwigd in de ets 'De Joodse Dokter', Francisco (1657-1710) en Antonio (1695-1775) Lopes Suasso, vader en zoon en invloedrijke kooplieden, chroniqueur en dichter David Franco Mendes (1713-1792), David Montezinos (1828–1916), bibliofiel, wiens naam gekoppeld is aan de historische bibliotheek Ets Haim, en eindigend met SDAP-politicus en vakbondsbestuurder Salomon Rodrigues de Miranda (1875-1942).
Hun fascinerende levensgeschiedenissen vertellen het verhaal van de nieuwe Joodse bewoners van de stad, wat zij hebben betekend, en de maatschappelijke positie van deze Joodse bevolkingsgroep door de eeuwen heen.

Bezoek onze website voor meer informatie, of ga direct naar het inschrijfformulier.

25 februari: Herdenkingen in Amsterdam

Dinsdag 25 februari om 15.00 uur vindt bij het monument op de hoek van de Amstel en de Zwanenburgwal, aan de zijkant van de Stopera, de herdenking plaats van het Joods verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op die plek hebben in februari 1941 Joodse knokploegen gevochten om de Joodse buurtbewoners en handelaren te beschermen tegen de brute overvallen van de gewapende WA-ers van de NSB.
Klik hier voor informatie over het programma van deze herdenking.

Na deze korte plechtigheid kan men aansluitend de herdenking van de Februaristaking 1941 bijwonen bij het beeld van de Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein. Deze herdenking begint om 16.45 uur.
Klik hier voor meer informatie en overige locaties waar de Februaristaking wordt herdacht.

Van Rue Lamartine naar Drancy

In de Crescas-nieuwsbrief van 22 november 2013 stelden wij u voor aan Solange Leibovici, Nederlandse van Franse afkomst, die haar voor- én achternaam aantrof op het Holocaustmonument in Parijs. Ze besloot de geschiedenis van haar in 1942 in Auschwitz vermoorde naamgenootje uit te zoeken en haar ervaringen op te schrijven.

Deze week het vierde deel van het verslag van deze zoektocht, waarin Solange in Parijs naar het adres in de Rue Lamartine gaat, waar de familie Leibovici woonde, en hen volgt naar de Cité de la Muette in het noordoosten van Parijs, waar vanaf 1942 Franse Joden in het 'camp d'internement de Drancy' werden geïnterneerd. Wat rest nog van het vroegere doorgangskamp?

Klik hier om deze en de voorgaande afleveringen van dit bijzondere 'feuilleton' te lezen.

Boekrecensie en columns

In het afgelopen woensdag verschenen boek Vandaag beschrijft Pauline Micheels het leven in doorgangskamp Westerbork. Zij doet dit aan de hand van dagboekaantekeningen van een bijna twaalfjarige jongen. In het boek zijn ook de verhalen verwerkt die in Micheels' familie de ronde deden. Op verzoek van Crescas las Lydia Blom deze oorlogsnovelle. Haar recensie leest u hier, in de vorm van een gastcolumn.

Verder kunt u deze week columns lezen van Salomon Bouman, Leo Frijda, Eldad Kisch, Leo Mock, Simon Soesan en Eva van Sonderen.

Gezocht: herinneringen aan Joods Scheveningen

Aan de Universiteit van Leiden is een groot onderzoek gestart naar de geschiedenis van Joods Scheveningen. Aanleiding is de vondst van documenten van drie Joodse families in de kelder van een huis aan de Harstenhoekweg in Scheveningen, waar vóór de oorlog niet minder dan 51 Joodse families woonden. Het zijn deze families waarop het project zich met name richt.

De resultaten van het onderzoek worden verwerkt tot een rijk geïllustreerd publieksboek, een tentoonstelling, een documentaire en lesmateriaal voor het basis- en middelbaar onderwijs.

Het onderzoek wordt geleid door Wim Willems, hoogleraar Sociale Geschiedenis aan de Universiteit Leiden en Hanneke Verbeek, projectmedewerker Modern Urban Studies van de Faculteit Campus Den Haag.
Zij zijn op zoek naar getuigen en/of hun nazaten die meer informatie kunnen bieden over het alledaagse Joodse leven in vooroorlogs Scheveningen.

Crescas helpt graag om mensen die bereid zijn mee te werken aan het onderzoek, in contact te brengen met het project.
Bent u één van hen? Neem dan contact op met Inge Brouwer of met Hanneke Verbeek.

Voor meer informatie klik hier.

Gein Cultuur Groningen

Zondag 16 maart staat Groningen geheel in het teken van Joodse cultuur.
Op het programma staan lezingen, een sjoek met Israëlische producten, muziek en dans.
Wie meer wil weten over het leven van de Joden in Berlijn of de Indiase stad Cochin, Kabbala of Poerim, Joodse architecten (Michel de Klerk en Daniel Libeskind) of Israëlisch theater, wil meespelen met een klezmer-ensemble of Israëlische volksdansen wil leren, komt naar Gein Cultuur Groningen!

Crescas mag voor Gein Cultuur Groningen twee maal twee toegangskaarten verloten onder de lezers van onze nieuwsbrief. Stuur een mail naar info@crescas.nl met in de onderwerpregel Gein Cultuur Groningen. Vergeet niet uw naam te vermelden, misschien bent ú een van de gelukkigen!

Het uitgebreide programma is hier te vinden.

  • 16 maart, 13.30 tot 19.00 uur: Gein Cultuur Groningen, Mennohuis, Oude Boteringestraat 33, Groningen.

Kamp Westerbork krijgt Europees Erfgoedlabel

Herinneringscentrum Kamp Westerbork in Hooghalen is een van de vier locaties in Europa die het Europees Erfgoedlabel krijgen. Naast het Herinneringscentrum Kamp Westerbork komen ook het Vredespaleis (Den Haag), The Great Guild Hall (Tallinn, Estland) en The archaeological site of Carnuntum (Petronell-Carnuntum, Oostenrijk) op de nieuwe lijst met Europees erfgoed. Het is voor het eerst dat historische locaties in Europa op deze manier onder de aandacht worden gebracht. Het erfgoedlabel wordt dinsdag 8 april in Brussel uitgereikt.

Het Europees Erfgoedlabel (European Heritage Label), een initiatief van de Europese Unie, geeft een beeld van de gezamenlijke geschiedenis van Europa en wil hiermee bijdragen aan de overbrugging van de kloof tussen de Europese Unie en haar burgers.

Kamp Westerbork belichaamt enerzijds een deel van de geschiedenis waarmee het naoorlogse Europa heeft willen afrekenen. Anderzijds symboliseert Kamp Westerbork de raison d’être van de Europese Unie.
Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork wil in de toekomst meer verbindingen leggen en samenwerking ontwikkelen met andere Europese erfgoedsites. Hiermee wordt de Europese dimensie van de geschiedenis van Westerbork versterkt en kan die Europese context beter aan jongeren worden overgebracht.

Locaties voorzien van het Europees Erfgoedlabel zijn ‘plaatsen van herinnering’ die met hun educatieve activiteiten het bewustzijn bij jongeren vergroten.
Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork was één van de negen instellingen die in eerste instantie was voorgedragen voor het Erfgoedlabel en bleef in november over als één van de vier genomineerden.

Voor meer informatie over het Europees Erfgoedlabel klik hier.

Boekennieuws

Wekelijks attendeert Crescas u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week: Historica Pauline Micheels schreef Vandaag. Een oorlogsnovelle, waarin de lezer via dagboekaantekeningen van een bijna twaalfjarige jongen het leven in Kamp Westerbork volgt, de 50e herdruk van Marga Minco's befaamde Het bittere kruid, en Abram de Swaan doet in Compartimenten van vernietiging diepgaand onderzoek naar de maatschappelijke ontwikkelingen die geleid hebben naar de grootste massamoorden in de 20e eeuw.

De Engelstalige aanrader: in de Jewish Review of Books het artikel Riding Leviathan: A New Wave of Israeli Genre Fiction, over de opleving van fantasy en science fiction in Israël.

En verder:
- De onheilspellende thriller De held (2010) van Jessica Durlacher wordt verfilmd. Antoinette Beumer zal de film regisseren, haar zus Marjolein Beumer tekent voor het scenario. De hoofdrol zal worden vertolkt door Famke Janssen.
- Naar aanleiding van de 50e herdruk van Marga Minco's debuut Het bittere kruid verscheen op Literatuurplein een artikel over deze 'kleine kroniek'.
- De weg uit het getto van Michael Goldfarb is als paperback in herdruk verschenen.

'Hebreeuws op straat' online

Eind 2010 verscheen een bijzonder nummer van Alef Beet, het halfjaarlijkse tijdschift van de Vereniging Hebreeuws. Aflevering 10/2 was geheel gewijd aan Hebreeuws op straat. Opschriften in het openbaar. Het is als 'fysiek' blad uitsluitend nog antiquarisch te vinden, maar sinds eind januari staat het als PDF (en dus downloadbaar) online.

Niet alleen opschriften in Amsterdam (Historische Hebreeuwse gevelstenen in Amsterdam) komen aan de orde, er werd in alle provincies geïnventariseerd wat daar aan Hebreeuwse opschriften is terug te vinden. Het merendeel van de vermeldingen is van een foto voorzien, en er is een bibliografie toegevoegd.

Klik hier om Hebreeuws op straat in zijn geheel te downloaden, of hier om een keuze te maken uit de artikelen.

Andrew Solomon in Nederland

Publicist Andrew Solomon, schrijver van Ver van de boom. Als je kind anders is, geeft 20 en 21 februari lezingen over dit boek, waarvoor hij in 2012 de National Book Critics Circle Award ontving.

In het boek bundelt Solomon tien jaar onderzoek naar en gesprekken met 300 ouderparen die te maken hebben met aangeboren of ontstane afwijkingen binnen het gezin. Hij ontdekte dat door 'anders zijn', van doofheid, dwerggroei, het syndroom van Down, autisme, schizofrenie tot ernstige meervoudige handicaps, van hoogbegaafdheid, transgender tot crimineel gedrag, gezinnen in een sociaal isolement terecht kunnen komen.

U kunt Andrew Solomon horen spreken over de immense problemen waarvoor ouders komen te staan als hun kinderen vreemden voor ze blijken te zijn en hoe zij daarmee omgaan.

  • 20 februari, John Adams Institute: Andrew Solomon. Amstelkerk, Amstelveld 10, Amsterdam. Aanvang: 20.00 uur.
    Klik hier voor meer informatie.
  • 21 februari, Soeterbeeck-lezing: Andrew Solomon. Collegezalencomplex Radboud, Mercatorpad 1, Nijmegen. Aanvang: 20.00 uur.
    Klik hier voor meer informatie.

Nieuws van heinde en verre

Wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Foto's van de tunnels onder de Kotel, op Virtual Jerusalem.
  • In Tablet Magazine een artikel over componist Richard Wagner dat enkele vastgeroeste opvattingen zou kunnen loswrikken.
  • JTA laat Michelle Kolath-Arbel aan het woord over haar oplossing voor borstkankerpatiënten.
  • Sorry seems to be the hardest word? Philologos legt het uit in de Forward.
  • Chef Merav Barzilay van restaurant Meshek Barzilay in Tel Aviv neemt seizoenskoken wel heel letterlijk, schrijft Tablet Magazine.
  • De vervulling van de droom van een 76-jarige Holocaustoverlevende, in The Algemeiner.
  • Een mooi gebit mag wat kosten … Een bijzondere vinding op IsraelVideoNetwork
  • De PillCam van het Israëlische bedrijf Given Imaging is goedgekeurd voor gebruik, meldt GlobeNewsWire.
  • Als Valentijnsdag en Sjabbat op één dag vallen, heeft Tablet Magazine het antwoord op al uw vragen.
  • Opnieuw een weinig bekend stukje geschiedenis in Jewniverse.
  • Een uit zee opgedoken, 2000 jaar oud Grieks beeld wordt door Hamas als 'onzedelijk' bestempeld, weet Shalom Life.

Website van de week
'Soon There Will Be No More Survivors'

Het herdenken van de Sjoa wordt tijdens een recent onderzoek door 73% van de Amerikaanse Joden genoemd als essentieel voor hun Joodse identiteit. Maar met het verstrijken van de tijd, worden de gebeurtenissen abstracter, en de mensen die erover kunnen vertellen zijn oud en overlijden.

In december 2013 kreeg fotograaf Jason Florio van Tablet Magazine het verzoek om foto's te maken van negen Holocaustoverlevenden in New York, en hen te vragen naar hun herinneringen. Wij zijn Amerikaanse Joden die de Holocaust herdenken, en vergeten daarbij degenen die het overleefden niet.

De directe aanleiding voor dit initiatief was de schokkende uitkomst van een onderzoek van de U.S. Senate Special Committee on Aging naar Holocaustoverlevenden in de Verenigde Staten. Een kwart van hen leeft op, of zelfs onder de armoedegrens. In New York is dat meer dan de helft van vele duizenden. 'Deze broze bejaarden hebben niet alleen te maken met de gewone problemen rondom het ouder worden, zoals het verlies van hun naasten, de fysieke en psychologische problemen die ze hebben overgehouden aan hun oorlogsverleden, maken hun laatste levensfase onbeschrijfelijk zwaar', aldus één van de sprekers tijdens de hearing naar aanleiding van voornoemd onderzoek.

U vindt de pagina 'Soon There Will Be No More Survivors' hier.


Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

In The Picture
A Promise to Masada

Een juweeltje uit The Hebrew University Spielberg Film Archives is A Promise to Masada, ruim 17 minuten verbleekte kleurenfilm uit 1959 over de onherbergzame steenwoestenij langs de Dode Zee en hoe die tot leven is gewekt.
In zelden vertoonde beelden ziet u onder meer de winning van kaliumchloride en het pionierswerk van kibboets Ein Gedi waardoor daar druiven en andere gewassen kunnen worden verbouwd.
Het is prachtig, historisch materiaal over het Israël van vroeger, met enigszins gezwollen commentaar en hier en daar een wonderlijke klemtoon, maar zeer de moeite waard!

Voor alle details over deze film klik hier.


Bekijk de film hier

Televisie en radio 14 - 21 februari

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel. De digitale themakanalen hollanddoc 24 en cultura 24 zijn zowel via de kabel als op internet te bekijken.

Zondag 16 februari, 18.00 uur: De kunst van het luisteren, het wekelijkse Radio-5 programma van de Joodse Omroep. Met deze week Ruben Vis, secretaris van het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap over, onder meer, het tweehonderdjarig jubileum van het NIK en de desinvestering van Nederlandse bedrijven in Israël. Verder aandacht voor een musical over Aletta Jacobs en een reportage van Tal Sarid waarin hij in Brussel probeert uit te zoeken of de EU het antisemitisme eigenlijk wel kan bestrijden. Presentatie: Paul Damen en Alfred Edelstein.


vrijdag 14 februari

  • BBC Radio 3, 13.00: Composer of the Week - Mahler. Afl. 5: New York.
  • Radio 5 (HUMAN), 19.02: OBA live. Hoofdgast is socioloog Abram de Swaan over zijn boek Compartimenten van vernietiging, waarin hij de grootste genocides en massamoorden van de 20e eeuw bespreekt.
  • Ned. 2 (NTR), 21.05: Na de bevrijding. Afl. 3: Verloren jeugd. Jongeren willen inhalen wat ze vijf jaar lang hebben gemist, maar dit leidt tot onrust bij de autoriteiten.

zaterdag 15 februari

  • hollanddoc 24 (NTR), 19.29: Na de bevrijding. Afl. 3: Verloren jeugd. Jongeren willen inhalen wat ze vijf jaar lang hebben gemist, maar dit leidt tot onrust bij de autoriteiten. Herh.: 18/2, 16.03.
  • hollanddoc 24 (HUMAN), 23.10: En de liefde zou de oorlog overwinnen. Documentaire uit 1996 over Nederlandse vrouwen die zich tijdens de oorlog verloofden met een Duitse militair. Herh.: 16/2, 22.53, 17/2, 0.02, 19/2, 21.43.

zondag 16 februari

  • Radio 4 (AVRO), 14.02: Zondagmiddagconcert. Rechtstreeks verslag van de uitreiking van de Radio 4 Prijs aan mezzosopraan Tania Kross.
  • Radio 5 (JO), 18.00: De kunst van het luisteren.
  • cultura 24, 21.08-22.05: Vier aaneensluitende programma's rondom mezzosopraan Tania Kross die 16 februari tijdens een speciaal concert de Radio 4 prijs krijgt.

maandag 17 februari

  • Radio 5 (NCRV), 18.02: Schepper&Co. Met onder andere een item over Sjabbat.
  • cultura 24 (AVRO), 23.18: Typisch Tania. Muziekprogramma, tevens afsluiting van de Tania Kross special op cultura 24.
  • ARD, 23.40: Geschichte im Ersten. Afl.: Geheimnisvolle Orte. Over Seebad Prora, een door de nazi's gebouwd vakantiecomplex op het eiland Rügen dat na 1945 verboden terrein werd.

dinsdag 18 februari

  • Radio 5 (NCRV), 18.02: Schepper&Co. Met onder anderen rabbijn Menno ten Brink over reiniging.
  • Canvas, 21.35: Unsere Mütter, unsere Väter. Spraakmakende Duitse fictiereeks over het leven van vijf jonge Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog. De serie volgt hun lotgevallen in nazi-Duitsland en Oost-Europa tussen 1941 en 1946. Afl 3/1: Ein anderer Krieg.

woensdag 19 februari

  • BBC Radio 3, 10.00: Essential Classics. Met onder andere werken van George Gershwin en Aaron Copland, en zelden gehoorde muziek uit George Kleinsingers Tubby the Tuba.

donderdag 20 februari

  • BBC 2, 22.00: Bible Hunters. Afl. 2: The Search for Lost Gospels. Werden de oude teksten gemanipuleerd? En zo ja, wanneer, door wie, en waarom?

vrijdag 21 februari

  • Radio 5 (HUMAN), 19.02: OBA Live. Hoofdgast is oorlogsverslaggever Jan Eikelboom, die in zijn boek Achter het front persoonlijk verslag doet vanaf de frontlinies in het Midden-Oosten.
  • TV5 Monde, 21.00: Alias Caracalla, au coeur de la résistance. Afl. 1: Les rebelles du 17 Juin 1940. De 19-jarige Daniel Cordier weigert de capitulatie van maarschalk Pétain voor de Duitsers te aanvaarden en besluit zich te melden bij het verzet dat vanuit Londen opereert. (Nederlands ondertiteld)
  • Ned. 2 (NTR), 21.05: Na de bevrijding. Afl. 4: Alles moet anders. De Duitse bezetter is verdreven, maar wie neemt het roer over in het gehavende Nederland van 1945?
   
jaargang 10, nummer 07
vrijdag 14 februari 2014
 

In deze nieuwsbrief

Eco-kasjroet, een moderne Joodse visie
Wie waren de Portugese Joden van Amsterdam?
25 februari: Herdenkingen in Amsterdam
Van Rue Lamartine naar Drancy
Boekrecensie en columns
Gezocht: herinneringen aan Joods Scheveningen
Gein Cultuur Groningen
Kamp Westerbork krijgt Europees Erfgoedlabel
Boekennieuws
'Hebreeuws op straat' online
Andrew Solomon in Nederland
Nieuws van heinde en verre
Website van de week
A Promise to Masada
Televisie en radio 14 - 21 februari


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
En ik keek uit over een grauwe vlakte; en zie de gehele Europese mediavallei was vol over de Sjoa – maar echte rechtvaardigheid ...
lees verder
Webcolumn Leo Frijda
In de cursus, die ik voor Crescas geef, over schrijvers tussen jodendom en assimilatie, komt Heine als eerste aan bod, op ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Ja, je moet er voor knokken. Niet alleen om Israël onafhankelijk te houden, maar ook om op Onafhankelijkheidsdag een ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
Wie zou ik de prijs voor de handigste Israëlische politicus geven? Mijn antwoord zal de lezers verrassen. De winnaar is ...
lees verder
Webcolumn Eva van Sonderen
In Nederland dreigt het eigen risico binnen de ziektekostenverzekering volgend jaar met honderden euro's verhoogd te worden. Dat geeft op ...
lees verder
Webcolumn Eldad Kisch
In mijn Nederlandse woordenboek wordt deze term vertaald als 'brievenbusvervuiling'. Kom nou! Tot er iets beters komt, hou ik het op ...
lees verder
Webcolumn Gastcolumnist
Afgelopen woensdag, 12 februari, verscheen het nieuwe boek van Pauline Micheels, 'Vandaag'. Lydia Blom schreef voor Crescas ...
lees verder


(advertenties)

banner joodsamsterdam

banner jonet

banner givat

banner amphora

banner venstra

banner blankevoort

banner propra

banner luna3

banner limmoed

banner hallojoods

banner meldpunttaal

banner yanshuf

banner sinaicentrum

twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas
Vragen of opmerkingen? crescas@crescas.nl
Nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden.
© Joods Educatief Centrum Crescas, Buitenplein 65, 1181 ZE Amstelveen
tel 020-6402380, fax 020-3452260, www.crescas.nl
Redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky
Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik hier