Een Joods-Surinaamse familiegeschiedenis
Lezing door historicus Jaïr van Dijk
Gepubliceerd op: 3 september 2026
Historicus Jaïr van Dijk houdt op woensdag 9 september 2026 een lezing over het bijzondere verhaal van de in oorlogstijd geboren Mieke, dochter van een Joodse moeder en een Surinaamse jazzmuzikant uit Paramaribo.
Mieke groeit op in een Socialistisch pleeggezin in Betondorp. Van haar Joodse moeder weet ze alleen een naam, geboorte- en sterfdatum. Van haar vader weet ze nog minder: hij zou muzikant zijn in een bandje en "iemand van overzee". Hoe haar ouders er uit moeten hebben gezien, is haar volledig onbekend.
De vragen over Miekes afkomst blijven lang onbeantwoord, totdat historicus Jaïr van Dijk in 2024 in de archieven nieuwe ontdekkingen doet over het leven van haar moeder Alida Mathilda de Jong (1919-1944). Uit de archiefdossiers van de Sociale Dienst rijst het beeld op van een eigenzinnig Joods meisje, ‘Tilly’, met een moeilijke jeugd dat van tehuis naar tehuis wordt gestuurd. Wanneer ze onverwacht zwanger raakt en een dochter ter wereld brengt, wordt de scheiding van moeder en kind naarmate de oorlog voortduurt onontkoombaar. Moeder Tilly vindt op haar 24ste de dood in Auschwitz.
Jazzmuzikant uit Paramaribo
In het Stadsarchief Amsterdam vond Jaïr na meer dan tachtig jaar de verborgen naam van Miekes vader: een uit Suriname (Paramaribo) afkomstige jazzmuzikant die in 1932, op zijn achttiende naar Nederland kwam voor een betere toekomst.
Alwin Jacob Garcia (1914-1970) bleek een altsaxofonist te zijn die in jazzbandjes speelde op en rond het Rembrandtplein. In de oorlog vertrok hij naar Rotterdam waar hij trouwde en twee kinderen kreeg en uiteindelijk overleed. Na 85 jaar kwam Mieke in contact met haar halfzusjes, ontving ze foto’s van haar ouders, en leerde ze na al die jaren de ‘stille’ kant rondom haar afkomst kennen. Haar vaders geheim werd ontrafeld.
Tijdens de lezing vertelt historicus Jaïr van Dijk meer over zijn onderzoek en het in september 2026 te verschijnen boek Wat verzwegen werd (Querido). Een boek met bijzonder beeldmateriaal en veel ontdekkingen uit het archief.
Datum: woensdag 9 september 2026
Aanvang: 15.00 uur
Locatie: Stadsarchief Amsterdam, Bodeplein (tweede verdieping)
De toegang is gratis, reserveren niet nodig. Wel geldt: vol is vol.
Foto © Jaïr van Dijk
