Bij het ambtsjubileum van de Deense koningin Margrethe II

Gepubliceerd op: 19 januari 2022

De Deense koningin Margrethe II zat op 14 januari 2022 precies vijftig jaar op de troon. Voor Jonet was dit aanleiding om aandacht te besteden aan de band van het Deense koningshuis met zijn Joodse burgers.

Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid werd op 14 januari 1972 op 31-jarige leeftijd vorstin nadat haar vader Frederik IX (72) na een kort ziekbed was overleden. In rouw moest ze het roer overnemen, waarna voor haar een zware taak wachtte om de koningin van alle Denen te zijn, zo ook voor haar onderdanen van Joodse komaf. Het Scandinavische land telt een kleine maar actieve Joodse gemeenschap, die met de jaren steeds meer onder druk is komen te staan. Een aanslag in 2015 en antisemitische bekladdingen in 2019 en 2020 deden de Joden niet goed. Margrethe stond klaar om hen te steunen.

Eigenlijk zouden er deze week allerlei festiviteiten in Kopenhagen zijn ter ere van het gouden jubileum van koningin Margrethe II. Naast de gebruikelijke persconferenties voor binnen- en buitenlandse journalisten zouden er een galabal en een eredienst in de kerk zijn. Wegens corona gaat dat allemaal niet door: het Deense hof wil de coronaregels van de overheid niet overtreden en houdt het daarom sober. Op 14 januari was er alleen een speciale zitting van de Raad van State, waarvan Margrethe officieel voorzitter is. Verder was er een sobere herinneringsbijeenkomst in de Folketing, het Deense parlement, en was er een kranslegging in het stadje Roskilde. Daar ligt koning Frederik IX begraven.

The King is dead, long live the Queen.

Eeuwenoude band
Andere festiviteiten rond het vijftigjarig jubileum zijn ook geschrapt, waaronder mogelijk een bezoek aan de Joodse gemeenschap. Joods Denemarken vormt een minderheid die een eeuwenoude band heeft met het Deense koningshuis. Op uitnodiging van koning Christian IV kwamen in 1611 de eerste Joden naar Denemarken. Het waren handelslieden uit Hamburg en Altona. Met hun expertise en netwerken wilde de koning de economische ontwikkeling van het land versterken. Toen Denen in 1819 Joden begonnen aan te vallen, zette toenmalig koning Frederik VI troepen in om de Joden te beschermen. En tijdens de Duitse bezetting zou koning Christian X in 1943 de taxikosten van Joden, voorafgaand aan hun bootvlucht naar Zweden, hebben betaald.

Doordat het merendeel van de Deense Joden in de nacht per bootjes naar Zweden kon vluchten, werden er in Denemarken circa negenhonderd Joden opgepakt en vermoord. Toch bleven velen na de bevrijding in het buurland wonen, waardoor het Joodse leven in Denemarken nooit meer werd als voor de bange jaren ’40-’45. Niettemin was er na de oorlog decennialang nauwelijks antisemitisme te bespeuren in het land. Daar kwam pas na de jaren negentig echt verandering in. Joden voelden zich steeds vaker bedreigd, zowel uit islamitische als extreem-rechtse hoek.

De Deense koningin Margrethe II heeft de Joden nooit voorgetrokken of een andere behandeling gegeven dan anderen, maar kwam wel voor hen op in tijden van nood. Begin 2015 werd een terreuraanslag gepleegd op de synagoge van Kopenhagen, waarbij een Joodse beveiliger om het leven kwam. Het stortte het land in rouw en wees iedereen erop dat ook Denemarken niet gespaard zou blijven van het moslimterrorisme. Daags na de aanslag riep Margrethe de bevolking op tot eendracht. “Het is belangrijk dat wij in deze moeilijke situatie saamhorig zijn en de waarden beschermen waar Denemarken op is gebouwd”, zei ze, doelend op de solidariteit en wederkerigheid die Denen vaak aan elkaar tonen.

Margrethe II of Denmark

Joodse doelwitten
Een paar jaar later, in rond de herdenking van Kristallnacht in 2019, werd de Joodse begraafplaats van het stadje Randers beklad met antisemitische tekens en leuzen. Deze keer kwam de aanval vanuit de extreem-rechtse hoek. Aanhangers van Nordic Front hadden onder meer hakenkruisen op de monumentale graven gespoten. Verder werd er een sticker met een gele ster geplakt op de brievenbus van een als Joods bekendstaande familie in Silkeborg. Deze vormen van aanvallen en intimidatie op Jutland schokten heel Denemarken wederom. Er was veel steun voor de kleine Joodse gemeenschap en de regering zette een onderzoek in gang voor extra bescherming van de Joden.

Lees het vervolg van Deense koningin 50 jaar op de troon: wat heeft zij voor Joods Denemarken betekend? op Jonet.nl.

Item in samenwerking met Jonet.

meer informatie: jonet.nl
Logo samenwerking 'Jonet'

Nieuwsbrief

Volg ons en blijf op de hoogte! Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief en wij zorgen dat je niks mist.

Bekijk nieuws overzicht

Doneren

Crescas kan niet zonder jouw steun. Met elke donatie, hoe klein ook, steun je onze activiteiten en zorg je dat wij nog meer voor Joods Nederland kunnen betekenen.