Boeken en ander nieuws voor lezers en boekenwurmen

Recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, boekpresentaties en ander literair ni

Gepubliceerd op: 24 september 2021

Girl reading, van de Britse kunstenaar Charles Edward Perugini (1839-1918)

Een kleine familie
Memoires van een stamhouder

Ivan Wolffers

Amsterdam: De Arbeiderspers, 2021
Aantal blz.: 272
ISBN: 9789029545228

"Wat zou ik vinden in dit kind, dat de rol van stamhouder kreeg toebedeeld?"

Ivan Wolffers blikt "vanuit de wachtkamer van de dood" terug op zijn jeugd als stamhouder van een Joodse familie van wie de meesten tijdens de Tweede Wereldoorlog in de kampen zijn omgekomen. Als buitenstaander op de christelijke school haalde hij zijn rolmodellen en vrienden liever uit boeken, want zijn opa, oom en vader lijken in geen enkel opzicht op elkaar. Over het verleden werd gezwegen, en de jonge Ivan vond de juiste vragen niet.
Neuzend in de familiegeschiedenis beseft Wolffers dat hij altijd met zijn identiteit als ‘halve Jood’ heeft geworsteld. Inmiddels in de zeventig en uitbehandeld als kankerpatiënt, probeert hij te achterhalen wat zijn levenspad heeft bepaald, wat goed is en kwaad, en hoe hij de toekomst ziet.

Arts en schrijver Ivan Wolffers (1948) promoveerde in de medische antropologie en is emeritus hoogleraar Gezondheid en Cultuur. Zijn bundeling columns uit de Volkskrant bezorgde hem een bestsellerstatus, daarna schreef hij fictie en non-fictie. In Het leven, het leven (2020) zijn bespiegelingen en verhalen over zijn ziekte gebundeld.

Etty Hillesum en haar zoektocht in oorlogstijd
Cahiers Etty Hillesum deel 2

Klaas Smelik (ed.)

Antwerpen: Gompel&Svacina, 2021
Aantal blz.: 193
ISBN: 978946371316

In het tweede deel van de reeks Cahiers Etty Hillesum wordt bijzondere aandacht besteed aan Etty Hillesum en haar zoektocht in oorlogstijd. Haar opvattingen over lotsverbondenheid, behoud van de menselijke waardigheid en verinnerlijking ontwikkelden zich in een periode waarin humaniteit juist onder de grootst mogelijke druk stond. Door vergelijking met andere auteurs en het analyseren van dagboekteksten worden Hillesums ideeën in de juiste context geplaatst.

De selectie uit haar dagboeken, die nu veertig jaar geleden onder de titel Het verstoorde leven verscheen, bleek een groot succes en de vertalingen ervan in achttien talen maakten de tekst ook voor niet-Nederlandstalige lezers toegankelijk. Zo hebben Hillesums dagboeken in het buitenland – met name in landen waar een van de Romaanse talen wordt gesproken – een brede lezerskring gevonden, maar ook auteurs geïnspireerd om over haar te schrijven, zoals de helaas vroegtijdig overleden Italiaanse Hillesum-kenner Fulvio Manara (1958-2016), bij wiens Hillesum-onderzoek in dit deel wordt stilgestaan. Bijzonder in dit verband is het project Etty Hillesum Cards, dat een bijdrage wil leveren aan de vrede in het Midden-Oosten; hierover is in dit deel een boeiende bijdrage opgenomen.

Gedegen wetenschappelijk onderzoek naar de beschikbare bronnen leidt tot een weloverwogen beeld van Etty Hillesum, haar gedachtewereld en haar omgeving. Iedereen die in Hillesums werk en leven is geïnteresseerd, vindt daarom in dit tweede deel van de reeks Cahiers Etty Hillesum bijzonder interessante lectuur.

Prof. dr. Klaas A.D. Smelik studeerde theologie, semitische talen, oude geschiedenis en archeologie in Utrecht, Amsterdam en Leiden. Hij doceerde Hebreeuws, Hebreeuwse Bijbel, Jodendom en Oude Geschiedenis in Amsterdam, Utrecht, Brussel, Leuven en Gent. Hij bezorgde de integrale uitgave van de nagelaten geschriften van Etty Hillesum en is daarnaast specialist op het gebied van het antisemitisme. Hij is auteur, medeauteur en eindredacteur van een vijftigtal boeken. Hij staat bekend om zijn heldere schrijfstijl en brede eruditie.

Dita
Het waargebeurde en aangrijpende verhaal van De bibliothecaresse van Auschwitz

Dita Kraus

Amsterdam: De Boekerij, 2021
Aantal blz.: 432
ISBN: 9789022593233

Ook als e-book verkrijgbaar

Dita Kraus werd geboren in Praag als Dita Polach. Op haar dertiende werd ze gedeporteerd naar Theresienstadt, en later naar Auschwitz en Bergen-Belsen. Haar beide ouders overleden tijdens de oorlog. Na de oorlog ontmoette ze haar toekomstige echtgenoot, auteur Otto B. Kraus, met wie ze in 1949 naar Israël verhuisde en met wie ze drie kinderen kreeg. In Israël werkte ze onder andere als leraar. Sinds de dood van haar man in 2000 woont Dita alleen in Netanya.

Dita Kraus werd in 1929 in Praag geboren in een Joods gezin en doorstond de meest turbulente en moeilijkste jaren van de twintigste eeuw. In Dita beschrijft ze haar ongelooflijk moedige leven, dat werd getekend door de Tweede Wereld­oorlog.

Haar verhaal begint vóór de oorlog, met haar kindertijd. Tijdens de bezetting door de nazi’s werden zij en haar familie naar het getto Theresienstadt gestuurd. Vervolgens belandde ze in Auschwitz en Bergen-Belsen. Dita beschrijft de zwa­re omstandigheden in deze concentratiekampen en haar rol als bibliothecaresse van de kostbare boeken die de gevangenen langs de bewakers wisten te smokke­len. Ook vertelt ze over haar leven na de Tweede Wereldoorlog, over haar huwe­lijk met Otto B. Kraus, die eveneens de Sjoa overleefde, over haar nieuwe leven in Israël en de vreugde en het verdriet van het moederschap.

In de roman De bibliothecaresse van Auschwitz werd een deel van het leven van Dita Kraus gefictionaliseerd. In Dita vertelt ze haar hele indrukwekkende le­vensverhaal in haar eigen woorden.

Nieuwsbrief

Volg ons en blijf op de hoogte! Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief en wij zorgen dat je niks mist.

Bekijk nieuws overzicht

Doneren

Crescas kan niet zonder jouw steun. Met elke donatie, hoe klein ook, steun je onze activiteiten en zorg je dat wij nog meer voor Joods Nederland kunnen betekenen.