Lezing: Verdwenen Joodse begraafplaatsen
Kun je graven beschermen wanneer de locaties onbekend zijn?
Gepubliceerd op: 11 juni 2026
Tientallen Joodse begraafplaatsen in Nederland blijken na de Tweede Wereldoorlog te zijn geruimd of zelfs helemaal verdwenen. In 2024-2025 is door – nu afgestudeerd – archeologiestudente Caitlyn Göbel een onderzoek uitgevoerd naar geruimde en verdwenen Joodse begraafplaatsen in Nederland.
Waar in Nederland bevinden zich deze locaties en waarom is het noodzakelijk dat te weten? Wat gebeurt er vandaag de dag met deze locaties en valt daar nog iets aan te doen?
In haar onderzoek richtte Göbel zich op de manier waarop gemeentes in het verleden en nu omgaan met voormalige Joodse begraafplaatsen. Ook in de provincie Groningen zijn er enkele voorbeelden van verdwenen begraafplaatsen. Enkele jaren geleden werden bij werkzaamheden in Winschoten nog menselijke resten aangetroffen op de voormalige achttiende-eeuwse begraafplaats, nu een parkeerterrein. In Loppersum staat sinds een aantal jaren weer een gedenkteken op de negentiende-eeuwse begraafplaats.
Göbels belangstelling begon bij iets persoonlijks. “Mijn opa had mij uitgenodigd in zijn synagoge voor een lezing over een opgraving in Israël,” vertelt ze in een interview met het NIW. “Toen ging er een lampje branden. Ik heb Joodse voorouders, dan voel je toch extra motivatie.”
Op vrijdag 19 juni vertelt Göbel het verhaal van de verdwenen Joodse begraafplaatsen in Nederland. Daarbij zal zij ingaan op de vraag of graven kunnen worden beschermd als niemand weet waar ze zijn. Synagoge Groningen biedt deze lezing aan tijdens de Nationale Archeologiedagen van 19-21 juni 2026.
Nationale Archeologiedagen
De Stichting Nationale Archeologiedagen maakt archeologie toegankelijk voor het grote publiek door middel van leuke, prikkelende en leerzame activiteiten, geschikt voor jong en oud. Daarnaast is deze lezing onderdeel van het randprogramma van de wisselexpositie 'Heilige Aarde' die op dat moment te zien is in Synagoge Groningen.
Locatie: Synagoge Groningen, Folkingestraat 60, Groningen-Stad
Datum & Tijd: Vrijdag 19 juni om 15.00 uur. De synagoge is vanaf 13.00 uur geopend voor bezoekers.
Entree: 6.00 euro (inclusief entree Synagoge en een kop koffie/thee)
Donateurs, studenten, houders Stadjerspas betalen 1 euro.
Aanmelden vooraf is verplicht en kan via de website van Synagoge Groningen.
Beeld: Joodse begraafplaats in Loppersum
