Crescas handje
Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Leo Mock kreeg zijn opleiding in Israël aan een talmoedhogeschool (jesjiwa). Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA. Samen met co-auteur rabbijn R. Evers schreef hij Aan tafel bij de rabbijn - eten en drinken in bijbels perspectief (1999). In Zappen door de Talmoed (2002) en Surfen op de zee van de Talmoed (2004) vindt de lezer zijn talmoedcolumns die hij in de periode 1999-2003 publiceerde in het NIW. Voor Crescas verzorgt Leo Mock, naast zijn wekelijkse web-column, diverse Talmoed-cursussen.
vrijdag 19 maart 2010
reageer op deze column
Delen |

Insecten

Met Pesach in aantocht leiden veel vrouwen al aan PPS, het pre-Pesach syndroom, een aandoening waarvan ook de man hoofdpijn krijgt ... Mijn stelregel is altijd: stof is geen chameets en chameets moet in ieder geval iets van graan bevatten. Maar het helpt allemaal niet, en niemand wil luisteren. Want waarom maak je anders de ramen schoon voor Pesach? Vanwege al die resten van brood en graanproducten die aan je ramen kleven natuurlijk! Als je dan ook nog je huis open hebt gezet voor de traditionele familie-seider, dan ben je natuurlijk helemaal de klos. Vandaar dat in de Jediyot Acharonot zowaar een heus draaiboek te lezen was voor de seideravond, dat ik de lezers niet mag onthouden. Dus alvast een voorproefje:

tot 10 dagen voor de seider
je huis is al helemaal schoon, je hebt al de gastenlijst gemaakt, je hebt genoeg tafels, stoelen, bestek en glazen, je hebt het menu al samengesteld, etc.

tot 3 dagen voor de seider
koop alle etenswaren, regel de slaapplaatsen en beddengoed voor de gasten die overnachten, plan de aankleding van je tafel, beslis welke kleuren je gaat gebruiken, koop de benodigde versieringen en stoffen, verwen jezelf met een kappersbezoek of koop een nieuw kledingsstuk, etc.

2 dagen voor de seider
begin met koken: bereid de groenten, de marinades voor het vlees, de toetjes - pak de tafelkleden en kijk of ze schoon zijn, laat de kinderen naambordjes voor de plaatsen maken.

1 dag voor de seider
dek de tafel en versier deze, ga verder met koken: het vlees en de vis bereiden, salades maken, etc.

de grote dag ...
de laatste gerechten bereiden, de taken verdelen, neem rust in de middag.

Wie het hele plan wil lezen: klik hier

Ik hoor u al lachen – 'kunsjt dat die Israëlische vrouwen altijd overspannen zijn met Pesach'... Nee, bei uns in Amsterdam doen wij dat veel beter. Je rijdt naar de Makro of Hanos en koopt daar de goedkoopste wegwerptafelkleden, -bestek, -glazen en -borden. De spil van je maaltijd is natuurlijk de matze met geraspte kaas en bruine suiker (met boter natuurlijk). Eventueel aan te vullen met de onvermijdelijke eiersalade, aardappelsalade en iets geks: een tonijnsalade of zoiets ... En als je echt los gaat, maak je een (vegetarisch) groentesoepje erbij. Het is dat hagelslag en muisjes niet kosjer zijn voor Pesach, want anders ...

Maar ook de mannen hebben zorgen, lees ik in een Israëlische krant. Wat blijkt? Op slablaadjes en selderij afkomstig van bedrijven die kroppen sla kweken die "gegarandeerd zonder insecten" zijn, werden in een laboratorium in Israël tòch nog insecten gevonden! Vandaar dat men de slabladen ook nog in zeep en water moet weken voor dat je ze kan eten. In Israël neemt bijna iedereen namelijk groene sla voor maror, en niet onze mierikswortel. Dat betekent dus een enorme vraag naar sla rond Pesach, miljoenen kroppen. Wat een ramp dus dat er toch nog wat insecten werden gevonden, na onderzoek in een laboratorium. Volgens de Tora mag je geen insecten eten. Later bedacht men dat dat ook gold voor fruit en groenten waarop en waarin deze insecten rondkruipen. In de Talmoed is dat nog allemaal vrij relaxed – alleen beestjes die duidelijk van buiten kwamen, zijn verboden. Maar niet beestjes die op natuurlijke wijze in fruit of groente groeien. Men geloofde namelijk dat deze insecten uit het fruit en de groente zelf ontstonden, en niet – zoals wij nu weten – dat ze afkomstig zijn van andere insecten die daar eitjes legden. De laatste decennia is de insectenvrees echter volkomen uit de hand gelopen. Elk slablaadje moet geweekt worden in een bad met azijn, zout of zeep. Daarna moet elk blaadje na gedroogd te zijn, tegen het licht worden gehouden om zo de kleinste insecten te kunnen zien. Weer anderen bedachten een talmoedische spitsvondigheid: alleen insecten die op de aarde (of de boom) krioelen zijn verboden volgens de Tora, maar niet als er hydrocultuur wordt gebruikt. Door sla te kweken op hydrocultuur, groeit het als het ware op water en niet op de aarde. Geen probleem dus als er toch nog beestjes op komen ...
Recent bleek echter dat er ook andere 'mogelijkheden' zijn. Landbouwers zouden hun sla zo vol spuiten met bestrijdingsmiddelen dat er bijna geen beestjes meer worden gevonden. Wel vond men het alarmerend dat dergelijke sla (en andere groente) veel meer pesticide bevatte dan toegestaan is. Hoe zit het dus met de gezondheid? Helaas zijn veel rabbijnen tegenwoordig meer geïnteresseerd in de spirituele gezondheid van hun volgelingen, dan hun lichamelijke. Alsof geest en lichaam te scheiden zijn ...

Tot slot is er dit jaar onder ultra-orthodoxe Joden in Israël veel interesse in het slachten van het Pesach-offer. Daar heb je namelijk volgens sommigen helemaal geen Tempel voor nodig! Vandaar dat via folders die uitgedeeld werden in de synagoges aangeraden wordt om voor twaalf sjekel je symbolisch te laten inschrijven op een lam, zoals dat traditioneel hoort (kas-sa ...). Om een ritueel geoorloofd lam te fokken voor als de Masjiach voor Pesach komt, was er met een orthodoxe boer afgesproken dat hij het dier geen oormerk geeft na geboorte, om het zo niet ongeschikt te maken als offerdier door het gaatje in het oor van het merk. Maar pas op: in Roemenië, las ik, wordt met Pasen blijkbaar lam gegeten. Omdat er echter niet genoeg lammeren zijn, slachten de boeren daar jonge honden en verkopen die op de markt als lamsvlees. Weet wat je eet dus, zodat je niet de hond in de pot vindt ...

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed