Crescas handje
Bel Crescas: 020 - 640 23 80
Crescas schoolbord
Columns
Weblogs disclaimer

Leo Mock

Leo Mock kreeg zijn opleiding in Israël aan een talmoedhogeschool (jesjiwa). Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en oude geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent bij de Vakgroep Hebreeuws van de UvA. Samen met co-auteur rabbijn R. Evers schreef hij Aan tafel bij de rabbijn - eten en drinken in bijbels perspectief (1999). In Zappen door de Talmoed (2002) en Surfen op de zee van de Talmoed (2004) vindt de lezer zijn talmoedcolumns die hij in de periode 1999-2003 publiceerde in het NIW. Voor Crescas verzorgt Leo Mock, naast zijn wekelijkse web-column, diverse Talmoed-cursussen.
vrijdag 18 februari 2011
3 reacties
reageer op deze column
Delen |

Woestijngodsdienst

Vorige week schreef ik al over de religieuze stadswandeling door Amsterdam-West waaraan een relatief grote Joodse afvaardiging deelnam. Helaas wist een malloot het weer te verstoren door het roepen van een leus en het brengen van de Hitlergroet. Een foto van de dader was meteen in de krant te vinden. Kent u hem misschien uit sjoel? Tja en toen werd er door rabbijn Evers aangifte gedaan – volgens mij veel te veel aandacht en eer voor deze idiote imbeciel. Overigens kan ik bij dergelijke incidenten zelf nauwelijks serieus blijven na de onsterfelijke imitatie van John Cleese in Fawlty Towers ... Het geheel was overigens vooral een mannelijk onderonsje – behalve de vrouwelijke afgevaardigde van het NIK was er geen vrouw te bekennen – wel een imam, een bisschop, en burgemeester Van der Laan natuurlijk ... Mannen onder elkaar – dan komt het wel goed ;) ...

Vandaag staat er weer iets anders op het menu: onverdoofd ritueel geslacht vlees. De Partij van de Dieren wil verplichte bedwelming bij rituele slacht omdat het anders niet diervriendelijk zou zijn. Ben benieuwd of de PVV dit ook gaat steunen. En wat gaat de VVD doen? De hele discussie vind ik altijd een merkwaardig verloop krijgen: in plaats van de fundamentele vraag te stellen of het eigenlijk nog wel ethisch is om zoogdieren te eten, blijft men over die bedwelming zeuren. Alsof het wel okay is omdat het dier er niets van voelt. Misschien is dat nog wel veel erger want dan is er helemaal geen beletsel meer. En inderdaad kan je met niet rituele slacht (tien?)duizenden dieren per uur afwerken in de slacht. Dat kan natuurlijk bij religieuze slacht niet zoals die bij Joden wordt gedaan. Er valt bijna niets te automatiseren. Bovendien worden de dieren gekeurd, zodat niet alles automatisch opgegeten wordt, zonder intenties en bewustzijn. Dat het met zogenaamde bedwelming ook niet allemaal jofel gaat – in tegendeel – bewijst dit artikel.

En ik bedoel: om hoeveel kippen gaat het eigenlijk die wekelijks kosjer geslacht worden – ik vraag me af of de 3000 gehaald wordt? Nee, fundamenteler is de vraag waarom we eigenlijk (zoveel) vlees eten? Veel religieuze mensen gaan (vaak terecht) steigeren wanneer het over abortus gaat. Dan krijg je vaak een argument dat het doden van een foetus iets onomkeerbaars is. En dat het leven zeer bijzonder is. Maar, ik heb nog geen mens gezien die een dode koe weer tot leven kan wekken. En ja, ik ben zelf geen vegetariër, maar minder wel al 20 jaar mijn vleesconsumptie die ik tot het weekend beperkt probeer te houden. In Nederland lukt mij dat aardig – in Israël helaas minder. Dierenwelzijn is best nog wel een onderwerp dat we meer zouden moeten meenemen in ons kasjroet – laat dat dan ieder geval de positieve uitwerking zijn van de discussie over het rituele slachten die volgens mij nu al een kleine 20 jaar wordt gevoerd. Voor Joden roept het verbieden van de slacht vervelende associaties op uit het verleden, met foute ideologieën en instituties die zelf niet zo heel humaan handelden (understatement), maar wel preekten over dierenwelzijn. Wij moeten daarmee echter niet automatisch in de stress schieten wanneer dit onderwerp opduikt. Wel is en blijft de Joodse gemeenschap in de wereld een kleine en kwetsbare groep, die vaak voor de bescherming van hun rechten van anderen afhankelijk is – anderen die niet altijd zo veel oog hebben voor de Joodse cultuur en religie en daar soms zelfs negatief tegenover staan.

Overigens begreep ik uit Trouw dat wij vooral een woestijnreligie zouden zijn en dat de woestijn nog een grote rol speelt in onze perceptie. Ja, dat wordt door rabbijn Evers zelfs bevestigd:

Naast de letterlijke betekenis van het begrip ’woestijn’ en de vraag hoe juist het is te spreken van de islam als ’woestijngodsdienst’, is er nog de symbolische betekenis van de woestijn. Voor het jodendom is die zeer groot, weet rabbijn Raphael Evers. “In de eerste plaats behoort de woestijn aan iedereen. Niemand kan zeggen dat hij eigenaar is. Dat geeft aan dat de lessen van de Thora voor de hele wereld bedoeld zijn. Een andere les die de woestijn leert, is het afzien van luxe, die vind je daar immers niet. Wie uit is op aardse luxe, zal het niet lukken de Thora te bemachtigen. En tenslotte is de woestijn leeg. Om de Thora te bevatten, moet je je hoofd leeg maken, wil dat zeggen.

Tja, ik weet het niet hoor. Wat voor indruk wek je hier nu mee? Dat Joden zeer exotisch zijn en nog in het woestijndenken zitten, terwijl er wel al vanaf de 13e eeuw Joden in Nederland wonen, en mogelijk eerder? Ik heb ook wel eens het gevoel in een woestijn te staan als ik in sjoel sta of de Joodse instituties bekijk, maar ik denk niet dat rabbijn Evers dat bedoelt. Hoezo heeft de woestijn nog een grote betekenis in Buitenveldert en Amstelveen? Dat is toch een soort ideëel beeld dat hier gecreëerd wordt? Volgens mij moet je helemaal niet meegaan in dit soort discours. Geen enkele individuele Jood, een moslim, een christen of welke gelovige dan ook is te reduceren tot diens heilige boeken of geschiedenis. Dat is net precies het “jullie hebben Jezus vermoord”-denken waar we vanaf moeten. Weg van het mythische denken en weer terug naar de weerbarstige realiteit. Ja een realiteit die vaak/soms vervelend, schrijnend of gruwelijk kan zijn. Maar daar hebben we zelf ook onze verantwoordelijkheid in. Een chassidische Rebbe zei het ooit zo: “we moeten de Hemel van gisteren vandaag op aarde realiseren”. En omdat we hier onze prioriteiten helder hebben, arresteren we een meisje van 17 omdat die een bomaanslag op haar school wilde plegen. In normale tijden werd je vermanend door school en je ouders toegesproken en een week geschorst, mogelijk met nog andere disciplinaire maatregelen. Nee, in deze tijd wordt het allemaal gecriminaliseerd – arresteren dus, plisie erbij.
Goed hoor – nu voel ik me echt veilig. Nu alleen nog de echte criminaliteit van fout misplaatst gedrag van een opgefokte tiener met narcistische trekjes onderscheiden. Nuchter hè die Nederlanders?

Gelukkig heeft CDA-er Ger Driessen – kandidaat voor de Statenverkiezingen in Limburg – het begrepen. Deze Limburger heeft een informatief, goed onderbouwd politiek manifest gemaakt waarvan iedereen kennis moet nemen. Normen en waarden-partij hè? Dus dan gebruik je de bil van een mooie vrouw als reclamebord. Lollig toch?
De koppeling tussen lichaamsbeschilderingen/tatoeages en ideologie roept bij mij heel foute ideeën op. Nummertjes op mensen zetten en zo. De bil van een mens als reclamebord gebruiken degradeert deze tot object en commercie. Van het CDA kreeg ik de volgende reactie terug:

Geachte heer Mock,

Hartelijk dank voor uw reactie op het campagnefilmpje van de heer Driessen uit Limburg. Het CDA heeft kennis genomen van zijn campagnefilmpjes. De heer Driessen voert een persoonlijke campagne. Door de leden en het bestuur is hij namelijk op een niet-verkiesbare plek op de kandidatenlijst gezet.

Het is dus geen filmpje van het CDA, maar op persoonlijke titel van de heer Driessen. De inhoud vinden wij smakeloos.

Het CDA kiest zowel landelijk als in Limburg voor een andere stijl van campagnevoeren. We hebben de heer Driessen afgeraden zulke filmpjes in zijn campagne te gebruiken. Wij gaan er vanuit dat ook de kiezer zijn stijl niet weet te waarderen en vertrouwen blijft houden in het CDA.

Met vriendelijke groet,

Nu ben ik gerust gesteld, hoor...

Sjabbat sjalom.

Reacties

Harry Mock

vrijdag 18 februari 2011
Beste Leo, Wat is er religieus gezien eigenlijk tegen verdoving van dieren alvorens hun keel wordt doorgesneden?(dat het bij bedwelming ook niet altijd jofel toegaat en dat de fundamentele vraag is of je etisch gezien wel zoogdieren mag eten, vind ik polemisch gezien een afleidingsmanoeuvre). Waarom zouden dieren onnodig moeten lijden zolang wij ze (ook jij) zo graag opeten. Wil van God?

leo mock

zaterdag 19 februari 2011
Beste Harry Ik begijp dat je opmaakt uit mijn woorden dat ik per se tegen een vorm van bedwelming ben dat is niet het geval - ik ben alleen nog meer tegen het eten van (veel) vlees Halachisch gezien zijn er de volgende problemen: - bij electrische schokken is men bang dat er onderhuidse schade aan eht weefsel kan ontstaan dat het dier ongeschikt maakt om geslacht te worden. Of dat inderdaad zo is lijkt me de vraag. dit valt wel emperisch vast te stellen denk ik - bij bedweliming bij gas kan ik me voorstellen dat men bang is voor schade aan de longen - een van de organen die onderzocht worden na de slacht en die in goede conditie moeten zijn Over het algemeen kan ik het volgende stelen: men is tegen bedwelming omdat in de halacha gesteld wordt dat een dier niet ziek mag zijn. Dit werd getest door te kijken of hij een afstand van 4 el minimnaal goed kan lopen - in die tijd een goede maatstaf. bij bedwelming is dus niet goed na tegan of het dier in goede conditie was Een ander aspect waren de stuiptrekkingen na de slacht. Een oude traditie stelt dat een dier dat deze reflexen vertoont gezond is, een dier die dat niet vertoont is mogelijk ziek of te zwak - vandaar dat men heirbij mogelijk een probleem heeft met bedwelming Tot slot beweert men dat bedwelming het leegbloden van het dier negatoef beinvloedt - terwijl het ideaal is dat het vlees na de slacht zo weinig mogelijk bloed bevat kortom: alleen vlees eten als je daar echt trek in hebt, zoals de Talmoed dat zelf ook stelt dus niet dagelijks gr Leo

Daphne Meijer

maandag 28 februari 2011
Leo, terwijl andere mensen in de Krokusvakantie lekker naar de krokusjes keken, of zich verheugden op Carnaval, heb ik de tijd doorgebracht met het schrijven van acht blogs over Marianne Thieme en haar strijd tegen de onbedwelmde slacht. Hier is een link naar alle artikelen uit de maand februari: http://kandigol.wordpress.com/2011/02/ Ik ben overigens tegen een verbod, maar ik probeer de discussie een iets andere draai te geven dan het verhaal over de vrijheid van godsdienst. Mocht je tijd hebben om eea te lezen, dan houd ik me aanbevolen. Hartelijks, Daphne

Uw reactie:

Naam
Email
Reactie
vul de beveiligings-code in
mei 2012Achterstand ingehaald
mei 2012Echt?
mei 2012Jom HaMalka-drukte
apr 2012Een warm bad
apr 2012Post-Pesach dilemma’s
apr 2012Nog even over Pesach
apr 2012Stroomstoring
mrt 2012De waarde van getallen
mrt 2012Lente
mrt 2012Een ingewikkeld parcours
feb 2012Rekenkunst met verrassende uitkomst
feb 2012Crisisverhalen
feb 2012De seculiere inwoners van Kiriat haJovel
feb 2012Waterdamp
jan 2012Werken is gezond
jan 2012Schwer zu sein a Jid
jan 2012Beth Sjemesj
dec 2011Chanoeka-overpeinzingen
dec 2011De 25e van de maand
dec 2011Buitenaards
dec 2011Seizoensperikelen
nov 2011Andere maten
nov 2011Weet wat je eet
nov 2011Over een etrog, een rebbe, rabbijnen en de zon
okt 2011Over voorspellingen en hoofdrekenen
okt 2011Een einde en een begin, maar wel blijven bidden!
okt 2011Reizigers houden niet van regen
okt 2011Introspectie
sep 2011Kabbala-les
sep 2011Troonrede en Miljoenennota
sep 2011SpongeBob
sep 2011Nog eens over inkeer
sep 2011Inkeer
aug 2011Protesteren in Rechovot
jul 2011Awoide zorre
jul 2011Sjocheet van Oranje
jul 2011Bio-industrie en sjechita
jun 2011Moeten wij dieren eten?
jun 2011Cottage cheese
jun 2011Gevaren
jun 2011Onverdoofd
mei 2011Onze voeding
mei 2011Moleculair kasjroet
mei 2011Mei
mei 2011De Masjiach
apr 2011Tussen Amsterdam en Rechovot
apr 2011Vegen met beleid
apr 2011Noden en verboden
apr 2011Chameetsologie en andere Pesachwetenschap
apr 2011SMS uw vraag!
mrt 2011Elke dag Poeriem!
mrt 2011Het einde van de wereld?
mrt 2011Elke dag Poeriem
mrt 2011Teruggeven
feb 2011De zon
feb 2011Woestijngodsdienst
feb 2011Stadswandeling
feb 2011Gekke wereld
jan 2011Liberale Joden of Christenen voor Israël?
jan 2011Het Kohnstamm Instituut en etnische groepen
jan 2011Niets aan de hand
jan 2011Terug in Nederland
dec 2010Instant-religie
dec 2010Wat een gekte allemaal...
dec 2010Vasten voor regen
nov 2010De lichtjes van Chanoeka
nov 2010Schaarste
nov 2010Een drukke zondag
nov 2010Amsterdammer in de provincie
okt 2010Carlebach
okt 2010Mark Rutte, Yona Metzger en UFO’s
okt 2010Informatie-'overkill'
okt 2010Triest en oppervlakkig
okt 2010De bittere maand
sep 2010Met plantjes zwaaien
sep 2010Hufterigheid
sep 2010Xenofobie
sep 2010Een tzaddiek
aug 2010Wat doen we op sjabbat?
aug 2010Een ontspannen vakantie
jul 2010Paul
jul 2010Keppeltjesdag
jun 2010Een echte held
jun 2010Politici laten zich niet horen
jun 2010Bowlen
mei 2010Jesaja 53:5
mei 2010Eten
mei 2010Koninginnedag
apr 2010Lag Be'omer
apr 2010Feestvieren en herdenken
apr 2010Dóórpakken
apr 2010Ben jij nog in?
apr 2010Pesach: waar gaat het echt om?
mrt 2010Méér dan vier vragen ...
mrt 2010Insecten
mrt 2010De langste Poeriem ooit
mrt 2010Herken de Poeriemgrap!
feb 2010Rare vragen, rare antwoorden
feb 2010Rabbijn Elon in problemen
feb 2010Gescheiden buslijnen
feb 2010Nogmaals de diboek
jan 2010Diboek
jan 2010Natuurrampen
jan 2010Een boek kopen
jan 2010Uitvinding van de bakker
jan 2010Oud-en-Nieuw
dec 2009Taal
dec 2009Halachisch veroorzaakte kinderloosheid
nov 2009Dawwenen op het juiste moment
nov 2009Kosjer
nov 2009Bidden om regen
nov 2009Het wisselen van de seizoenen
okt 2009Leerhuizen in de mediene
okt 2009Een boek uitlezen
okt 2009Onze minhag
okt 2009Een soeka in de Diaspora
okt 2009Soekotmelancholie
sep 2009Jom Kippoer
sep 2009Leeuwen en beren
sep 2009Woordeloze haast
sep 2009De 'midrechov' in Jeruzalem
aug 2009Tatoeages, een beladen imago
aug 2009Op bezoek bij S
jun 2009Vakantie
jun 2009Generatiekloof
mei 2009Cheesecake
mei 2009Keukenhof
mei 2009Varkensgriep
apr 2009Vakantie
apr 2009Chameets
mrt 2009Een jesjiva-gave
mrt 2009Wie zonder zonde is, wordt immuun voor .....
mrt 2009Economie
mrt 2009Poeriem
feb 2009Taal en getallen
feb 2009Internet-tribalisme
feb 2009Verkiezingen
feb 2009De taxichauffeur en de zoon van de rabbijn
jan 2009Liefde
jan 2009Oppassen voor slangengif!
jan 2009Cafépraat
jan 2009Veel boeken – en een goed huwelijk
dec 2008Een ongeluk of dood door schuld?
dec 2008De Israëlische State Controller
dec 2008De periferie
nov 2008Zending
nov 2008Kromme komkommers
nov 2008Actie en reactie
nov 2008De regenmaker
okt 2008Slechte gedachtes
okt 2008Hosjanna Rabbah
okt 2008Soekot
okt 2008Onze zondes
okt 2008Een oud kabbalistisch gebed