vrijdag 24 juli 2020

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 24 juli 2020 jaargang 16, nummer 29
 

Zomerschrijvers: Judith Fanto: "Het is belangrijk om écht helemaal te weten waar je vandaan komt."

Zomerschrijvers: Judith Fanto: "Het is belangrijk om écht helemaal te weten waar je vandaan komt."

In de serie Zomerschrijvers 2020 onderzoekt journalist en schrijver Femmetje de Wind hoe Nederlands-Joodse schrijvers zich verhouden tot hun Joodse achtergrond en hoe die achtergrond tot uiting komt in hun literaire werk. Ze gaat met de auteurs in gesprek, waarbij ze zich niet beperkt tot het stellen van indringende vragen maar ook echt met haar gesprekspartners in discussie gaat.
De gesprekken worden gevoerd via Zoom, en daarna ook uitgeschreven. Beide versies zullen op onze website te zien zijn.

Deze week is het de beurt aan Judith Fanto (1969): “Het afpakken van iemands leed en plaatsvervangend verontwaardigd worden, is eigenlijk… koketteren. Tegelijk hebben we de plicht om die Joodse erfenis te dragen.”
Fanto werd in 1969 te Delft geboren als Geertruide van den Heuvel, en is vernoemd naar haar Joodse grootmoeder Trude. Twintig jaar geleden veranderde ze haar voornaam via de rechtbank in Judith. Sindsdien is Fanto, de achternaam van een van haar Weense voorouders, haar literaire pseudoniem. In maart 2020 verscheen haar debuutroman Viktor. Het verhaal, dat begint in Wenen in 1914, is gebaseerd op de lotgevallen van Fanto's Weens-Joodse familie. Victor Rosenbaum, de raadselachtige broer van haar grootvader, heeft echt bestaan.
Klik op de afbeelding om het gesprek van Judith en Femmetje te bekijken op onze website. Op dezelfde pagina vind je de uitgeschreven tekst van het interview.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert je op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
De komende weken dunnen we deze rubriek enigszins uit, maar er blijft beslist voldoende te lezen over!

Deze week

Pieter Waterdrinker laat in De rat van Amsterdam de 41-jarige Ruben Katz op de weg van Riga naar Tel Aviv stranden in de hoofdstad van Nederland. Daar eindigt de weg naar integratie via internationale schimmige kanalen in een Nederlandse gevangenis.
400 jaar Surinaams Jodendom, aankomst, glorietijd, neergang van Ben Ipenburg dateert uit 2015, maar verdient in het licht van de actualiteit de aandacht dat het in het jaar van verschijnen onvoldoende kreeg.
De Anne Frank Stichting leverde met Discriminatie een bijdrage aan de reeks Elementaire Deeltjes, boeken waarin kennis toegankelijk wordt gemaakt voor een breed publiek.

Vers uit de ramsj geplukt

De Wannseeconferentie (2018) van Peter Longerich over de weg naar de Endlösung. Op 20 januari 1942 kwamen vijftien hooggeplaatste vertegenwoordigers van het nationaalsocialisme op uitnodiging van Richard Heydrich bijeen in een villa aan de Wannsee, niet ver van Berlijn. Het gezelschap had minder dan twee uur nodig om het lot van de Joden te bepalen.
Kwesties van leven en dood (2017) van Regina Grüter deed bij verschijnen veel stof opwaaien. Het boek vertelt de geschiedenis van het Nederlands Rode Kruis tijdens én na de Tweede Wereldoorlog. Klik hier om een verslag van de presentatie te lezen.
The Drowned and the Saved is het laatste boek van Primo Levi (2919-1987). In acht essays bespreekt de auteur, die ternauwernood de Sjoa overleefde, het centrale thema: wie overleeft en waarom.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Zoomlezing: Het tweede gebod: de mythe van het Joodse aniconisme

Zoomlezing: Het tweede gebod: de mythe van het Joodse aniconisme

"Maak geen godenbeelden, geen enkele afbeelding van iets dat in de hemel hierboven is of van iets beneden op de aarde of in het water onder de aarde", zo staat het in de Tora te lezen als onderdeel van het tweede gebod. Deze zinsnede is in het jodendom door de eeuwen heen opgevat als een verbod door God om afbeeldingen te maken. Een algeheel beeldverbod botst echter met het kunstenaarschap zoals beschreven in Tenach als een "goddelijk gave en uiting van hemelse inspiratie."

In deze Zoomlezing zal hoogleraar Irene Zwiep niet alleen het tweede gebod onder de loep nemen maar ook hardop betwijfelen of er wel tien geboden waren. Is het beeldverbod eigenlijk wel het tweede gebod? Waarom vond God dit aniconisme nodig en heeft het jodendom met deze interpretatie niet onnodig een probleem voor kunstenaars gecreëerd?

Klik op de afbeelding om de Zoomlezing te bekijken.

Met dank het het Joods Cultureel Kwartier dat ons toestemming gaf deze bijzondere lezing op onze website over te nemen.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
Onze columnisten deze week

Culturele agenda

Culturele agenda

Nu steeds meer culturele plekken en evenementen weer toegankelijk worden, hebben we binnenkort hopelijk weer wat meer te kiezen uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is. Omdat lang niet iedereen zich al waagt in musea, concertzalen en dergelijke, blijven we voorlopig ook nog naar digitaal kunst- en cultuurgeluk linken. Natuurlijk zijn we benieuwd of onze nieuwsbrieflezers mooie tips hebben.

En verder: mis je een activiteit of evenement en weet je hoe het bijwonen ervan geregeld is? Laat het ons weten! Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • De Forverts (onder de paraplu van de Forward) streamde op 13 juli jongstleden het Zoominar What makes Yiddish humor so Jewish? Dat is nu kostenloos op YouTube te bekijken! Je hoort en ziet Forverts hoofdredacteur Rukhl Schaechter in gesprek met de Jiddisje comedians Shane Baker, Michael Wex, Allen Lewis Rickman, Yelena Shmulenson en Hy Wolfe. Lees hier meer.
  • In FOAM, het Fotomuseum in Amsterdam, is tot 14 september de tentoonstelling Vivian Maier - Works in Color te zien. Je kunt er naartoe, maar reserveer van te voren je toegangsbewijs en timeslot!
  • De reizende tentoonstelling 'Componisten in Oorlogstijd' is van 1 t/m 30 augustus te zien in de Stevenskerk in Nijmegen. Er is speciaal voor deze locatie informatie toegevoegd over de Hongaars-Nederlandse componist en violist Zoltán Székely (1903-2001).

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Jonet meldt dat de Amsterdamse gemeente Beit Ha’Chidush een Pride-dienst organiseert met de Amerikaanse transgender Abby Stein als hoofdgast. Klik op de afbeelding voor alle informatie over deze bijzondere Kabbalat Sjabbat sjoeldienst. Daar vind je ook hoe je je kunt aanmelden.
  • In Al Walaja, net buiten Bethlehem, staat een van de oudste olijfbomen ter wereld. Atlas Obscura ging er op bezoek.
  • De Nationale Bibliotheek van Zwitserland schrijft (in het Duits) over de wereldberoemde Oostenrijkse operazanger en acteur Joseph Schmidt (1904-1942), die zwaar te lijden had onder het naziregime. Hij hoopte in Zwitserland veilig te zijn, maar werd ziek, als vermeend simulant uit het ziekenhuis gegooid en stierf uiteindelijk aan een hartaanval.
  • In Times of Israel vonden we een artikel over Moses en Judith Montefiore die op hun filantropische reis naar het Heilige Land in 1839 in quarantaine moesten vanwege een uitbraak van de cholera.
  • Tablet heeft een fascinerend artikel waarin een link wordt gelegd tussen New York anno corona en de leefwereld van zestiende-eeuwse rabbijnen.
  • Een geliefd Israëlisch volksliedje blijkt al jaren een hit te zijn in Japan. Unseen Japan weet er alles over te vertellen (met video).
  • De Israëlische Netflix-serie When heroes Fly krijgt een Amerikaanse parallel die wordt gemaakt door Apple, weet NoCamels.
  • In Little Italy in de New-Yorkse Bronx drijven de Joodse gebroeders Teitel al sinds 1912 een nering in Italiaanse levensmiddelen. Lees meer op Gastro Obscura.

Website van de week
Jewish Communities of China

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Jewish Communities of China, "Dedicated to preserving the history of The Jewish Presence In China", is een portal naar Sjanghai, Tianjin (Tientsin), Harbin, Hailar, Hengdaohezi, Kaifeng, Manchuria (Manzhuli), Mukden en Qiqihar, negen plaatsen in China met Joodse geschiedenis.
De website is al geruime tijd niet bijgewerkt, maar blijft interessant, omdat wordt geschreven over Joodse gemeenschappen die doorgaans ver buiten ons blikveld blijven.

De website is simpel opgezet, met een kaart van China prominent op de startpagina, waarop je kunt zien waar Joden woonden of nog steeds aanwezig zijn. De kaart is min of meer interactief, maar steden als Beijing en Hongkong leveren geen onderliggende pagina op. Als je meer wilt weten, klik je op de plaatsnaam bóven de kaart.
Op de met de plaats van je keuze corresponderende pagina is de chronologie vermeld, en waar mogelijk zijn ook foto's en andere informatie opgenomen.
Over Sjanghai en Harbin is heel veel bekend, Hengdaohezi moet het doen met één foto, net als Qiqihar en Mukden.

Dat alles zou niet beschikbaar zijn gekomen zonder Igud Yotzei Sin, de Association of Former Residents of China in Israel met een eigen pagina binnen Jews of China. Igud Yotzei Sin geeft sinds 1970 twee keer per jaar een Bulletin uit, in het Engels, Russisch en Ivriet. Oudere nummers werden per taal gescheiden gepubliceerd, #411 (2014) heeft de drie talen in één 'band'.

Op Facebook is Jews of China niet te vinden, maar Asian Jewish Life komt aardig in de buurt, en China Cultural Center Tel Aviv is nauw verbonden met de Israel-China Friendship Society.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
Wild israel: Negev Desert - From the Ramon Crater to the Arava Valley

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

In 2016 werd de Amerikaanse televisieserie Wild Israel gemaakt. Er werd gefilmd langs de Middellandse Zee, in de Negev, in Eilat en omstreken en rondom de Dode Zee, en de laatste van de vijf delen ging integraal over migratie - vogels dus.
Vandaag kunnen natuurliefhebbers hun hart ophalen aan prachtige beelden van de bijzondere fauna en flora in de Negevwoestijn, waar het landschap en het leven worden getekend door zand, zon en een zeer zoute binnenzee.

Bekijk de film hier

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Radio en Televisie
24 - 31 juli

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Tips van de week. Vrijdagavond po BBC 2 Miriam Margolyes: Almost Australian. Een uur met deze kleurrijke en scherpe actrice op leeftijd, voor wie niets te gek is om te ontdekken.
Zaterdagavond zendt NPO 2 Extra de documentaire An Unlikely Obsession uit. Daarin wordt een verwaarloosd aspect belicht van een van de beroemdste leiders uit de geschiedenis van de wereld: Winston Churchills relatie tot Joden en Joodse kwesties.


vrijdag 24 juli


zaterdag 25 juli

  • NPO 1, 8.25: Close up. Afl.: Eva Hesse - Tracing the Rope (2015). Verschillende keren bekroonde documentaire over de van oorsprong Duitse, Joods-Amerikaanse beeldend kunstenaar Eva Hesse (1936-1970). Een leven vol dramatische gebeurtenissen verhinderde niet dat ze prachtige, kwetsbare kunst maakte.
  • NPO Radio 4, 19.00: Zomeravondconcert. Afl.: Een zomeravond rondom Zemlinsky. Fragmenten uit alle opera's van de Oostenrijks-Joodse componist Alexander von Zemlinsky (1871-1942), met daaromheen muziek uit zijn tijd. Ingebed in de avond: een complete uitvoering van de eenakter Eine florentinische Tragödie.
  • Arte, 20.15: Amsterdam, London, New York: Welt-Städte (2017). Vierdelige documentaireserie over drie wereldsteden en hoe ze dat in de loop der eeuwen konden worden. De eerste twee delen worden aansluitend uitgezonden.
  • NPO 2 Extra, 22.00: An Unlikely Obsession (2011). Documentaire over een verwaarloosd aspect van een van de beroemdste leiders uit de geschiedenis van de wereld: Winston Churchills relatie tot Joden en Joodse kwesties. Gebaseerd op het gelijknamige boek van Churchill-biograaf Sir Martin Gilbert.
  • ZDF, 23.40: ZDF-History. Afl.: Mythos Mossad - Israels geheime Krieger. Over de Mossad doen verschillende verhalen de ronde. Sinds de oprichting in 1948 is de staat Israël omgeven door vijanden. Een antwoord op de dreiging is de Mossad: een geheime dienst als levensverzekering tegen een tweede holocaust.
  • NPO 2, 0.15: Francofonia (2015). Prikkelende mix van archiefbeelden, nagespeelde scènes en bespiegelingen van regisseur Sokurov zelf over de zinloosheid van oorlog, de waarde van kunst en de noodzaak van musea.

zondag 26 juli

  • NPO 2 Extra, 18.40: Classic Albums. Afl.: Amy Winehouse - Back to Black. Muziekdocumentaire. Het album Back to Black zet Amy Winehouse in 2006 in de schijnwerpers van het wereldtoneel en biedt nieuwe inzichten in de opmerkelijke talenten van Amy als singer-songwriter, met nooit eerder vertoond beeldmateriaal van Miami- en New York-sessies.
  • NPO Extra, 19.40: Amy Winehouse live at Shepherd’s Bush. Een concert van Amy Winehouse, opgenomen in Londen in 2007. Met haar band speelt de Britse zangeres nummers van haar tot dan verschenen albums Frank en Back To Black.
  • NPO 2 Extra, 22.35: Jazzportretten. Afl.: David Kweksilber, klarinettist, saxofonist en thuis in zowel gecomponeerde als geïmproviseerde muziek.
  • NPO 2, 0.57: Naches. Afl.: Simone Cohen de Lara, uitvaartbegeleidster. Ze verzorgt de doden en geeft op haar eigenzinnige manier kleur aan de dag dat mensen afscheid nemen van hun dierbare.

maandag 27 juli

n.v.t.


dinsdag 28 juli

  • NPO 2 Extra, 22.35: Yanick Nézet-Séguin en Gil Shaham: Bartók en Mahler. Het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks o.l.v. Yannick Nézet-Séguin speelt het tweede vioolconcert van Bartók en de eerste symfonie 'Der Titan' van Gustav Mahler. Met de Israëlische violist Gil Shaham.

woensdag 29 juli

  • RD, 22.45: Die Aufseherin. Der Fall Johanna Langefeld (2019). Meermaals bekroonde documentaire over Johanna Langefeld, kampbewaakster in Ravensbrück en Auschwitz, werd eind 1945 door de Amerikanen opgepakt en uitgeleverd aan Polen. Een jaar later kon ze met hulp van haar eigen Poolse ex-gevangenen ontsnappen; ze werd nooit veroordeeld.

donderdag 30 juli

  • NPO 2 Extra, 17.35: Yanick Nézet-Séguin en Gil Shaham: Bartók en Mahler. Het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks o.l.v. Yannick Nézet-Séguin speelt het tweede vioolconcert van Bartók en de eerste symfonie 'Der Titan' van Gustav Mahler. Met de Israëlische violist Gil Shaham.

vrijdag 31 juli

NPO 2, 23.20: Pawn Sacrifice (2014). Ambitieuze verfilming van de fameuze tweekamp die het getroebleerde schaakgenie Bobby Fischer speelde tegen wereldkampioen Boris Spassky.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner amphora banner luna3 banner israelactie banner propra banner joodsamsterdam banner jonet



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Van Boshuizenstraat 12, 1083 BA Amsterdam
tel 020-6402380, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven