vrijdag 13 maart 2020

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 13 maart 2020 jaargang 16, nummer 10
Deze cursussen starten binnenkort:
 

Crescas en Corona

Crescas en Corona

Ook Crescas wordt geraakt door de restricties die van overheidswege worden opgelegd om verdere verspreiding van het Corvid-19 virus te beperken.
Op de persconferentie van het kabinet, donderdagmiddag 12 maart, zijn onder meer beperkingen opgelegd t.a.v. bijeenkomsten met meer dan 100 personen, en wordt er daarnaast een dringend beroep gedaan op ieders eigen verantwoordelijkheid.
De afgekondigde maatregelen en adviezen gelden in elk geval voor de hele maand maart.

Omdat de toegang tot Beth Shalom per direct tot het uiterste minimum wordt beperkt en de activiteitenruimte Lev de komende weken gesloten zal zijn, moet ook Crescas het programma aanpassen.

  • We moeten de interactieve bijeenkomst How to Seider (woensdag 18 maart) annuleren.
  • Voor de lezingen Wat is Joodse kunst (dinsdag 17 maart), Joden in de Oekraïne (zondag 22 maart), Tussen woord en beeld (dinsdag 24 maart), Wasteless (donderdag 26 maart) en Joodse kunst in de moderne tijd (dinsdag 31 maart) worden nieuwe data uitgezocht, zodra er zicht is op een versoepeling van de beperkingen.
Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert je op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

De Effingers van Gabriele Tergit is een familiegeschiedenis die begint in 1878 en eindigt in 1948. Het boek schetst het sociale en politieke tijdsbeeld en het toenemende antisemitisme waarin de vier generaties van de Joodse families Effinger, Oppner en Goldschmidt hun levens leiden.
De Britse auteur Stephen R. Matthews (1938) beschrijft in De dag dat de nazi's kwamen zijn persoonlijke oorlogsbelevenissen, vanaf het moment dat het Kanaaleiland Guernsey wordt gebombardeerd en door de nazi's bezet. Hij overleeft met zijn familie concentratiekamp Biberach en keert na de oorlog terug naar zijn geboortegrond.
In zijn nieuwe roman Beschavingen gaat de Franse schrijver Laurent Binet (1972) aan de haal met de wereldgeschiedenis zoals wij die kennen. Stel dat de laatste Inca Atawalpa níet zou zijn gedood door de Spaanse conquistadores, maar voet aan land had gezet in het Europa van keizer Karel de Vijfde. Wat zou hij hebben gedaan met de wereld die hij daar aantrof, met alle verworvenheden én misstanden van toen?

Uitgelicht

Restaurant Hoffy’s is een traditioneel Joods restaurant dat al meer dan dertig jaar een begrip is in Antwerpen en ver daarbuiten.
Het restaurant aan de Lange Kievitstraat wordt gedreven door de broers Moishi, Janki en Yumi Hoffman. Uit de keuken komen koosjere gerechten voor zowel vlees- en viseters als vegetariërs.
Sinds het veelbesproken bezoek van tv-kok Jeroen Meus in 2017 is Hoffy’s, "de plek waar de gourmet de traditie ontmoet", ook bij niet-Joden bekend.
De geschiedenis ven Hoffy’s is opgetekend in Hoffy’s – De Joodse Keuken, een prachtig uitgevoerd en rijk geïllustreerd boek, waarin de broers Hoffman bij monde van Moishi de rijke geschiedenis van de Joodse traditionele keuken beschrijven. Voor iedereen die nu heimwee krijgt naar die onvergetelijke lekkernijen: in het boek geven de broers 43 familierecepten prijs die van generatie op generatie werden overgedragen.
Co-auteur Marijke Libert schreef voor de inleiding van het boek het ontroerende levensverhaal van de familie Hoffman en de ontstaansgeschiedenis van wat nu Hoffy's is.

In het Engels

A Bend in the Stars, de debuutroman van Rachel Barenbaum, neemt de lezer mee naar het Rusland van 1914, het jaar van een totale zonsverduistering op 21 augustus én van grote historische ontwikkelingen.
Miri Abramov is bijna klaar met haar opleiding tot chirurg, en haar broer Vanja, een briljant natuurkundige, heeft zich ten doel gesteld Einsteins nog onbewezen relativiteitstheorie te toetsen en zelfs te ontzenuwen. Dan breekt de Eerste Wereldoorlog uit, en is het te laat om te ontkomen aan de soldaten van tsaar Nicolaas II, die de Joden steeds meer in de tang nemen. In het oorlogsgeweld verdwijnt Vanya, die dienst heeft genomen in het Russische leger, spoorloos aan het front, en Miri besluit haar broer koste wat kost in het onmetelijk grote Rusland terug te vinden. En ondertussen dreigt de Russische revolutie, een politieke eclips zonder weerga.
A Bend in the Stars heeft twee hoofdlijnen: wat het betekent om Joods te zijn in Rusland aan het begin van de twintigste eeuw, en de onbedwingbare kracht van het heelal, waar de zonsverduistering moet bewijzen dat Einstein gelijk had, ware het niet dat de politieke aardverschuiving hem daarbij in de wielen rijdt. "Het leven verloopt niet langs een rechte lijn", oftewel: de mens wikt, het lot beschikt.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Ronit Palache werkt aan een bloemlezing van dwarsdenker Renate Rubinstein. Het boek verschijnt in november 2020 in de reeks Privé-domein ter gelegenheid van Rubinsteins dertigste sterfdag.
  • De Vertaalwedstrijd Hebreeuws staat in 2020 in het teken van de Israëlische dichter Avraham Ben-Yitzhak (1883-1950). Deelnemers aan de wedstrijd vertalen allemaal één gezamenlijk gedicht, en één individueel gedicht van de selectie op onze website. De gedichten worden door onze professionele jury anoniem beoordeeld. De deadline voor een eerste proefvertaling is op 1 april, en de definitieve vertalingen moeten op 15 april per mail zijn ingeleverd. Meer informatie op vertaalwedstrijdhebreeuws.nl.
  • Laurent Binet mocht in het cultuurprogramma Mondo komen vertellen over zijn nieuwe roman Beschavingen.
  • Voor Tzum mocht André Keikens een recensie maken van Aan het einde van de nacht van de Israëlische schrijver Nir Baram.
  • "Auschwitz hangt nog altijd in de lucht" is de kop bij de recensie van Arnon Grunbergs nieuwste, Bij ons in Auschwitz, in Literair Nederland.

Vers uit de ramsj geplukt

Dat de publieke herinnering aan de Sjoa in de meeste landen betrekkelijk laat op gang is gekomen, is bekend. Dat een Franse film al in de tweede helft van de jaren vijftig een beeld van de Sjoa in onze herinnering heeft gegraveerd, wil dr. Ewout van der Knaap in zijn boek Verbeelding van nacht en nevel, Nuit et Brouillard in Nederland en Duitsland aan het licht brengen. De film is een effectieve menging van feitelijke beelden en poëtische tekst en een overtuigende combinatie van beeld, tekst en muziek, gepaard aan historische en retorische middelen. In Duitsland en Nederland ziet men niet dezelfde film – de vertalingen van de Joodse schrijvers Paul Celan en Victor van Vriesland verschillen, al is hun beider engagement met de film wel hetzelfde.
Let op: dit boek is gewild, dus sla je slag!
Militair historicus Gary L. Rashba onderzocht voor Holy Wars de verbijsterende geschiedenis van oorlogen en geweld in en rond het Heilige Land. Rashba begint met de verovering van Jericho door de Israëlieten, en eindigt met de oorlog met Libanon in 2006. In zeventien hoofdstukken passeren Filistijnen, Assyriërs, Grieken, Romeinen, kruisvaarders en Mongoolse Mamelukkken de revue, en in de moderne tijd zijn er Napoleon, de Turken en de Britten. Alles culmineert in de oprichting van de staat Israël in 1948. Rashba focust in elk van de conflicten op de climax van de gevechtshandelingen.
In het herdenkingsjaar 2015 verscheen onder de titel 40|45 een aantal herdenkingsboeken, waarbij steeds de oorlogsgeschiedenis van een bepaalde stad of regio centraal staat. De delen Groningen, Kennemerland, Drenthe, Zwolle, Arnhem, Twente, Noord-Brabant, Leeuwarden, Delft zijn hier in de uitverkoop te vinden, de delen Rivierenland en Den Haag heeft de uitgeverij zelf in de aanbieding. Leiden vind je daar ook, maar dat deel gek genoeg voor de gewone verkoopprijs. Dordrecht, Utrecht en Rotterdam zijn niet meer verkrijgbaar.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Uitgesteld: Van greppel tot voorgrond: de toekomst van Oekraïne

Uitgesteld: Van greppel tot voorgrond: de toekomst van Oekraïne

Anatoly Hirschfeld is zakenman, Joods en politicus met een zetel in het parlement van Oekraïne. Hirschfeld zet zich vanuit die functie in voor de wederopbouw van zijn land na de val van het communisme, en vanuit zijn Joodse identiteit beschouwt hij de zorg voor het Joodse leven in Oekraïne als een belangrijke opdracht.
In feite belichaamt Hirschfeld een scala aan aspecten van het leven in de voormalige Sovjetrepubliek. Zakelijk gezien gaat het hem niet zo goed sinds Rusland en Oekraïne met elkaar in conflict zijn, en de toekomst van Joden in een land dat al eeuwenlang wordt geplaagd door hevig antisemitisme ziet er ook niet erg rooskleurig uit. het feite dat president Volodymyr Zelensky Joodse roots heeft, doet daar niets aan af.

Hirschfelds familiegeschiedenis, die in wezen de geschiedenis van de Joodse gemeenschap in Oekraïne is, verklaart wat hem drijft, zowel op het terrein van het handelsklimaat als op sociaal gebied.

Journaliste Rachel Levy en regisseur David Djindjikhachvili maakten een documentaire over Hirschfeld die van binnenuit laat zien hoe het tegenwoordig is gesteld met Joden in Oekraïne.

We vertonen de documentaire op een nader te bepalen datum. Rachel Levy is daarbij aanwezig, Rusland/Oekraïne-kenner Marc Jansen vertelt over de huidige politieke situatie in Oekraïne en wat die betekent voor de Joden, en Ruben Koekoek geeft toelichting op de projecten die het Joods Humanitair Fonds onderhanden heeft.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
Onze columnisten deze week

Uitgesteld: Joodse middeleeuwse manuscripten, tussen woord en beeld

Uitgesteld: Joodse middeleeuwse manuscripten, tussen woord en beeld

Als je goed kijkt, zie je dat de afbeelding van de beer is opgebouwd uit talloze, minuscule Hebreeuwse letters. Micrografie (miniatuurschrift) heet deze unieke Joodse kunstvorm die wordt gebruikt voor tekstversiering.

Over het algemeen worden bestaande dieren gebruikt, maar ook fabeldieren kom je tegen.
In feite was het afbeelden "van enig wezen boven in de hemel, beneden op de aarde of in de wateren onder de aarde" verboden, zoals staat te lezen in Exodus 20:4. Door het gebruik van miniatuurschrift konden de kunstenaars die de manuscripten verluchtten, het verbod omzeilen en hun creativiteit ten volle benutten.

Het afbeelden van mensen viel uiteraard ook onder het verbod, en ook hiervoor werd een uitermate creatieve oplossing gevonden: menselijke hoofden werden vervangen door dierenkoppen, compleet met de typische 'Jodenhoed'.

Kunsthistorica Diklah Zohar vertelt op een nader te bepalen datum over deze ontwikkelingen in haar lezing 'Tussen woord en beeld' en laat verbluffende voorbeelden zien ter illustratie van haar verhaal.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Migrant of vluchteling? Een eeuwenoude, actuele kwestie

Migrant of vluchteling? Een eeuwenoude, actuele kwestie

De laatste lezing die Crescas en het Genootschap voor de Joodse Wetenschap in Nederland dit seizoen op de rol hebben staan, behandelt een actuele kwestie waarover in de media vaak wordt gesteggeld: wanneer ben je migrant, en wat maakt je tot vluchteling?
In de vroegmoderne tijd, die in de geschiedenis loopt van 1450 tot 1750, worden migranten voor het eerst als 'vluchteling' omschreven. De nieuwkomers noemden zichzelf zo, en die benaming bleek verschil te maken voor hun legale status.

Wetenschapper Hans Wallage onderzoekt voor zijn dissertatie in hoeverre Joodse immigranten hun woorden en argumenten uitkozen om aan te tonen dat zij vluchtelingen waren. Wallage veronderstelt dat Joodse vluchtelingen hun positie actief gebruikten om zo een betere sociale positie in de maatschappij te verkrijgen. Tijdens zijn lezing op 19 april legt hij uit hoe hij tot deze veronderstelling is gekomen.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

Let op: houd er rekenng mee dat een aantal van onderstaande activiteiten binnen de restrictieperiode t/m 31 maart vallen!

Het universitair debatcentrum Spui 25 is tot en met 31 maart gesloten. De avond met de Israëlische schrijver Nir Baram, donderdag 19 maart vervalt!!

  • Groningen: Musica Antiqua Nova en de Folkingestraat Synagoge (met ondersteuning van De Verhalen van Groningen) organiseren op zondag 15 maart het Julia Culp Festival, waarin het leven en oeuvre van de Joodse mezzosopraan, bijgenaamd 'de Groningse nachtegaal' Julia Culp (1880-1970) centraal staat.
  • Amsterdam: Drie generaties kunstenaars vertellen maandag 16 maart in De Balie hoe zij het verleden tot uiting brengen in hun kunst. Aan het woord komen beeldend kunstenaar Fanny Heymann, documentairemaker Hein Piller de Bruijn en fotografe Debra Barraud.
  • Den Haag: In het Movies That Matter Festival, 20 tm 28 maart acht bijzondere documentaires, waaronder Advocate, over de Israëlische mensenrechtenadvocaat Leah Tsemel, en Allen tegen allen, een onthutsend verhaal over het ontstaan van het vooroorlogse fascisme in Nederland aan de hand van uniek archiefmateriaal.
  • Delft: Zes vertellers van de Vertelkring Delft presenteren zondag 22 maart in Synagoge Delft een 'verhalenketting' van wonderlijke, humoristische, serieuze Joodse en andere verhalen. De verhalen worden omlijst en verlevendigd met muziek.
  • Amsterdam: De Jonge Judaici organiseren dit jaar opnieuw een Nacht van het Jodendom! Op maandag 23 maart presenteren drie junior onderzoekers op het gebied van het Jodendom in het P.C. Hoofthuis een afwisselend en voor iedereen toegankelijk programma. De drie lezingen hebben als thema 'Feesten en rituelen'. Lees hier meer over het programma.
  • Amersfoort: De nieuwe multimediale voorstelling van Club Guy & Roni heet 'Before / After'. Na de première in Groningen op 14 maart gaat de voorstelling op tournee, te beginnen in schouwburg De Flint, woensdag 25 maart. Klik hier voor de volledige speellijst.
  • Amsterdam: De Israëlische acteur Amichai Pardo speelt op zondag 29 maart in jeugdtheater De krakeling de interactieve theatervoorstelling 'Tien luciferdoosjes', naar een verhaal van Janusz Korczak. Je kunt alles verstaan, want alles wat je hoort, wordt meteen naar het Nederlands vertaald. Let op: de voorstelling begint om 17.00, en kaarten zijn alleen nog aan de zaal verkrijgbaar!
  • Brielle: Schrijver Jan Brokken leest op zondag 29 maart in Synagoge Brielle voor uit zijn boek De Vergelding. Eleonore Pameijer (dwarsfluit) en Marcel Worms (piano) spelen muziek van een aantal door de nazi's vervolgde componisten.

Uit de Joodse Canon
Mishenet Zequenim: de geschiedenis van Joodse ouderenzorg

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl.
De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u online kunt bestellen.
Uit de Joodse Canon

De zorg voor zorgbehoevende ouderen die niet meer thuis kunnen wonen is een actueel onderwerp. Tegenwoordig kunnen Joodse ouderen terecht in het multifunctioneel en karakteristiek zorgcentrum met de Joodse identiteit Beth Shalom/Cordaan in Amsterdam Buitenveldert.

Joodse ouderenzorg heeft een lange geschiedenis in Mokum. In 1749 werd in "een huis op de Weesperstraat tusschen de Heeren- en de Keizersgracht tot huisvesting der ouden ingerigt" waar zorg kon worden geboden aan mannen én vrouwen. In 1798 kreeg het 'Portugees Israëlitisch Gesticht voor Oude Lieden 'Mishenet Zequenim' (Steun aan ouden) dankzij de gulle schenking van een vermogende Portegies, een nieuw onderkomen aan de Nieuwe Herengracht 33, maar er werden uitsluitend behoeftige oude mannen van zestig jaar en ouder opgenomen, mits zij "een gezond gestel hebben en tot het Portugeesch Israëlietisch Kerkgenootschap behoren." Voor de vrouwen werd in het pand op Amstel 51 het Oude Vrouwenhuis van de Portugees-Israëlitische Gemeente ingericht, waar ook ruimte was voor ziekenverzorging.

De bewoners van Mishenet Zequenim werden verzorgd door een 'vader' en een 'moeder' die, volgens een vacature in het NIW van 7 december 1877, "niet boven de 50 jaren oud, Portugeesche Israëlieten, het zij gehuwde lieden zonder kinderen ten hunnen laste of broeder en zuster beiden ongehuwd moesten zijn. Voor een gezamentlijk salaris van 400 gulden per jaar, kreeg men dan vrije Kost, Inwoning, Bewassching enz."
In het oudemannenhuis werden altijd minimaal tien mannen verzorgd, zodat er voor de huissjoel op de tweede verdieping in elk geval minjan zou zijn en een dienst kon worden gehouden. Het huis had aan de zuidzijde een loofhut, een aangebouwde kamer waarvan het dak kon worden opengetrokken, zodat de bewoners tijdens Soekot toch 'buiten' konden verblijven en de sterren zouden kunnen zien.

Misjenet

De twee gevelstenen die nog altijd het pand sieren, verdienen aparte aandacht. Ze zijn afkomstig van het eerste tehuis aan de Weesperstraat, dat in 1932 op de nominatie stond te worden gesloopt. Dankzij het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap werden ze ingemetseld aan de Nieuwe Herengracht. In februari 1943 werden de bejaarde bewoners door de Duitse bezetter gedeporteerd en, alsof dat nog niet voldoende was, de teksten op de gevelstenen weggehakt. Dat de stenen nu weer in oude staat zijn hersteld, is het werk geweest van de Vereniging Vrienden van Amsterdamse Gevelstenen (VVAG): het bleek dat onder de cementlaag de contouren van de letters nog duidelijk herkenbaar waren.
Op 4 mei 1995 werden de herstelde stenen onthuld.

Lees meer over het achttiende-eeuwse 'zorgcircuit' in het lemma 1749: Mishenet Zequenim in de Canon van 700 jaar Joods Nederland.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • The Algemeiner bericht over de hedenking van de moord op 150 Joden die op 16 maart 1190 werd gepleegd in de Engelse stad York.
  • In Tel Aviv beginnen Israëlische vrouwelijke chefs de toon te zetten, weet NoCamels.
  • Avi Schiffman is een whizz-kid van zeventien en de bedenker van de website ncov2019.live, waar non-stop de meest recente stand van zaken van de Corona-besmettingen wordt gemeld. Lees meer in Times of Israel.
  • Joods Amsterdam wil helpen bij het terugvinden van een onderduikster. Er is maar een heel klein stukje van het verhaal bekend …
  • Op YouTube de trailer van de nieuwe Netflix-serie 'Unorthodox'.
  • In Boedapest is de Olympische zwemkampioene Eva Szekely overleden. Ze overleefde de Sjoa en het communistische regime. Lees haar necrologie in The Guardian.
  • Oud-Crescasdirecteur Michel Waterman hield in het NIW een vurig betoog over de vluchtelingencrisis in het niemandsland tussen Turkije en Griekenland en doet een dringende oproep.
  • En Israel21C is er trots op dat Israël zich inzet om op allerlei manieren de Corona-crisis te beteugelen.

Website van de week
Leo Smit Stichting

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

De Leo Smit Stichting heeft de website vernieuwd, en die verdient onze aandacht!
De stichting doet onderzoek naar de levens en de muziek van componisten die in de Tweede Wereldoorlog het zwijgen werd opgelegd vanwege hun Joodse afkomst of betrokkenheid bij het verzet tegen de nazi's. Hun muziek werd verboden en dreigde volledig vergeten te worden. Dankzij de Leo Smit Stichting is die bladmuziek toegankelijk gemaakt, zodat de notn weer tot leven gebracht kunnen worden. Samen met musici, programmeurs, onderzoekers en luisteraars krijgen de componisten hun rechtmatige plaats in de muziekgeschiedenis terug.

Op de website kun je zelf gaan schatgraven in de beschreven bladmuziek en geluidsopnames, maar daarvoor moet je naar de Engelstalige zuster-website Forbidden Music Regained.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
Goed volk: Jeroen bij de chassidische Joden van Antwerpen

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

In Antwerpen wonen ongeveer 20.000 Joden, onder wie 5.000 chassidiem. In het stukje van de stad achter het station zie je ze overal, in het zwart gekleed en met keppeltje en pijpenkrullen.
TV-chef Jeroen Meus krijgt de uitzonderlijke kans om bij de familie Hoffman, traiteurs en restauranthouders van Hoffy's in de Lange Kievitstraat, meer te weten te komen over het kasjroet, de spijswetten die bepalen wat 'koosjer' (geoorloofd) is en wat 'treife', en hoort tussen de bedrijven en gerechten door wat het voor hen betekent om Jood(s) te zijn.

Bekijk de film hier

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Radio en Televisie
13 - 20 maart

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Tips van de week. Vrijdagnacht bij NPO 2 Extra Eating Animals(2017). De verfilming van het gelijknamige boek van Jonathan Safran Foer over de bio-industrie.
Eveneens vrijdagnacht, bij NPO 2, de film Pawn Sacrifice, over de fameuze tweekamp tussen schaakgenie Bobby Fischer en wereldkampioen Boris Spassky.


vrijdag 13 maart

  • NPO 2 Extra, 17.50: Verborgen verleden. Afl.: Hanneke Groenteman, die wil weten of ze van Asjkenazische of Sefardische Joden afstamt.
  • NPO 2 Extra, 20.35: Eating Animals (2017). De verfilming van het gelijknamige boek van Jonathan Safran Foer geeft een onthutsend en ontluisterend beeld van de bio-industrie en is een onverbiddelijk pleidooi voor de vermindering van onze vleesconsumptie.
  • NPO 2, 0.15: Pawn Sacrifice (2014). Ambitieuze verfilming van de fameuze tweekamp die het getroebleerde schaakgenie Bobby Fischer speelde tegen wereldkampioen Boris Spassky.

zaterdag 14 maart

  • Arte, 6.15: Clara Haskil - Der Zauber der Interpretation (2017). Documentaire over de Roemeense pianiste Clara Haskil (1895-1960). Ze overleefde twee wereldoorlogen. "Zij was één van die grote Vrouwen in de muziek, voor wie het scheppende en herscheppende een natuurlijke eenheid vormen en die niet ter wille van zichzelf of hun instrument op de voorgrond treden", schreef Trouw-muziekredacteur Henk de By bij Haskils onverwachte dood in 1960.
  • NPO 2 Extra, 20.25: Het leven van Hitler - Een blauwdruk voor dictators (2017, Wer war Hitler). Vierdelige Duitse serie van Hermann Pölking (1954) waarin de sociale en politieke achtergrond van de opkomst van de Führer chronologisch in beeld is gebracht. Afl. 3: 1938-1943. Na de bezetting van Tsjechoslowakije houdt de wereld zijn adem in. Beschermd door het Molotov-Ribbentroppact valt Hitler Polen binnen. Groot-Brittannië en Frankrijk verklaren Hitler de oorlog en ondanks alle waarschuwingen is hij perplex. Maar toch zet Hitler door en slaagt er door de lakse houding van het Westen in de top van de militaire macht te bereiken.

zondag 15 maart

  • Stingray Classica NL, 16.03: Concours Musical International de Montréal, kwartfinale. De Israëlische mezzosopraan Hagar Sharvit kwam door de eerste ronde van het CMIM 2018.
  • NPO Radio 1, 21.00: Radio Doc. Afl.: Andreas Burnier of hoe je op een klein vlot blijft drijven. Andreas Burnier (Catharina Irma Dessaur, 1931-2002), schrijfster van baanbrekende romans en scherpe essays en gevreesd polemist, is in geen enkele van de grote naslagwerken noch in de Literaire Canon te vinden. Radiomaker Nikki Dekker gaat in gesprek met biograaf Elisabeth Lockhorn, columnist Rosanne Hertzberger, schrijver Marja Pruis en Neerlandici Maaike Meijer en Thomas Vaessens om erachter te komen wat maakt dat iemand in de literaire geschiedenis terechtkomt.
  • NPO 2, 23.44: Naches. Afl: Tanya Simons. Zij verbeeldt haar verre reizen met tekeningen en schilderwerk, is gastvrouw tijdens de Finjan (koffie) ochtenden en beheert de Sifria (bibliotheek) van de Synagoge in Breda. Voor een dame op leeftijd haalt ze haar energie voor dit kleurrijke bestaan wel uit heel onverwachte hoek.

maandag 16 maart

  • Arte, 13.00: Stadt Land Kunst. Afl.: Manhattan / Die Cevennen / Niederlande. Presentatrice Linda Lorin over het New York van Woody Allen, de zijde-industrie in de Cevennen en Waddeneiland Texel, waar aan het einde van de Tweede Wereldoorlog nog iets verschrikkelijks gebeurde.

dinsdag 17 maart

  • NPO 2 Extra, 8.00: Verborgen verleden. Afl.: Hanneke Groenteman, die wil weten of ze van Asjkenazische of Sefardische Joden afstamt.
  • NPO 2, 20.25: Krabbé zoekt Chagall. Het leven van beeldend kunstenaar Marc Chagall (1887-1985) is een aangrijpende, spannende tocht door de moderne wereldgeschiedenis. Jeroen Krabbé reist in de voetsporen van Chagall naar Vitebsk, Moskou, St. Petersburg, Parijs, Berlijn, New York, Zuid-Frankrijk en Jeruzalem om het verhaal te vertellen van deze unieke kunstenaar die zijn hele leven op de vlucht is geweest.
  • NPO 2 Extra, 21.05: Krabbé kijkt verder. Direct na iedere aflevering van 'Krabbé zoekt Chagall' gaat Jeroen samen met regisseur Richard den Dulk dieper in op opvallende momenten tijdens de opnames.
  • NPO 2, 23.10: A Family Affair. Bekroonde documentaire uit 2015 van cineast Tom Fassaert over de broze geschiedenis van zijn eigen familie, die wordt gekenmerkt door conflict. Zijn persoonlijke reis, die langs vier generaties voert, wordt gecompliceerd als zijn grootmoeder hem onverwacht een bekentenis doet.

woensdag 18 maart

  • NPO 2, 16.10: Krabbé zoekt Chagall. Het leven van beeldend kunstenaar Marc Chagall (1887-1985) is een aangrijpende, spannende tocht door de moderne wereldgeschiedenis. Jeroen Krabbé reist in de voetsporen van Chagall naar Vitebsk, Moskou, St. Petersburg, Parijs, Berlijn, New York, Zuid-Frankrijk en Jeruzalem om het verhaal te vertellen van deze unieke kunstenaar die zijn hele leven op de vlucht is geweest. Herh.: 19/3, 15.30.
  • NPO 2 Extra, 21.35: Foto-Eddy - Negatieven van mijn vader (2013). Als kind reisde regisseur David de Jongh vaak mee met zijn vader, de bekende Vrij Nederland-fotograaf Eddy de Jongh. Na diens overlijden in 2002 gaat David op zoek naar de verhalen die zijn vader gedurende zijn leven zorgvuldig verborgen had gehouden en achterhaalt hij hoe Eddy als enige uit zijn Joodse gezin, de Sjoa overleefde.

donderdag 19 maart

  • NPO 2 Extra, 22.00: Benali boekt. Afl.: De tweeling van Tessa de Loo (1993). Schrijfster Tessa de Loo toont de ambitie om de belaste relatie tussen Nederlanders en Duitsers na de Tweede Wereldoorlog op de schop te nemen.

vrijdag 20 maart

  • NPO 2 Extra, 15.45: Foto-Eddy - Negatieven van mijn vader (2013). Als kind reisde regisseur David de Jongh vaak mee met zijn vader, de bekende Vrij Nederland-fotograaf Eddy de Jongh. Na diens overlijden in 2002 gaat David op zoek naar de verhalen die zijn vader gedurende zijn leven zorgvuldig verborgen had gehouden en achterhaalt hij hoe Eddy als enige uit zijn Joodse gezin, de Sjoa overleefde.
  • BBC 2, 0.05: The Man with the Iron Heart (2016). Verfilming van Laurent Binets bestseller HhhH (Himmlers hersens heten Heydrich), over de succesvolle moordaanslag op SS-Obergruppenführer Reinhard Heydrich, hoofd van onder meer de Gestapo en één van de architecten van de Sjoa.
Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner joodsamsterdam banner jonet banner amphora banner propra banner israelactie banner luna3



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven