vrijdag 22 november 2019

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 22 november 2019 jaargang 15, nummer 40
Deze cursussen starten binnenkort:
 

Eli Content in the spotlight

Eli Content in the spotlight

In het Joods Historisch Museum te Amsterdam is vanaf vrijdag 29 november een overzichtstentoonstelling te zien van dertig jaar werk en leven van de Nederlandse kunstenaar Eli Content (1943).

Conservator Hetty Berg noemt Content "een artistieke veelvraat en een multitalent" die niet alleen schilderijen maakt, maar ook boeken, installaties en grafiek. Content vernieuwt zich voortdurend: hij werkte lange tijd vooral abstract, maar is de laatste jaren juist meer figuratief bezig. Maar wat in Contents werk altijd als drijvende kracht en in vele gedaanten aanwezig is: de binding met zijn Joodse identiteit, en daarvoor vindt hij zijn inspiratie in de meest uiteenlopende bronnen.

Speciaal voor Crescas is er woensdag 4 december 2019 een groepsrondleiding met na afloop koffie of thee met, geheel in stijl, naar keuze een bolus, brownie of boterkoek.
Omdat rondleidingen in het JHM alleen voor georganiseerde groepen worden gegeven, en die voor 'gewone' bezoekers dus niet beschikbaar zijn, is dit een buitenkansje om op een persoonlijke manier kennis te maken met de kunst van Eli Content.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Jodendom voor beginners

Jodendom voor beginners

Het Jodendom, wat is dat eigenlijk voor godsdienst? Je hoort over 'koosjer', over matses, over rituelen, gebruiken en speciale feestdagen, maar hoe het precies zit, daar kom je niet zo gemakkelijk achter.
Daarom heeft Crescas, samen met het Joods Cultureel Kwartier, een driedelige cursus samengesteld over de belangrijkste aspecten van de Joodse godsdienst. Op een laagdrempelige manier krijg je in twee lessen alles te horen over de geschiedenis van het Jodendom in Nederland, de cyclus van het Joodse jaar en de betekenis van de feestdagen op de Joodse kalender. In de laatste van de drie lessen komt alles samen: je krijgt een rondleiding door het Joods Historisch Museum, waar je aan de hand van allerlei objecten uitleg krijgt over de rituelen in het Jodendom.

Bart Wallet geeft op zondag 5 januari de aftrap met een verhaal over over de geschiedenis van de Joden in Nederland, Leo Mock vertelt op zondag 19 januari over de Joodse feestdagen en andere bijzondere dagen op de Joodse kalender, en zondag 23 februari wandel je met Mirjam van Emden, hoofd educatie van het Joods Cultureel Kwartier, door het JHM.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Alvast voor je agenda: de Sjoeche Pubquiz!

Alvast voor je agenda: de Sjoeche Pubquiz!

Na het grote succes van de Sjoeche Pubquiz, die Crescas samen met het NIW had opgetuigd, nodigen we je op zaterdag 15 februari uit voor de tweede editie!
Maccabi Nederland heeft zich aangesloten bij het dynamische duo dat de eerste editie organiseerde.

Het duurt natuurlijk nog wel even voor het zover is, maar daardoor heb nu je ruim de tijd om je team samen te stellen. Er is plaats voor tien teams van vijf personen, waarmee acht rondes met tien vragen per ronde worden gespeeld. De vragen zullen gaan over Joodse geschiedenis, beroemdheden, Israël, Joods Nederland, religie, cultuur et cetera.
Schrijf je in met vrienden of collega's, en ga je alvast grondig voorbereiden: voor het winnende team is er naast eeuwige roem en speciale aandacht in het NIW, een heel aardige hoofdprijs!

Kun je zelf geen team bij elkaar sprokkelen? Geef je dan toch op, dan stellen wij een team voor je samen!

Er is vorig jaar een opname gemaakt tijdens de pubquiz: klik hier om een indruk te krijgen van deze gezellige en leerzame bijeenkomst!

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

Fantastische nacht en andere verhalen is een bundeling van achttien van de beste korte verhalen en novellen van Stefan Zweig (1881-1942).
Marcel Möring doet in zijn nieuwe boek Amen een nietsontziend onderzoek hoe liefde begint en eindigt en hoe we leven in het verhaal dat we onszelf daarover vertellen.
Liever dier dan mens van Pieter van Os (1971) is het fascinerende verhaal van de Pools-Joodse Mala Rivka Kizel, die opmerkelijke keuzes maakte om de Sjoa te overleven.

Uitgelicht

In De Engelse brieven van Tsafrira Levy gaan we met de Nederlandse Annabel op zoek naar de oorzaak van het groeiende onbehagen waar ze geen greep op kan krijgen. Aanleiding is de vondst van een aantal Engelstalige sollicitatiebrieven die, te oordelen naar de geschokte reactie van haar ouders, kennelijk voor altijd verborgen hadden moeten blijven. Schotland speelt een rol, en daar hoopt Annabel dan ook de waarheid rond het geheim te boven water te krijgen en haar familiegeschiedenis te ontrafelen. Het zijn pijnlijke ontdekkingen, maar uiteindelijk helpen ze Annabel om de keuzes te maken die voor haar persoonlijke groei van levensbelang zijn.
Tsafrira Levy (1951) is geboren en getogen in een kibboets en woont al ruim veertig jaar in Nederland waar ze met haar Masters bul klinische psychologie werk vond in de verslavingszorg. Sinds 1997 publiceerde ze drie jeugdboeken, vier romans en zeven dichtbundels, daarnaast vertaalt ze ook uit het Hebreeuws.

In het Engels

The Liar (2019) van Ayelet Gundar-Goshen (1982) laat zien hoe één leugentje gigantische gevolgen kan hebben. Nofar is een doodgewoon onopvallend tienermeisje van zeventien dat een zomerbaantje heeft in een ijssalon. Ze hunkert naar iets wat haar speciaal maakt. Ze vertelt dat een beroemde klant haar onfatsoenlijk heeft bejegent, en plotseling staat Nofar in het middelpunt van de belangstelling, en ondertussen verliest de beroemdheid zijn goede naam en staat hem een gevangenisstraf te wachten. De enige die de waarheid kent, is Lavi, die boven de ijssalon werkt, en hij chanteert Nofar met wat hij weet. Nofar is niet de enige leugenaar in het verhaal: Raymonde, een oudere vrouw die zich voordoet als Sjoa-overlevende en als zodanig meegaat met Nofars schoolreis naar Polen. Gundar-Goshen onderzoekt op haar kenmerkende, indringende manier het rommelige gebied tussen goed en kwaad, wat deugt en wat niet, en wat er tussen dader en slachtoffer zit.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Donderdag 28 november verschijnt Anne Frank was niet alleen. Het Merwedeplein 1933-1945, geschreven door Rian Verhoeven. Mer informatie op jonet.nl.
  • Op Literair Nederland een prachtige recensie van Wat is een appel? van Amos Oz (1939-2018) en Shira Hadad.
  • In het voorjaar van 2020 verschijnt een nieuwe, tweetalige prachtuitgave van Samuel Becketts Wachten op Godot.

Vers uit de ramsj geplukt

Deze week drie collector's items, vrij zeldzame boeken over belangrijke kunstenaars.
Jascha Heifetz. Early years in Russia (2013) van Galina Kopytova (in de Engelse vertaling van Dario en Alexandra Sarlo) is het resultaat van een intensieve zoektocht naar de beginjaren van Jascha Heifetz (1901-1987), de wereldberoemde violist die daar zelf niets meer over kwijt wilde dan "geboren in Rusland. Eerste vioolles op mijn 3e. Debuut in Rusland op mijn 7e. Debuut in Carnegie Hall op mijn 17e. Meer is er niet over te vertellen."
In The Art of William Steig (2007) behandelt Claudia Nahson, curator van het Jewish Museum in New York, leven en werk van de geliefde New Yorkse cartoonist, die met zijn ongebreidelde fantasie en ongelofelijk scherpe waarneming de moderne maatschappij zoals Steig (1907-2003) die beleefde, in tekeningen wist te vatten.
André Kertész: The Polaroids (2007) bevat een groot aantal foto's die de beroemde Hongaars-Joodse fotograaf André Kertész (1894-1985) vanuit zijn appartement in New York met zijn nieuwe polaroid SX-70 camera maakte na het overlijden van zijn vrouw Elizabeth in 1977. Kertész maakte naam als de meester van de fotocompositie.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
Onze columnisten deze week

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Amsterdam: In de Uilenburger Synagoge wordt zondag 24 november de muziektheatervoorstelling 'EICHMANN. Muziektheater over de vrije wil' gespeeld. Het stuk is een poëtische, filosofische zoektocht naar de vrije wil, en is geïnspireerd op 'Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil' van filosofe Hannah Arendt dat veel ophef veroorzaakte.
  • Amsterdam: Sechel, de studievereniging van de opleiding Hebreeuwse taal en cultuur aan de UvA, organiseert op woensdag 27 november en woensdag 4 december in het P.C. Hoofthuis twee masterclasses over Jiddisje tekst en cultuur. Docent is Elazar Elhanan, verbonden aan het City College of New York. Aanmelden voor 27/11 hier, voor 4/12 hier.
  • Amsterdam: In de Portugese synagoge kun je tijdens het kaarslichtconcert van donderdag 28 november luisteren naar kamermuziekensemble Lumaka. In de verrassende bezetting van harp, fluit en strijkers spelen de musici laatromantische en impressionistische muziek van onder meer Gabriel Fauré, Sergiu Natra, Leoš Janá?ek en enkele Joods-Nederlandse componisten.
  • Amsterdam: Componist, altsaxofonist en kunsthistoricus Ben van Gelder liet zich voor zijn nieuwe compositie Paradís onder meer inspireren door het werk van Marc Chagall. Het werk gaat in wereldpremière in het BIMhuis op vrijdag 29 november.
  • Delft: Het Belgisch-Duits-Israëlische ensemble Halva, "The Sweetest Klezmer Orchestra", speelt moderne klezmer met invloeden van Hongaarse, Griekse en zelfs hedendaagse klassieke muziek. Te horen op zondag 1 december in Synagoge Delft.
  • Haarlem: Operacollectief The Fat Lady van Tamir Chasson speelt op 6 en 8 december in De Lichtfabriek La Donna Ideale. Deze pure 'Soap-era' gaat over Tenorino Ottolenghi, een jonge pizzabakker met grote dromen. Hij werkt samen met Bianca Castafiore, zijn moeder, in de familie-pizzeria, waar zijn geheime liefde Nigella Nutella vaste gast is.
  • Amsterdam: Een Weinberg-marathon door het Quator Danel met alle zeventien strijkkwartetten van de Pools-Russische componist Mieczyslaw Weinberg (1919-1996), is op 6, 7 en 8 december te horen in het Muziekgebouw. Weinberg-kenner Huib Ramaer neemt, voorafgaand aan de concerten, de luisteraar in drie inleidingen en twee interviews mee door episodes uit het bewogen leven van deze door nazi-hordes en Stalin opgejaagde componist.
  • Amsterdam: De internationaal bekende filmregisseur Isabel Gathof geeft op vrijdag 6 december een lezing in Huis de Pinto over haar documentaire 'Moritz Daniel Oppenheim - De kunstenaar van de Rothschild, en de Rothschild onder de kunstenaars' waarin ze een kijkje geeft achter de schermen van de filmproductie en het bijzondere leven en werk van Moritz Daniel Oppenheim. Graag vanwege het beperkte aantal plaatsen vooraf aanmelden via contact@huisdepinto.nl of telefonisch op 020-3700210.

In de Digibieb
Joodsch-Palestina. Ervaringen en indrukken

In de Digibieb

Simon Philip de Vries, hebraïcus en "rabbijn te Haarlem" verwierf zich in Nederland een onuitwisbare naam met het tweedelige Joodse riten en symbolen, tot op de dag van vandaag hét standaardwerk voor de kennis omtrent de gebruiken en voorschriften van het dagelijkse Joodse leven.
Zijn grote bekendheid, ook buiten Nederland, verwierf hij op ander gebied. Hij was een overtuigd zionist, en zag het zionisme als de eigentijdse vervulling van het profetische ideaal. Zijn idee was voor het merendeel van de Nederlandse Joden veel te politiek en een niet-realistische utopie. Volgelingen voor zijn gedachtegoed vond hij ook: hij werd de leider van de Mizrachi, de stroming die het zionisme verenigt met het Jodendom.

In 1932 verscheen Joodsch-Palestina. Ervaringen en indrukken. De Vries begint zijn boek, dat in feite een reisgids is, met een waarschuwing, die ook bijna als een geloofsbelijdenis te lezen is.
"Het lijkt mij noodzakelijk, de omtrekken vast te stel­len, waarbinnen het onderwerp van dit boek beslo­ten blijft. En zulks, teneinde bij voorbaat onjuiste verwachtingen en voorstellingen te niet te doen, welke allicht te voorschijn treden, zoodra men het woord „Palestina” voor zich krijgt: Palestina met zijn merkwaardigen inhoud. Palestina, waarin ieder terstond het zijne ziet en voelt, en waaruit ieder het zijne leert en denkt.
Zoo verwacht ieder in Palestina het zijne te vinden. En velen, die zulke verwachtingen van mijn reisverhaal mochten koes­teren, zouden teleurgesteld worden. Daarom gaat deze mijne waarschuwing vooraf: Ik ben naar Palestina gegaan als de Jood, die ik ben. Ik ben er heengegaan als naar Erets-Jisraël. Ik ben er geweest in Erets-Jisraël. In het Erets-Jisraël der oudheid. Niet minder ook in het Erets-Jisraël van heden."
Het 'Arabische vraagstuk' speelde ook in De Vries' tijd al, maar dat houdt hij buiten zijn reisverhaal. "Met een paar woorden is zij niet af te doen. Zij is een der zeer zware problemen. Voor een gron­dige studie voel ik mij niet competent. Ik heb voor politiek het juiste zintuig niet."

De Vries illustreert zijn verhalen met foto's die het Erets Jisraeel dat hij met eigen ogen zag, heel dichtbij brengen. Hoofdstuk 20 gaf hij de titel 'Terugblik. Afscheid'. Uit alles blijkt hoe intens De Vries zijn bezoek heeft beleefd en waarom hij onwrikbaar is in zijn overtuiging.

Je vindt het boek in de Joodse Bibliotheek, waar je het online kunt lezen of naar je eigen computer of tablet kunt downloaden.


Wie bij Peter Demant Kijkje in het Israëlisch-Palestijns conflict volgt, vindt in Joodsch-Palestina een bijzondere aanvulling op de achtdelige geschiedkundige cursus die hij momenteel voor Crescas geeft. Je kunt je ook voor losse lessen inschrijven!

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Moment Magazine signaleert een verontrustende trend op universiteiten in Israël.
  • Dinsdag 19 november ontving rabbijn Awraham Soetendorp de prestigieuze Scopus Award voor zijn jarenlange inzet voor de interreligieuze dialoog, in Nederland en internationaal. Lees meer op NieuwWij.
  • Op koninklijkhuis.nl het bericht dat koning Willem-Alexander op 23 januari 2020 op uitnodiging van president Reuven Rivlin het World Holocaust Forum in Jeruzalem zal bijwonen. In Times of Israel meer over dit belangrijke evenement. Zal de wereld eindelijk gezamenlijk een vuist maken tegen antisemitisme?
  • The Librarians schrijft over oorlogsmisdadiger John Demjanjuk. Aanleiding zijn niet eerder getoonde foto's van de man die de Sjoa-geschiedenis in gaat als 'Ivan de Verschrikkelijke'.
  • Kveller schrijft over Joodse rituelen die misschien zouden kunnen helpen bij een gecompliceerde bevalling.
  • Zou Israël werkelijk het probleem met wegwerpplastic de baas kunnen worden? NoCamels heeft nieuws.
  • Kool is hot, en The Nosher legt uit waarom.

Website van de week
Holocaust Namenmonument Nederland

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Nu de voorbereidende werkzaamheden voor het Holocaust Namenmonument Nederland aan de Weesperstraat in Amsterdam zijn gestart, en buurtbewoners bij de Raad van State opnieuw een verzoek om een bouwstop hebben ingediend, is het goed te weten dat er een website is gebouwd waar je alle ontwikkelingen, positieve én negatieve, kunt volgen, vanaf het prille begin in 2014, tot de huidige stand van zaken.

Wie zijn de initiatiefnemers, en wie zitten in het comité van aanbeveling?
Waarom is er zoveel weerstand van de omwonenden?
Wat is de achterliggende gedachte van ontwerper en architect Daniel Libeskind?

De website zit goed in elkaar en wordt actueel gehouden.
je kunt ook per nieuwsbrief op de hoogte blijven: op de startpagina kun je je daarvoor aanmelden.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
Masada vanuit de lucht

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Jeffrey Worthington kreeg toestemming om met een drone boven Masada te vliegen. Met één afstandbediening voor de camera en een tweede om de drone te besturen wist hij ongelofelijk mooie beelden te maken, die hij voorzag van verduidelijkende korte commentaren. Zo zag je Masada nog nooit!

Bekijk de film hier

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Radio en Televisie
22 - 29 november

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Tip van de week: nu het International Documentary Festival Amsterdam weer is losgebarsten, toont NPO 2 woensdagavond in de serie 2Doc de IDFA primeur 'Advocate' uit 2019, over de bijna 75-jarige Israëlische mensenrechtenadvocaat Lea Tsemel, wier werk controversieel is.


zaterdag 23 november

  • NPO 2 Extra, 20.30: Annie Leibovitz: Life Through a Lens (2008). Documentaire van Barbara Leibovitz over haar zus, de gevierde portretfotografe Annie (1949).
  • NPO 2 Extra, 20.30: By Sydney Lumet (2015). In 2008, drie jaar voor zijn dood vertelde de beroemde filmregisseur over zijn leven en werk. Herh.: 27/11, 10.25.

zondag 24 november

  • NPO 1, 11.20: VPRO Boeken. Tjitske Mussche spreekt met Miriam Guensberg over haar nieuwe boek Held zonder Vaderland. Mijn vader: Pools, Joods en bevrijder. Ook te gast is Kees van Beijnum over zijn nieuwe roman 23 seconden.
  • ZDF, 0.45: 'Ich habe kein Talent zum Hassen'. Eva Menasse spreekt met de Oostenrijkse schrijver Robert Schindel (1944). Zijn boek Gebürtig behandelt de relaties tussen Joden en Duitsers en hun omgang met het verleden.
  • Arte, 23.35: Peggy Guggenheim. Ein Leben für die Kunst (2015). Documentaire over het kunsticoon Peggy Guggenheim (1898-1979).
  • NPO 2, 0.49: Naches. Afl.: Marktkoopman Jacques Huisman. zet de traditie van zijn familie voort en toont daarmee tevens aan dat niet alle vormen van communicatie tegenwoordig digitaal gaan. Hij is zowel letterlijk als figuurlijk sportief ingesteld en heeft respect voor vriend, tegenstander en zichzelf.

maandag 25 november

  • BBC 2, 22.00: Vienna Blood. Dramaserie over leven en werk van de briljante Britse arts Max Liebermann, leerling van Siegmund Freud.
  • NPO 2, 23.40: De maatschap. Afl. 2 van de vierdelige dramaserie over de opkomst en ondergang van het familie-imperium Meyer. De serie is geïnspireerd door de familiegeschiedenis van de bekende Nederlandse advocatenfamilie Moszkowicz. Afl. 3: De kroonprins.
  • WDR, 23.55: Holocaust, Die Geschichte der Familie Weiss (1978). Vierdelige filmsage over het gevecht van een Joodse familie om de marginalisering en uitroeiing van de Joden in nazi-Duitsland te overleven. Afl.: 1942-1944. Plaatsen van handeling: Buchenwald, Theresienstadt, Warschau, Treblinka en Auschwitz …
  • WDR, 1.25: Jüdisches Leben - zwischen Alltag und Angst (2018). Reportage over het leven waarop angst en zorgen over antisemitisme hun stempel drukken, maar er is ook vrolijkheid en zorgeloosheid.

dinsdag 26 november

  • Canvas, 23.00: Last Chance Lawyer New York City (2018). Documentaireserie waarin we advocaat Howard Greenberg - 'The real call Saul' -, altijd op ramkoers met de openbaar aanklagers, aan het werk zien. Afl. 3: Mr Popular. Howard Greenberg neemt de verdediging op zich van een man die in de media de bijnaam Brooklyn Ripper heeft gekregen vanwege de vele moorden die aan hem worden toegeschreven.

woensdag 27 november

  • NPO 2, 23.00: 2Doc. Idfa primeur: Advocate (2019). De bijna 75-jarige Lea Tsemel werkt al haar hele leven als mensenrechtenadvocaat in Israël, voornamelijk voor Palestijnen die zich, met of zonder geweld, tegen de bezetting hebben verzet. Hoe controversieel haar werk is, blijkt onder meer uit de benaming die haar tegenstanders haar hebben gegeven: zij noemen haar "advocaat van de duivel".
  • BBC 1, 23.45: The Man Who Saw Too Much (2019). De 106-jarige Boris Pahor is de oudste nog levende overlevende van een nazi-concentratiekamp, in dit geval Natzweiler. Pahor vertelt over leven en dood in het kamp.

donderdag 28 november

  • WDR, 22.40: Die Geschichte der Familie Weiss. Filmsage over het gevecht van een Joodse familie om de marginalisering en uitroeiing van de Joden in nazi-Duitsland te overleven. Afl. 4: 1944 - 1945. Plaatsen van handeling: Warschau, Berlijn, Auschwitz en Sobibor…

vrijdag 29 november

  • NPO 2 Extra, 17.37: Tussenuur Slam, een kort programma waarin jonge woordkunstenaars een podium krijgen om hun verhaal te doen. Afl.: 'Spoken Word artiest' Lev Avitan - De vreemdeling. Een krachtig en gelaagd betoog over vooroordelen, stereotypes en xenofobie.
Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner jonet banner joodsamsterdam banner propra banner amphora banner israelactie banner luna3



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven