zondag 13 oktober 2019

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

zondag 13 oktober 2019 jaargang 15, nummer 36
Deze cursussen starten binnenkort:
 

Het Israëlisch-Palestijns conflict, in acht historische lessen

Het Israëlisch-Palestijns conflict, in acht historische lessen

Het onderwerp van de cursus Kijkje in het Israëlisch-Palestijns conflict is even gevoelige als taaie materie. Wie heeft zich niet de vraag gesteld waarom Israëlische Joden en Palestijnse Arabieren keer op keer en al zo lang hun eigen barricades betrekken, waarom alle pogingen om tot een oplossing te komen tot nu toe zijn gestrand, en op die vragen nooit een écht bevredigend antwoord gekregen?

Docent Peter Demant heeft de acht lessen van de cursus zorgvuldig ingedeeld, zodat in elke les één aspect van het conflict onder de loep wordt genomen. De nadruk ligt op het verkrijgen van inzicht, en uiteraard worden discussies niet uit de weg gegaan.

Kijk op onze website om de onderwerpen per les te bekijken en Peter Demant zelf zijn cursus te horen inleiden.
De eerste les is op donderdag 31 oktober.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Eli Content in the spotlight

Eli Content in the spotlight

Eind november opent in het Joods Historisch Museum in Amsterdam een overzichtstentoonstelling van dertig jaar werk en leven van de Nederlandse kunstenaar Eli Content (1943).
Conservator Hetty Berg noemt Content "een artistieke veelvraat en een multitalent" die zijn inspiratie vindt in de meest uiteenlopende bronnen. Hij maakt schilderijen, boeken, installaties en grafiek, werkt abstract en de laatste jaren juist meer figuratief en vernieuwt zich voortdurend. Maar wat in Contents werk altijd als drijvende kracht en in vele gedaanten aanwezig is: de binding met zijn Joodse identiteit.

Speciaal voor Crescas is er op woensdag 4 december 2019 en op dinsdag
3 maart 2020
een 'aangeklede' rondleiding.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

In Bloemen voor mijn dochter verweeft de Amerikaanse schrijfster Sarah Jio (1978) door middel van verdrongen herinneringen en gevonden brieven het verleden en het heden tot een ingenieus en veelkleurig verhaal.
Ook Chloe Benjamin is Amerikaanse. Voor haar tweede roman De onsterfelijken kiest ze het jaar 1969, waar in een bloedhete zomer in New York de vier kinderen Gold uitzoeken wat het betekent in voortdurende onzekerheid te leven, terwijl ze elk afzonderlijk één ding zeker weten: de datum van hun overlijden.
De Belgische historicus Frank Seberechts neemt de lezer in Vechten voor de vrede mee naar Antwerpen in 1944 en 1945, waar het leven na de bevrijding in september 1944 allesbehalve rustig verloopt. Er is nog steeds oorlogsdreiging, en tal van problemen vragen dringend om een oplossing.

Uitgelicht

Een bruidsjurk uit Warschau, de debuutroman van Lot Vekemans (1965), verscheen in 2012 en is nu in mid price editie opnieuw uitgegeven. Het verhaalt over de mooie Marlena die op het Poolse platteland woont en daar haar hart verliest, maar liefst drie keer. Ze wordt zwanger van de jonge Amerikaanse journalist Natan, daarna trouwt ze met Andries, een Nederlandse boer die graag wat leven op zijn boerderij wil en Marlena's zoon Boris als zijn eigen kind accepteert. Maar Marlena wil niet blijven en gaat terug naar Polen. Daar ontmoet ze hoteleigenaar Szymon, een Joodse Pool die als baby in Nederland terechtkwam en voor het eerst naar het land van zijn ouders terugkeert. Maar wat vooraf ging laat zich niet het zwijgen opleggen, en iedereen dirigeert in de eerste plaats zijn eigen leven, en daar vaart niemand wel bij.

In het Engels

Adeena Susmann woont in Tel Aviv op een steenworp afstand van sjoek HaCarmel, de markt waar je alles vindt dat je nodig hebt voor een van de vele keukens van Israël. Sussnman noemt zichzelf oleh chadasja, iemand die nog maar net in het land is komen wonen, maar ziet zichzelf ook als bijna-sabra, omdat haar ouders twee maanden voor haar geboorte terugkeerden naar Amerika. Daar groeide ze op met de smakelijke verhalen over "lekker Israël", en thuis in Palo Alto werd zo goed en zo kwaad als het ging, Israëlisch gekookt. Zo werd Adeena’s liefde voor eten en koken geboren. Daarvoor vond ze een uitlaatklep in het Joodse vrouwentijdschrift Haddasah Magazine - er verschenen van haar hand al ruim honderd columns over voedsel, koken en eten. Vooral de ontwikkeling van de veelzijdige Israëlische keuken, waarin tradities en hedendaags koken een unieke mix vormen, volgde ze op de voet. Haar boek Sababa: Fresh, Sunny Flavors From My Israeli Kitchen weerspiegelt haar fascinatie met die ontwikkeling. En als Amerikaanse in Israël slaagt ze erin het exotische ook voor kookliefhebbers buiten Israël bereikbaar te maken.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Harry & Sieny, Overleven in Verzet en Liefde van Esther Shaya beleeft de derde druk!
  • Van 29 oktober tot en met 3 november en van 6 tot en met 11 november kun je als boekliefhebber in Antwerpen de Boekenbeurs 2019: wereldhaven voor boeken bezoeken.

Vers uit de ramsj geplukt

Sharon Delano stelde Annie Leibovitz Portretten 2005-2016 (2017) samen, een overzicht van het recente werk van deze belangrijke fotografe van onze tijd. In het boek passeren alle groten der aarde de revue - van Donald Trump tot Rihanna. Voor haar lens zijn ze icoon, maar ook mens - dat is haar genie.
De Russisch-Joodse schrijver Samuïl Marsjak (1887–1964) maakte in 1926, samen met avant-garde beeldend kunstenaar Vladimir Lebedjev (1891-1967) een prentenboek "ter voorlichting van de kinderen van de revolutie." In acht prachtig geïllustreerde pagina's vertelt het berijmde verhaal Baggage (2013) het avontuur van een dame die met een heleboel bagage op reis gaat, maar onderweg haar schoothondje kwijtraakt.
En omdat het ook nog kinderboekenweek is: Marilyn en Audrey (2016) van Hanneke Groenteman, waarin de klasgenootjes Hanna en Nadia samen een werkstuk moeten maken over helden van vroeger. Ze kiezen twee iconische filmsterren uit de jaren vijftig: Marilyn Monroe en Audrey Hepburn, actrices waar ze niets van weten als ze aan hun project beginnen. De speurtocht naar hun levens maakt de twee sterren tot heldinnen van de meisjes.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
Onze columnisten deze week

In de Digibieb
Amsterdam en zijne bevolking in de negentiende eeuw

In de Digibieb

Salomon Rodrigues de Miranda (1875-1942), ook bekend als Monne de Miranda, was wethouder in Amsterdam voor de SDAP en bekleedde leidende functies bij de Algemene Nederlandse Diamantbewerkers Bond en de SDAP.
Samen met wethouder Floor Wibaut (1859-1936) bepaalde hij jarenlang het gezicht van de stadsuitbreidingen in het snelgroeiende Amsterdam van de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. Hij was initiatiefnemer van de Centrale Markthallen en van grote werkgelegenheidsprojecten zoals het Amsterdamse Bos en het Flevopark. Zijn voorvechtersrol voor de arbeiders heeft hem uiteindelijk in 1942 in Kamp Amersfoort het leven gekost. Een uitgebreide biografie is te lezen in het Biografisch woordenboek van het socialisme en de arbeidersbeweging in Nederland.

Monne de Miranda was geen veelschrijver, en de Joodse Bibliotheek is blij het fraai uitgegeven Amsterdam en zijne bevolking in de negentiende eeuw (1920) aan de Digibieb te hebben kunnen toevoegen.

In de inleiding schrijft De Miranda: "Op 20 April 1921 trad ik als Wethouder van Amsterdam af; in Juni van hetzelfde jaar aanvaard­de ik het ambt opnieuw.
Ik heb mij gedurende de tusschen deze beide data liggende periode onledig gehouden met het schrijven van dit boekje.
In het luttele tijdsbestek van nog geen twee maanden, zou ik dit niet hebben kunnen doen, ware het niet, dat ik kon beschikken over velerlei ge­gevens, door ambtenaren van het Gemeentelijk Bureau voor de Statistiek voor een ander doel ver­zameld en uitgewerkt, welke gegevens mij, althans voor eenige hoofdstukjes, tot grondslag dienden."

Wonderlijk dat de laatste regels van de inleiding in zekere zin ook op onze tijd van toepassing zijn:
"Amsterdam heeft lang genoeg gerust; en die periode was, zooals nader blijke, zijn mooiste niet. Het is goed, dat Burgemeesters van onzen tijd tot hun lijfspreuk maken: 'Amsterdam moet vooruit'. Men vergete daarbij dan de les niet, die de 19e eeuw Amsterdam gaf. Wie vooruit wil, moet de eischen van den tijd begrijpen, het geluid, dat uit de breede schare van de bevolking opstijgt, weten te verstaan.
Wie er naar streven wil de stad haar tijd vooruit te doen zijn, hij zie om naar het verleden en ver­gete de lessen niet, die het zoo rijkelijk biedt."

Fraaie illustraties, een plattegrond en verhelderende tabellen illustreren het degelijke verhaal. Hij behandelt de economie, het vervoer, de handel, onderwijs, voedselvoorziening, kunst en cultuur en de organisatie van de arbeiders, en pakt ook een stukje politieke geschiedenis mee.

Wie wil weten hoe het er in de negentiende eeuw voorstond met de bevolking van Amsterdam, kan niet om De Miranda heen. Je vindt Amsterdam en zijne bevolking in de negentiende eeuw in de Joodse Bibliotheek, waar je het online kunt inzien of downloaden naar je eigen computer of tablet.

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Delft: The Israel Tuba Duo, bestaande uit Avital Handler, eerste tubaïst van de Israel Opera en freelance musicus Haim Mazar, speelt donderdag 17 oktober in Synagoge Delft.
  • Utrecht: De Russische zangeres Valeriya Shishkova & het duo Di Vanderer zingen en spelen donderdag 17 oktober bij JCC MerkAz een heerlijk programma met melancholische Jiddische liederen en swingende klezmer.
  • Groningen: Club Guy & Roni en Goteborgs Operans Danskompani, Slagwerk Den Haag en het Asko|Schönberg ensemble brengen zaterdag 19 oktober in de Stadsschouwburg Groningen de première van 'LOVE', een dansvoorstellingen over liefde in het tijdperk van de millenials.
  • Rotterdam: Het Israëlische gitaarwonder Gilad Hekselman is met zijn vaste trio vrijdag 18 oktober te horen in LantaarnVenster, en donderdag 24 oktober tijdens Jazz Maastricht bij AINSI.
  • Utrecht: Eindelijk ook in Nederland te zien is 'Love Chapter 2', de meest recente dansvoorstelling van L-E-V Company | Sharon Eyal & Gai Behar. Dinsdag 22 oktober is het gezelschap in Stadsschouwburg Utrecht, en klik hier voor de complete speellijst.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Live Science schrijft over En Esur, een spectaculaire archeologische vondst in het noorden van Israël.
  • In 1973 had singer-songwriter Leonard Cohen, in Israël om de soldaten met zijn muziek een hart onder de riem te steken, een ontmoeting met Ariel Sharon. The Librarians hebben het hele verhaal.
  • Dolf Aronson, drijvende kracht achter het 'Russische sjoeltje' in de Nieuwe Kerkstraat in Amsterdam, is op honderdjarige leeftijd overleden, meldt Jonet.
  • Naar aanleiding van de gewraakte column van Dmitri Verhulst in de Belgische krant De Morgen, besloot journalist Hans Knoop met de schrijver in gesprek te gaan. De tekst ervan verscheen eveneens in De Morgen.
  • Veerle Vanden Daelen, historica en adjunct-algemeen directeur plus conservator van de Kazerne Dossin in Mechelen, schrijft voor VRT NWS over de toekomst van Joodse kinderen in België na de Sjoa.
  • De roemruchte sci-fi cult klassieker Metropolis (1927), van Fritz Lang - in de nazi-periode eerst geliefd, daarna als onzin afgedaan - is ingekleurd en nagesynchroniseerd. Op Open Culture was korte tijd de hele film te zien, maar nu vanwege copyright alleen een (smaakmakende) trailer. De gerestaureerde zwart-wit versie is hier te zien.
  • In JTA het opzienbarende bericht dat een brief is gevonden die Golda Meir aan de vooravond van Jom Kipoer in 1973 aan de families van gesneuvelde soldaten schreef.

Website van de week
HebCal - Jewish holiday calendars & Hebrew date converter

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Hebcal is een uiterst nuttige en praktische website, waar je alles vindt dat je nodig hebt om je Joodse agenda/kalender op orde te hebben.
De Jewish holiday calendars & Hebrew date converter wordt ondersteund door een voortreffelijke doordachte interface. Alles wat met data en tijden heeft te maken, is er te vinden.

De Sjabbattijden, in te stellen op de plaats waar je je bevindt, een overzicht van alle Joodse feest- en gedenkdagen, een datumomzetter van gangbaar naar Joods en vice versa, en in een duidelijk overzicht vind je wanneer (en in welk Joods jaar) welke parasjat hasjavoea (Toragedeelte) wordt gelezen.

Je kunt er je persoonlijke jaartijdoverzicht maken, en je abonneren op de wekelijkse sjabbestijden: een mail verschijnt op donderdagochtend in je digitale brievenbus.

De kalender is online te raadplegen - de bijzondere dagen zijn aanklikbaar en leiden naar heel veel aanvullende informatie. Je kunt de kalender ook laten verschijnen in je computeragenda - ook daar zijn de bijzondere dagen aanklikbaar.

HebCal is geschikt voor Windows en Mac, Outlook, Android (via Google Calendar), iPhone, iCal van Mac en alle programma's die het .ics format gebruiken.

Techneuten en nerds kunnen hun hart ophalen aan de API, de application program interface. Er is ook een Franse sectie toegevoegd.
Hebcal bestaat sinds 1994 - lees meer op About.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
How to Build a Sukkah

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Een snelle beat box cursus 'Hoe bouw ik mijn eigen loofhut', in een video van minder dan vier minuten.
Alle regels worden nauwgezet gevolgd, en als het bouwsel staat, krijg je de bijbehorende zegenspreuken erbij.
De video is een initiatief van de internationale ngo Moishe House voor jongvolwassen Joden.

En als extraatje: een lesje Hebreeuws over Soekot: Ivriet, fonetisch en in vertaling!

Bekijk de film hier

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Radio en Televisie
13 - 18 oktober

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Tips van de week: maandagavond bij NPO 2 in de serie 2Doc de aflevering: The World of Thinking. Waarin vijf briljante, internationale wetenschappers ons meenemen in hun zoektocht naar een revolutionaire doorbraak.
Woensdagnacht toont Arte de documentaire Das Salz der Erde (2017), over leven en werk van de wereldberoemde Braziliaans, half-Joodse fotograaf Sebastião Salgado, de fotograaf van de verschoppelingen der aarde.


zondag 13 oktober

  • NPO 2, 15.25: Ben Gurion, epiloog (2016). Documentaire van Yariv Mozer gemaakt op basis van een interview uit 1968 met een van de grootste leiders uit de moderne geschiedenis: David Ben-Goerion.
  • NPO 2, 16.17: Naches. Afl.: Marie Locher. Zij nam het initiatief voor een historische modeshow met kleding van Joodse warenhuizen. Een stap terug in de tijd met de verzameling van Joke van Dijk.
  • Arte, 17.40: Sternstunden der Musik. Afl.: Vladimir Horowitz: das Moskau-Konzert. Opname van het concert dat de beroemde pianist in 1986 gaf in Moskou, nadat hij 61 jaar lang niet meer in zijn geboorteland was geweest.
  • Mezzo, 23.30: Banlieues bleues 2014: Yom, «Back to the Klezmer». De Franse klezmerklarinettist Guillaume Humery, bijgenaamd 'Yom', speelt met collega's een programma met traditionele Joodse volksmuziek.

maandag 14 oktober

  • NPO 2 Extra, 21.45: Benali boekt. Afl. Leon de Winter. Abdelkader Benali zoekt Leon de Winter op in zijn woonplaats Los Angeles, waar De Winter uitlegt hoe het is om thuis te komen in een vreemd land.
  • NPO 2, 14.20: MAX Maakt Mogelijk. Afl.: Joodse ouderen in Oekraïne. Bang voor antisemitisme durven Joodse ouderen die de Sjoa hebben meegemaakt, nog altijd niet voor hun geloof uit te komen; ze moeten rondkomen van een schamel pensioentje.
  • NPO 2, 20.55: 2Doc. Afl.: The World of Thinking. Documentaire waarin vijf briljante, internationale wetenschappers ons meenemen in hun zoektocht naar een revolutionaire doorbraak. Wat drijft hen en hoe verleggen ze bestaande grenzen?

dinsdag 15 oktober

  • NPO 2 Extra, 21.05: De Muur. Zesdelige documentaireserie waarin Menno Bentveld op zoek gaat naar muren die volkeren van elkaar scheiden. Afl. 4: Westelijke Jordaanoever/Israël. De muur op de Westelijke Jordaanoever maakt het leven voor veel Palestijnen een stuk ellendiger, maar sinds de bouw ervan is het aantal zelfmoordaanslagen in Israël wel bijna tot nul gereduceerd.

woensdag 16 oktober

  • NPO 2, 15.25: Ben Gurion, epiloogg (2016). Documentaire van Yariv Mozer gemaakt op basis van een interview uit 1968 met een van de grootste leiders uit de moderne geschiedenis: David Ben-Goerion.
  • Arte, 0.00: Das Salz der Erde (2017). Documentaire over leven en werk van de wereldberoemde Braziliaans, half-Joodse fotograaf Sebastião Salgado met roots in Litouwen en Portugal.

donderdag 17 oktober

  • NPO 2, 20.25: Achter de dijken. In de laatste aflevering van deze reportageserie zoekt Leo Blokhuis antwoord op de vraag: hoe bewaren we vrijheid ook in de toekomst? De generatie die oorlog en onvrijheid heeft meegemaakt, kan straks de verhalen niet meer doorvertellen. Wat moeten we weten, wat moeten we doen, om in vrijheid samen te blijven leven?

vrijdag 18 oktober

  • n.v.t.
Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner luna3 banner amphora banner joodsamsterdam banner propra banner israelactie banner jonet



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven