zondag 6 oktober 2019

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

zondag 6 oktober 2019 jaargang 15, nummer 35
Deze cursussen starten binnenkort:
 

The Human Chameleon

The Human Chameleon

De lezing die Amir Vudka donderdag 21 november zal geven, draagt een raadselachtige titel, met een al even cryptische ondertitel: Hybrid Jews on Screen.

Uitgangspunt is de film Zelig (Woody Allen, 1983), over Leonard Zelig, een onopvallende man die zó graag door iedereen aardig wil worden gevonden dat hij zich als een menselijke kameleon aanpast aan zijn omgeving.
Allen draaide Zelig als een 'mockumentary', een op het oog serieuze documentaire waarin journaalbeelden worden afgewisseld met commentaren van echte onderzoekers en wetenschappers, maar niets ervan is echt.

Vudka zal in zijn Engelstalige lezing laten zien dat Ludwig Zelig lang niet het enige filmpersonage is dat als Jood in andere culturen een rol speelt, daar deels mee versmelt maar er ook iets unieks aan toevoegt.
Ter illustratie van het verhaal worden fragmenten van Zelig getoond; met de opgedane kennis kun je op een later tijdstip de film in zijn geheel online bekijken.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Jodendom voor beginners

Jodendom voor beginners

Heb je altijd al meer willen weten over het Jodendom? Daarvoor hebben we dit seizoen, samen met het Joods Cultureel Kwartier, een driedelige cursus samengesteld over de belangrijkste aspecten van de Joodse godsdienst. Je krijgt op een laagdrempelige manier alles te horen over de geschiedenis van het Jodendom in Nederland en de cyclus van het Joodse jaar. En die twee lessen komen samen in de laatste: dan krijg je een rondleiding door het Joods Historisch Museum, waar je aan de hand van allerlei objecten uitleg krijgt over de rituelen in het Jodendom.

Bart Wallet geeft op zondag 5 januari de aftrap met een verhaal over over de geschiedenis van de Joden in Nederland, Leo Mock vertelt op zondag 19 januari over de Joodse feestdagen en andere bijzondere dagen op de Joodse kalender, en zondag 23 februari wandel je met Mirjam van Emden, hoofd educatie van het Joods Cultureel Kwartier, door het JHM.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven
Desgewenst kun je de onderdelen van dit drieluik ook afzonderlijk boeken.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

Naomi Klein houdt in Brand! een vurig pleidooi voor een nieuwe groene politiek, want er is, in haar visie, maar één conclusie mogelijk: de economische, sociale en ecologische crises waar we ons in bevinden kunnen en mogen niet los van elkaar worden gezien.
Sytze van der Zee laat in Wij overleefden de laatste ooggetuigen van de Duitse bezetting aan het woord, nu deze tachtig-, negentig-, en honderdjarigen er nog zijn om ons hun persoonlijke verhaal te kunnen vertellen.
Niemand weet dat jij hier bent van Nicoletta Giampietro verhaalt van de vriendschap van twee jongens van twaalf, die in 1942 in het Italië van Mussolini hun lot aan elkaar verbinden.

Uitgelicht

Begin februari 2019 verscheen de heruitgave van Bep Voskuijl, het zwijgen voorbij, de biografie van de jongste van de helpsters van de onderduikers in het Achterhuis. In haar dagboek noemt Anne Frank haar Elli Vossen. Lange tijd was over Bep Voskuijl weinig meer bekend dan dat ze als jongste kantoorbediende bij Otto Franks bedrijf Opekta in dienst was, en de dagboeknotities van Anne Frank laten Voskuijl, tien jaar ouder dan Anne Frank, voornamelijk zien als een "vrolijk en goed gehumeurd, gewillig en goedig", maar ook verlegen meisje van weinig woorden. Die zwijgzaamheid hield ze ook na de oorlog vol, en ze meed het liefst alle publiciteit rond haar persoon. De Vlaamse journalist Jeroen De Bruyn (1993) is in Voskuijls levensgeschiedenis gedoken en heeft, samen met Joop van Wijk, de jongste zoon van Bep Voskuijl, aan het licht gebracht dat die zwijgzaamheid naar alle waarschijnlijkheid werd veroorzaakt door het aan zekerheid grenzende vermoeden dat haar jongere zusje Nelly de Achterhuisbewoners had verraden.
Bep Voskuijl, het zwijgen voorbij leest als een detectiveverhaal, waarin de vraag overheerst wie het verraad heeft gepleegd en of die verdenking zoveel jaar later toch kan worden hardgemaakt.

In het Engels

Deze week geen nieuw verschenen boek, maar een artikel op Jewish Book Council: The World is Round: Jew­ish Children’s Books Wel­come the New Year. Emi­ly Schneider bekijkt oude en nieuwere kinderboeken en ontdekt dat voor jonge kinderen weinig zaken zoveel houvast geven als Rosj Hasjana: een nieuw begin omkleed met oude tradities en gebruiken. Heimwee naar hoe het vroeger was en een nieuwe plaats en rol voor kinderen in hoe het nieuwe Joodse jaar wordt beleefd, het komt allemaal aan bod. Uitgangspunt voor het artikel is What the Moon Brought (1942) van de Amerikaans-Joodse kinderboekenschrijfter Sadie Rose Weilerstein.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Gideon Samson en illustrator Joren Joshua hebben de Gouden Griffel 2019 gewonnen voor Zeb., elf spannende en grappige verhalen die gebeuren in een schoolklas.
  • "Een blauw boekje, voor wie van groen houdt", dat wordt Alle hemelen, een prozabundel van schrijfster Chawwa Wijnberg. Wie het geluk heeft gehad Chawwa zelf haar prachtige verhalen te horen vertellen en/of heeft genoten van haar columns, zal dit zeker niet willen missen. Het boekje wordt in eigen beheer uitgegeven. Wil jij het ook ontvangen? Meld je aan op chawwa@xs4all.nl - je wordt per mail op de hoogte gehouden van de voortgang!

Vers uit de ramsj geplukt

In Het Fatale Dilemma (2013) vertelt Willy Lindwer de dramatische geschiedenis van Abraham Asscher en professor David Cohen, de leiders van de controversiële Joodsche raad voor Amsterdam in de periode 1941-1943 die een instrument werden in handen van de nazi-bezetter. Het boek groeide, samen met de gelijknamige tv-documentaire uit tot een moderne klassieker.
In 1995 won de Amerikaanse wetenschapper Richard P. Feynman de Nobelprijs voor Natuurkunde. In Surely You're Joking Mr. Feynman (2018) wordt de lezer getrakteerd op "de avonturen van een merkwaardig persoon" die Feynman aan zijn goede vriend Ralph Leighton vertelde.
Niet te missen voor fans van de Israëlisch-Britse chef en kookboekenschrijver Yotam Ottolenghi zijn Ottolenghi's culinaire reizen (2015), drie DVD's van in totaal zeven uur over de spannende gastronomische, culturele en antropologische road trip en persoonlijke ontdekkingsreis die hij ondernam door de landen rond de Middellandse Zee.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
Onze columnisten deze week

In de Digibieb
Nieuw in de Digibieb: Kinderdroom

In de Digibieb

De Joodse Bibliotheek wordt nog altijd verder uitgebreid, en onlangs kwam het boek Kinderdroom, verhaal van een ivf-behandeling van Liesbeth Mok (1955) op de digitale plank te staan.
Het is een boek over de bete­kenis van kinderen en de plaats die kinderen in ons leven innemen, over moederschap en stiefmoederschap, en de maakbaarheid van ons eigen leven. Maar als de zo vurig gewenste zwangerschap uitblijft of mislukt, worden haast fanatiek alle opties nagelopen om wat niet mogelijk lijkt toch te laten slagen. Rust er werkelijk zo'n taboe op kinderloosheid?

Tegen het licht van haar Joodse achtergrond en de geschiedenis van haar familie schrijft Mok over ongewenste kinderloosheid en over een in vitro fertilisatie-behandeling, die de kinderdroom moet doen uitkomen.

Je kunt Kinderdroom online lezen of digitaal downloaden naar je eigen computer, tablet of e-reader.

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Amstelveen: De documentairefilm ‘Het buitengewone verhaal van Itzhak Perlman’ is zondag 13 oktober éénmalig te zien in Cinema Amstelveen. De inleiding wordt verzorgd door Lievnath Faber.
  • Delft: In de Synagoge Delft neemt het ensemble Lautareasca je zondag 13 oktober mee op een reis door de tijd, te beginnen aan het einde van de 1d9e eeuw, toen talloze Joden naar de VS emigreerde, en hun muziek meenamen.
  • Amsterdam: In het Kunstkabinet van het JHM vertelt Judith Hoekstra zondag 13 oktober over 'De Witte Stad', de meer dan vierduizend gebouwen in Bauhausstijl die uit Duitsland gevluchte Joodse architecten bouwden in de jonge stad Tel Aviv. De lezing is speciaal voor vrienden van het Joods Cultureel Kwartier. Aanmelden kan tot uiterlijk 11 oktober per mail naar vrienden@jck.nl.
  • Den Haag: Een prachtige Jiddische avond vindt maandag 14 oktober plaats in de Oostenrijkse ambassade, met onder meer een lezing door prof. Peter Rychlo, als literatuurwetenschapper verbonden aan de universiteit van Czernowitz (P), over Josef Burg, de laatste schrijver die zich voor al zijn werk van het Jiddisch bediende. Leo Frijda schreef in juni 2012 al eens een column over deze nagenoeg onbekende schrijver.

En als vooraankondiging (we komen hier in een volgende nieuwsbrief op terug!): het Seret film- en televisiefestival, dat in Amsterdam, Amstelveen en Maastricht Israëlische films presenteert, gaat op 27 oktober van start en duurt tot en met 3 november!

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • In de Duitse stad Kassel is een monument opgericht voor 100.000 boeken die in de loop van de geschiedenis werden verboden. BookishBuzz schrijft erover.
  • In een keuken in Miami werd een unieke vondst gedaan. Lees meer in Times of Israel.
  • NoCamels stelt industrieel ontwerper Shaul Cohen aan de lezers voor, de man die alledaagse probleempjes met humor weet op te lossen.
  • Israëls food industry doet het internationaal buitengewoon goed. Israel21C zocht uit waarom.
  • Volgens Etgar Keret, in Tablet Magazine, is het nooit te laat om boete te doen.
  • Joodse leiders in België uiten in JTA hun zorgen over het toenemende antisemitisme.
  • In Mosaic Magazine overdenkt Philologos de namen van grote oorlogen, en verklaart waarom de Jom Kipoeroorlog anders is dan alle andere.

Website van de week
HaChayim HaYehudim Jewish Photo Library (HHJPL)

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Wij waren vijf jaar geleden als eens op onderzoek uit geweest op HaChayim HaYehudim Jewish Photo Library (HHJPL), een indrukwekkende website vol foto's van de Joodse wereld, overal ter wereld. "Documenting the Jewish World One Photo at a Time", luidt de korte omschrijving annex ondertitel.
Als je, na een klik op de mezoeza, op de startpagina bent aangeland, wordt in een oogopslag duidelijk dat we hier te maken hebben met een ware schatkamer: meer dan 120.000 foto's gemaakt in 116 landen op 6 continenten (hoewel Antarctica alleen als werelddeel genoemd is - geen Joodse links daar).
Alles op de website is aanklikbaar, en er is zóveel dat een vluchtige rondgang nauwelijks te doen is: geef je nieuwsgierigheid de ruimte en je rolt van de ene verbazing in de andere.

De bedenker en beheerder van de website is Jono David (1966), die zich in zijn Bio voorstelt. Onder tab About krijg je antwoord op al je vragen over het hoe, waarom en wanneer van HHJPL.
Tot het voorjaar van 2016 hield David een blog bij over zijn activiteiten - alle afleveringen van 2012 zijn op de website terug te lezen.
Jono David/HHJPL is actief te vinden op Facebook en Instagram. Los van HHJPL onderhoudt David ook de website jonodavid.com voor zijn overige fotografische werk.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
Kol Nidré, Alle geloften

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Kol Nidré, het gebed waarmee de synagogale dienst op erev Jom Kipoer, aan de vooravond van Jom Kipoer, begint, wordt driemaal gereciteerd. In de oeroude Aramese tekst verzoek je om nietigverklaring van alle geloften, eden en verplichtingen die je in het afgelopen jaar op je hebt genomen, zodat je het nieuwe jaar 'schoon' kunt beginnen. De prachtige melodie, die ergens in de donkere Middeleeuwen in Duitsland werd genoteerd, werd buiten de Joodse wereld vooral bekend door het Adagio voor cello en orkest op. 47 dat de Duitse componist Max Bruch (1838-1920) in 1880 schreef. Die was overigens niet Joods, hoewel hij tijdens de Tweede Wereldoorlog vanwege deze compositie door de nazi's wel als 'entartet' werd weggezet.

Wij laten het podium aan cellist Misha Maisky met Paavo Järvi als dirigent van het Frankfurt Radio Orkest.

Op reformjudaism.org kom je meer te weten over de melodie van Kol Nidré, en Times of Israel schreef vorig jaar over de ongelofelijke kracht en invloed ervan. Kijk, als je nog meer wilt weten, ook eens op Milken Archive.

Bekijk de film hier

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Radio en Televisie
6 - 11 oktober

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Tips van deze week: zondagmiddag is bij NPO 2 een documentaire over Golda Meir te zien.
In het programma 'Benali boekt', donderdagavond bij NPO 2 Extra, gaat Abdelkader Benali op bezoek bij Leon de Winter in zijn woonplaats Los Angeles.


zondag 6 oktober

  • BBC Radio 3, 13.00: Private Passions. Afl.: Deborah Levy (1959) onthult haar muzikale smaak en vertelt over haar leven en werk.
  • NPO 2, 15.25: Mevrouw de Premier (2018). Golda Meir is de eerste en enige vrouw die ooit over Israël regeerde. Vijf turbulente jaren die haar plaats in de geschiedenis veilig stelden, zij het tegen hoge persoonlijke kosten.
  • NPO 2, 0.39: Naches. Afl.: Astrid van Helden. Ze noemt zichzelf "Soprano Absurdo" en heeft een stembereik van vier octaven. De musicus, moeder en oma neemt een eigentijdse rap op, waarin ook het klassieke Ave Maria een rol speelt.

maandag 7 oktober

  • Arte, 23.15: Elliott Erwitt - Silence Sounds Good (2018). Intiem portret van de Amerikaans-Joodse fotograaf die naam maakte met foto's van personen in het nieuws, én honden.
  • ZDF, 0.15: Lebenszeichen - Jüdisch sein in Berlin (2018). Twee generaties na de Sjoa begint de herinnering daaraan misschien wat te vervagen, maar op kleine momenten in het dagelijkse leven doet ze zich gelden. Een portret van de Duitse hoofdstad en zijn Joodse geschiedenis.

dinsdag 8 oktober

n.v.t.


woensdag 9 oktober

  • NPO 2, 0.45: Mevrouw de Premier (2018). Golda Meir is de eerste en enige vrouw die ooit over Israël regeerde. Vijf turbulente jaren die haar plaats in de geschiedenis veilig stelden, zij het tegen hoge persoonlijke kosten.

donderdag 10 oktober

  • NPO 2 Extra, 21.45: Benali boekt. Afl. Leon de Winter. Abdelkader Benali zoekt Leon de Winter op in zijn woonplaats Los Angeles, waar De Winter uitlegt hoe het is om thuis te komen in een vreemd land.
  • TV5 Monde, 22.35: La Grande Librairie. Afl.: Spéciale Patrick Modiano.

vrijdag 11 oktober

  • Canvas, 22.10: Café Society (2016). Bitterzoet drama van Woody Allen over Bobby, die in de jaren dertig van New York naar Los Angeles gaat, op zoek naar het geluk.
Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner propra banner joodsamsterdam banner israelactie banner amphora banner jonet banner luna3



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven