vrijdag 16 augustus 2019

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 16 augustus 2019 jaargang 15, nummer 28
Deze cursussen starten binnenkort:
 

Nieuw: het cursusprogramma seizoen 2019-2020

Nieuw: het cursusprogramma seizoen 2019-2020

Met veel genoegen presenteren wij ons nieuwe cursusprogramma voor het seizoen 2019-2020!

Ook dit jaar vind je op het Kennismenu weer een keur aan lange en korte cursussen, evenementen, films, wandelingen en lezingen. Alles is ondergebracht in de vaste thema's Cultuur, Filosofie, Geschiedenis, Identiteit en lernen, Kosjer koken, Literatuur en Tora en daarna. We zetten de samenwerking met het Genootschap voor de Joodse Wetenschap in Nederland voort, en gaan opnieuw 'Out of the Box'. Meer daarover volgt op een later tijdstip.

De koosjere kookworkshops zijn ieder jaar zeer gewild, en omdat Hamitbach Haparsi, waarin je kon kennismaken met de unieke Joodse keuken van Perzië, al snel was volgeboekt, gaat die in de herhaling. En in de herfstvakantie, donderdag 10 oktober, gaat Esther Erwteman culinair aan de slag met grootouders en kleinkinderen die op het JBO zitten in Kokkerellen met Bubbe en Zeyde. Dit evenement komt to stand in in samenwerking met Maccabi Nederland. Traditionele en moderne recepten met de smaak van vroeger en van nu worden gekookt en opgegeten. Het belooft een ochtend vol quality time, gezelligheid en zelfgemaakte lekkernijen te worden!

In februari nemen we je mee naar het Stedelijk Museum in Amsterdam voor de interactieve rondleiding Joodse kunstenaarsmigranten. Anita Liemburg neemt ons mee door de tentoonstelling Chagall, Picasso, Mondriaan en anderen: Migranten in Parijs, waar, voor het eerst in bijna zeventig jaar!, onder meer de grote collectie Chagalls van het Stedelijk te zien is. Tijdens de rondleiding krijg je een indruk van het leven van Chagall, de invloed van het Jodendom op zijn werk en de rol van antisemitisme in kunstenaarskringen. En je ontdekt dat de migrantenstatus van deze wereldberoemde kunstenaars nooit helemaal buiten beschouwing bleef.

Oelpan Crescas biedt dit seizoen modern Hebreeuws aan op twee niveaus: Ivriet Kita Beet voor licht gevorderden en Ivriet Kita Hee voor ver gevordenden. Om Kita Beet met succes te kunnen volgen moet je vertrouwd zijn met de letters en de eerste beginselen van het moderne Hebreeuws onder de knie hebben. Kita Hee is vooral veel praktische oefening in lezen, spreken, begrijpen en schrijven. De taallessen Ivriet horen tot de langlopende cursussen in het programma. Na de eerste twee lessen in september springen we naar eind oktober, wanneer de Hoge Feestdagen voorbij zijn. Beide cursussen eindigen op 25 mei 2020.

'Focus op de parasja', het populaire maandelijkse lernuurtje met docent rabbinica Leo Mock op de vrijdagochtend, heeft er een stukje bijgekregen, en heet nu Focus op de parasja en de haftara. Leo Mock bekijkt de haftara, de 'Profetenlezing' waarmee de sjabbatdienst wordt afgesloten, en vindt de overeenkomsten of tegenstellingen met de 'parasjat hasjavoea', het Toragedeelte dat in de betreffende week in sjoel wordt gelezen.
Ook de avond How to Seider? gaat op herhaling. Woensdag 18 maart, dat is ruim op tijd voor Pesach, leer je meer over de Haggada, de sederschotel en de structuur van deze bijzondere avond.

We gaan 'Out of the Box' met de lezing Een generatie Joodse boksers. Die moest vorig seizoen worden uitgesteld, omdat de Amstelveense boksschool The Fight Club vrij onverwacht ging verhuizen. Zondagmiddag 24 november zal profbokser Barry Groenteman ín de boksring in zijn Amsterdamsche Boksschool de geschiedenis van Joodse boksers in Nederland, vroeger en nu tot leven brengen en hoor je het verhaal over Ben Bril, de beroemdste Nederlander onder de 26 Joodse wereldkampioenen uit de periode tussen de twee wereldoorlogen.

Iets om zeker ook naar uit te kijken zijn onze films. We vertonen de documentaire Ask Dr. Ruth, in 2019 dé publieksfavoriet van het Amerikaanse Sundance Film Festival, en laten relatietherapeute Julie Wagschal vanuit haar expertise aan het woord over het fenomeen Dr. Ruth. De film The Golem (1920) is de leidraad voor de lezing 'The Golem - from the Jewish tradition to contemporary science fiction', waarin waarin Amir Vudka, universitair docent Mediastudies aan de UVA, bekijkt hoeveel 'reïncarnaties' het beeld van de legendarische, tot leven gewekte kleifiguur om de loop der tijd heeft ondergaan.
Woody Allen staat centraal in de lezing 'The Human Chameleon'. De rode draad voor deze avond is Allens film 'Zelig' (1983), een 'mockumentary' over een man die zo graag door iedereen aardig wil worden gevonden dat hij zich als een menselijke kameleon aanpast aan anderen.
En we zetten de samenwerking met JMW voort met Lev Cinema: op de rol staan de belangwekkende films Va, Vis, et Deviens, Disobedience en The Band's Visit.

Dit is slechts een heel kleine greep uit het zeer gevarieerde aanbod voor het komende cursusjaar. Het complete jaarprogramma staat nú online op www.crescas.nl/cursussen.

En als de postbezorging zijn werk goed heeft gedaan, heb je de gedrukte folder vandaag in de brievenbus.

Wij wensen je veel plezier bij het maken van je keuze!
Graag tot ziens bij één of (meer) van onze Crescas-activiteiten!

Bedankt, lieve vrijwilligers!

Bedankt, lieve vrijwilligers!

Nu de nieuwe cursusfolder is verschenen en het complete programma online staat, is dit het moment om iedereen te bedanken die heeft meegedacht over inhoud en vorm en de tijdige verzending mogelijk heeft gemaakt.

Dankzij de inzet en hulp van alle vrijwilligers is deze jaarlijkse klus meer dan voorspoedig verlopen. Bijna 3000 folders zijn voorzien van twee inlegvellen, de enveloppen zijn gevuld en van adreslabels voorzien, zodat alles woensdagmiddag bij het postkantoor kon worden aangeleverd.

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

De slachtersdochter van Yaniv Iczkovits (1975, Risjon Letsion) gaat over Fanny die haar vaardigheden als ritueel slachter na jaren weer nodig blijkt te hebben.
Amos Oz publiceerde in 1989 de psychologische roman Een vrouw kennen over de Israëlische geheim agent Joël Ravid, die na de dood van zijn vrouw de dienst verlaat en met zijn dochter, moeder en schoonmoeder in Tel Aviv in één huis gaat wonen. Het boek is nu in herziene herdruk verschenen.
Leef een beetje! van Howard Jacobson is een echte 'Jacobson': een met eigenzinnige, bitterzoete humor verteld verhaal over Beryl en Shimi die op het einde van hun levens met elkaar toch nog een leven terugvinden.

Uitgelicht

In september 2014 verscheen Haatspraak. Antisemitisme - een 21e eeuwse geschiedenis, geschreven door historicus Remco Ensel. Het boek is "een scherpzinnige analyse van een multicultureel drama met anti-joodse uitspraken als cruciaal ingrediënt", luidt de uitgeverstekst. De schrijver gaat terug in de tijd en treft daar het nieuwe antisemitisme, vermomd als protest en provocatie. Uitgebreid archiefonderzoek in Marokko en Nederland, gesprekken met tal van journalisten en politici en rijkgeschakeerde bronnen van de (populaire) cultuur, zoals politiek-linkse pamfletten uit Marokko en Nederlandstalige Mocro-raps verbinden de tekst met de realiteit van 2019. Joden fungeren als spiegel voor hoe er in de huidige maatschappij tegen de identiteit van andere bevolkingsgroepen wordt aangekeken. Haatspraak is een verontrustend boek; de 407 bladzijden zouden moeiteloos kunnen worden uitgebreid met actuele voorbeelden.

In het Engels

The Brave Cyclist: The True Sto­ry of a Holo­caust Hero van de Amerikaanse kinderboekenschrijfster en -illustrator Amalia Hoffman kreeg in de Jewish Book Council een laaiend enthousiaste beoordeling. Hoffman vertelt het verhaal van Gino Bar­tali (1914-2000), een Italiaanse wielrenner en in 1938 en 1948 winnaar van de Tour de France.
Als Mussolini aan de macht is gekomen en Joden hun leven niet meer zeker zijn, gaat hij op de pedalen, niet om een medaille te winnen, maar om levensreddende vervalste identiteitspapieren te bezorgen. De tekeningen van Chiara Fedele bij Hoffmans zeer gedetailleerde beschrijvingen geven dit indrukwekkende prentenboek extra zeggingskracht.
Een filmpje op YouTube geeft een prachtig voorproefje van het boek.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Gelezen op Tzum: J.D. Salinger (Catcher in the Rye) is tot zijn dood in 2010 altijd blijven schrijven, maar publiceerde slechts sporadisch. De komende vijf à zeven jaar staan er nieuwe uitgaven op stapel, alle teksten uit de nalatenschap van de schrijver.
  • The Librarians, het blog van de Nationale Bibliotheek van Israël, ontdekte het tekentalent van Franz Kafka.
  • De Vlaamse schrijver Dimitri Verhulst (De helaasheid der dingen) haalde zich grote woede op de hals en een aanklacht wegens antisemitisme aan de broek vanwege een onaangename column in de Belgische krant De Morgen.

Vers uit de ramsj geplukt

De Canadees-Israëlische journalist Matti Friedman onderzocht voor De Aleppocodex (2012) hoe dit Hebreeuwse Bijbelmanuscript van onschatbare waarde na de verwoesting van de synagoge van Aleppo in 1947 in Israël terecht kwam.
Ook Schoenenpaleis Pallas (2015) is een waargebeurd stukje geschiedenis. Amelie Fried (1958) vertelt hoe haar Joodse grootvader Franz zich tegen de nazi’s verzette en door een ongelooflijk toeval de oorlog wist te overleven.
In The Art of Loving (1995) van de Amerikaanse psychoanalyticus Erich Fromm (1900-1980) staat de vraag centraal of liefhebben een kunst is. Zo ja, dan zijn kundigheid en inspanning vereist om deze kunst te leren beheersen. Het boek was na verschijnen jarenlang een internationale bestseller.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
Onze columnisten deze week

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Amsterdam: Je hebt nog tot en met 25 augustus om in het Joods Historisch Museum de tentoonstelling 'Kabbala - De kunst van de joodse mystiek' te gaan bekijken.
  • Winterswijk: De vele Joodse verhalen van Winterswijk worden op dinsdag 20 augustus verteld in het synagogecomplex aan de Spoorstraat 32.
  • Amsterdam: In het kader van bovenstaande tentoonstelling geeft Ets Haim curator Heide Warncke op donderdag 22 augustus voor The Embassy of the Free Mind de lezing Kabbalah, messianism and magic – the Iberian Jewish identity in Amsterdam.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • JPost constateert dat de kattenpopulatie van Jeruzalem aan het verdwijnen is, en vraagt zich af wat er aan de hand is.
  • In de synagoge van het Groningse Bourtange zal voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog weer een chazzan te horen zijn, meldt het Dagblad van het Noorden. De datum staat nog niet vast, volgens de Vereniging van Vrienden der Synagoge Bourtange.
  • Persbureau Reuters meldt dat na een lange juridische strijd om de rechten vrijwel het gehele archief van Franz Kafka online beschikbaar zal komen.
  • In de Franse stad Metz wordt vanaf 2 september het Joodse culturele erfgoed centraal gezet tijdens de Journées de la culture juive. Meer in Le Républicain Lorrain.
  • In de ruïne van de Grote Synagoge van de Oekraïense stad Brody werd op 4 augustus 2019 door het LvivMozArt Festival een herdenkingsconcert gegeven voor Joseph Roth. Deutsche Welle maakte er een fraai artikel over.
  • Gal Gadot gaat in een nieuw te maken televisieserie de rol spelen van Wonder Woman avant la lettre Hedy Lamarr, weet Times of Israel. Tablet Magazine dook al eerder in de geschiedenis van Lamarr.
  • Haaretz werpt de vraag op hoe betrouwbaar het relaas van Flavius Josephus is over de gebeurtenissen op Masada.

Website van de week
Van D-day tot V-day

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

De website Van D-Day tot V-day geeft achtergrondinformatie en duiding over de gebeurtenissen vanaf het moment dat 75 jaar geleden, om precies te zijn op dinsdag 6 juni 1944, Operation Overlord begon, de codenaam voor de geallieerde landingen in Normandië. De invasie markeerde het begin van de bevrijding van West-Europa. De strijd die volgde, zou maanden duren.

De Vlaamse omroep VRT maakte 21 documentaires waarin de gebeurtenissen van dit compacte stuk geschiedenis van 75 jaar geleden in weekporties in tekst en beeld wordt verteld, te beginnen met de Russen die de grote aanval inzetten. De laatste aflevering (vooralsnog) dateert van 11 augustus - de kans is groot dat zondag 18 augustus een nieuwe portie historie online staat.

Volg de pagina op Facebook van VRT Nieuws voor meer informatie.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
Jascha Heifetz plays 'Mélodie' by Gluck

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Een van de beroemdste gedeeltes uit de opera Orfeo ed Euridice van Christoph Willibald Gluck is de Sarabande, die als solo-stuk ook 'Mélodie' wordt genoemd. Heifetz zelf maakte een arrangement voor solo viool met pianobegeleiding en maakte er ergens tussen 1944 en 1946 een opname van.

Bekijk de film hier

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Radio en Televisie
16 - 23 augustus

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Tips: zaterdagmorgen is op Stingray Classica NL de concertfilm Menuhin in Hollywood, uit 1947, te zien.
Zondagmorgen op NPO 1 bespreekt Het Filosofisch Kwintet onder leiding van Clairy Polak woorden en begrippen die om allerlei redenen zijn beroofd van hun oorspronkelijke betekenis en zo vaak en lang zijn gebruikt dat ze hun waarde of inhoud verloren.


vrijdag 16 augustus

  • NPO Radio 1, 0.00: Nooit meer slapen. Afl.: Laura Starink, slaviste, journalist en schrijfster.

zaterdag 17 augustus

  • Stingray Classica NL, 12.44: Menuhin in Hollywood (1947). Opnames van violist Yehudi Menuhin (1916-1999), aan het werk in de Charlie Chaplin Studios, waar hij klassieke en romantische werken speelt van Ludwig van Beethoven, Henryk Wieniawski, J.S. Bach en Niccolò Paganini. De opname, die de geschiedenis is ingegaan als 'Yehudi Menuhin in Concert Magic' is de eerste concertfilm die door - en voor - Hollywood werd geproduceerd.
  • Arte, 20.15: Orphée aux enfers, de beroemde komische opera van Jacques Offenbach, in de regie van de Australische regisseur Barrie Kosky, live vanuit Saltzburg.
  • Veronica, 20.30: Noah (2014). Amerikaanse bijbelfilm uit 2014 met Russell Crowe in de rol van Noah, de man die een onmogelijke opdracht krijgt wanneer de wereld dreigt te worden vernietigd door een allesverwoestende overstroming.

zondag 18 augustus

  • NPO 1, 12.10: Het Filosofisch Kwintet. Onder leiding van Clairy Polak bespreken vaste deelnemer Philipp Blom en wisselende mededenkers woorden en begrippen die om allerlei redenen zijn beroofd van hun oorspronkelijke betekenis en zo vaak en lang zijn gebruikt dat ze hun waarde of inhoud verloren. Afl. 1: Vrijheid.
  • NPO 2, 15.35: Je zal maar uitverkoren zijn. Afl. 5: De betekenis van macht en onmacht. Komend vanuit een ongelijkwaardige positie kunnen Joden geleidelijk aan bijdragen aan maatschappelijke ontwikkelingen via onder meer vakbonden, politiek en rechterlijke macht.
  • NPO 2, 16.14: Naches. Afl. 33: Zangeres Channa Malkin. Samen met Anastasia Koslova presenteert ze een vernieuwende blik op componist Händel. Het tweetal combineert zijn muziek met theater, comedy en een dating-app, waardoor klassieke, traditionele schoonheid een nieuw leven krijgt op de smartphone. Herh.: na middernacht op NPO 2, 1.38.
  • NPO 2, 18.25: Verborgen verleden. Afl.: Job Cohen, oud-burgemeester en voormalig politicus. Hij heeft nog een paar prangende vragen over zijn familiegeschiedenis.
  • NPO Radio 4, 20.00: Zomeravondconcert. Afl.: BBC Prom 14: The Creation. De Israëlische dirigent Omer Meir Wellber met het BBC Proms Youth Choir en de BBC Philharmonic en solisten.
  • ZDF, 23.45: ZDF-History. Afl.: Hitlers Geheimwaffen-Chef - Die zwei Leben Hans Kammlers. Officieel pleegde de voor Hitlers geheime wapenprogramma verantwoordelijke SS-generaal Hans Kammler op 9 mei 1945 zelfmoord. Maar nieuwe bronnen suggereren dat hij door de geallieerden naar Amerika is gebracht.

maandag 19 augustus

  • NPO Radio 1, 0.00: Nooit meer slapen. Afl.: Columniste en journaliste Nausicaa Marbe (1963).

dinsdag 20 augustus

  • Arte, 6.15: ARTE Reportage. Afl.: Israel: Die armen Alten. Tienduizenden gepensioneerden leven onder de armoedegrens en moeten met baantjes hun inkomen proberen te verhogen.

woensdag 21 augustus

  • NPO 2, 21.10: In de beste families. Coen Verbraak praat in deze zesdelige serie met broers en zussen over hun familiesituatie en de grote levensthema’s die we allemaal meemaken.
  • BBC Radio 3, 20.30: Prom 45. Afl.: Mississippi Goddam: A Homage to Nina Simone. Het Metropole Orkest begeleidt Nora Fischer en Ledisi.
  • NPO 2, 23.50: Je zal maar uitverkoren zijn. Afl. 5: De betekenis van macht en onmacht. Komend vanuit een ongelijkwaardige positie kunnen Joden geleidelijk aan bijdragen aan maatschappelijke ontwikkelingen via onder meer vakbonden, politiek en rechterlijke macht.

donderdag 22 augustus

  • BBC Radio 3, 20.30: Prom 46. Afl.: City of Birmingham Symphony Orchestra speelt live, onder leiding van de jonge Litouwse dirigente Mirga Grazinyte-Tyla, de 3e symfonie van de Pools-Joodse Mieczyslaw Weinberg (1919-1996). Lees meer over de componist op basiaconfuoco.com.
  • Canvas, 21.15: Midnight in Paris (2011). Fijne feel good komedie van Woody Allen, waarin een schrijver magisch wordt getransporteerd naar het Parijs van de jaren twintig van de twintigste eeuw.
  • NDR Kultur, 22.30: ARD Radiofestival 2019. Afl.: Die Holocaust-Überlebende Inge Berger befragt von Martin Busch. De 94-jarige woont tegenwoordig in New York, waar ze haar herinneringen deelt over haar leven als achttienjarige onder de naziterreur.

vrijdag 23 augustus

  • Arte, 2.25: Wem gehört der Mond?. De maan lijkt een geopolitiek machtsmiddel te worden. Ook Israël is toegetreden tot het clubje landen dat iets wil met de maan.
Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner jonet banner propra banner amphora banner luna3 banner joodsamsterdam banner israelactie



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven