vrijdag 7 juni 2019

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 7 juni 2019 jaargang 15, nummer 20
Deze cursussen starten binnenkort:
 

Oelpan Crescas: de inschrijving is geopend!

Oelpan Crescas: de inschrijving is geopend!

In het komende seizoen vindt u in ons programma Kita Beet en Kita Hee, twee langlopende cursussen Modern Hebreeuws op twee niveaus.
De lessen zijn opgebouwd volgens het in Israël gebruikte unieke oelpansysteem (oelpan = Ivrietschool), waarbij de nadruk ligt op praktische oefeningen in lezen, schrijven en spreken.

In Kita Beet verbreed je je basiskennis van de grammatica: je leert meer over de tegenwoordige tijd van de werkwoorden, en je leert de eerste beginselen van de 'binjaniem', het systeem waarin alle werkwoordsvormen zijn ondergebracht. Spreken, lezen en luisteren, het voeren van gesprekjes met je medecursisten en natuurlijk liedjes en YouTube videofragmenten maken van Kita Beet een cursus waarmee je een grote stap voorwaarts komt!

Kita Hee is bij uitstek geschikt voor gevorderde Ivriet sprekers. We besteden aandacht aan al behandelde én nieuwe grammatica, en je woordenschat wordt flink uitgebreid. In deze cursus ligt de nadruk vooral op het spreken. Je leert gesprekken voeren over allerlei onderwerpen, en docent Shirley Avni kiest voor de gesprekken ook onderwerpen uit de actualiteit. De lessen worden regelmatig 'aangekleed' met liedjes en YouTube videofragmenten. De laatste les is de inmiddels traditionele seizoensafsluiting in de vorm van een filmavond, voorafgegaan door een gezamenlijk etentje (op eigen kosten).

We hebben besloten voor deze cursussen de inschrijving nog vóór het verschijnen van het volledige seizoensprogramma 2019-2020 open te stellen. Je kunt dus nu al naar je eigen beschikbaarheid kijken, en zo weten wíj wanneer we het lesmateriaal moeten bestellen en hoeveel er nodig is.
En alvast voor je agenda: Kita Beet en Kita Hee gaan van start op maandag 16 september 2019!

Let op: wie zich vóór 18 juni inschrijft, krijgt tien procent vroegboekkorting op het cursusgeld.

Klik HIER voor het inschrijfformulier op onze website!

Als je niet eerder een Ivrietcursus bij Crescas volgde, maak dan de
online toets. Aan de hand van het resultaat kunnen wij je kennisniveau bepalen.

Van leerboek naar laptop: digicursus 3500 jaar Joodse geschiedenis

Van leerboek naar laptop: digicursus 3500 jaar Joodse geschiedenis

Historicus Bart Wallet behandelde alweer enkele jaren geleden 35 eeuwen Joodse geschiedenis, samengebracht in dertien lessen. De cursus, vervat in drie modules van drie en een van vier lessen, was een groot succes, zo bleek uit de vele positieve reacties tijdens en na afloop.
We hebben Barts fascinerende lessen online gezet, zodat iedereen ze ook nu nog kan volgen.
Je kunt de vier modules afzonderlijk bestellen, maar voor een werkelijk compleet beeld van de Joodse geschiedenis is het totale pakket een echte aanrader.
Immers: alleen zo kun je toetsen wat je weet, én nog niet wist over de rijke Joodse geschiedenis van de laatste 35 eeuwen.

Meer weten? Klik hier. Op deze pagina vindt u ook de links om in te schrijven.

Om deze digitale cursus te volgen moet je ingelogd zijn op Mijn Crescas. Hebt u nog geen Mijn Crescas-account? Klik hier om die direct aan te maken. Een account is altijd handig voor toekomstige inschrijvingen.

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

Clairy Polak beschrijft in de roman Voorbij, voorbij de niet te stuiten verwoesting die de ziekte Alzheimer in een hechte relatie aanricht.
De barones en de vluchteling is een historische roman geschreven door Wim de Wagt. De edele dame uit de titel is freule Melline van Asbeck (1886-1962,) die zich in het interbellum in de hoogste politieke, economische en culturele kringen inzette voor een verenigd Europa.
Ik kreeg mijn vader niet dood van Lilian de Bruijn is een opzienbarend boek over over de queeste van een dochter naar haar vader die Dachau, Buchenwald en de dodenmarsen overleefde, maar aan dat vreselijke verleden jaren later toch ten onder ging.

Uitgelicht

"Ik realiseer me voortdurend wat er overal om ons heen is gebeurd. Er is geen ontkomen aan", aldus historicus en journalist Bianca Stigter (54) bij het verschijnen van haar levenswerk Atlas van een bezette stad. (2016). Stigter vertelt erover tijdens een wandeling met Mischa Cohen, die het gesprek vastlegde in Vrij Nederland. In het vuistdikke boek komt de oorlog in Amsterdam tussen 1940 en 1945 op een unieke wijze tot leven. Wijk voor wijk, adres voor adres, kaart voor kaart worden in beeld gebracht. Overal in Amsterdam bevinden zich zichtbare en onzichtbare sporen van de oorlog. Waar zaten onderduikers? Waar was het hoofdkwartier van de NSB’ers? Waar werden Het Parool en Vrij Nederland gestencild en waar werden de voedselbonnen uitgedeeld? In welke straat werd een aanslag gepleegd en welk huis werd als represaille in brand gestoken? In dit prachtig geïllustreerde boek gidst Bianca Stigter de lezer door bezet Amsterdam, vertelt wat er in de oorlog op straathoeken en achter voordeuren heeft plaatsgevonden en laat je als lezer met andere ogen naar de stad kijken. Voormalig burgemeester van Amsterdam Job Cohen schreef het voorwoord. In 2005 verscheen een eerdere editie onder de titel De bezette stad. Plattegrond van Amsterdam 1940-1945).

In het Engels

Gleanings: Reflections on Ruth (Maggid Books, 2019) is een collectie essays, bijeengebracht door rabbijn Stuart Halpern. Wetenschappers en denkers kijken van uit hun eigen disciplines en werkterrein naar het Bijbelboek Ruth, de 'megila' die in de Joodse traditie gelezen wordt tijdens Sjawoeot, het Wekenfeest, dat dit jaar op 8 juni begint en eindigt op 10 juni.
De kernthema's in het boek Ruth zijn actueel en universeel, zoals de Nederlandse schrijver Nicolaas Matsier in het dagblad Trouw ontdekte. "Het is een wonderbaarlijk spiegelpaleis, dit kleine boek. Gespiegeld worden land van herkomst en land van aankomst, immigratie en emigratie, autochtoon en allochtoon, twee schoondochters, twee lossers. Loyaliteit en trouw zijn de trefwoorden. Maar de genoemde tegenstellingen worden in zekere zin geïroniseerd zo niet opgeheven doordat juist Ruth, in haar schitterende hoofdrol als vreemdeling, een toonbeeld van loyaliteit is. Een ideale schoondochter, dat was in deze tijd zeker niet: een Moabitische weduwe zonder kinderen die per se mee wilde naar een land dat het hare niet was."

The Jewish Book Council publiceerde enkele, door Stuart Halpern uitgekozen fragmenten. Een interessante bespreking is te lezen op Lehrhaus.com.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • In het laatste uur van Nieuwsweekend van 1 juni vertelde Clairy Polak over haar roman Voorbij, voorbij. Een persoonlijk verslag in romanvorm gegoten.
  • Een lastige situatie deed zich voor in verband met de P.C.Hooftprijs voor Marga Minco, zo weet Het Parool.
  • Vrijdag 21 juni spreekt Lodewijk Asscher bij de Amsterdamse Boekhandel met Jan van Galen naar aanleiding van zijn boek Opstaan in het Lloyd Hotel openhartig over zijn persoonlijke en politieke ervaringen, de dilemma’s waarvoor hij zich geplaatst ziet en hij verbindt deze aan de drijfveren die hem tot een van de meest bevlogen politici van Nederland maken.
  • In het academisch debatcentrum Spui 25 wordt dinsdag 18 juni de shortlist voor de Europese Literatuurprijs bekendgemaakt. Op de longlist staan twaalf boeken, waaronder een aantal die ook in ons Boekennieuws zijn genoemd.

Vers uit de ramsj geplukt

In De kamergenoot van Anne Frank (2001) beschrijft historica Nanda van der Zee het aangrijpende leven van ‘Dussel’, de tandarts met wie Anne Frank twee jaar de kamer in het Achterhuis deelde. Aan de hand van brieven en foto’s en de medewerking van Peter Pepper – zoon van ‘Dussel’ – reconstrueerde Van der Zee zijn verblijf, en constateerde dat de werkelijkheid anders was dan Anne Frank in haar dagboek schilderde.
Gordon Sander vertelt in De familie Frank die de oorlog overleefde (2006) de familiegeschiedenis van zijn grootouders Myrtil en Flory Frank, die hun bedrieglijk gemakkelijke leven in het Berlijn van de jaren '20 door de opkomst van Hitler moesten opgeven en in 1933 naar het schijnbaar veilige Nederland vluchtten.
Alleen maar helden (2016, 'dwarsligger'-editie) van Charles Lewinski is een historische roman over de filmindustrie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een kleine filmploeg uit Berlijn strijkt in de winter van 1944 neer in Kastelau, een bergdorpje in Beieren, zogenaamd om een propagandafilm voor de nazi’s op te nemen.

Ramsj6juni

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
Onze columnisten deze week

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Bij opgravingen in Bologna in 2012-2014 is de in 1569 op bevel van paus Pius V verwoeste Joodse begraafplaats teruggevonden. In het Joods Museum van de Italiaanse stad worden vanaf 20 juni tal van gevonden artefacten tentoongesteld. Jewish Heritage Europe heeft alle informatie.
  • The Smithsonian meldt dat binnenkort alle brieven die Anne Frank schreef aan haar grootmoeder van vaderskant (Alice Frank-Stern), in Engelse vertaling zullen worden uitgegeven. Anne Frank: The Collected Works verschijnt bij Bloomsbury Continuum.
  • In Rechovot in Israël overleed maandag 3 juni Semyon Rosenfeld, de laatste man die nog uit eigen ervaring kon vertellen over de opstand en zijn ontsnapping uit Sobibór. Hij werd 96 jaar. Lees over hem in Times of Israel. Zijn herinnering zij tot zegen.
  • In Newsweek een verontrustend gesprek met Sjoa-overlevende en architect van het Sjoa-monument in kamp Buchenwald Stephen B. Jacobs (79).
  • Door IsraAID is er weer hoop op een normaal leven op Puerto Rico na de verwoestende orkaan Maria, die in september 2017 in het Caribisch gebied huishield. Israel21C ging kijken.
  • Dankzij The Librarians, het blog van de Nationale Bibliotheek van Israël, kunnen we nu zien hoe Jeruzalem er in de negentiende eeuw uit zag.
  • De Joodse geschiedenis van Barcelona en Girona zou je, volgens JPost, gemakkelijk kunnen missen, maar dat zou jammer zijn.

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Amsterdam: In Filmmuseum EYE is tot en met 1 september 2019 William Kentridge's filminstallatie 'Ten Drawings for Projection (1989-2011)' te zien, tien korte animatiefilms waarmee Kentridge doorbrak in de internationale kunstwereld.
  • Groningen: De vijftig bekendste werken van beeldend kunstenaar Jozef Israëls (1824-1911) zijn vanaf vrijdag 7 juni te zien in Synagoge Groningen tijdens de expositie ‘50x Israëls: het succes in fotogravures’. In de expositie is ook aandacht voor zijn Joods-Groningse roots, de emancipatiestrijd in zijn tijd en de achtergronden van zijn immense succes.
  • Delft: 'Op reis met George en Ira Gershwin' is de titel van een concert op zondag 9 juni in Synagoge Delft. Het ensemble Joffie (Flip de Liema gitaar, verteller en samensteller, Anita Simons (zang en teksten) en Judith Hofstede (zang, dans en teksten) neemt je mee op een reis door de levens en loopbanen van de gebroeders Gershwin.
  • Amsterdam: 'Kabbala, niet alleen voor ingewijden' is de titel van een lezing op donderdag 13 juni in het kader van de grote Kabbala-tentoonstelling in het JHM. Curator Mirjam Knotter zal spreken over kabbalistische aspecten in de Joodse materiële cultuur en in de moderne en hedendaagse kunst. Locatie: Embassy of the Free Mind.
  • Amsterdam: Popkoor Hebrew Groove, "een vrouwelijk Joods geluid" geeft op donderdag 20 juni bij [Podium Mozaïek]1 een concert onder de titel 'Put The Groove In Hebrew'. Onder leiding van de bevlogen dirigente en artistiek leidster Noam Vazana klinkt een breed scala aan Hebreeuwse muziek, van Boaz Sharabi's Jemenitische klanken via Latijnse groove van Matti Caspi en Marokkaanse invloeden van Miri Mesika tot de Poolse gospel van Chava Alberstein.
  • Brussel: Onder de titel 'The Inner Demons of an 80's Provocative Artist' presenteert het Joods Museum van België, in samenwerking met het Parijse Centre Pompidou, van 14 juni tot en met 22 september 2019 een tentoonstelling van Stéphane Mandelbaum (1961-1986), de Brusselse kunstenaar die werd vermoord toen hij 25 jaar was.

Uit de Joodse Canon
de Dijksynagoge van Sliedrecht

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl.
De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u online kunt bestellen.
Uit de Joodse Canon

In de negentiende eeuw ontvluchtten veel Joden de werkeloosheid in de grote stad. Soms vertrokken ze naar de koloniën of Amerika, maar ze probeerden ook dichter bij huis, op het platteland, een nieuw leven op te bouwen. Zo ontstond een soort minidiaspora binnen Nederland, met echte Joodse gemeenschappen, compleet met sjoel, rabbijn en koosjere slagerij.

Maar eeuwen eerder wisten Joden, vooral uit Oost-Europa, buiten de steden al vaste voet aan de grond te krijgen. De naam Arent de Jeude duikt aan het einde van de vijftiende eeuw op in Hardinxveld, maar het zou tot halverwege de achttiende eeuw duren voor er weer Joden verschenen in de Alblasserwaard. De Sliedrechtse, Giessendamse en Hardinxveldse Israëlieten vormden een Joodse gemeente van vijftig zielen, die rond 1845 konden beschikken over een 'dijksynagoge', gebouwd binnen de rivierdijk langs de Merwede. Voor de bouw werden IJsselsteentjes gebruikt, en model voor de synagoge stond een in de Hollandse stijl opgetrokken dijkhuis uit de negentiende eeuw.

De dijksynagoge werd zorgvuldig zo geplaatst dat de gemeenteleden binnen de eroev woonden. De synagoge van Gorinchem, op ruime loopafstand van de woonplaats van vele gemeenteleden, zag met lede ogen dat de Hardinxvelders en Giessendammers naar sjoel gingen in Sliedrecht, waardoor 'Gorcum' inkomsten mis liep.
Na de oorlog was er van de Sliedrechtse kille niemand meer in leven. De sjoel werd verkocht en zou worden afgebroken, maar dankzij de stichting ‘De Dijksynagoge’ is het gebouw niet alleen bewaard gebleven maar in 2003 zelfs heringewijd.

Lees meer over de Dijksynagoge in de Canon van Joods Nederland.

De Dijksynagoge onderhoudt een eigen website. Onder activiteiten vind je daar ook de data voor de open rondleidingen, de eerstvolgende is zondag 9 juni.

Website van de week
Isreallycool

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Vanuit New York bestiert de Australiër Dave Lan ('Aussie Dan') sinds 2003 de website Isreallycool, een van Israëls grootste blogs in het Engels.
Sleutelwoorden zijn actueel, informatief en onderhoudend, en als je de startpagina bekijkt, zie je dat meteen vertaald naar de laatste items.
Tabs zijn er ook: BDS, waar de politieke beweging BDS wordt gevolgd en talloze momenten worden geregistreerd waarop diens aanhangers van zich laten horen. Antisemites laat zien dat antizionisme weinig anders is dan ordinaire Jodenhaat. In Debunked Libels worden valse beschuldigingen aan het adres van Israël aan de kaak gesteld, en om alle voorgaande items van een degelijke basis te voorzien is er Israeli History.

Israellycool is op Facebook, Twitter, Instagram en YouTube.
Helemaal onderaan de startpagina is de optie te vinden voor de dagelijkse update per mail.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
ISRAEL21c Video Network

In the Picture

Nieuw op de onvolprezen website Israel21C is het videonetwerk Israel21see.
Je vindt er tal van video’s die een heel andere, en zeer hedendaagse kant van Israël laten zien, van Razzouk Tattoo tot supermoderne mode- en bierontwerpers en expat American footballspelers in Haifa. En heel veel filmpjes over eten!

Radio en Televisie
7 - 14 juni

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Tip van deze week: zaterdagavond op de Belgische zender Canvas de intrigerende film The Farewell Party (Mita tova, 2014), over vriendschap, de oude dag en het recht op een waardig levenseinde.


vrijdag 7 juni

  • Arte tv, 9.40: "Blut und Boden". Nazi-Wissenschaft (2017). Documentaire van regisseur David Korn-Brzoza over de Forschungsgemeinschaft Deutsches Ahnenerbe, die al in 1935 het nazi-regime van 'wetenschappelijk bewijs' voorzag voor de rassenideologie.
  • Arte, 11.20: Fritz Bauer - Generalstaatsanwalt. Nazi-Jäger (2016). Documentaire over advocaat Fritz Bauer (1903-1968) zonder wiens vasthoudendheid het proces tegen SS-Obersturmbannführer Adolf Eichmann misschien wel nooit zou hebben plaatsgevonden.
  • NPO 2 Extra, 5.20: Kunstuur. Afl.: William Kentridge. De wereldberoemde en veelzijdige Zuid-Afrikaanse kunstenaar maakte naam met zijn animatiefilms van houtskooltekeningen. Lucas de Man spreekt met hem.

zaterdag 8 juni

  • Arte tv, 08.15: Stadt Land Kunst. Afl.: Spezial Prag. Met speciale aandacht voor Franz Kafka's Die Verwandlung.
  • Canvas, 22.05: The Farewell Party (2014) (Mita tova) is een bitterzoete komedie over vriendschap, afscheid, euthanasie en het recht op waardig het leven verlaten. The Farewell Party werd op het Filmfestival van Venetië met een publieksprijs bekroond en genomineerd voor de Ophir filmprijs, de Israëlische Oscar.

zondag 9 juni

  • Arte, 20.15: Black Book (Zwartboek) (2005) WOII-drama van Paul Verhoeven. Met onder anderen Carice van Houten, Sebastian Koch, Thom Hoffman en Halina Reijn. Als haar onderduikadres wordt gebombardeerd, probeert de Joodse Rachel over te steken naar bevrijd gebied.
  • NPO 2, 1.12: Naches. Afl.: Jacquelien Gosschalk. Ze leeft en woont solo, maar heeft toch een huis vol medebewoners, waardoor er geen ruimte meer is voor gewone meubels. Creatief zijn is voor haar een manier van spreken en daar doet ze niet alleen zichzelf, maar ook anderen een groot plezier mee.

maandag 10 juni

  • NPO 2, 23.15: De Dassler broers: Adidas versus Puma. Eerste deel van een Duitse miniserie over het waargebeurde verhaal van twee rivaliserende broers in een klein Duits dorp: Adi en Rudi Dassler die in de jaren twintig van de vorige eeuw samen het schoenenmerk Adidas oprichtten. The Forward publiceerde in november 2017 een artikel over deze 'Secret Nazi History of Gym Shoes'.

dinsdag 11 juni

  • NPO 2, 23.15: [De Dassler broers: Adidas versus Puma]10. Tweede en laatste deel van een Duitse miniserie over het waargebeurde verhaal van twee rivaliserende broers in een klein Duits dorp: Adi en Rudi Dassler die in de jaren 20 van de vorige eeuw samen het schoenenmerk Adidas oprichtten.
  • BBC 1, 0.00: Young, Welsh and Pretty Religious. Documentaireserie over jonge mensen uit Wales en hoe zij hun geloof beleven. Afl. 4: Drie van de geportretteerden neme de kijker mee naar hun religieuze festivals.

woensdag 12 juni

  • NPO 2 Extra, 10.10: Verborgen Verleden. Afl.: Leon de Winter. Leon gaat op zoek naar zijn Joodse voorouders, van wie de sporen door de Tweede Wereldoorlog helemaal lijken te zijn uitgewist.
  • Stingray Classica NL, 14.04: Hommage aan Yehudi Menuhin (2016). Op 22 april 2016 zou deze beroemde violist honderd zijn geworden. Om dat te gedenken werd een concert opgenomen met Daniel Hope, Patricia Kopatchinskaja en Anoushka Shankar.

donderdag 13 juni

  • Arte, 15.45: Israel - Magisches Land am Jordan (2018). Afl.: Der Norden. Deze ontdekkingsreis door het cultuurlandschap van Israël begint in het agrarische gebied tussen Kinerret en de Golanhoogvlakte.
  • WDR 3, 20.04: Fred Hersch & The WDR Big Band. De samenwerking tussen de Amerikaanse jazzpianist Fred Hersch en de WDR Big Band op diens nieuwe CD 'Begin Again' is indrukwekkend, niet in de laatste plaats omdat de arrangementen werden geschreven door Vince Mendoza, de grootste arrangeur binnen de jazz.

vrijdag 14 juni

  • NPO 2 Extra, 10.50: VPRO Vrije geluiden. In de uitzending van 14 april was onder meer de Israëlische zangeres en stemkunstenaar Victoria Hanna te horen. Ze maakt muziek die gebaseerd is op de kabbala.
Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner propra banner jonet banner joodsamsterdam banner luna3 banner israelactie banner amphora



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven