vrijdag 8 februari 2019

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 8 februari 2019 jaargang 15, nummer 4
Deze cursussen starten binnenkort:
 

Voor mensen met sjoeche: de Crescas-NIW pub quiz!

Voor mensen met sjoeche: de Crescas-NIW pub quiz!

Zaterdagavond 16 februari 2019 is het zover: tien teams van vijf personen gaan met elkaar de strijd aan om de enige echte Sjoeche Pub Quiz bokaal.

De teams moeten de meest uiteenlopende vragen beantwoorden, dus wie de meeste Joodse 'weetjes' in het hoofd heeft, is een onmisbare kracht op weg naar de overwinning! Het winnende team gaat bovendien strijken met de eeuwige roem en een plekje in het NIW!
Je kunt zelf een team vormen met vrienden of collega's, maar ook onder 'eigen' team kun je meedoen: wij zorgen dat je een plekje hebt.
We hebben plaats voor nog 3 teams - hoe meer zielen hoe meer vreugd, en gezelligheid, natuurlijk.

De locatie krijg je te horen nadat je je hebt aangemeld.

Sjabtai Tsvi, meer dan een rare snuiter

Sjabtai Tsvi, meer dan een rare snuiter

Op woensdag 13 februari begint de driedelige lezingenreeks van Bart Wallet over Sjabtai Tsvi, die de geschiedenis is ingegaan als 'de valse messias'.

"Sjabtai Tsvi wist in zijn eentje de Joodse, christelijke en islamitische wereld rond het jaar 1666 compleet op zijn kop te zetten", vertelt Bart Wallet aan uw redacteur. "Volgens het Nieuwe Testament zou in dat jaar het einde van de wereld aanbreken, en via het alomtegenwoordige christendom verbreidde dat idee zich ook naar het Jodendom en de islam. Kennelijk was Sjabtai Tsvi niet alleen overtuigd van de waarheid van deze voorspelling maar ook een dermate charismatische persoonlijkheid dat hij een enorme schare volgelingen achter zich kreeg. Hij presenteerde zich als de messias, die ervoor zou zorgen dat alle Joden op aarde hun bestemming zouden vinden."

Kennelijk was de tijd rijp voor Sjabtai Tsvi, die in zijn bezetenheid de Joodse wereld aan zijn voeten kreeg en vervolgens in rep en roer achterliet toen hij moslim werd.

"De werkelijkheid is mooier dan de beste Hollywoodfilm", aldus Bart Wallet.

Wilt u dit kleurrijke, spannende verhaal in al zijn facetten horen? Schrijf u dan snel in op onze website!

Minhag Europa: de sidoer als historische kroniek

Minhag Europa: de sidoer als historische kroniek

De jaarlijkse Jaap Sajetlezing wordt zondag 17 februari 2019 gegeven door professor Irene Zwiep. Zij zal spreken over Minhag Europa, het Amsterdamse project waarbij vele duizenden gebedenboeken (sidoeriem) die in synagogen en scholen, musea en bibliotheken, privé-archieven en op boekenplanken worden bewaard, worden geïnventariseerd en waar mogelijk gedigitaliseerd.

Irene noemt de vele duizenden gebedenboeken een "bedreigd archief" dat van onschatbare waarde is om kennis te nemen van de ontwikkeling van Joodse gemeenschappen in een niet-Joodse omgeving.
In haar lezing geeft Irene u een kijkje achter de schermen van dit omvangrijke, indrukwekkende project waarin de geschiedenis van het Joodse boek, computerwetenschap en Joodse studies worden gecombineerd.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

In Kafka's laatste proces doet schrijver en literatuurdocent Benjamin Balint verslag van de verbeten strijd om de literaire nalatenschap van Franz Kafka.
Ronen Steinke beschrijft in De moslim en het Joodse meisje hoe de Egyptische moslim Mohammed Helmy de Joodse Anna Boros uit handen van de nazi's wist te houden. Het boek geeft een beeld van 'Arabisch Berlijn', dat een grote bloei kende tijdens de Weimarrepubliek.
De briefwisseling tussen de literaire vrienden en tegenpolen Joseph Roth en Stefan Zweig uit de periode 1927 tot 1938 is bijeengebracht in Elke vriendschap met mij is verderfelijk. Waar Roth al in een vroeg stadium de bui ziet hangen en het "dode Duitsland" verlaat, probeert Zweig nog geruime tijd wanhopig een manier te vinden om met de nieuwe orde om te gaan.

Uitgelicht

In december 2018 werd de prestigieuze P.C. Hooft-prijs voor verhalend proza toegekend aan Marga Minco. Marga Minco (1920) is door haar debuut Het bittere kruid (1957) binnen de Europese oorlogsliteratuur de Nederlandse stem geworden. "Haar verhalen zijn", zo schrijft de jury, "geworteld in haar leven, waarin zich zoveel samentrekt op de jaren 1940-1945 en hun nasleep."
En we citeren nogmaals de jury van de P.C. Hooft-prijs: "De romans en verhalen van Marga Minco geven vorm aan existentiële ervaringen als angst, schuldgevoel, eenzaamheid en een diep maar nauwelijks te verwoorden verlangen naar geborgenheid. Zonder te psychologiseren, zonder pathetiek of pretentie, maakt zij een ondoorgrondelijke werkelijkheid invoelbaar en voorstelbaar." De bekroning was voor uitgeverij Prometheus Bert Bakker aanleiding om begin dit jaar niet alleen Het bittere kruid opnieuw uit te geven - de 59e druk! -, maar ook Achter de muur, De val en Nagelaten dagen.

In het Engels

Marc Chagall voor kinderen, dat is Through the Window: Views of Marc Chagall’s Life and Art. Schrijfster Barb Rosenstock en tekenares Mary Grandpré vertellen het levensverhaal van de grote kunstenaar, en verweven er tal van elementen in die de volwassen Chagall-kenner vertrouwd zijn, van geiten tot een violist op het dak, met als centrale figuur de jonge Moishe Zakharovich die zijn sjtetl-wereld vastlegt. Pure poëzie om kinderen vanaf een jaar of vier uit voor te lezen en samen naar te kijken.
Op YouTube is een korte animatie te zien over het boek.


Nieuwsberichten uit boekenland

  • Chaja Polak gaat donderdag 14 februari in het Goethe-Institut Amsterdam over haar boek De man die geen hekel had aan Joden in gesprek met journaliste Jannetje Koelewijn. Klik hier voor meer informatie.
  • Hilde Pach is begonnen aan de vertaling van Jekitsa, het nieuwe boek van Nir Baram. Op haar Facebookpagina plaatste Hilde een link waar over het boek meer te lezen is.

Vers uit de ramsj geplukt

Life and death in Hitler's concentration camp for women van Sarah Helm werd in 2015 als Ravensbrück. Geschiedenis van het concentratiekamp voor vrouwen in het Nederlands vertaald, en ligt nu voor minder dan de helft in de uitverkoop.
Wie is geïnteresseerd in exacte wetenschap, zal Richard Feynman (1918-1988) kennen als een van de belangrijkste en origineelste natuurkundigen uit de naoorlogse periode. Feynman heeft bijdragen geleverd aan allerlei aspecten van de fysica en kreeg in 1965 de Nobelprijs voor zijn baanbrekend werk in de kwantumelektrodynamica. De Italiaanse filosofe Elena Castellani schreef in Feynman. Een magistraal fysicus een wetenschappelijke biografie van de man en zijn werk.
Parnassia (2013), de debuutroman van Josha Zwaan, is het ontroerende verhaal over een moeder-dochterrelatie, de last van een dubbele identiteit en de vernietigende werking van een geheim.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
Onze columnisten deze week

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Amsterdam: In de Uilenburger Synagoge vindt woensdag 13 februari een gesprek plaats met Remco Ensel over The Holocaust, Israel and "The Jew". Het gesprek vindt plaats in het kader van 'Menasseh spreekt met schrijvers'.
  • Rotterdam: na jaren van afwezigheid is de elektronische klezmerband Oi Va Voi terug en geeft vijf concerten door heel Nederland. De groep heeft een nieuwe zangeres én een nieuwe album. Er zijn optredens op woensdag 13 februari in Lantarenvenster in Rotterdam, op donderdag 14 februari in TivoliVredenburg in Utrecht, vrijdag 15 februari in Patronaat in Haarlem, zaterdag 16 februari in de Muziekgieterij in Maastricht en zondag 17 februari in De Oosterpoort in Groningen.
  • Zwolle: De in Berlijn woonachtige Alex Jacobowitz studeerde traditionele Joodse instrumentale muziek in New York, werkte als straatmuzikant en specialiseerde zich uiteindelijk tot marimba en xylofoon speler, met de nadruk op klezmer. Zondag 17 februari brengt hij samen met violist Mark Kovnatsky een programma Jiddisje liederen in de Synagoge in Zwolle.
  • Amsterdam: In het Academisch Debatcentrum Spui 25 is op woensdag 20 februari de lezing A Century of Geopolitics in the Middle East bij te wonen, gegeven door de Iraans-Nederlandse politieke wetenschapper Peyman Jafari.
  • Amsterdam: Nu te zien, tot en met zondag 17 maart de tentoonstelling Vervolgde componisten in Nederland. Een tentoonstelling op reis. Locatie: Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam.

In de Digibieb
Nieuw in de Digibieb: Raphael Jesaias Spitz

In de Digibieb

De Joodse Bibliotheek is weer een belangwekkend boek rijker: Een rest keert weer …. Aspecten van na-oorlogsch jodendom, geschreven door Raphael Jesaias Spitz (1889-1954).
In de vier 'opstellen' beschouwt de schrijver wat hij aantrof na afloop van de oorlog. De toon die hij kiest, is persoonlijk, en voor de lezer voelt het alsof Spitz rechtstreeks tot hem spreekt.

Lees meer over de schrijver in de Joodse Bibliotheek. Daar kun je bovendien het boek online lezen of als pdf downloaden.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Op Jewish Women's Archive in de podcastserie Can We Talk een gesprek met kookboekenschrijfster Claudia Roden: People of the Cookbook.
  • Een stukje cultuurgeschiedenis uit het Berlijn van voor Hitler, in Advocate: "Berlin meant boys."
  • Oy vey, ziehier de 22 bruikbaarste Jiddisje woorden, op een rijtje gezet door My Jewish Learning.
  • De 143 jaar oude bakstenen Adas Israel synagoge moest in Washington D.C. een blokje opschuiven. WAMU 88.5 heeft het verhaal en de foto's.
  • Op Jodendom Online laat opperrabbijn Raph Evers zijn wijze licht schijnen over xenotransplantatie en vegetarisme.
  • Ze overleed vijftig jaar geleden, de Oostenrijkse revuezangeres Fritzi Massary. Haar carrière maakte ze in de jaren '20 in Berlijn, maar na haar emigratie naar de VS in 1939 was het gedaan met de roem. DeutschlandFunk ontdekte haar sterfdatum: 30 januari 1969.
  • JPost schreef over de Ethiopische Joden die Europese Joden met hulp van keizer Haile Selassi een veilig heenkomen wisten te bieden.

Website van de week
YIVO Institute for Jewish Research

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Het YIVO Institute for Jewish Research werd in 1925 door een groep wetenschappers en intellectuelen opgericht in Vilnius "teneinde het Joodse leven in al zijn facetten te bestuderen." Anno 2019 is het de enige culturele organisatie die de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog heeft overleefd.
Het YIVO heeft wereldfaam verworven als bibliotheek en archief op het gebied van Joodse geschiedenis, biedt onderdak aan de grootste collectie documenten in Noord-Amerika over de Sjoa, verzorgt on- en offline cursussen Jiddisj op topniveau en presenteert tentoonstellingen, concerten en lezingen. Ook online zijn verschillende tentoonstellingen te zien.

YIVO is te vinden op Facebook, Twitter, Instagram en YouTube. Onderaan de startpagina kun je je aanmelden voor de nieuwsbrief.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
Journey Birds

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

In de dromerige animatiefilm Journey Birds onderzoekt de Israëlische Daphna Awadish wat er met je gebeurt als je huis en haard hebt verlaten en alle banden met vroeger zijn verbroken.

Awadish studeerde in 2015 af aan de Bezalel Kunstacademie. Haar film werd op tal van internationale competities vertoond en bekroond.

Bekijk de film hier

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Radio en Televisie
8 - 15 februari

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Tip van de week. NPO Extra zendt maandagavond 11 februari 'Foto-Eddy - Negatieven van mijn vader' uit. In deze documentaire gaat regisseur David de Jongh op zoek naar het verleden van zijn vader, de bekende Vrij Nederland-fotograaf Eddy de Jongh.


vrijdag 8 februari

  • Viceland, 14.20: Cyberwar. Afl.: Israel - Cyber Nation. Hoe heeft Israël kunnen uitgroeien tot wereldleider op het gebied van internetveiligheid?

zaterdag 9 februari

  • Arte, 9.40: 360° Geo Reportage. Afl.: Jerusalem im Morgengrauen. Documentaire volgt het werk van de vuilnisophalers in de heilige stad.

zondag 10 februari

  • Arte, 15.35: The Art of Museums. Afl.: Die Alte Nationalgalerie, Berlin. het beroemde museum op het Museumsinsel werd onbedoeld ook een getuigenis van Duitslands twintigste-eeuwse geschiedenis.
  • NPO 2 Extra, 17.36: Tussenuur slam. Afl.: Lev Avitan - De vreemdeling. Een krachtig en gelaagd betoog over vooroordelen, stereotypes en xenofobie.
  • NPO 2, 1.12: Naches, een inkijkje in het leven van een Joodse Nederlander. Afl.: Noam Vazana. Deze professionele artieste treedt op over de hele wereld en heeft alles in zich om door te breken naar het grote publiek, maar wat niet veel mensen weten is dat ze ook vrolijke popliedjes maakt met een zangkoor.

maandag 11 februari

  • NPO 2 Extra, 20.25: Foto-Eddy - Negatieven van mijn vader. Als kind reisde regisseur David de Jongh vaak mee met zijn vader, de bekende Vrij Nederland-fotograaf Eddy de Jongh. Na diens overlijden in 2002 gaat David op zoek naar de verhalen die zijn vader gedurende zijn leven zorgvuldig verborgen had gehouden en achterhaalt hij hoe Eddy als enige uit zijn Joodse gezin, de Sjoa overleefde. herh.: 13/2, 17.00 uur, 15/2, 0.05 uur.
  • NPO 2 Extra: 22.10: Podium Dans. Choreografen en artistiek leiders van de meest toonaangevende dansgezelschappen uit Nederland komen aan het woord. Afl.: Guy Weizman, oprichter van het gerenommeerde gezelschap Club Guy & Roni. Herh.: 13/2, 16.25 uur, 15/2,1.30 uur.

dinsdag 12 februari

n.v.t.


woensdag 13 februari

  • Arte, 5.00: Daniel Hope - Der Klang des Lebens. Documentaire over deze violist en dirigent, in 1973 geboren in Zuid-Afrika in een familie met Duits-Joodse wortels.
  • NPO 2 extra, 15.15: Fryslân DOK. Afl.: Heilige boeken, ver van huis - De Thorarollen van Leeuwarden. De gebedsrollen kwamen ongeschonden de oorlog door, verstopt in een boerenbedstede en het provinciaal archief. In 1965 werd alles geschonken aan kibboets Kfar Batya in Israël.
  • BBC Radio 3, 20.30: Radio 3 in Concert. Afl.: Iconic Minimalism. Het London Sinfonietta speelt een programma met louter muziek van Steve Reich.
  • Arte, 21.50: Paul Auster - Was wäre wenn (2018). Documentaire over deze Amerikaans-Joodse schrijver.
  • NPO 2, 22.45: 2Doc Kort. Afl. Het zaad van Karbaat (2018). Miriam Guttmann maakte een documentaire over vruchtbaarheidsarts Jan Karbaat die in de jaren tachtig en negentig een van de grootste spermaklinieken van Nederland leidde. Een jaar geleden bleek dat de arts in het geheim eigen zaad gebruikte voor het insemineren van vrouwen.

donderdag 14 februari

  • NPO 2, 22.55: Close Up. Afl.: De eeuw van Marceline Loridan-Ivens (2018). Marceline Loridan Ivens (1928-2018) werd bekend als de vrouw en co-regisseur van de Nederlandse regisseur Joris Ivens. In recente jaren schreef Ivens een bestseller over de jaren die ze als jong meisje doorbracht in kamp Auschwitz-Birkenau. Regisseur Cordelia Dvorák ontmoette de inmiddels 89-jarige Marceline in haar Parijse appartement. Samen blikken ze terug op haar jonge jaren als beginnend filmmaakster in Parijs en op haar avontuurlijke leven aan de zijde van Joris Ivens.

vrijdag 15 februari

  • Canvas, 21.20: Blue Jasmine (2013). Tragikomedie van Woody Allen over miljonairsvrouw Jasmine die in zwaar weer belandt en bij haar zus Ginger in San Francisco gaat wonen. Volgens The Guardian een van de beste Allen-films.
Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner luna3 banner israelactie banner amphora banner joodsamsterdam banner jonet banner propra



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven