vrijdag 18 januari 2019

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 18 januari 2019 jaargang 15, nummer 2
Deze cursussen starten binnenkort:
 

Film @Crescas

Film @Crescas

Wij zijn zeer verheugd dat Crescas, in samenwerking met Filmisreal, de Nederlandse première heeft bemachtigd van twee zeer recente Joodse films, zowel documentaire als fictie, die wij gaan vertonen onder het overkoepelende thema Joodse Kunst en Cultuur. De door ons geselecteerde films zijn Itzhak, de film over Itzhak Perlman, zijn werk en leven, en The Museum, een documentaire over het Israel Museum.
Shalom Bollywood is een film over de rol van de Joods-Indiase gemeenschap in de oorsprong van 's werelds grootste filmindustrie. De films worden ingeleid door filmkenners en makers van de films, die ons een kijkje zullen bieden achter de schermen.

Er zijn nog een paar plaatsen beschikbaar voor de voorstellingen in Amsterdam en Den Haag.

Andreas Burnier: Filosofie en mystiek

Andreas Burnier: Filosofie en mystiek

Hoe kom je van de waarneming van een lieveheersbeestje op je schrijftafel tot het schrijven over filosofie en mystiek in het Jodendom? Het is de kracht van het creatieve talent van Andreas Burnier, die een dergelijke sprong kan maken in haar belangrijke essay: 'Filosofie en Mystiek: Kafka's hond' (1990) in de essaybundel Ruiter in de wolken. Joodse essays 1990-2002.

Het literaire werk van Andreas Burnier - zowel de essays als de romans - is doordesemd met beschrijvingen van mystieke ervaringen en mystieke theorieën, maar is ook beïnvloed door haar filosofische kennis.

Op 6 februari geven Daniel van Mourik en Manja Ressler op de cursusavond Filosofie en mystiek een kijkje in de zoektocht die Andreas Burnier uiteindelijk heeft gebracht naar de Joodse mystiek. Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar.

Bij het overlijden van Ido Abram

In memoriam Ido Abram

Als wij een afspraak hadden, bij mij thuis of op kantoor, kwam Ido steevast op de fiets. Door weer en wind. Ik voelde me wel eens bezwaard als hij van Amsterdam helemaal naar Amstelveen kwam fietsen, en dat zei ik dan ook. Ido moest daar altijd hartelijk om lachen, “zo ver is het niet hoor.” Hij was een stuk sterker dan zijn tengere postuur deed vermoeden.

Een tenger postuur, maar een man van formaat. Een ontmoeting met Ido was nooit zomaar een ontmoeting. Met zijn wijsheid, zijn grote kennis en zijn altijd milde oordelen wist hij mij steeds opnieuw aan het denken te zetten. Een gesprek met Ido gaf altijd food for thought.

Toen ik, in 2003, directeur werd van Crescas heb ik Ido pas goed leren kennen. Voor die tijd beperkten onze contacten zich tot toevallige ontmoetingen in de LJG Amsterdam. En, zoals voor velen, was hij voor mij de man van de Joodse Schijf van Vijf en de expert op het gebied van Holocausteducatie. In mijn Crescas-tijd kregen wij een soort werkrelatie: Ido was lid van de Raad van Advies. En zonder één van de andere leden van dit college te kort te doen, een belangrijk lid. Zijn originele ideeën stuurden mij vaak in een andere denkrichting. Hij had precies de inbreng waar ik veel aan had.

Ido’s belangrijkste wapenfeit in Crescas-verband begon met een stevig robbertje vechten, met woorden uiteraard, tussen hem en mij. Crescas kende ooit, jaren geleden, een vrij stringent toelatingsbeleid. Ido had zich dat nooit zo gerealiseerd, maar toen hij hiermee werd geconfronteerd, was hij behoorlijk kwaad. Hij kon zich hier niet mee verenigen. En hij was verbaasd dat ik dat blijkbaar wel kon. “Praat daar maar eens met je bestuur over”, was zijn advies. Een advies dat klonk als een opdracht. Opnieuw was het hem gelukt mij aan het denken te zetten. Het bestuur ging niet over één nacht ijs, dit was een belangrijk thema. Uiteindelijk werd de beslissing genomen om het verouderde toelatingsbeleid overboord te gooien. Ik belde Ido om hem het goede nieuws te vertellen. Hij reageerde enthousiast. Zijn gezicht kon ik niet zien, maar ik weet zeker dat die brede glimlach, die we zo goed van hem kenden, om zijn lippen speelde.

Ido Abram zal gemist worden, door zijn familie en vrienden, maar zeker ook door de Nederlands-Joodse gemeenschap. Jehi zichro baroech, moge zijn nagedachtenis tot zegen zijn.

Michel Waterman


(foto: Hans Grünfeld)

Sjoeche Pub Quiz

Sjoeche Pub Quiz

Welke Franse komiek maakte een film over een rabbijn? Hoeveel Hebreeuwse namen zijn er voor God? Welk land nam in 1980 de organisatie van het Songfestival over van Israël? Hoe heet de Joodse zanger van de popgroep Kiss? Van wie is de uitspraak: "Het leven is als fietsen. Om je balans te houden moet je blijven bewegen"?

Denk je: dat weet ik allemaal best, dan dagen wij je uit te strijden om de eerste Sjoeche-pub-bokaal!
Denk je: daar moet ik echt even over nadenken, ook dan ben je van harte welkom. We zoeken nog naar een poedelprijs en win je die, dan mag de zaal je 'toelachen'.

Zaterdagavond 16 februari 2019 organiseren Crescas en het NIW de Sjoeche Pub Quiz.

Onze columnisten deze week

Halacha aan de hand van Ma'aleh films

Halacha aan de hand van Ma\'aleh films

De eindexamenstudenten van de énige orthodoxe filmacademie ter wereld, de Ma'aleh School of Television, Film & the Arts, maken de meest prachtige films, die altijd een maatschappelijk en vaak een halachisch thema hebben. Voor u selecteerden wij een aantal uitblinkers die we samen bekijken, om na afloop de thema's aan de hand van de Joodse wetten te bespreken.

De films fungeren als katalysator voor het aangaan van diepgaande discussies over Jodendom en Israël. Maar ook in de tv- en filmwereld worden studenten van deze academie gewaardeerd. Een van Israëls best bekeken programma's, Srugim, is ontstaan uit de koker van een Ma'aleh-student. Steeds vaker duiken de producties van deze studenten op bij internationale filmfestivals. Wacht niet te lang met inschrijven, elk jaar zijn er meer leergierigen dan plaatsen voor Halacha aan de hand van Ma'aleh films. Dit jaar zijn er alleen nog plaatsen beschikbaar in Den Haag.

Leo Mock (1968) volgde een opleiding aan een Talmoedhogeschool (jesjiwa) in Israël. Verder studeerde hij Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit en Oude geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam (UvA).

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

Zojuist verscheen van historicus en journalist Götz Aly Europa tegen de Joden, de eerste studie over de wegbereiding naar de Sjoa in heel Europa.
Frans Pointls Verzameld werk is verschenen. Het bekendste boek van Frans Pointl (1933-2015) is De kip die over de soep vloog. De verhalen van deze ever seller staan in het geheugen van honderdduizenden lezers gebeiteld.

Nieuws uit boekenland

  • Op 21 januari begint de serie 'Menasseh spreekt met schrijvers' met een gesprek met Vivian Liska naar aanleiding van haar boek German-Jewish Thought and Its Afterlife over de invloed van een groep Duits-Joodse intellectuelen uit het interbellum op het naoorlogse denken. Op 14 februari is er een gesprek met Remco Ensel naar aanleiding van zijn boek The Holocaust, Israel and "The Jew", gevolgd op 5 maart door een interview met Ilay den Boer over Het Beloofde Feest en op 19 maart met Ester Wouthuysen over haar boek Joh.G. Wertheim.
Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan info@crescas.nl is voldoende!

  • Utrecht: op 26 januari treden sopraan Channa Malkin en gitarist Izhar Elias op met liederen over ballingschap in MerkAz.
  • Deventer: De voorstelling Een foto vertelt het verhaal van de onbekende jongen naar aanleiding van een foto die in het Etty Hillesum Centrum te zien is. De foto, in 1942 gemaakt tijdens Joods Nieuwjaar, kwam in 1998 bij toeval tevoorschijn bij het verwisselen van een schilderijlijstje. Op één na zijn, na intensief speurwerk, alle kinderen op de foto geïdentificeerd. Te zien op 27 januari in het Etty Hillesum Centrum
  • Den Haag: Ter gelegenheid van de International Holocaust Remembrance Day zal professor Yoram Dinstein een lezing houden over The Impact of the Holocaust on the Development of International Law in het Academiegebouw van het Vredespaleis aan het Carnegieplein 2 te Den Haag. De bijeenkomst vindt plaats op maandag 28 januari om 17.30 uur.
  • Groningen: Voor iedereen die van Joodse afkomst is, of vermoedt dat te zijn, is er op 3 februari in Synagoge Groningen een lezing en workshop over stamboom- en familieonderzoek. De middag wordt georganiseerd in samenwerking met de Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie (NKvJG). Ook voor degenen die in het algemeen belangstelling hebben voor stamboomonderzoek is de bijeenkomst interessant.
  • Zwolle: In de Zwolse synagoge vindt op zondag 17 februari de tweede editie plaats van Mayn Rueplats. Na het succes van vorig jaar is het programma - mede door subsidiëring van gemeente Zwolle - dit jaar nog uitgebreider, met Joodse muziek, vertellingen en rondleidingen.

In de Digibieb
Bruiloft in Europa

In de Digibieb

De roman Bruiloft in Europa van Marianne Philips speelt in het Wenen van 1933, op de grens van vergane glorie en een gruwelijke nabije toekomst. Een echtpaar viert zijn gouden huwelijksfeest met de huurders in hun pand. De huurders vormen een koor dat de ballade van de ondergang van Wenen zingt: een violist, een Joodse geleerde en een inmiddels vergeten beroemde zangeres.

Uit de Joodse Canon
1641 Salom Italia in Amsterdam

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl.
De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u online kunt bestellen.
Uit de Joodse Canon

De Joden in de Republiek zochten al snel naar kunstenaars die belangrijke documenten, manuscripten, boeken en voorwerpen van ceremoniële aard konden verfraaien zoals megillot Esther (Estherrollen), ketoebot (huwelijkscontracten) of haggadot (liturgieboekjes voor de Pesachavond). Vooraanstaande Joden wilden zichzelf ook graag laten vereeuwigen.

Salom Italia (circa 1619-circa 1655) zag daar wel brood in. Hij kwam vanuit Mantua als graveur, etser en tekenaar naar Amsterdam en heeft er vanaf 1641 ongeveer vijftien jaar gewoond en gewerkt. Beroemd zijn vooral zijn geïllustreerde Estherrollen, zijn ketoebot, zijn portretten van Menasseh ben Israel en Jacob Juda Leon Templo en zijn illustraties in Menasseh Ben Israels Piedra Gloriosa van 1655.

Voor meer informatie zie 1641: Salom Italia in Amsterdam in de Canon van 700 jaar Joods Nederland.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • BBC News brengt een schokkende ontdekking: elk jaar lopen miljoenen toeristen over de klinkers van de Oude Stad van Praag zonder te weten dat veel van de stenen onder hun voeten geroofd zijn van Joodse begraafplaatsen.
  • Tablet Magazine heeft een serie artikelen over Joden en Iran. Onder andere over de vraag waarom Joden in Iran blijven en een artikel over Joden die meededen aan de revolutie die de sjah verdreef maar ook de mullahs aan de macht bracht.

Website van de week
JewTube - Curated Jewish Videos

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

JewTube is een online forum voor Joden die zelfgemaakte videos wereldkundig willen maken. Er is van alles en nog wat te vinden. De website wordt gemodereerd, dus je loopt niet het risico om allerlei nare filmpjes te zien. De meest recente video is een Rosj Hasjana wens van Technion, de technische universiteit van Israël. Beetje oud al, maar het ziet er mooi uit.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
Jewish People Test Their Judaism Knowledge

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Drie zelfverzekerde teams testen hun kennis op het gebied van het Jodendom. En de vragen zijn niet eens echt moeilijk …

Bekijk de film hier

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Radio en Televisie
19 - 26 januari

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Tip van deze week: de documentaire die zondagnacht is te zien bij NPO Extra. Cineast Barry Avrich baseerde zich voor zijn documentaire An Unlikely Obsession op de gelijknamige studie van Churchill-biograaf Sir Martin Gilbert. Churchills weinig populaire obsessie met het kunnen voorbestaan van het Joodse volk kostte hem bijna zijn carrière.


zondag 20 januari

  • BBC 2, 0.30: Defiance (2008) van Edward Zwick. Een groep Joden probeert in de Tweede Wereldoorlog te overleven in de bossen in het oosten van Polen.
  • NPO 2 16.15: Naches: Zijn vader was een koopman en Martin Colmans heeft nu zelf een winkel met rariteiten. Hij draagt de zaak binnenkort over aan zijn zoon Sharon, die een nog betere koopman blijkt te zijn.
  • NPO 2 Extra: 1.30: An Unlikely Obsession (2011). Documentaire van Barry Avrich over Winston Churchills relatie tot Joden.

maandag 21 januari

  • NPO 2 Extra, 20.35: Het uur van de wolf met een portret van Harry Mulisch. Herhaling.
  • NPO 2 Extra, 23.15: Jordi Savall - Jerusalem. Componist en dirigent Savall brengt musici uit Israël, Palestina, Syrië, Armenië en Turkije samen in Project Jerusalem.
  • NPO Radio 1, 0.00: Nooit meer slapen met regisseur en scenarist Sacha Polak.

dindag 22 januari

  • ARD, 22.45: Das Geheimarchiv im Warschauer Ghetto (2015). Documentaire over historicus Emanuel Ringelblum die een archief maakte en verstopte in het getto van Warschau.
  • WDR 3 Radio, 17.45: ZeitZeichen over de reacties in Duitsland op de uitzending van de serie Holocaust.

woensdag 23 januari


donderdag 24 januari


vrijdag 25 januari

NPO 2 Extra, 0.00: Het uur van de wolf over Harry Mulisch. Herhaling, zie maandag 21 januari.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner israelactie banner joodsamsterdam banner luna3 banner jonet banner propra banner amphora



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven