zondag 23 september 2018

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

zondag 23 september 2018 jaargang 14, nummer 32
Deze cursussen starten binnenkort:
 

De lezingen van Crescas en het GJWN gaan weer van start!

  De lezingen van Crescas en het GJWN gaan weer van start!

Het Genootschap voor de Joodse Wetenschap in Nederland (GJWN) organiseert sinds zijn oprichting in 1919 lezingen waarin Joodse wetenschap in de ruime zin van het woord centraal staat. Er worden lezingen gehouden over Joodse cultuur, religie, geschiedenis, literatuur, medische onderwerpen, fysica, filosofie, muziek, of een combinatie daarvan. De verwantschap tussen de doelstellingen van Crescas en het genootschap resulteerde in een samenwerkingsverband, dat zó goed is bevallen dat we daar ook dit jaar mee doorgaan.
Op ons Kennismenu 2018-2019 vindt u vijf boeiende lezingen, waarin experts vertellen over een bepaald aspect van hun vakgebied.

Jacob de Leeuwe (1950) bijt zondag zondag 14 oktober de spits af met een lezing over zijn bijzondere vertaling van de Talmoed naar het Nederlands. "Een levenswerk dat hem grote vreugde, wijsheid en inzicht heeft gegeven", aldus de vertaler. Voor De Leeuwe was het haast een roeping, in de ogen van anderen monnikenwerk, en onbegonnen werk. Maar hij voltooide de 13.000 pagina's waarin de mondelinge verklaringen uit de Tora zijn opgeschreven. Al doende kwam De Leeuwe tot het inzicht dat er voor tal van teksten uit de Tora een verrassend moderne uitleg mogelijk is - dat zal ook een belangrijk aspect zijn in zijn voordracht.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Wat kunt u nog meer verwachten?
Ewoud Sanders komt zondag 16 december aan het woord tijdens de lezing Jeugdverhalen over jodenbekering. Veel van dergelijke jeugdliteratuur wordt gekenmerkt door Joodse stereotypen en bevat vaak een duidelijk filosemitische boodschap.
Zondag 20 januari 2019 is het de beurt aan Jules van Hessen. Hij vertelt dan over de 8ste symfonie van Gustav Mahler, waarin tal van 'Joodse' verwijzingen te vinden zijn.
De jaarlijkse Jaap Sajetlezing wordt zondag 17 februari 2019 gegeven door professor Irene Zwiep. Zij zal spreken over Minhag Europa, het Amsterdamse project waarbij vele duizenden gebedenboeken die in synagogen en scholen, musea en bibliotheken, privé-archieven en op boekenplanken worden bewaard, worden geïnventariseerd en waar mogelijk gedigitaliseerd. U krijgt een kijkje achter de schermen van dit omvangrijke project.
De laatste lezing vindt plaats op zondag 14 april 2019. Dan komt Sasja Martel, medeoprichter en directeur van Joods Hospice Immanuel en schrijver van het boek Sterk als de Dood, sterven en rouw in Joods perspectief, in haar lezing Het enige Joods Hospice in Europa spreken over het belang van identiteitsgebonden zorg en het JHI in het bijzonder.

De ervaring heeft geleerd dat de GJWN-lezingen heel snel zijn volgeboekt, dus wacht niet te lang met uw aanmelding!

Philip Roth, een icoon

Philip Roth, een icoon

Philip Roth, de schrijver die de Amerikaanse literatuur een erfenis van dertig, stuk voor stuk bijzondere boeken naliet, overleed op 23 mei 2018, kort na zijn 85e verjaardag. In november 2012 had Roth in een gesprek met The New York Times aangekondigd dat hij niet meer zou schrijven: "The struggle with writing is over." Twee jaar later gaf hij voor de BBC bij Alan Yentob zijn laatste televisie-interview.
Veel van het werk van Roth bevindt zich in het spanningsveld tussen fictie en autobiografie. Hij was genadeloos in zijn visie op het hedendaagse Amerika, en hanteerde voor Amerikaanse Joden - en daarmee voor zichzelf - een vlijmscherp fileermes waarmee hij neuroses en obsessies blootlegde. Het leverde hem bewondering, kritiek en verschillende literaire prijzen op.
Zelf omschreef Roth zijn schrijverscarrière als "groot plezier en diep gekreun, frustratie en vrijheid, inspiratie en onzekerheid, overvloed en leegte, stralend voorwaarts, en moeizaam ploeteren."

In samenwerking met De Amsterdamse Boekhandel organiseert Crescas op zondag 18 november een lezing over deze intrigerende, iconische schrijver.
Philip Roth-kenner Joost de Vries, redacteur en literair criticus van weekblad De Groene Amsterdammer, vertelt over de wereld van Roth, diens verhouding tot het Jodendom en zijn eigen Joodse identiteit in het bijzonder, en of (en zo ja hoe) hij door zijn werk aantoonbaar invloed heeft gehad op Joden in Amerika.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Voor wie alvast meer wil weten: het BBC-interview is hier terug te kijken, het gesprek in The New York Times is online te lezen.

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

In Het geheime leven van bomen vertelt David George Haskell aan de hand van twaalf bomen die hij over de hele wereld bezocht, twaalf bijbehorende verhalen en legt uit wat de bomen en hun geschiedenissen ons vertellen over de inhoud en schoonheid van het leven.
Sharon Salzberg leert de lezer in Echte liefde dat liefde zowel een fundamentele menselijke vaardigheid is als een kunst. Beide kun je met mindfulness oefeningen en meditatietechnieken leren hanteren, voor jezelf en voor het beteren van de relatie met je geliefden.
Het oorlogsdagboek van Paula Bermann (Amsterdam, 15 juni 1940 – Jutphaas, 19 maart 1944) werd uitgegeven onder de titel Deze ontspoorde wereld. Het is een gedreven, genadeloos eerlijke en precieze beschrijving van het leven in bezet Nederland van een Duits-Joodse vrouw die door haar huwelijk met een Amsterdams-Joodse zakenman in Nederland belandt, en daar enerzijds werd gewantrouwd, anderzijds opgejaagd.

In het Engels

Voor Soekot, het Loofhuttenfeest, schaffen gelovige Joden overal ter wereld een etrog aan, een soort knobbelige citroen met een dikke schil. Samen met de loelav, een tak van de mirte, van de dadelpalm en de wilg bijeengebonden, worden de bij deze Jomtov behorende rituelen uitgevoerd.
David Moster onderzocht voor zijn boek Etrog. How A Chinese Fruit Became a Jewish Symbol hoe de etrog vanuit Yunan in China via India en Iran in Israël terecht kon komen, en daar in de tijd van de Tweede Tempel bij de Soekotviering werd gebruikt. Hij zocht ook uit waarom juist de etrog werd uitverkoren. Hij presenteert die speurtocht als een soort puzzel, en constateert dat de vrucht, toen die eenmaal was 'ingeburgerd', regelmatig op Romeinse en Byzantijnse schilderingen verscheen, mettertijd uitgroeide tot symbool voor alle vruchten van het land en uiteindelijk samen met de drie bijeengebonden takken de verscheidenheid van het Joodse volk is gaan verbeelden.
Overigens schreef David Moster voor Bible History Daily een artikel over de tien meest merkwaardige soorten voedsel die in de Bijbel worden genoemd.

Vers uit de ramsj geplukt

Frank Seberechts beschrijft in De weggevoerden van mei 1940 (2014) een weinig bekende episode uit de Tweede Wereldoorlog in België. De overheid probeert het land te verdedigen tegen de Duitsers door duizenden vreemdelingen, nationaalsocialisten, Vlaams-nationalisten, communisten, rexisten en andere verdachte personen, voor het merendeel volkomen onschuldige inwoners, te arresteren en te over te brengen naar Frankrijk en Engeland. Van de Joden onder hen komen de meesten terecht in het Franse concentratiekamp Drancy, vanwaar ze naar Auschwitz worden gedeporteerd.
In de schaduw van Auschwitz (1995) van Frank van Vree (inmiddels NIOD-directeur) beschrijft aan de hand van herinneringen en beelden, de veranderingen in de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog, vanaf de bevrijding tot aan de recente debatten over de plaats van de nazistische vernietiging in de geschiedenis van de westerse beschaving. In de laatste decennia is de systematische moord op de Joden, zwakzinnigen, zigeuners en andere door de nazi's als minderwaardig beschouwde groepen centraal komen te staan.
Olivier Philipponnat maakte voor The Life of Irène Nemirovsky 1903-1942 (2010) gebruik van de dagboeknotities en niet eerder gepubliceerd archiefmateriaal van de Franse schrijfster (haar bekendste boek is Suite Française) en sprak met overlevende familieleden. Zijzelf werd in 1942 gedeporteerd en vermoord.

Ramsjstrip 23SEPT

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
Onze columnisten deze week

Nieuws over de Digibieb!

Nieuws over de Digibieb!

U bent vast wel eens wezen kijken in onze Joodse Bibliotheek, ook wel Digibieb genaamd. Als u er een tijdje niet bent geweest: er is onlangs een aanzienlijk aantal boeken toegevoegd. We proberen bestaande collecties te completeren - zo hebben Carry van Bruggen en Jaap Meijer er elk weer een boek bij gekregen op hun virtuele plank.

De Digibieb telt op dit moment zestig schrijvers, en de namen van hen die zich bij tijd en wijle van een pseudoniem bedienden, zijn nu ook afzonderlijk op hun 'alter ego' terug te vinden.

De Joodse Bibliotheek is een 'werk in uitvoering': bij sommige schrijvers hebben we (nog) geen portret, en we hebben een lijstje boeken waarvan we de auteur of uitgevende instantie niet met zekerheid kunnen vaststellen.
U voelt 'm al aankomen: kunt u ons helpen zoeken? We hebben hier een lijstje waarvoor we uw hulp inroepen!

Naast de genoemde titels op het lijstje zijn we ook op zoek naar Leo Meyers (Meijers?), schrijver van Oorlog en Joden. Een kreet om recht voor het immer vervolgde volk, in 1946 uitgegeven bij Joachimsthal. Het boek hebben we, maar van de schrijver weten we niets. Datzelfde geldt voor Vught, dertien maanden in het concentratiekamp van Boud van Doorn. Het werd in 1945 uitgegeven bij Uitgeverij Schoonderbeek. Is Boud wellicht de verkorte vorm van Boudewijn?
De naam Boud van Doorn (zie foto) komen we tegen in een muziekencyclopedie en in een ANP-bericht, maar uitgaande van het jaartal (1977) zou dat volgens ons toch niet de gezochte Boud zijn. Daarmee lijken we dus niet verder te komen. Wie kent hem, weet iets van hem?

Wij zijn grote dank verschuldigd aan Leon Vieyra: hij doneerde alle boeken die in de laatste aanvulling zijn opgenomen!

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Amsterdam: Minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking spreekt zondag 30 september de 29ste Abel Herzberglezing uit, waarin ze zal ingaan op de vraag hoe (recente) maatschappelijke ontwikkelingen zich verhouden tot mensenrechten en het belang van wederzijds respect en tolerantie.
  • Doesburg: de tentoonstelling Marc Chagall - Edelstenen Uit De Hemel bestaat uit drie 'etappes' waarin telkens andere objecten en werken te zien zullen zijn. Een deel ervan is zelden of nooit eerder aan publiek getoond.
  • Amsterdam: Het Palestijnse recht op terugkeer. Waarom, hoe en voor wie? is dinsdag 2 oktober onderwerp van een debat tussen de Palestijns-Amerikaanse journalist Ali Abunimah en de Israëlische activist Eitan Bronstein.
  • Utrecht: Noam Vazana, ook wel bekend als Nani, presenteert zaterdag 6 oktober haar nieuwe album Andalusian Brew, waarop de zangeres en componist in Sefardische liederen teruggaat naar haar wortels.
  • Amsterdam: Onderzoek naar Joodse familiegeschiedenissen is hot, mede doordat er steeds meer digitaal te vinden is. Tijdens de themamiddag Joodse egodocumenten, zondag 7 oktober, leert u in een lezing, een panelgesprek en workshops meer over de verschillende soorten egodocumenten en het belang daarvan voor mensen, musea en de wetenschap en kunt u ook zelf aan de slag.

Website van de week
Jewish American Heritage Month (JAHM)

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

De maand mei is in in 2006 door het Amerikaanse congres en president George W. Bush uitgeroepen tot maand van het Joodse erfgoed in de Verenigde Staten.
Meer dan 360 jaar Joods-Amerikaanse geschiedenis worden jaarlijks in de schijnwerpers gezet, met telkens een ander hoofdthema.

In 2018, waarin ook de honderdste geboortedag van componist en dirigent Leonard Bernstein op grote schaal wordt herdacht, ligt de focus heel toepasselijk op de Joodse bijdragen aan de Amerikaanse muziek.

Op de speciale pagina Jewish Contributions to American Music wordt een aantal van de grootste muzikale namen in woord en beeld aan de bezoeker gepresenteerd.

Als u daar bent uitgekeken en -gelezen, dwaal dan vooral vanaf de startpagina door de andere onderdelen van de site.

De Facebookpagina van JAHM wordt helaas niet actief bijgehouden, en ook Twitter loopt erg achter.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

In the Picture
Di Tsaytmashin- A Song for Sukkoth

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Avishai Aleksander Fisz is gespecialiseerd in Joodse vroege muziek, die hij samen met zijn ensemble Di Tsaytmashin weer tot leven wekt. De vondst van het Sefer Simkhes Haneyfesh, een laat zeventiende-eeuwse bundel stichtelijke liederen voor gebruik in het Joodse huis, kwam als een geschenk. De liederen, in archaïsch Jiddisj, zijn op muziek gezet in notenschrift. Uniek, want er is (nog) geen ander boek bekend met muzieknotatie van Jiddisje muziek uit de vroege barok.

Di Tsaytmashin maakte een opnamen van een lied speciaal voor het Loofhuttenfeest.

Lees hier meer over dit bijzondere project.

Bekijk de film hier

Facebook ← Deel dit item op Facebook!

Radio en Televisie
23 - 30 september

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

zondag 23 september

  • NPO 2, 15:25: De sleutel van het leven: Jacob de Leeuwe (67) is bezig aan een onmogelijk monnikenwerk: het vertalen van de Talmoed in het Nederlands. Nooit eerder heeft iemand dat gedaan. Deze bijzondere film probeert te achterhalen waar de bijna obsessieve passie van De Leeuwe vandaan komt om een niet te voltooien werk toch voort te zetten. In totaal bestaat de Talmoed uit 63 delen en zo'n 13.000 pagina's. In tien jaar tijd heeft De Leeuwe bijna drie delen vertaald.
  • NPO 2, 16:14: Naches: Aflevering 3 - Documentairereeks over Joodse Nederlanders. Martin Colmans. Zijn vader was een koopman en Martin Colmans heeft nu zelf een winkel met rariteiten. Hij draagt de zaak binnenkort over aan zijn zoon Sharon, die een nog betere koopman blijkt te zijn
  • NPO 2, 23:10: Kruispunt, het zwijgen van de familie Hond. Een emotionele reis naar Auschwitz van de internationaal bekende pianiste Iris Hond (31) en haar vader Steven Hond. We zien hoe ze de confrontatie met hun Joodse familiegeschiedenis en met elkaar aangaan. Zal het zwijgen van de familie Hond worden doorbroken? Iris maakt de reis met haar vader aan de vooravond van een nieuwe theatertour. De pianiste kreeg bovendien de prestigieuze opdracht om muziek te schrijven voor de wereldpremière van 'The Pianist'. Een Amerikaanse theaterproductie voor Broadway over het oorlogsverhaal van een Joodse pianist.

maandag 24 september

  • NPO 2, 01:25: Naches: Aflevering 13 - Documentairereeks over Joodse Nederlanders. Yuri Cohen heeft een bewogen carrière achter de rug in de IT-wereld. Hij dacht te kunnen ontsnappen uit deze kunstmatige intelligentie door geestverruimende middelen te gebruiken.

woensdag 26 september

  • Prime Fezztival, 18:05: Indignation, romantisch drama. 1951, Marcus is een jonge Joodse kerel die naar Ohio trekt om te studeren aan een kleine, conservatieve school. Ondanks dat hij fel wordt gediscrimineerd en vernederd, wordt hij verliefd op een intrigerend meisje.

donderdag 27 september

  • NPO 2, 00:00: De sleutel van het leven: Jacob de Leeuwe (67) is bezig aan een onmogelijk monnikenwerk: het vertalen van de Talmoed in het Nederlands. Nooit eerder heeft iemand dat gedaan. Deze bijzondere film probeert te achterhalen waar de bijna obsessieve passie van De Leeuwe vandaan komt om een niet te voltooien werk toch voort te zetten. In totaal bestaat de Talmoed uit 63 delen en zo'n 13.000 pagina's. In tien jaar tijd heeft De Leeuwe bijna drie delen vertaald.

zaterdag 29 september

  • Canvas, 22:30: Son of Saul. Oktober 1944, Auschwitz-Birkenau. Saul Ausländer is lid van het Sonderkommando, een geïsoleerde groep Joden die verplicht wordt de nazi's te assisteren bij hun uitroeiingspraktijken. Terwijl Saul aan het werk is in een van de crematoria, ontdekt hij het lijk van een jongen in wie hij trekken van zijn zoon herkent. In het midden van de geplande revolte van het Sonderkommando beslist hij het onmogelijke te doen: het lichaam van de jongen van verbranding te redden en hem een eerbare begrafenis te geven.

Facebook ← Deel dit item op Facebook!
 

(advertenties)


banner propra banner luna3 banner jonet banner israelactie banner joodsamsterdam banner amphora



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven