vrijdag 31 augustus 2018

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 31 augustus, 2018 jaargang 14, nummer 30
 

Joden in de boksring, een lezing

Joden in de boksring, een lezing

Sommige van onze activiteiten in het nieuwe seizoen zijn ondergebracht in de categorie 'Out of the box', misschien had u het al gezien in de cursusfolder.

We maken op zondag 4 november een vliegende start met een evenement op een voor Crescas hoogst ongebruikelijke plek: sportschool The Fightclub in Amstelveen. Daar zal profbokser Barry Groenteman vertellen over zijn sport en vooral waarom die bij Joden zo enorm geliefd was.

In Amerika vochten maar liefst 26 Joodse boksers zich een weg naar het wereldkampioenschap, anderen haalden dat niet, zoals 'Lefty' Lew Tendler (1898-1970), een topsporter die ondanks zijn kwaliteit nooit wereldkampioen werd. In de vroege 19de eeuw sidderde het Londense publiek als "the terrible Jew" Dutch Samuel Elias, ook wel "the man with the iron hand" genoemd, de ring betrad. Overigens werd 'Dutch Sam', net als zijn boksende vader, geboren in Engeland, en is er in zijn biografie niets te vinden wat hem met Nederland verbindt. De combinatie van vechtsport en drankgebruik werd hem in 1843 fataal - hij werd slechts 35 jaar.
Onze eigen bokslegende Ben Bril was 91 toen hij na een veelbewogen leven in 2003 overleed. In 1928 haalde hij de kwartfinale bij de Olympische Spelen in Amsterdam, maar door de oorlog kwam er een abrupt einde aan zijn veelbelovende carrière. Hij overleefde de Sjoa en kwam geleidelijk terug in de ring, maar niet als actieve bokser.

In zijn lezing Een generatie Joodse boksers zal Barry Groenteman vertellen waarom juist een vechtsport als boksen in de eerste helft van de 20ste eeuw zo populair was bij Joodse jonge mannen, in de Verenigde Staten maar ook in Nederland. Na de oorlog was het daarmee gedaan, maar Ben Bril is nog altijd hét voorbeeld van een geweldige sporter.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Focus op de parasja

Focus op de parasja

De cursus Focus op de parasja, het lernuurtje op de vrijdagochtend van 10 tot 11 uur, is inmiddels een klassieker in ons cursusprogramma.
Samen met onze docent rabbinica Leo Mock leest en bestudeert u de parasja van de week, het gedeelte uit de Tora dat die week op sjabbat in de synagoge wordt gelezen, en ontdekt u de betekenissen die in de verhalen verscholen zitten. 'Focus op de parasja' is lernen in de ware betekenis van het woord!

Ongeacht of u op sjabbes naar sjoel gaat: u leest een mooie tekst en verwerft inzichten waar u nog eens over kunt nadenken en over kunt discussiëren. Kennis van het Hebreeuws is niet vereist, alle teksten worden in vertaling behandeld.

De cursus vindt plaats op twaalf vrijdagochtenden en gaat van start op 19 oktober. Gelezen wordt dan Parasjat Lech-Lecha.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week
De nacht der Girondijnen van Jacques Presser, het verhaal van een jonge Joodse geschiedenisleraar die probeert zijn leven te rekken door in Westerbork voor de Duitsers te werken, is een klassieker in de Nederlandse literatuur; het werk verscheen in 1957, en is nu opnieuw uitgegeven.
Filosofen van deze tijd van Maarten Poortman en Heleen Pott beleeft na de eerste editie uit 2000 nu de 14de druk. Het boek is herzien en geheel geactualiseerd en bevat nu 25 toonaangevende 21-eeuwse denkers, die op een voor breed publiek toegankelijke wijze worden gepresenteerd.
Yuval Noah Harari heeft met zijn boeken Sapiens en Homo Deus een grote schare fans verworven. In 21 lessen voor de 21ste eeuw richt hij zijn blik op het heden.

In het Engels

Nine Folds Make a Paper Swan van de Ierse schrijfster en journalist Ruth Gilligan (1988) vertelt over het Joodse leven in Ierland - een weinig bekend verhaal. Ze verweeft de Ierse geschiedenis en volksverhalen met de geschiedenis van Ruth Greenberg die met haar familie uit Litouwen naar Ierland komt, Shem die na zijn bar mitswa nooit meer heeft gesproken en Aisling, die worstelt met de beslissing om Joods te worden.
Gilligan slaagt erin uit deze drie verhaallijnen een intrigerend narratief op te bouwen, dat laat zien dat Joods zijn op allerlei manieren ingewikkeld is, mede omdat de nieuwkomers worstelen om zich thuis te gaan voelen in het nieuwe, witte en rooms-katholieke Ierland. Juist dit aspect maakt het boek tot een actuele ervaring, omdat het zo schrijnend laat zien hoe moeilijk het is, zelfs na twee generaties, een leven op te bouwen waarin 'thuis' een vanzelfsprekendheid is geworden.


Nieuwsberichten uit boekenland

  • Zelfs de aankondiging van het verschijnen van Adolf Hitler. Zijn leven, zijn redevoeringen. Eerste autobiografie uit 1923 is niet onopgemerkt gebleven. Op NPO Radio 1 werd uitgever Gerton van Boom bevraagd over deze opmerkelijke uitgave.
  • In Israël is een bundel korte verhalen van Etgar Keret verschenen, dat in Haaretz zeer goed wordt ontvangen. Vooralsnog alleen in het Ivriet.
  • Volgend jaar verschijnt At Night's End van Nir Baram in de Nederlandse vertaling van Hilde Pach. Een fragment uit de roman is in de Engelse vertaling van Jessica Cohen (in 2016 al gepubliceerd in The New Yorker) te lezen op nirbaram.com.

Vers uit de ramsj geplukt

De verzamelde werken van A.J. Fikry, boekhandelaar (2014) van de Amerikaanse schrijfster Gabrielle Zevin is een onvergetelijke liefdesverklaring aan boeken, aan de hand van het leven van boekhandelaar A.J. Fikry, die na de dood van zijn vrouw alle vreugde in het leven lijkt te hebben verloren.
De Australische journalist John Baxter onderzocht voor Disney During World War II (2014) hoe de Disney studio's bijdroegen aan de overwinningen in de Tweede Wereldoorlog. Alles wordt beschreven, van de educatieve films voor de oorlogsindustrie, korte en langere propagandafilms en affiches voor het moreel van het thuisfront, tot de verbijsterende militaire onderscheidingstekenen die voor de soldaten de band met thuis moesten versterken.
Moses Mendelssohn, Philosopher of the Enlightment (2010) van Shmuel Feiner, hoogleraar Modere Joodse geschiedenis aan de Bar Ilan universiteit in Ramat Gan, is een portret van de meest invloedrijke Duits-Joodse denker uit de 18de eeuw. Mendelssohn leefde van 1729 tot 1786 en zou in de Joodse wereld baanbrekend zijn doordat hij gelovige Joden liet zien dat een religieus leven heel goed kon samengaan met een seculiere kijk op de wereld. Zijn visie leverde hem de naam "vader van de Joodse verlichting" op. Het boek werd uit het Ivriet vertaald door Anthony Berris.

Ramsjstrip 31AUG

Onze columnisten deze week

In de Digibieb
Tine Durieu

In de Digibieb

De gestaag groeiende Joodse Bibliotheek telt dertien boeken van Emmy, voluit Emilie, Belinfante-Belinfante. Oudere lezers kennen haar wellicht van haar boeken voor opgroeiende meisjes.
Wie op de naam Emilie Belinfante googlet, ontdekt dat er nóg een Emmy Belinfante heeft bestaan, en een vergissing is gauw gemaakt: de Emmy in onze Digibieb deelt zowel haar naam als haar jaartallen met de Emmy Belinfante die geschiedenis is ingegaan als vermoedelijk de eerste vrouwelijke journalist van Nederland. Het verschil zit 'm uiteindelijk in de achternaam: Emmy de schrijfster trouwde met Raphael Belinfante, de directeur van het Amstelhotel.
Beide Emmy's werden geboren in 1875, en beiden overleefden de Sjoa niet - Emmy de schrijfster stierf in 1944 in Theresienstadt, Emmy de journaliste werd in datzelfde jaar in Auschwitz vermoord.

In 1922, het jaar waarin Tine Durieu verscheen bij drukkerij Jacob van Campen, was de wereld aan het herstellen van de Eerste Wereldoorlog, en de gruwelijke toekomst had zich nog niet aangekondigd.
Zo kon Emmy een jongemeisjesdroom op papier zetten, compleet met de kleine zorgen in een alledaags leven, een trouwerij en een baby.
Tine Durieu komt door haar vader, die huisarts is, in contact met de trotse moeder van Ernst van Beek, een beroemd violist. Emmy stelt Ernst op bladzijde 42 voor: "een waarlijk buitengewoon kunste­naar, een van het goede soort. Zonder eenig effectbejag was zijn spel. ’t Was groot en nobel." Tine kan haar ogen niet afhouden van "den knappen, rijzigen zoon, die met zijn mooien, donkeren kop wel het ideaal uit alle meisjesdroomen moest zijn." Maar Tine is "zoo’n in-gezond meisje, wars van alle dweepzucht. Ze kon dat 'sentimenteele gedoe' (van "de kudde jonge­ dames, die het den artisten lastig maken met hun overdreven bewondering en gebedel om handteekeningen") zooals zij het noemde, niet uitstaan." Uiteindelijk vinden de wereld van de "artist" Ernst en die van het burgermeisje Tine elkaar. Het stel trouwt in mei, waarbij Tine gekleed is "in een wolk van witte zijde en tule." En dan:
"Het was een ontroerend moment voor allen, die zich in de kamer bevonden, toen de slanke, donkere bruigom met de bruidsbouquet in zijn handen, op zijn bekoorlijk bruidje toetrad en haar zonder een woord te zeggen in zijn armen sloot. En in aller harten kwam de wensch op: 'Mogen ze altijd zoo gelukkig blijven.'"

TineDurieu strip

De kaft en de illustraties zijn van Wam Heskes (1891-1973), de man die als beeldend kunstenaar begon en later naam maakte als (hoorspel)acteur.

In de Joodse Bibliotheek kunt u dit boek online lezen of als pdf downloaden naar uw eigen computer.

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.
Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

  • Amsterdam: Wie de tentoonstelling 'Maria Austra. Leven voor de fotografie' nog niet heeft gezien: haast u naar het JHM, zondag 2 september is de laatste dag!
  • Amsterdam: Frank van Vree (NIOD), Emile Schrijver (JCK), Mai Spijkers (Prometheus), historici Ewout Kieft, Laurien Vastenhout en Willem Melching, rabbijn en journalist Tamarah Benima en dichter des vaderlands Ester Naomi Perquin gaan, aangestuurd door Elma Draijer (de Volkskrant), op woensdag 5 september met elkaar in gesprek over de wetenschappelijk verantwoorde vertaling van Mijn Strijd van Adolf Hitler die op 31 augustus 2018 is verschenen.
  • Amsterdam: Over de "verzetsheldin met schilderskist" verscheen onlangs een boek; Wim Willems, schrijver van de biografie van Ru Paré, is op zaterdag 7 september te gast bij de Ru Paré Community, waar hij zal vertellen waarom juist zij symbool staat voor al die onzichtbare vrouwen die hun bijdrage leverden aan het verzet.
  • Delft: Tijdens de Open Monumentendagen spelen zaterdag 8 september de Balcony Players verschillende korte concertjes met klezmer & gypsy muziek, en zondag 9 september geeft Moniek de Leeuw van de Balcony Players een aantal klezmer workshops.
  • Utrecht: Celliste Maya Fridman voert zondag 9 september het speciaal voor haar geschreven 7-delige werk 'Canti d’inizio e fine' van de Oekraïense componist Maxim Shalygin uit. Het concert is tevens de wereldpremière van deze compositie.
  • Groningen: De Europese Dag van het Joods-Cultureel Erfgoed heeft dit jaar als thema ‘Verhalen vertellen’. De dag wordt in Synagoge Groningen gecombineerd met de opening, zondag 9 september, van de expositie 'Alef Bet' de 22 letters van het Hebreeuwse alfabet waarmee getallen, woorden, kleuren en sferen worden verbonden en die ook een belangrijke rol spelen in de Joodse mystieke leer Kabbala.
  • Middelburg: Onderzoekers en belangstellenden vanuit de hele wereld die zich met de dagboeken en brieven van Etty Hillesum bezighouden, komen van 10 tot 12 september bijeen voor het derde Internationale Etty Hillesum Congres.
  • Amsterdam: Wie iets heel bijzonders wil beleven, schaft zich zo snel mogelijk een toegangsbewijs aan voor het Kal Nidre in de Portugese Synagoge, dinsdag 18 september. Het Joods Cultureel Kwartier, beheerder van de Esnoga, verzorgt de kaartverkoop én handelt de aanmeldformulieren af.

Let op: de Portugese Synagoge opent om 18.30 uur. De kaart- en veiligheidscontrole vergt veel tijd, dus zorg dat u geruime tijd voordien aanwezig bent!

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • In het kader van "je gelooft je eigen ogen toch niet": een bericht op het muziekblog Slipped Disc.
  • JTA besteedt aandacht aan de op 26 augustus jongstleden overleden Amerikaanse toneelschrijver ("na Shakespeare de meest gespeelde ooit") Neil Simon. The Forward zocht enkele van zijn meest kenmerkende citaten bij elkaar.
  • De revival van het Jiddisj wordt ook gedragen door jongeren, en niet alleen in de VS, schrijft Moment Magazine.
  • The Algemeiner meldt dat schrijfster J.K. Rowling op de bres springt voor Britse Joden in de kwesties rond Labourpartijleider Jeremy Corbyn.
  • Het artikel 'An Insider’s Guide to the Most Important Story on Earth' is volgens Tablet onverminderd actueel - journalisten hebben het nog altijd heel erg mis als het gaat om Israël.
  • The Forward bezocht de fototentoonstelling 'Stanley Kubrick: Through A Different Lens', die tot eind oktober in het Museum of the City of New York te zien is.
  • Wetenschapper Eliyahu Stern (1948) betoogt in zijn nieuwe boek Jewish Materialism dat de stereotype combinatie van Joden en geld wortelt in de Joodse traditie, en Times of Israel bekijkt hoe hij dat aantoont.
  • Israel21C laat u kennismaken met vijf toonaangevende Arabisch-Israëlische beeldend kunstenaars.

Website van de week
Israel Museum Jerusalem

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Velen van u hebben vast en zeker het Israel Museum in Jeruzalem bezocht, al was het maar om in de Shrine of the Book, de blinkend witte koepel bij het museum, de originele Dode-zeerollen in hun prachtige presentatie te zien.

IMJ

Maar er is zóveel meer!
Op de startpagina van de prachtige nieuwe website van het IMJ kun je nu ook virtueel, gewoon vanuit je luie stoel, het museum in.
Kies een van de 26 afbeeldingen, waarmee je naar de lopende grote en kleine tentoonstellingen gaat. Er is van alles te zien, van mode tot autobussen, van oude tot hedendaagse beeldend kunstenaars, van foto's tot grafiek.

Het menu - het blokje rode streepjes in de linker bovenhoek - helpt je door de website te navigeren.

Het IMJ is geheel met zijn tijd meegegaan: de sociale media Facebook, Twitter, Instagram en Youtube worden voortreffelijk bijgehouden.
Pinterest verdient in dit rijtje speciale aandacht: hier is thematische verfijning van de getoonde afbeeldingen toegepast.

De website is beschikbaar in maar liefst acht talen, waaronder het Chinees.

In the Picture
Kama, kama - Avior Malasa

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Avior Malasa (1995) maakte in juni 2016 naam met het nummer 'Kayitz' (Zomer), zo'n typisch strandmuziekje, en dit jaar zou er wel eens een herhaling van dat succes kunnen zijn: ook 'Kama,kama' is een uitgesproken zomerhit. En dat terwijl Malasa eigenlijk carrière wil maken als r&b zanger … Misschien is juist de combinatie van die stem in dit zonnige repertoire wel wat het zo aanstekelijk maakt?
Hoe dan ook: wie deze zomer in Israël was, heeft de beach sound van 'Kama, kama' (Hoeveel, hoeveel) niet kunnen missen!

In Haaretz verscheen in 2016 een boeiend artikel over de groeiende populariteit van artiesten met een Ethiopische achtergrond.

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
31 augustus - 7 september

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Wat u beslist niet mag missen deze week: de tweedelige documentaire 'We Are British Jews', dinsdag op BBC 2.
De laatste zomergast van dit seizoen is de internationaal vermaarde psychotherapeut en schrijver Esther Perel, zondag op NPO 2.


vrijdag 31 augustus

  • WDR 3, 17.45: ZeitZeichen. Robert Crumb, de Amerikaanse illustrator, striptekenaar en geestelijk vader van Fritz the Cat, wordt vandaag 75 jaar. Het programma is een eerbetoon aan de man die nog altijd wordt gezien als een van de scherpste criticasters van de Amerikaanse cultuur. Zijn meest recente werk en magnum opus dateert uit 2009: The Book of Genesis, Illustrated by R. Crumb, in stripvorm met de volledige tekst zin voor zin uitgebeeld. Crumbs werk is nu regelmatig te zien in het internationale kunstmagazine Mineshaft.

zaterdag 1 september

  • Arte, 6.15: West Side Story - Bernsteins Broadway Hit. Documentaire over de succesvolle musical die in 1957 in première ging. NDR Kultur Radio, 18.00: Lenny's Life: zum 100. Geburtstag von Leonard Bernstein. Programmma dat inzoomt op de pedagogische kwaliteiten van de beroemde dirigent en componist.
  • NPO 2, 13.25: MAX Maakt Mogelijk. Afl.: Joodse ouderen in Oekraïne. Bang voor antisemitisme durven Joodse ouderen die de Sjoa hebben meegemaakt, nog altijd niet voor hun geloof uit te komen; ze moeten rondkomen van een schamel pensioentje.
  • NPO 2, 20.10: Publieke werken (2015). 1888: Vioolbouwer Vedder moet het veld ruimen als zijn huisje, gelegen tegenover het net opgeleverde Centraal Station van Amsterdam, moet wijken voor het geplande Victoria Hotel. Zijn neef Anijs, apotheker te Hoogeveen, heeft zich door ongeoorloofd medisch handelen in de nesten gewerkt en zoekt een uitweg, voor zichzelf en zijn vrouw Martha, maar ook voor een groep arme turfstekers die hij een toekomst in Amerika belooft. De twee beramen een plan om het onderste uit de kan te halen. Met tragische gevolgen.

zondag 2 september

  • NPO 1, 11.20: VPRO Boeken. Te gast is onder meer Arnon Grunberg, die vertelt over zijn nieuwe roman Goede mannen.
  • Arte, 16.55: Metropolis. Met onder meer de Israëlische choreograaf en danspurist Emanuel Gat in Avignon met 'Story Water' – een experiment met twaalf dansers en dertien musici.
  • NPO 2, 20.20: Zomergasten. In de laatste aflevering van dit seizoen is de internationaal vermaarde psychotherapeut en schrijver Esther Perel te gast. Ze werd geboren in 1958 in Antwerpen als kind van Pools-Joodse ouders en studeerde aan de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem.
  • Canvas, 21.40: Spielberg (2017). Documentairemaker Susan Lacy kijkt naar Spielbergs filmografie en onderzoekt hoe zijn leven ook zijn films beïnvloedde.
  • NPO 2, 1.07: Naches - Jofel Joods. Aan het eind van de televisieavond op NPO 2 gaat David Blitz langs bij een Joodse Nederlander, die iets van zijn leven met de kijker deelt. Afl.: Eddy Robles, knappe Joodse vrijmetselaar uit Suriname, getrouwd met een moslima. Samen vormen ze het levende sprookje, waardoor je met een gerust hart kunt gaan slapen.

maandag 3 september


dinsdag 4 september

  • NPO 2 Extra, 17.25: M.C. Escher (2018). Fryslân Dok laat Escher en zijn werk zien door de ogen van mensen die gefascineerd zijn door de unieke kunstenaar. Hij werd geboren in Leeuwarden en dat is voor het Fries Museum voldoende reden om een grote tentoonstelling aan hem te wijden.
  • BBC 2, 22.00: We Are British Jews (2018). Acht Joodse Engelsen kijken naar de uitdagingen die het leven in Engeland en het Joods zijn met zich meebrengen. Hoe zit het met het opkomende antisemitisme, hoe denken de Engelsen over Israël en hoe is het om Jood te zijn in Engeland? Morgen deel 2.
  • Arte, 23.35: Die Oslo-Tagebücher (2018). Israëlische documentaire onderzoekt wat er werkelijk gebeurde in 1992-1993 tijdens de historische vredesonderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen.

woensdag 5 september

  • NPO 2 Extra, 19.50: Kijken in de ziel: religieuze leiders. Coen Verbraak praat in zes afleveringen met twaalf religieuze leiders, waarbij rabbijnen, imams, dominees, zenboeddhisten, een bisschop, een katholieke zuster en een hindoepriester zich buigen over de grote vragen van het bestaan. Laatste aflevering: Leven en dood.
  • BBC 2, 22.00: We Are British Jews (2018). Acht Joodse Engelsen kijken naar de uitdagingen die het leven in Engeland en het Joods zijn met zich meebrengen. Hoe zit het met het opkomende antisemitisme, hoe denken de Engelsen over Israël en hoe is het om Jood te zijn in Engeland? In dit tweede deel reist het achttal naar Israël en de Palestijnse gebieden en ontmoeten er mensen uit beide 'kampen'.

donderdag 6 september

  • Arte, 13.00: Stadt Land Kunst. Afl.: Prag / Tasmanien / Das Palais Royal in Paris. De uitzending begint met Franz Kafka in zijn geboortestad Praag, de stad met honderd torens. Herh.: 7/9, 8.45 uur.
  • NPO 2, 20.25: Erik Scherder zoekt: Het geheim van Methusalem. De haast spreekwoordelijke aartsvader Metuselach zou volgens de Hebreeuwse bijbel 969 jaar oud zijn geworden en daarmee de oudste persoon aller tijden zijn. Neuropsycholoog Scherder gaat op zijn unieke aanstekelijke en enthousiaste wijze op zoek naar een zinvolle en gelukkige oude dag.
  • NPO 2 Extra, 20.30: Diana Vreeland: The Eye Has to Travel (2011). Portret van de moeder aller moderedactrices Diana Vreeland (1903-1989).

vrijdag 7 september

  • NPO 2, 21.10: De kruisvaarder en de sultan (2018). Kefah Allush brengt een fascinerend geschiedenisverhaal tot leven. Met behulp van 3D-animatie reconstrueert hij hoe acht eeuwen terug duizenden Friese boeren de wapens oppakten om deel te nemen aan de Vijfde Kruistocht, een nieuwe poging om de stad Jeruzalem terug te veroveren op de moslims.
 

(advertenties)


banner amphora banner jonet banner israelactie banner propra banner luna3 banner joodsamsterdam



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven