vrijdag 17 augustus 2018

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 17 augustus 2018 jaargang 14, nummer 28
 

Nieuw: de Crescas seizoensfolder 2018-2019!

Nieuw: de Crescas seizoensfolder 2018-2019!

Met bescheiden maar gepaste trots presenteren we u het Kennismenu, de naam die we aan ons cursusprogramma 2018-2019 hebben gegeven. Als de postbezorging zijn werk goed heeft gedaan, hebt u de gedrukte folder vandaag in de brievenbus, en het programma staat nu uiteraard ook online.

Ook dit jaar hebben we de vaste thema's Cultuur, Filosofie, Geschiedenis, Identiteit en Lernen, Literatuur, Taal, Kosjer koken en Tora en daarna op het menu staan. Elk thema is gevuld met interessante korte en langere cursussen, evenementen, lezingen en wandelingen, en natuurlijk gaan we ook weer de keuken in.
Op het tableau van 'experts' komt u bekende namen tegen als Leo Mock, Bart Wallet, Naud van der Ven en Esther Erwteman, maar u vindt er ook nieuwe namen. Fred Salomon, Philip Menco en Erik Schaap delen vanuit Joods perspectief hun ervaring en kennis op hun specifieke vakgebieden.

Film neemt dit seizoen een belangrijke plaats in: u vindt in het programma driemaal Film @Crescas, waarvoor we samenwerking zijn aangegaan met Filmisreal. Dit keer vertonen we de films niet alleen in Amsterdam: we doen ook Apeldoorn en Den Haag aan!
Lev Cinema krijgt in 2018-2019 een derde seizoen, ditmaal met drie films rond het thema 'familie'. Zoals gebruikelijk wordt de film ingeleid door een op het thema deskundige spreker, en is er, voor wie dat wil, vooraf een kopje soep en een broodje.

Voor Een generatie Joodse boksers gaan we naar de Amstelveense boksschool The Fight Club, waar zich de prijzenkast bevindt van Ben Bril, de beroemdste Nederlander onder de 26 Joodse wereldkampioenen uit de periode tussen de twee wereldoorlogen.
De Joodse profbokser Barry Groenteman zal ín de boksring in zijn sportschool een lezing geven over de geschiedenis van Joodse boksers in Nederland, vroeger en nu. Crescas gaat met recht out of the box, en into the boxing ring!


Jules van Hessen ontwikkelde speciaal voor ons Maestro Jules & Bernstein, een tweeluik over de muziek van Leonard Bernstein. Jules vertelt over de Joodse invloeden op het werk van Bernstein en bespreekt de muziek die op het afsluitende concert zal worden gespeeld. Dan klinkt onder meer Bernsteins suite On the Waterfront.

Samen met Esther Erwteman hebben we twee kookworkshops samengesteld: tijdens My Jewish Baking Class leert u typisch Joods gebak en patisserie te maken, volgens traditionele én moderne receptuur. Deze workshop hebben we, anders dan gewoonlijk, gepland op de zondagochtend. In de workshop Hamitbach Haparsi, die zoals gebruikelijk in de middag wordt gegeven, maakt u hands-on kennis met de unieke Joodse keuken van Perzië. Op het menu staan onder meer 'plov', een rijstgerecht en 'nane barbari', Iraans platbrood, en natuurlijk allerlei groentegerechten.

Liefhebbers van het literaire werk van filosofe Andreas Burnier krijgen in de lezing Filosofie en mystiek - Andreas Burnier inzicht in de voorkeur voor mystiek die in Burniers werk aanwijsbaar is. Daniel van Mourik en Manja Ressler, die Andreas en haar werk tot in detail kennen, nemen u mee op een ontdekkingsreis door het denken van deze bijzondere vrouw.

We herhalen de les How to Seider? We hebben iets meer tijd uitgetrokken voor deze voorbereiding op de Seideravond, zodat er voldoende tijd is voor samen lezen, tekstuitleg en vragen, én een bijpassend hapje eten. Focus op de parasja, het populaire wekelijkse lernuurtje op de vrijdagochtend, begint op 19 oktober.

Direct na de Hoge Feestdagen gaat Oelpan Crescas weer van start. Dit seizoen bieden we modern Hebreeuws aan op drie niveaus: Kita Alef voor beginners, Kita Dalet voor iets verder gevorderden en Kita Chet voor ver gevordenden.

Alle lessen beginnen op maandag 8 oktober.

Dit is natuurlijk nog maar een kleine greep uit wat er op ons Kennismenu staat. De komende tijd zullen we in de nieuwsbrief enkele van de activiteiten extra belichten.
Het complete programma staat online op onze website!

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

De in Oostenrijk meermaals bekroonde schrijfster Lidia Winiewicz haalt in De verloren zoon haar jeugdherinneringen op, met een scherp oog voor details en een grimmige levenslust.
Deborah Feldman vertelt in Onorthodox. De schokkende breuk met mijn roots hoe ze uit de Satmargemeenschap in Brooklyn ontsnapt en kiest voor haar eigen leven in vrijheid.
Terwijl geleidelijk het ene boek na het andere van de Franse schrijver Patrick Modiano in de ramsj belandt, verschijnen er ook nieuwe boeken van zijn hand, zoals Slapende herinneringen. Het is een Modiano pur sang: een ode aan verdrongen herinneringen die hoe dan ook onder ogen moeten worden gezien, omdat het zinloos is ervan weg te lopen.

In het Engels

De poëziebundel ‘On the Surface of Silence’ bevat de laatste gedichten van Lea Goldberg (1911-1970), de vrouw die wordt gezien als misschien wel de allerbelangrijkste Hebreeuwse dichteres. Ze schreef de gedichten in haar laatste jaren en zelfs dagen van haar leven - ze overleed op 59-jarige leeftijd aan kanker en is tot bijna haar laatste ademtocht blijven schrijven.
In veel van de teksten is te lezen dat ze zich bewust was van haar naderende einde - ze schrijft direct, onomwonden en zonder verfraaiing. In de alom geprezen Engelse vertaling van Tuvia Ruebner komt het haast intuïtieve van de gedichten prachtig tot uiting.
Het bijzondere formaat van de Hebreeuwstalige editie is voor de vertaling gehandhaafd, en natuurlijk zijn ook de door Goldberg zelf gemaakte tekeningen bij een aantal gedichten gebleven.
De boekrecensie in Moment Magazine noemt de bundel "a significant and beautiful artifact of modern Hebrew culture."

In Jewish Women's Archive is een uitgebreide biografie van Lea Goldberg te lezen.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Yuval Noah Harari’s bestseller Sapiens. Een kleine geschiedenis van de mensheid, die al anderhalf jaar op de Nederlandse bestsellerlijsten staat, wordt verfilmd. De film zal worden geregisseerd door Asif Kapadia.
  • De Zwolse boekhandel Waanders in de Broeren is overgenomen door het groeiende Noord-Nederlandse imperium van kwaliteitsboekhandel Van der Velde, meldt Tzum.

Vers uit de ramsj geplukt

Een bres in de tijd, dat is het thema van Het gras van de nacht (2013) van Patrick Modiano, een boek dat leest als een bijzondere reis zonder eindstation, waarin de lezer wordt meegevoerd naar schemergebieden in tijd en plaats waar herinneringen leven die de hoofdfiguur, de Parijse schrijver Jean, probeert te reconstrueren en 'heel' te maken. Leo Frijda schreef in januari 2015 een column over Patrick Modiano.
Aan de vooravond van het jaar waarin op allerlei manieren aandacht zal worden besteed aan de geboorte van J.D. Salinger (1919-2010) ligt de bundel Drie vroege verhalen (2015) in de ramsj. Salinger vestigde zijn naam in 1951 met The Catcher in the Rye, waarvan nog altijd per jaar ongeveer één miljoen exemplaren in talloze vertalingen worden verkocht.
"In de blessuretijd van het leven krijg je een bijzondere blik op de dingen die gebeuren. Bij veel van de hectiek om je heen heb je onvermijdelijk een déjà-vu gevoel: heftige debatten, scherpe conflicten, vernietigende kritieken lijken op herhalingen van zetten. Maar tegelijkertijd val je van de ene verbazing in de andere. Over de kortheid van het geheugen. Over het gebrek aan historische kennis. Over de veranderende toonhoogte." Het zijn de openingszinnen van Blessuretijd. Dilemma's van een Joods politicus (2012) van Ed van Thijn, voormalig minister van Binnenlandse Zaken, oud-burgemeester van Amsterdam en oud-PvdA-politicus.

Ramsj 17AUG

Onze columnisten deze week

In de Digibieb
Kinderdief

In de Digibieb

"In zijn woonplaats Amsterdam, de stad waar hij op 5 augustus 1915 ter wereld kwam, is zaterdag de schrijver en zachtmoedige revolutionair Sal Santen overleden. Hij was, nog vol levenslust, bezig te revalideren van een zware heupoperatie toen hij onverwachts stierf aan een hartstilstand." Met deze woorden begint Elsbeth Etty op 27 juli 1998 haar indringend In Memoriam van de man die zichzelf omschreef als iemand die in zijn hart altijd een "bang jodenjongetje" was gebleven.

Kinderdief is het tweede boek waarin Sal Santen fragmenten met jeugdherinneringen heeft geordend, omgewerkt en aangevuld tot een roman. Santen beschrijft hierin hoe hij zich tijdens de crisis van de jaren dertig ontwikkelde tot de rebelse revolutionair die hij tot zijn laatste ademtocht zou blijven.

Sal beschrijft hoe zijn baantje als deurwaardersklerk op een kantoor waar men zich erop toelegt de mensen die het toch al moeilijk hebben, het leven nog zuurder te maken, hem in conflict brengt met zijn geweten: "juist omdat ik op een deurwaarderskantoor werk wil ik voor de wereld duidelijk maken dat ik mezelf wil blijven, dat voor mij niet geldt: wiens brood men eet, diens woord men spreekt." Via de vakbondsjeugd treedt hij toe tot de revolutionaire jeugdbeweging.
Het boek ontleent de titel aan het één na laatste hoofdstuk, waarin de ik-figuur in opdracht van de rechtbank een kind uit huis moet plaatsen, een actie die mislukt, maar hem keihard confronteert met de impact van zijn werk.

Zeven jaren bestrijkt Kinderdief. Het boek eindigt met de woorden "Ik weet nu beter dan menigeen hoe de wereld in elkaar zit, hoe gemeen de mensen tegen elkaar kunnen zijn als het hun belangen betreft. En dat is een winstpunt, ondanks alles."

U vindt Kinderdief hier in de Joodse Bibliotheek, waar u het boek kunt lezen of als PDF downloaden naar uw eigen computer, e-reader of tablet.

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.

Mist u een activiteit of evenement? Laat het ons tijdig weten. Een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!

LET OP!
Omdat de Crescas nieuwsbrief vanaf 8 september tijdelijk in afgeslankte vorm én volgens een aangepast schema zal verschijnen, is het van belang dat uw activiteiten die tot en met 1 oktober gepland staan, tijdig, dat wil zeggen uiterlijk 4 september bij ons bekend zijn!

  • Zutphen: Bach in the White City is de titel van een programma door mandolinespeler Alon Sariel en pianist Michael Tsalka op een 19de-eeuwse fortepiano met werken van Johann Sebastian Bach en Yehezkel Braun. 21 augustus 2018 | 20.00 uur | Geelvinck Muziek Museum Zutphen,
  • Amsterdam: Nog te zien tot en met 2 september de tentoonstelling Kunst om niet te vergeten, met naoorlogs werk van 27 Joodse en niet-Joodse kunstenaars waarin de Jodenvervolging een rol speelt uit de eigen collectie van het Joods Cultureel Kwartier.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Hebt u gekeken naar de BBC-serie Who Do You Think You Are, maandagavond 13 augustus? Robert Rinder traceerde het verleden van zijn grootouders, en was in tranen. Jewish News sprak met hem over deze ingrijpende gebeurtenis.
  • De Süddeutsche Zeitung schrijft over de Joodse dirigent Hermann Levi (1839-1900), die in 1892 de wereldpremière van Richard Wagners opera Parsifal dirigeerde. Slipped Disc vat het verhaal kort en bondig samen.
  • Het #1 Britse koosjere food blog Family Friends Food heeft een lijst met maar liefst tachtig vegetarische recepten voor Rosj Hasjana. Om te bewaren, dunkt ons!
  • Tablet Magazine laat Alexander Aciman de film Gentleman’s Agreement (1947) van Elia Kazan uit 1947 bespreken.
  • De recente hittegolf bracht ook in Nederland het verleden aan het licht dat lang ondergronds onzichtbaar was. JTA zag dat ook de Joodse begraafplaats in Ouderkerk aan de Amstel geheimen prijsgaf.
  • Moment Magazine heeft een kort verhaal van Etgar Keret: Illow Monster.
  • In Jewniverse een artikel (met beeld) over Nuit et brouillard, de allereerste documentaire over de Sjoa, in 1955 gemaakt door Alain Resnais (1922-2014).
  • Hoe een groen gebreid vestje een klein meisje door de Sjoa hielp, leest u op History.com.
  • Een kort filmpje op MFA over Machané jehoeda, de markt in Jeruzalem. Altijd goed voor een beetje 'Fernweh' …

Website van de week
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, het Nederlandse instituut voor de bestudering van de Eerste en Tweede Wereldoorlog, de Holocaust en hedendaagse genociden, heeft een fantastische website die een bezoek meer dan rechtvaardigt.

Open niod.nl en u landt meteen op een pagina waar de hoofdcategorieën Nieuws (gerangschikt op datum), Collecties (online doorzoekbaar archief, beeldbank en bibliotheek), Onderwijs (lesdossiers over de Sjoa en enkele andere genociden), en Onderzoek (lopende projecten en enkele in het bijzonder uitgelicht) aanklikbaar zijn.

Navigeren naar de plek van je keuze gaat snel via het Menu, links bovenaan de startpagina.

Aanrader: de tab Over het NIOD - heel veel informatie over de geschiedenis, het hoe, wat en waarom van het instituut!

NIOD geeft een Nieuwsbrief uit, en is te vinden op Facebook en Twitter.

In the Picture
TED Talk Live: Danielle Feinberg

In the Picture

Danielle Feinberg, Disney-Pixar's director of photography, is een belangrijke vrouw voor beroemde tekenfilms als Finding Nemo, Toy Story, Wall-E, Ratatouille en Coco, films met nesjomme die je aan het denken zetten.
In november 2015 gaf ze de TED Talk 'The magic ingredient that brings Pixar movies to life', waarin ze vertelt over haar werk en wat haar drijft om fantasie en werkelijkheid met elkaar te verweven.

Feinberg stripje

Speciale aandacht geeft ze aan de rol van licht, waarmee de fantasiewerelden en hun bewoners tot leven komen. Fascinerend!

Radio en Televisie
17 - 24 augustus

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Al met al toch wel een aardige tv- en radioweek, met een documentaire op Arte over een jonge Palestijn die terug wil naar Gaza, en de vermakelijke film The Grand Budapest Hotel, die voor de goede observator meer is dan alleen een komedie.


vrijdag 17 augustus

  • Arte, 8.00: Stadt Land Kunst. Afl. met onder meer: Romain Garys russisches Nizza.
  • Arte, 01.10: Hitlerjunge Salomon (1990). De film is gebaseerd op het autobiografische boek Ik was Hitlerjongen Salomon van Sally Perel, waarin hij beschrijft hoe hij door zijn Joodse identiteit te verbergen de Sjoa weet te overleven.

zaterdag 18 augustus

  • NPO 1, 10.20: Close up. Afl.: Architect Oscar Niemeyer: Het leven is een ademtocht. De Braziliaanse architect Oscar Niemeyer (1907-2012) ontwierp in de jaren zestig de futuristische hoofdstad van Brazilië, Brasília. De karakteristieke, sculpturale vormen van de architectuur in Brasília groeiden uit tot een handelsmerk en maakten hem wereldberoemd.
  • NPO 2, 12.10: Kijken in de ziel: religieuze leiders. Coen Verbraak praat in zes afleveringen met twaalf religieuze leiders, waarbij rabbijnen, imams, dominees, zenboeddhisten, een bisschop, een katholieke zuster en een hindoepriester zich buigen over de grote vragen van het bestaan. Afl. 4: Hangijzers.
  • NPO 2 Extra, 17.20: The Internet's Own Boy: Aaron Swartz (2014). Amerikaanse documentaire van Brian Knappenberger over internetpionier Aaron Swartz die het ideaal aanhing dat informatie voor iedereen beschikbaar moet zijn en moet kunnen worden gedeeld.

zondag 19 augustus

  • NPO Radio 1, 10.00: OVT. Met om 10.15 Afl. 7 van de zomerserie Modern Man: klassieke boeken over de mens van nu. Vandaag de dystopische roman It can't happen here (1935) van Sinclair Lewis. Alsof de schrijver de opkomst van Donald Trump voorspelde …
  • Arte, 17.40: West Side Story - Bernsteins Broadway Hit (2018). Documentaire over de succesvolle musical die in 1957 in première ging.
  • NDR Kultur Radio, 18.00: Lenny's Life: zum 100. Geburtstag von Leonard Bernstein. Programmma dat inzoomt op de pedagogische kwaliteiten van de beroemde dirigent en componist.
  • NPO 2, 23.25: Zomergastfilm. Afl.: The Grand Budapest Hotel (2014). Met een Oscar bekroonde Amerikaans-Duits-Britse tragikomedie die zich afspeelt in het Interbellum. Gustave H., conciërge van een beroemd Europees hotel, erft een onbetaalbaar schilderij nadat zijn klant en vorige minnares Madame D. is vermoord. Wie pleegde de moord, en waarom? Filmkenners bespeuren hints naar een reëel verleden.
  • Arte, 23.55: Leonard Bernstein - Das zerrissene Genie (2018). Muziekdocumentaire over de wens van dirigent Leonard Bernstein om een allesomvattende opera te componeren over de geschiedenis van Amerika.
  • NPO 2, 1.50: Naches. Aan het eind van de televisieavond op NPO 2 gaat David Blitz langs bij een Joodse Nederlander, die iets van zijn leven met de kijker deelt. Afl.: Simone Cohen de Lara, uitvaartbegeleidster.

maandag 20 augustus

  • NPO 2, 19.35: Verborgen verleden. Afl.: Mark Tuitert. De Olympisch kampioen op de 1500 meter in 2010 gaat op onderzoek naar de familie van zijn in 2012 overleden moeder met de naam Koperberg.
  • Arte, 19.40: Re: Eine unmögliche Reise? Nidal will zurück nach Gaza. De Duitse Palestijn Nidal wil zijn succesvolle leven in Berlijn achter zich laten en terugkeren naar zijn familie in de Gazastrook.
  • NPO 2, 21.10: Kijken in de ziel: religieuze leiders. Coen Verbraak praat in zes afleveringen met twaalf religieuze leiders, waarbij rabbijnen, imams, dominees, zenboeddhisten, een bisschop, een katholieke zuster en een hindoepriester zich buigen over de grote vragen van het bestaan. Afl. Zonde en berouw.
  • NPO 2, 22.40: Sign of the Times. In vijf afleveringen ontmoet de kijker twaalf topvrouwen op verschillende plaatsen in de wereld, die hun kijk geven op cruciale thema’s die de mensheid verdelen. Afl. 4: Ongelijkheid.

dinsdag 21 augustus

  • Arte, 9.25: Hitler und Stalin. Porträt einer Feindschaft (2008). Documentaire over deze dictators, die gruwelijke regimes vestigden en Europa in grote ellende stortten.
  • NPO Radio 4, 20.00: Zomeravondconcert. Afl.: Rechtstreeks van de Zeister Muziekdagen het concert door het Jerusalem Kwartet. Op het programma drie kwartetten van Ludwig van Beethoven.

woensdag 22 augustus

  • NPO 2 Extra, 0.30: Quiet, We Live in Public (2009). Ondi Timoner volgt de onbekende internetmiljonair Josh Harris die in 1999 een Big Brother avant la lettre startte, waarbij zo'n honderd kunstenaars in één ruimte elke seconde van de dag via camera's en internet werden opgenomen.

donderdag 23 augustus

  • WDR 3, 17.45: ZeitZeichen. Afl.: Enkele prominente tegenstanders van de nazi's werd in 1933 het staatsburgerschap ontnomen, nadat ze Duitsland waren ontvlucht. Onder hen Lion Feuchtwanger (wiens boek Jud Süss in 1940 door de nazi's tot antisemitische propagandafilm werd omgeturnd), Heinrich Mann, Rudolf Breitscheid, Alfred Kerr en Ernst Toller.
  • ARD/Das Erste, 20.15: Der Tel-Aviv-Krimi. Afl.: Shiv'a. Detective Sara Stein moet de moord op hoofdinspecteur Noam Shavit oplossen.
  • NPO 2, 22.45: Close up. Afl.: Regisseur Billy Wilder: Never Be Boring. Documentaire over sterregisseur Billy Wilder toont de machinaties van droomfabriek Hollywood, en ontrafelt het leven en de denkwijze van een filmgenie. Een portret van een man die allesbehalve saai was.

vrijdag 24 augustus

  • NPO 2, 22.55: De maatschap. Afl. 2 van de vierdelige dramaserie over de opkomst en ondergang van het familie-imperium Meyer. De serie is geïnspireerd door de familiegeschiedenis van de bekende Nederlandse advocatenfamilie Moszkowicz.
 

(advertenties)


banner jonet banner israelactie banner propra banner joodsamsterdam banner amphora banner luna3



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven