Crescas nieuwsbrief - vrijdag 27 juli 2018

Op bezoek bij burgemeester Halsema

De nieuwe Amsterdamse 'burgermoeder' Femke Halsema nodigde vorige week een aantal leidinggevenden uit de Joodse gemeenschap uit. Crescas was bij deze kennismaking goed vertegenwoordigd met directeur Julie Blocq en bestuursleden Sharon Polak en Chantal Suissa.

“De intentie van burgemeester Halsema om het voor Joden in de stad aangenamer te maken, was heel sterk voelbaar”, vertelde Julie Blocq na afloop. “Het is hoopvol dat ze zo goed leek te begrijpen dat Joden al eeuwen deel uit maken van Amsterdam en ook vormend waren voor Amsterdam. Maar dat je veilig voelen in Amsterdam niet altijd even vanzelfsprekend was.”

"Omdat Crescas educatie als hoofddoel heeft, heb ik nadrukkelijk verzocht om samen met de gemeente meer bekendheid te geven aan de volledige Joodse geschiedenis van Amsterdam. We willen ons niet alleen laten tekenen door de Tweede Wereldoorlog en antisemitisme. Laten we veel meer van de rijke en positieve facetten uit het Jodendom onder de aandacht brengen", zei Julie Blocq in het gesprek dat zij had met de burgemeester.

Julie overhandigde Femke Halsema de Canon van 700 jaar Joods Nederland. De burgemeester toonde zich blij verrast en vroeg waarom dit geweldige overzicht van de Nederlands-Joodse geschiedenis nog bij zo weinigen bekend is. Crescas gaat hier graag samen met de burgemeester aan werken.

Bij het overlijden van Evelien Gans

Het bericht zal voor velen als een grote schok zijn gekomen: historica Evelien Gans is op 67-jarige leeftijd overleden. Een prachtig In Memoriam is te lezen op de website van het NIOD, de organisatie waar ze lange tijd veel en heel belangrijk werk voor verrichtte.
"Eigenzinnig en intens – beter is Evelien Gans niet te karakteriseren. Eigenzinnig en intens in wie ze was en in alles wat ze deed. Ze was eigenzinnig als intellectueel, als schrijfster, als activiste, als collega en vriend, en ze deed alles met overgave, vanuit een tomeloze betrokkenheid bij haar onderwerpen en bij de maatschappelijke en politieke thema’s die haar raakten, maar evenzeer bij de mensen om haar heen." Het is de toon waarop de media Evelien Gans herdenken - groot respect voor die tomeloze betrokkenheid klinkt overal in door.
In een persoonlijk, maar ook analytisch In Memoriam karakteriseerde directeur David Wertheim van het Menasseh ben Israel Instituut Evelien als iemand die "haar werk vol overgave" deed. Hij sprak de hoop uit "dat er nog lang over haar werk zal worden doorgepraat, ook al kan zijzelf daar niet meer over waken."

Zondagochtend vertelde Tamarah Benima op NPO Radio 1 in het VPRO-programma OVT vanuit een persoonlijk perspectief. In slechts enkele minuten verscheen een beeld van de vrouw voor wie geen barricade te hoog was waarop ze haar strijd tegen het antisemitisme kon voeren, en die daarbij, zoals ze zelf zei, "haar mond niet kon houden."
"Evelien was in haar publieke optreden chaotisch, maar in haar stukken heel helder en gestructureerd. In Gojse nijd & joods narcisme. Over de relatie tussen joden en niet-joden in Nederland (1994) onderzoekt ze waar de afkeer, verwijten en irritatie ten opzichte van Joden vandaan komt, en kijkt tegelijkertijd naar de herkomst van de gevoeligheden en het alle kanten opvliegende verwondingsverschijnsel aan Joodse kant."
Tamarah benoemt het verschil van mening tussen haarzelf en Evelien Gans over wat wel en wat niet antisemitisch is. "Ze gebruikte alles om de tegenstellingen en onderliggende conflicten in de verhoudingen tussen Joden en niet-Joden bloot te leggen. Ik herken haar heel erg in de karakterisering van NIOD-directeur Frank van Vree. "Evelien was niet bang om de knuppel in het hoenderhok te gooien", zegt Tamarah. "Ze werd gedreven door haar eigen emoties en kennis."

Bij twee historici van naam, Chris van der Heijden en Bart van der Boom legde Gans in artikelen in De Groene Amsterdammer feilloos de vinger op de pijnlijke plek. Ze signaleerde daarin hoe de geschiedenis doorwerkt in het debat van vandaag, en hoe publicisten vanuit hun soms niet geheel onpartijdige visie het verleden in een bepaald licht willen zetten. Ze was tot een half jaar voor haar zelfgekozen dood nog altijd strijdbaar. Het gevecht tegen haar eigen demonen heeft ze niet kunnen winnen.

Moge haar nagedachtenis tot zegen zijn.

Het gesprek met Tamarah kunt u hier terugluisteren.

Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

Schaduwoorlog van de Israëlische journalist Ronen Bergman (1972) is een spannend en onthullend boek en een echte must read over de strijd voor het voortbestaan van het land Israël. Angelika Schrobsdorff baseerde haar roman Jij bent niet zoals andere moeders op dagboeken en honderden brieven van en aan haar moeder Else Kirschner (1893–1949). De buste van de keizer is een bundel verhalen van Joseph Roth, waarvan de meeste niet eerder in het Nederlands verschenen.

Uitgelicht

Managen met Mozes. Lessen uit de woestijn voor leiders van vandaag, het nieuwste boek van hoogleraar theologie Marcel Poorthuis, gaat over samenwerking, vertrouwen creëren, mission statement formuleren, tegenspraak binnen de onderneming organiseren, kritiek van een buitenstaander incasseren, thema's die in modern management kernbegrippen zijn. Waarom Poorthuis Mozes koos als uitgangspunt voor zijn boeiende betoog verklaart hij als volgt: "Mozes liet zien dat hij een ideaal had dat veel verzet en angst opriep, maar toch ook iedereen aansprak. Hij bevrijdde zijn volk uit de slavernij, uit de uitbuiting door arbeid, schiep een toekomstbeeld en hoop en stelde daarvoor regels op (de tien geboden) die juist vrijheid, identiteit en niet te vergeten vrije tijd boden, en Aäron was zijn communicatie-adviseur. En toch, op het hoogtepunt danst het volk om het gouden kalf en vergeet de weg naar waardigheid en ethiek. Doordat Mozes de gemeenschap van dienst was én er zelf deel van uitmaakte kon hij iedereen inspireren."

In het Engels

"There’s a New Literary Celebrity in Town, and His Name Is Baruch Spinoza", schreef het politieke magazine The New Republic bij het verschijnen van The Weight of Ink van de Amerikaanse Rachel Kadish. Voor het boek kreeg ze de splinternieuwe Jewish Fiction Award van de Association of Jewish Libraries (AJL). De parallelle verhalen over Esther Velasquez die in 1660 in Amsterdam een blinde rabbijn helpt met schrijven, en twee hedendaagse wetenschappers die speuren naar de onbekende auteur van een stapel 17de-eeuwse documenten, rusten op een stevige historische basis, waarin zowel de ban van Baroech de Spinoza als de valse messias Sjabtai Zvi de revue passeren.
The Weight of Ink is door de context van het narratief een schoolvoorbeeld van historiografische metafictie.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • De befaamde Deventer Boekenmarkt, voor boekenliefhebbers een absolute must, vindt plaats op zondag 5 augustus. Het evenement beleeft dit jaar zijn dertigste editie! Aanvangstijd: in de vroege morgen, met andere woorden: an early bird catches the worm!
  • Tussen 15 en 29 september vindt in Utrecht het International Literature Festival Utrecht (ILFU) plaats, waarin één grote schrijver uit het literaire erfgoed bijzondere aandacht krijgt. In 2018 is dat Lev Tolstoj, wiens beroemde roman Anna Karenina in een twaalf dagen durende marathon door duizend vrouwen zal worden voorgelezen. Voor laatste drie voorleesdagen zijn plaatsen beschikbaar. Klik hier als u zin heeft te gaan luisteren of mee te (voor)lezen!.
  • De stille diplomaat, Max van der Stoel, 1924-2011, van Anet Bleich, is genomineerd voor de Prinsjesboekenprijs, een Nederlandse prijs die jaarlijks wordt uitgereikt voor het beste politieke boek van het voorgaande parlementaire jaar.
  • Er komt dit jaar zeker geen Nobelprijs voor literatuur. Daarom is er nu een Alternatieve Nobelprijs voor literatuur in het leven geroepen. Nederlanders komen niet voor op de indrukwekkende lijst namen, maar wél Amos Oz. Zou het dan toch een keer gebeuren? De concurrentie is hoe dan ook aanzienlijk.

Vers uit de ramsj geplukt

The end of faith. Religion, terror and the future of reason (2006) van Sam Harris (1967), de schrijver die ooit werd omschreven als "Jewish warrior against theocracy and bigotry of all stripes", onderzoekt de gevaren van geloof en georganiseerde religie binnen de maatschappij. Door een aantal historische voorbeelden en gruweldaden toont Harris aan dat deze de oorsprong zijn voor de huidige wereldwijde conflicten.
In Mau en Gerty (2015) vertelt Erik Schumacher "een Joodse liefdesgeschiedenis tussen volksverhuizingen en wereldoorlogen." De jonge schrijfster Gerty Kelemen vlucht in 1938 voor de nazi's uit Wenen. Onderweg naar de VS ontmoet ze de charismatische oliehandelaar Mau Hanemann en gaat bij hem wonen in Amsterdam. Waar ze opgaan in de miljoenenstroom van Joodse migranten uit het oosten, die op dat moment al zeventig jaar aan de gang is.
Natuurkundige Steven Weinberg neemt in De wereld verklaard. De ontdekking van de moderne wetenschap (2015) de lezer mee op een reis door de geschiedenis en legt uit dat wetenschap, vaak toevalligerwijs, ontstond uit het netwerk van ideeën dat ook religie, poëzie, filosofie, wiskunde en technologie omvatte.

Ramsj strip 27JUL

De zoon van een gazzen. Het leven van Jacob Israël de Haan | 1881-1924

De collectie boeken van Jaap Meijer groeit gestaag: inmiddels telt zijn digitale boekenplank 51 titels, waaronder een groot aantal dichtbundels die Meijer schreef onder zijn pseudoniem Saul van Messel.
De nieuwste toevoeging is De zoon van een gazzen, de biografie van Jacob Israel de Haan. "Nauwelijks een schrijver heeft tij­dens zijn leven zoveel controverses teweeggebracht als Jacob Israël de Haan, zoon van een Zaandamse voorzanger", vermeldt de flaptekst.

De basis van het boek zijn "gedrukte en ongedrukte do­cumenten en de volledige briefwisseling in chronologische volgorde van Jacob Israël de Haan", waarvoor Meijer in 1961 van het ministerie van O.K.& W. de opdracht kreeg ze persklaar te maken. Twee jaar later volgde een tweede (gesubsidieerde) regeringsopdracht om een biografie van Jacob Israël de Haan te schrijven.
Het boek verscheen in 1967 bij Polak & Van Gennep - een leven vervat in vier hoofdstukken, een inleiding ('Achtergronden') en een epiloog. De bijna vijftig pagina's van de onderdeel 'Documentatie' bevatten per hoofdstuk geordende uitvoerige voetnoten bij de tekst. Bij de 'Bijlagen' hoort ook een 'Beknopte lijst van Joodse uitdrukkingen voorzover deze niet reeds in de tekst zijn toegelicht.'

Door het boek te voorzien van een historisch kader en typisch Joodse aspecten toe te lichten, is het toegankelijk voor een groot publiek. Nu brengt de Joodse Bibliotheek De zoon van een gazzen 51 jaar na verschijnen opnieuw onder de aandacht. Het is hier online te lezen of naar uw eigen computer te downloaden.

Jaap Meijer koos voor deze fraaie biografie als opdracht een kort gedicht van Jacob Israël de Haan.

AAN DE LATEREN
Wat ik geschreven heb, dat blijft geschreven.
Wat ik misdreven heb, dat is gedaan.
Ik sterf getroost. Maar zij die later leven,
Zullen mijn lied, mijn leed en mijn hartstocht verstaan.

Jacob Israël de Haan

In het literaire tijdschrift De parelduiker verscheen in 2009 het artikel 'Ik ben een Mensch: niets is mij vreemd gebleven. Het spiegelgevecht van Jaap Meijer met Jacob Israël de Haan' van Evelien Gans z.l., een waardevolle inleiding op het boek. Het artikel is te lezen in de Digitale Bibliotheek der Nederlandse letteren.

Culturele agenda

Culturele activiteiten zijn, op allerlei festivals na, dun gezaaid. We vonden er toch nog enkele voor u.

  • Amsterdam: JMW heeft voor de komende weken boeiende programma;'s, met onder meer rabbijn Ies Vorst met chassidische verhalen, twee lezingen over Joodse geschiedenis door Ruth Hogervorst, diverse workshops en eind augustus een film.
  • Persingen: In het kerkje van deze Gelderse gemeente exposeert beeldend kunstenaar Peter Hein bronzen beelden en objecten van roestig ijzer en glas. Mede-exposant is kunstschilder Gerard Galema die er acrylschilderijen toont.
  • Amsterdam: Het strijkkwartet van het Jewish Amsterdam Chamber Ensemble (JACE) speelt in het kader van het Grachtenfestival 2018 donderdag 16 augustus in de Portugese Synagoge tijdens een kaarslichtconcert een uniek programma met werken uit het Joodse repertoire, van Achron tot Gershwin, en van Mendelssohn tot Kattenburg.
  • Doesburg: Begin juli werd in het Musée Lalique de tentoonstelling 'Marc Chagall - Edelstenen uit de hemel' geopend. De tentoonstelling zal uit drie delen bestaan: juli-november, december-maart en april-juni. Te zien zijn een omvangrijke keus uit het werk, enkele notities van de schilder en een originele brief aan zijn dochter Ida.
  • Amsterdam: In het kader van de tentoonstelling 'Joden en het huis van Oranje' zijn tal van activiteiten georganiseerd voor kinderen, waaraan ook (groot)ouders kunnen deelnemen.
  • Den Haag: Omdat de ervaring leert dat de voorstellingen van Cabaret Kwatsch, het enige Joodse cabaret in Nederland, binnen de kortste keren zijn uitverkocht, nu alvast de mededeling dat David Simon en Menno van der Reis zondag 2 september optreden in het kader van de European Day of Jewish Culture 2018.

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • New York Times schrijft over de Amerikaanse fotografe Susan Unterberg, die gedurende meer dan twintig jaar vrouwelijke kunstenaars anoniem met geld ondersteunde.
  • Plastic bekers bij de kidoesj zijn niet langer koosjer. The Jewish Chronicle legt uit waarom.
  • Het journalistenplaform Salon brengt een even ontluisterend als indrukwekkend verhaal over Jonas Noreika, een befaamde Litouwse verzetsheld.
  • Philologos, volgens Mosaic Magazine "the greatest living Jewish-language columnist", schrijft dit keer over de Jiddisje uitdrukking naches sjleppen.
  • Er is een enorm stuk steen uit de Klaagmuur omlaag gekomen. Times of Israel volgde de opruimwerkzaamheden, maar het bleek een gecompliceerde kwestie.
  • Moment Magazine heeft een interview met Yuval Shani, de eerste Israëlische voorzitter van het UN Human Rights Committee.
  • op aish.com vindt u een korte geschiedenis van rugelach.
  • Op zijn Facebookpagina vraagt het Leo Baeck Institute in New York om opheldering over een speelkaart met daarop een 'Schwarzer Peter'. Vooral de commentaren en de moeite die mensen doen om te helpen zijn zeer de moeite waard!

Een onderzoek naar gioer

Rabbijn Hannah Nathans, leider van HaMakor centrum voor Joodse Spiritualiteit en rabbijn van OJG Klal Israel, is bezig met een onderzoek naar de aard en het proces van gioer, de bekering tot het Jodendom, ook wel bekend als 'uitkomen'. Ze doet dit onderzoek in het kader van haar studie aan de Graduate Theological Foundation, USA, department of Jewish Spirituality.

Het onderzoek heeft twee fasen. De eerste fase is een online enquête. In de tweede fase worden mondelinge interviews gehouden met een selectie uit de mensen die aan fase 1 hebben meegewerkt en daar hebben aangegeven daartoe bereid te zijn.
Om het onderzoek tot een succes te maken heeft Hannah Nathans voldoende mensen nodig die gioer hebben gedaan of nog aan een gioertraject deelnemen.

Hannah vraagt op haar Facebookpagina: "Als dat voor jou geldt zou ik het geweldig op prijs stellen als je de vragenlijst zou willen invullen, je helpt me dan enorm."
Wil je dat? Stuur dan een e-mail aan info@hamakor.nl.

Israel National Trail

Ruim duizend kilometer lang is de 'Svil Jisrael', de wandelroute die vanuit Dan in het uiterste noorden van Israël loopt tot de bergen bij Eilat aan de Rode Zee, het uiterste zuiden van het land.

In 1994 werd de Israel National Trail officieel opengesteld door toenmalig president Ezer Weizman, en sinds 2012 is deze uitdagende wandeling - ongeveer de helft van alle wandelaars schijnt de tocht te kunnen volbrengen - door het tijdschrift National Geographic opgenomen in de lijst met 'epic trails' (beste wandelroutes) ter wereld.
Google Streetview liep de route ook en maakte opnames die een geweldig beeld geven van de paden en de omgeving.

De Israel National Trail werd bedacht door Ori Dvir, zelf een fervent wandelaar en een van de oprichters van de Society for Protection of Nature in Israel, en journalist en wandelaar Avraham Tamir, met als doel de inwoners van Israël de rijkdom en de schoonheid van het land letterlijk onder hun voeten en aan den lijve te doen ervaren.

In David Grossmans roman Een vrouw op de vlucht voor een bericht (2008) speelt de INT ook een centrale rol - Ora, de vrouw uit de titel, wil niet thuis zitten afwachten of er bericht komt over haar dienstplichtige zoon die op missie is.

Op israeltrail.net staan vele foto's en ervaringsverslagen en heel veel informatie en tips die, in elk geval op uw redacteur, een bijna onbedwingbare aantrekkingskracht uitoefenen. Het fijne is dat je de INT ook best in kleine stukjes kunt doen, geheel afhankelijk van wat tot de fysieke mogelijkheden behoort.

November tot en met mei zijn de beste maanden om de wandeling te maken.

The Mutating Virus: Understanding Antisemitism

Op 27 september 2016 sprak de Britse rabbijn Lord Jonathan Sacks in Brussel het Eurpees Parlement toe tijdens de conferentie The Future of the Jewish Communities in Europe.
Hij waarschuwde voor het gevaar dat het hedendaagse antisemitisme vormt voor de wereld, immers: "The hate that begins with Jews never ends with Jews."

Een half jaar later presenteerde hij de essentie van zijn toespraak in de vorm van een animatie. Hij toont in simpele maar niet mis te verstane beelden aan dat antisemitisme muteert als een virus - keer op keer steekt het als een besmettelijke ziekte de kop op, ongrijpbaar maar met desastreuze gevolgen.

27 juli - 3 augustus

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Voor liefhebbers van klassieke muziek: BBC Radio 3 herhaalt in de programmaserie Composer of the Week vijf uitzendingen over de Duits-Russische polystylist Alfred Schnittke (1934-1998). Maandag tot en met vrijdag om 13.00 uur.


vrijdag 27 juli

  • Arte, 14.05: Der Doppelgänger (Copie conforme, 1946). Met de roemruchte comédien Louis Jouvet in de rollen van Gabriel Dupon, handelsreiziger in knopen, en de gewiekste inbreker Manuel Ismora.

zaterdag 28 juli

  • NPO 1, 8.55: VPRO Vrije geluiden. Hoofdgast is saxofonist Benjamin Herman.
  • NPO 1, 10.20: Close up. Afl.: Mr. Gaga (2015). Documentaire over choreograaf Ohad Naharin, die al drie decennia wordt gezien als een van de meest vooraanstaande choreografen ter wereld. Filmmaker Tomer Heyman kreeg exclusieve toegang tot de tot nog toe ongrijpbare Israëlische kunstenaar en mocht hem en zijn dansgezelschap zeven jaar lang over de hele wereld volgen, zowel privé als professioneel.
  • NPO 2, 12.10: Kijken in de ziel: religieuze leiders. Coen Verbraak praat in zes afleveringen met twaalf religieuze leiders, waarbij rabbijnen, imams, dominees, zenboeddhisten, een bisschop, een katholieke zuster en een hindoepriester zich buigen over de grote vragen van het bestaan. Ook te zien op NPO 2 Extra om 12.30 uur. herh.: 29/7, NPO 2 extra, 17.15.
  • NPO 2, 21.15: Hoop en Wanhoop in het Midden-Oosten. Een geschiedenis. Vierdelige televisieserie waarin vier sleutelmomenten in de geschiedenis van het Midden-Oosten worden uitgelicht. Afl. 2: Joodse grenzen (1948).

zondag 29 juli

  • Arte, 5.55: William Kentridge. Südafrika, die Revolution und die Kunst (2017). Portret van deze veelzijdige kunstenaar die operadecors, tekenfilms en beeldhouwwerken maakt waarin thema's als revolutie, tegenstand en chaos regelmatig terugkeren.
  • NPO 2, 1.36. Naches. Aan het eind van de televisieavond op NPO 2 gaat David Blitz langs bij een Joodse Nederlander, die iets van zijn leven met de kijker deelt. Afl.: Esther Erwteman, die haar droom achterna is gegaan. Ze heeft een manier gevonden om mensen bij elkaar te brengen en gezelligheid te bieden. Ze snoept daar zelf ook van mee en geeft dat door aan haar dochter, die niet altijd even goed naar haar moeder luistert.

maandag 30 juli

  • NPO 2 extra, 20.30: Life, Animated (2016). Documentaire over de autistische Owen Suskind, die zichzelf leerde communiceren via de animatiefilms van Walt Disney. Nu staat Owen op het punt uit huis te gaan. Aansluitend is in 'Gesprek aan de keukentafel' de regisseur van de film, Roger Ross Williams, te gast.
  • NPO 2, 21.10: Kijken in de ziel: religieuze leiders. Coen Verbraak praat in zes afleveringen met twaalf religieuze leiders, waarbij rabbijnen, imams, dominees, zenboeddhisten, een bisschop, een katholieke zuster en een hindoepriester zich buigen over de grote vragen van het bestaan. Afl. 2: Het hoogste woord.
  • NPO 2, 22.55: Sign of the Times. In vijf afleveringen ontmoet de kijker twaalf topvrouwen op verschillende plaatsen in de wereld, die hun kijk geven op cruciale thema’s die de mensheid verdelen. Afl. 1: Democratie. Een van de vrouwen die pleiten voor actief burgerschap, is filosoof Agnes Heller, die in Boedapest ternauwernood aan de nazi’s ontkwam.

dinsdag 31 juli

  • NPO 2, 14.20: Ellie op Patrouille - Israël. Politieagent Ellie Lust verruilt de vertrouwde straten van Amsterdam om op pad te gaan met haar Israëlische collega's. Ze gaat mee met de grenspolitie en een bomb squad bij de grens met Gaza, speurt met honden naar drugs en ziet verkeerspolitie in Jeruzalem aan het werk.
  • Arte, 20.15: Hitler und Stalin. Porträt einer Feindschaft (2008). Dubbelportret van deze twee dictators.
  • BBC 1, 0.45: America's Hate Preachers (2016). Zes maanden lang volgt Hannah Livingston twee van de meest radicale christelijke groepen in de VS. Een beangstigend beeld van extremisme overgoten met een religieuze saus.

woensdag 1 augustus

  • NPO 2 Extra, 17.05: Sign of the Times. In vijf afleveringen ontmoet de kijker twaalf topvrouwen op verschillende plaatsen in de wereld, die hun kijk geven op cruciale thema’s die de mensheid verdelen. Afl. 1: Democratie. Een van de vrouwen die pleiten voor actief burgerschap, is filosoof Agnes Heller, die in Boedapest ternauwernood aan de nazi’s ontkwam.
  • WDR 3 Radio, 17.45: ZeitZeichen. Programma over Artur Braun, de Pools-Joodse filmproducent van ruim driehonderd zeer populaire tv-films die vandaag 100 jaar wordt. Later op de avond op Arte een documentaire over hem.
  • Arte, 20.15: Hitlerjunge Salomon (1990). De film is gebaseerd op het autobiografische boek Ik was Hitlerjongen Salomon van Sally Perel, waarin hij beschrijft hoe hij door zijn Joodse identiteit te verbergen de Sjoa weet te overleven.
  • NPO 2, 21.15: Hoop en Wanhoop in het Midden-Oosten. Een geschiedenis. Vierdelige televisieserie waarin vier sleutelmomenten in de geschiedenis van het Midden-Oosten worden uitgelicht. Afl. 3: Arabische grenzen (1956).
  • Arte, 22.05: Der Unerschrockene - Der Berliner Filmproduzent Artur Brauner (2018). Documentaire over Artur (Atze) Brauner (in 1918 geboren als Abraham Brauner), die vandaag 100 jaar wordt.

donderdag 2 augustus

  • WDR 3 Radio, 20.00: ARD Radiofestival. Opname van een concert op 30 juni 2018 in Magdeburg. Op het programma onder meer de Chichester Psalms voor gemengd koor, jongenssopraan en orkest van Leonard Bernstein.

vrijdag 3 augustus

  • NPO Radio 4, 20.00: Zomeravondconcert. Afl.: Delft Chamber Music Festival. Op het programma muziek van Bedrich Smetana, Dmitri Sjostakovitsj en Benjamin Britten, uitgevoerd door onder meer Roman Rabinovich, piano, Liza Ferschtman, viool en Jakob Koranyi, cello.