vrijdag 18 mei 2018

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 18 mei 2018 jaargang 14, nummer 19
Onze columnisten deze week
 

Van Awinoe Malkeinoe tot West Side Story

Van Awinoe Malkeinoe tot West Side Story

Een digitale cursus die de Joodse muziek op het podium zet, van liturgische gebeden tot Leonard Bernstein. Wie kan dat beter doen dan Jules van Hessen? Hij dirigeerde eind vorig jaar in de Portugese synagoge de drie cantors uit New York en gaf voor Crescas al een aantal cursussen die werden afgesloten met een live concert waarin de besproken muziek werd gespeeld.

De online cursus Joodse muziek: van Awinoe Malkeinoe tot West Side Story kunt u thuis bekijken en beluisteren met de laptop of tablet op schoot, en ondertussen lekker meezingen én heel veel opsteken van Jules' enorme kennis, die hij bovendien her en der met humor lardeert.
Misschien waagt u zich op zeker moment aan een oordeel of bepaalde muziek die u hoort 'Joods' is. In elk geval hebt u na Jules' lessen de kenmerken leren herkennen!

Schrijf u in op joods.net, de website die we speciaal voor de digitale lessen hebben opgezet.
Na aanmelding en betaling zijn de lessen onbeperkt voor u beschikbaar en kunt u, volop en zo vaak u wilt, enorm gaan genieten. Jules zelf geeft op de website al een korte introductie.

In het seizoen 2018-2019 staat Jules van Hessen opnieuw 'op de rol'. Wat hij gaat doen? Houd daarvoor onze nieuwe folder in de gaten: over enkele weken weet u meer!

In de Digibieb
Jerosche. Jiddische spreekwoorden en zegswijzen uit het Nederlandse taalgebied

In de Digibieb

In 2012 konden we u melden dat twee van de bekendste werken van Hartog Beem aan onze Digibieb waren toegevoegd: Uit Mokum en de Mediene, Joodse woorden in Nederlandse omgeving en Jerosche, Jiddisje spreekwoorden en zegswijzen uit het Nederlandse taalgebied. De eerste druk van Jerosche dateert van 1959, Uit Mokum en de Mediene verscheen in 1974.

Hartog Beem (1892-1987) was een expert op het gebied van het Nederlandse Jiddisj en heeft veel gepubliceerd over de mediene, de kleine Joodse gemeenten buiten Amsterdam.

De editie van Jerosche die u online kunt lezen of naar uw eigen computer is te downloaden (aan te raden, want het betreft een naslagwerk!), is de derde druk uit 1998. Joël Cahen, die van 2002 tot 2016 directeur was van het Joods Historisch Museum, schreef het voorwoord bij deze herdruk. Daarin benadrukt hij in lovende woorden het belang ervan voor wie geïnteresseerd is in de oorsprong, groei en gebruik van het Jiddisj. Hij roemt Beems veelzijdigheid: hij was germanist, taalkundige en historicus.
"Beem was leraar Duits, een beroep waarmee je niet overal aan de slag kon. Hij werkte in Zierikzee, Dordrecht en ten slotte Leeuwarden en Hilversum. De verschillende ervaringen in die gemeenten gaven hem een scherpe blik van binnenuit op de killes Zierikzee, Dordrecht en Leeuwarden in het bijzonder en op de mediene in het algemeen. Hierdoor, gekoppeld aan zijn vakmatige interesse als germanist, werd Beem de kenner bij uitstek van de Nederlandse variant van het West-Jiddisch. Door deze veelzijdige achtergrond kende hij ook allerlei plaatselijke verschillen."
De beide voorwoorden van Hartog Beem zelf, inclusief essentiële informatie over klanksystemen, grammatica, woordvormen, spelling, uitspraak en transcriptie - het instrumentarium waarmee de lezer aan de slag kan - gaan vooraf aan de tekst.

Omdat 19 mei Sjawoeot begint, het Wekenfeest, hierbij lemma 136 dat daarop betrekking heeft. Nuchter, maar ook leuk!
"Cholmoud. Mit cholmoud schwu'es.
Met (in) de middendagen van het Wekenfeest (Pinksteren)
Betekenis: Nooit. Met St. Juttemis.
Het Wekenfeest heeft nl. geen middendagen.
Cholmoud of Choulemoud = de z.g. midden- of tussendagen van het Paasfeest en het Loofhuttenfeest, die in tegenstelling tot de eerste en laatste dagen als halffeestdagen gelden."

Lees gewoon eens een paar bladzijden en laat u verwonderen hoeveel uitdrukkingen u bekend zullen voorkomen. Ik stel voor sommige ervan weer in ere te herstellen!

Beems werk werd in 2010 in het Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde door professor linguïstiek Hans den Besten ((1948-2010) regelmatig getoetst en genoemd in het artikel 'Eikel, nozem, piegem en andere Jiddisch-Bargoense etymologieën'. "Wie zich een tijdje met Bargoense bronnen bezighoudt, merkt al snel dat er met de etymologie van Bargoense jiddicismen - en dan vooral van de hebraïsmen daaronder - van alles mis is", betoogt hij, en gaat regelmatig met Beem in 'papieren discussie'.

Wilt u actief Jiddisj leren? Kijk dan eens of onze digitale cursus 'Jiddisj leren' iets voor u is! U vindt alles wat u erover moet weten op joods.net.

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week
Joden en het Huis van Oranje, het rijk geïllustreerde boek bij de gelijknamige tentoonstelling in het Joods Historisch Museum, waarin Julie-Marthe Cohen en Bart Wallet ingaan op vier eeuwen geschiedenis, kunst en cultuur waarin Joods Nederland en het koningshuis met elkaar verbonden zijn geweest. Net uit is
De passie volgens G.H van de Braziliaanse schrijfster Clarice Lispector (1920-1977). Een klein verhaal dat desondanks wordt gezien als een van de grootste romans die Brazilië in de twintigste eeuw heeft voortgebracht. Michael Lewis vertelt in Twee breinen over de Israëlische psychologen Daniel Kahneman en Amos Tversky die in hun vriendschap ontdekten hoe mensen tot beslissingen komen, en dat sociale, cognitieve en emotionele factoren daarbij een aanzienlijke rol spelen. Kahneman en Tversky worden wel gezien als de 'uitvinders' van behavioral economics, gedragseconomie.

Uitgelicht

De naam Ru Paré zal weinig mensen iets zeggen, maar nu heeft schrijver en historicus Wim Willems haar in Verzetsheldin met schilderkist, de biografie over het leven van de Haagse beeldend kunstenaar en verzetsheldin Henrica Maria (Ru) Paré (1896-1972) een gezicht en een geschiedenis gegeven.
Toen Paré's Joodse vrienden met hun gezinnen tijdens de Duitse bezetting steeds verder in het nauw werden gedreven, besloot zij hen te helpen met het vinden van onderduikadressen voor hun kinderen. Ze nam de schuilnaam 'tante Zus' aan en slaagde erin een netwerk van onderduikadressen op te bouwen door heel Nederland. Ze wist 52 Joodse kinderen uit handen van de Duitsers te houden. Voor volwassenen verzorgde ze valse identiteitsbewijzen, of liet door een bevriend kunstenaar de 'J' op bestaande identiteitsbewijzen verwijderen.
Het Haagse Museum voor Cultuur en Wetenschap Museon ging begin 2018 op zoek naar mensen die Ru Paré in de oorlogsjaren hebben gekend of mensen kennen die met haar contact hebben gehad. Van de 48 namen die Wim Willems kon achterhalen, bleek nog een aantal mensen in leven die uit de eerste hand over 'tante Zus' konden vertellen. Zo kwam de tentoonstelling 'De onderduikkinderen van 'Tante Zus' - Ru Paré, schilderes en verzetsheldin (1896-1972)' tot stand die tot en met 16 september te zien is. Lees daarover meer op museon.nl.
Rupare stripje
In het KRO-NCRV televisieprogramma Kruispunt was zondag 29 april een documentaire over Ru Paré te zien waarin de laatste overlevende 'kinderen van tante Zus' hun herinneringen vertellen en stilstaan bij de speciale band met Ru Paré die tot ver na de oorlog bleef bestaan.

In het Engels

In House of Gold voert de Britse schrijfster Natasha Solomons (1980) het rijke en invloedrijke geslacht Goldbaum ten tonele. Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog is er weinig waarin de leden van de familie niet op een of andere manier de hand hebben dan wel vanaf weten.
Terwijl er een verstandshuwelijk in de maak is tussen neef Albert en dochter Greta om de familiebanden nog verder te verstevigen, komen de Goldbaums op het continent en in Groot-Brittannië voor het eerst in tweehonderd jaar politiek lijnrecht tegenover elkaar te staan.
Europa staat op het punt uit elkaar te vallen, en dat zal ook de Goldbaums raken. De vraag is of Greta daar ongeschonden uit zal weten te ontsnappen.

Nieuwsberichten uit boekenland

Vers uit de ramsj geplukt

In The ghost writer (1995) van Philip Roth - in zijn eigen woorden een "Bildungsroman" - worstelt de jonge Joodse schrijver Nathan Zuckerman (Roths alter ego) met de twee essentiële elementen van zijn bestaan: het schrijverschap en het Jood-zijn. Ze vinden elkaar in Zuckermans fantasie dat studente Amy - die hij ontmoet bij de door hem bewonderde oudere, gearriveerde Joodse schrijver Lonoff - eigenlijk Anne Frank is, die de oorlog heeft overleefd en incognito in de VS haar eigen mythevorming gadeslaat. Door met de overlevende Anne te trouwen zou Zuckerman zichzelf bevrijden van schuldgevoelens en schaamte, en de wereld van een ondraaglijk verhaal. Het boek verscheen in 1979 voor het eerst, als eerste deel van wat de Zuckerman-tetralogie zou worden.
De op een ware gebeurtenis gebaseerde concentratiekamp-roman Naakt onder wolven (2013) van de Duitse schrijver Bruno Apitz (1900-1979) laat zien hoe flinterdun de scheidslijn tussen held en verrader soms kan zijn, en waartoe mensen in uiterste nood in staat zijn wanneer een driejarig jongetje in kamp Buchenwald moet worden behoed voor deportatie naar Auschwitz.
Openhartig beschrijft Marie Jalowicz Simon (1922-1998) in Ondergedoken (2015) hoe ze als twintigjarige met valse papieren, een enorm doorzettingsvermogen en veel hulp en geluk weet te overleven in het nationaalsocialistische Berlijn tot de bevrijding in 1945.

Volksopera Vogelbuurt: De vergeten razzia

Volksopera Vogelbuurt: De vergeten razzia

Na drie eerdere volksopera’s elders in Amsterdam-Noord is het ditmaal de beurt aan bewoners van de Vogelbuurt, een oude volkswijk aan het IJ.

Hoofdthema van de drie voorstellingen op vrijdag 22 en zaterdag 23 juni is de razzia in 1942 op 367 Joodse werknemers van de Hollandia Kattenburg-fabriek aan de Valkenweg.



Bij confectiefabriek Hollandia Kattenburg, in 1909 opgericht door de Joodse familie Kattenburg, werd waterdichte regenkleding van het merk Falcon geproduceerd. Omdat het bedrijf nuttig was voor de Duitse oorlogsproductie - de Wehrmacht betrok er onder meer regencapes en grondzeilen - en bovendien sinds november 1940 werd geleid door een Duitse Verwalter, konden de Joodse werknemers er vanwege het economisch belang relatief veilig blijven werken.
Maar op 11 november 1942 deed de Sicherheitsdienst, samen met de Grüne Polizei en Nederlandse politieagenten, een massale inval bij de fabriek, op jacht naar mensen die werden verdacht van sabotageactiviteiten.
De eersten die werden gedeporteerd naar de strafgevangenis in Scheveningen waren 130 Joden die als politiek actief bekend stonden. Na twee weken werden 826 gevangenen, waaronder de Joodse, van daaruit via Westerbork gedeporteerd naar Auschwitz en andere kampen. Uit Hollandia Kattenburg werden de 367 Joodse werknemers (bijna de helft van het personeelsbestand!) gescheiden van hun niet-Joodse collega's en naar Westerbork gedeporteerd, later gevolgd door hun familieleden. Van hen overleefden slecht acht personen, allen meisjes.
Kort na de oorlog werd een niet-Joodse oud-werkneemster voor het verraad in de fabriek opgepakt en berecht.

Voor informatie over de voorstellingen, de aanvangstijden en de kaartverkoop: zie volksopera.nl.

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.

Hebben wij een activiteit of evenement gemist dat hier wel had moeten worden genoemd?
Als u ons tijdig (maar ook weer niet té lang van te voren - twee à drie weken is het beste!) laat weten wat er waar te doen is: een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!


  • Utrecht: Het ensemble Tiltan speelt donderdag 24 mei hun programma 'A Road Less Travelled'. Maandag 28 mei zijn ze te horen in Amsterdam.
  • Amsterdam: Een documentaire en een interactieve lezing over De Joodsche Invalide, een Nederlandse instelling voor de verpleging van Joodse bejaarden en gehandicapten in Amsterdam, zondag 27 mei.
  • Delft: Ga mee op wereldreis op de aanstekelijke tonen van energieke klezmer en gypsy muziek van de Balcony Players, zondag 27 mei.
  • Oss: 'WeAreFood' is een tentoonstelling over de kunst van voedsel. Het inmiddels befaamde Food Chain Project, waarin de Israëlische kunstenaar Itamar Gilboa zijn voedselconsumptie van één jaar vastlegde in duizenden witte sculpturen van voedingsmiddelen, eis er, samen met werk van bijna veertig kunstenaars, te zien tot en met zondag 16 september.
  • Den Haag: de 4e Mr. L.E. Visserlezing wordt gegeven op dinsdag 5 juni. Mr Ernst Numann, vice-president van de Hoge Raad en oud-voorzitter van het Centraal Joods Overleg, zal spreken over over ‘Vissers rechtsherstel, over geestkracht en optimisme, over rechtsherstel en blijvend onrecht’. De lezing vindt plaats in de Mr. L.E. Visserzaal, de grote zittingszaal in het nieuwe gebouw van de Hoge Raad der Nederlanden, Korte Voorhout 8 te Den Haag.
  • Amsterdam: De Amerikaanse gedragswetenschapper Dan Ariely neemt donderdag 7 juni zijn gehoor mee op een reis door de menselijke psyche en maakt daarbij inzichtelijk hoe we onze (vaak domme) financiële beslissingen maken. Volgens Ariely maken we betere keuzes indien we begrijpen hoe onze emoties ons denken sturen.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Waarom in Israël op Sjawoeot watergevechten worden gehouden lees je in My Jewish Learning.
  • Al in november 2017 werd in Joodse media, waaronder de Forward, gespeculeerd over de al dan niet Joodse achtergrond van Meghan Markle, met wie prins Harry op 19 mei in het huwelijk treedt. Soda Stream heeft ter gelegenheid van het huwelijk limited edition flessen op de markt gebracht.
  • Voor wie het grote nieuws heeft gemist dat er nieuwe bladzijden uit het Dagboek van Anne Frank zijn vrijgegeven: ook Times of Israel schrijft erover.
  • Van de zes nieuwe fims op Netflix waarover Moment Magazine schrijft, zijn er vier ook in Nederland te zien.
  • Aan de vooravond van Sjawoeot, het Wekenfeest, een recept van Yotam Ottolenghi voor cheesecake met caramel en macadamianoten, gevonden op Live's Loves. Dat is weer eens wat anders, en ongetwijfeld onweerstaanbaar!
  • Israel21C zet acht leuke weetjes over Sjawoeot online.
  • Lorelai Kude schrijft als beroepsastroloog maandelijks een artikel voor de Jewish News of Northern California. Vorige maand besprak ze Joodse astrologie, en nu staat haar voorspelling voor de maand sivan online.
  • Op het Internet portal Qantara.de een artikel over het verdwijnen van archeologische schatten in … Gaza.

Website van de week
Kan Kol HaMusica

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Toen het Israëlische radio- en televisielandschap ingrijpend op de schop ging, en allerlei zenders online plotseling waren verdwenen, was ook de geweldige klassieke zender Kol HaMusica niet meer te vinden.
Maar de zender is terug, en heet sinds november 2017 Kan Kol HaMusica.
De muziekkeuze is verrassend (net als voor de naamwisseling), met een afwisselend repertoire van orkestrale en kamermuziek, opera, operette en musical, hele CD's en stokoude vinylopnames, en op het hele uur een kort nieuwsbulletin in het Ivriet.

Wie gebruikmaakt van de mobiele app TuneIn radio moet zoeken. Online op je computer ga je naar https://tunein.com/radio/Here-is-the-sound-of-music-913-s14193/.
En dan is er ook nog Facebook, maar daar word je niet veel wijzer van, helaas.


Voor wie niet of nauwelijks Ivriet beheerst, voegt de website weinig toe aan het luistergenot, met een béétje kennis van de taal en wat aandacht kom je echter best een eind wat betreft de aankondigingen.

Maar het is wel jammer dat de live muzieklessen van pianiste Astrith Baltsan zijn verdwenen …

In the Picture
Een liedje voor Sjawoeot

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

De Tien Geboden in een liedje met animatie … Waarom ook niet! het is bijna Sjawoeot, tijd voor kaastaart en andere lekkers met zuivel in de hoofdrol, voor een nacht opblijven om Tora te leren, je huis met bloemen te versieren, kortom: tradities alom!

Voor wie niet zo vertrouwd is met deze Joodse feestdag hieronder wat informatie, en dan begrijp je ook meteen de inhoud van dit liedje.

De zonsondergang om zes minuten over half tien uur op zaterdag 18 mei 2018, 6 sivan 5778 volgens de Joodse kalender, markeert het begin van Sjawoeot, het Wekenfeest.

Sjawoeot wordt exact zeven weken na Pesach gevierd. Volgens de Tora gaf Mozes aan de Joden, die hij 49 dagen eerder uit Egypte had geleid en die zich na een lange tocht door de woestijn aan de voet van de berg Sinai hadden verzameld, de Tien Geboden die hem door God waren overhandigd.
Deze 'matan Tora', de gave van de Tora, wordt gememoreerd tijdens de eerste avond van Sjawoeot. Gelovige Joden leren Tora tot diep in de nacht, en in de met bloemen versierde synagoges wordt gelezen uit het Bijbelboek Ruth, omdat het Wekenfeest ook het tweede van de drie Joodse Oogstfeesten is.
Behalve de Tien Geboden kreeg Mozes ook de 613 mitswot, de ge- en verboden die nog altijd de basis vormen van het Jodendom en voor velen ook van hun Joodse identiteit.

Sjawoeot valt dit jaar samen met Pinksteren, en dat is toeval, want de Joodse kalender is een maankalender. Wat geen toeval is: het aantal dagen dat tussen Pasen en Pinksteren ligt. Vijftig dagen om precies te zijn - Pinksteren heet in het Frans Pentecôte en in het Engels Pentecost, waarin pente vijftig betekent. Op het blog Sjokotaal lees je veel meer over de herkomst van de woorden voor Pinksteren.

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
18 - 25 mei

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Een 'mixed bag' deze week, met nogal wat herhalingen, en bij Arte ook een aantal films en documentaires die gaan over of geïnspireerd zijn door de Sjoa.
Woensdagavond 23 mei op NPO Extra in elk geval ook de documentaire die Barbara Leibovitz maakte over haar zus, de vermaarde fotografe: 'Leibovitz: Life Through a Lens'.


vrijdag 18 mei

  • Arte, 5.00: Last Work (2017). Documentaire over de Batsheva Dance Company die aansluit bij de vorige documentaire: Ohad Naharin presenteert zijn nieuwste choreografie in het Théâtre National de Chaillot in Parijs.
  • Arte, 6.15: ARTE Reportage22. Israel 70 jahre. 'Zusammen leben' gaat over Jaffa waar Israëli's en Palestijnen vreedzaam samenleven. Aansluitend: 'Koscher kiffen' over rabbinaal geoorloofd cannabisgebruik.
  • Arte, 17.40: In den Hügeln der Negev (2009). De strijd om de eigenheid van het bedoeïenenbestaan in de Negev-woestijn.
  • NPO2 Extra, 20.30: A Match Made in Heaven (2014). Documentaire over daten en matchmaking in de wereld van ultra-orthodoxe Joden.
  • NPO 2 Extra, 21.25: The Time That Remains (2009). Semi-biografische film die vier historische episodes over de familie van regisseur Elia Suleiman ('Chronicle of a Disappearance', 'Divine Intervention') in beeld brengt. Deze familie van Israëlische Arabieren leefde in Nazareth, een stad met hoofdzakelijk Arabische inwoners die door het Israëlische leger wordt gecontroleerd. Herh.: 20/5, 3.35, 23/5, 2.40.

zaterdag 19 mei


zondag 20 mei

  • Arte, 6.30: Kunsthändler Paul Cassirer ((1871–1926). Documentaire over deze Duitse kunsthandelaar die als eerste in Europa een galerie opende voor eigentijdse kunst.
  • Arte, 16.35: Metropolis. Afl.: Tel Aviv – der zionistische Traum. De makers gaan op zoek naar de dromen van de kunstenaars die in Tel Aviv wonen en werken. Herh.: 21/5, 2.35.
  • NPO 2 Extra, 16.40: Lahav Shani en Tsjaikovski’s Vijfde symfonie in e, op. 64. Opname van een concert op zondag 4 december 2016 van de jonge Israëlische dirigent en het Radio Filharmonisch Orkest. Twijfel en daadkracht bepalen de Vijfde symfonie van Tsjaikovski, waarin hij het idee van het lot verkent, dat onontkoombaar is - of toch niet?
  • NPO 2, 17.40: Life, Animated (2016). Documentaire over de autistische Owen Suskind, die zichzelf leerde communiceren via de animatiefilms van Walt Disney. Nu staat Owen op het punt uit huis te gaan.
  • NPO2 Extra, 19.35: A Match Made in Heaven (2014). Documentaire over daten en matchmaking in de wereld van ultra-orthodoxe Joden. Herh.: 222/5, 6.55, 23/5, 1.45.
  • NPO 2, 22.50: Kruispunt. Afl.: Doodgewoon – 30 jaar hospice zorg. Nederland telt nu 150 kleinschalige hospices, waaronder het Joods Hospice Immanuel, dat deze week elf jaar bestaat.

maandag 21 mei

  • WDR 3, 15.04: Musikporträt. Afl.: Leonard Bernstein. Auf der Suche nach der amerikanischen Oper. Leonard Bernstein werd, aanzienlijk meer dan hem lief was, vereenzelvigd met zijn hitmusical West Side Story en zijn carrière als dirigent, terwijl hij zelf ervan droomde de ultieme Amerikaanse opera te schrijven.
  • Arte, 0.55: Die Unvergessenen (2013) ('Paradise Cruise'). Opzienbarend speelfilmdebuut van de Israëlische regisseur Matan Guggenheim (1977). Hij maakt van de onmogelijke liefde tussen de mysterieuze Franse fotografe Dora en haar muze, ex-IDF-soldaat Yossi, een drama dat balanceert op de grens tussen hardvochtige romcom en bruut drama.

dinsdag 22 mei

  • Arte, 11.50: Magische Gärten. Afl.: Ephrussi & Serre de la Madone. Béatrice de Rothschild, dochter van bankier en kunstverzamelaar Alphonse de Rothschild, trouwde met Maurice Ephrussi en liet in 1905 in het zuid-Franse Cap Ferrat een schitterende villa bouwen, omgeven door weelderige thematuinen.
  • NPO 2 Extra, 9.05: Aaron Copland, symphony nr. 3, uitgevoerd door de New York Philharmonic onder leiding van Leonard Bernstein, een van Coplands beste vrienden.

woensdag 23 mei

  • Arte, 20.15: Sophie Scholl - Die letzten Tage (2005). Oorlogsdrama over Sophie en Hans Scholl en hun studievrienden, die zich in reactie op het Hitler-regime in 1942 in München aansluiten bij de verzetsgroep Die weiße Rose. In 1943 worden de leden door de Gestapo geëxecuteerd. De film werd bekroond met de Zilveren Beer.
  • NPO 2 Extra, 20.30: Annie Leibovitz: Life Through a Lens. Documentaire uit 2008 van Barbara Leibovitz over haar zus, de gevierde portretfotografe Annie (1949). "I'm not a practicing Jew, but I feel very Jewish."
  • Arte, 22.10: Saul fia (2015) ('Son of Saul'). Twee dagen uit het leven van Saul Ausländer, een Hongaarse Jood en gevangene in Auschwitz in 1944 die als lid van een Sonderkommando gedwongen meewerkt aan de massamoord op Joden in een van de gaskamers. Hij stelt alles in het werk om het lichaam van zijn aangenomen zoon te redden en hem met hulp van een rabbijn te begraven.
  • NPO 2 Extra, 22.35: Bully (2012). Regisseur Lee Hirsch volgt middelbare scholieren in Georgia, Iowa, Texas en Mississippi die worden gepest. Ook zijn we getuige van het schrijnende verhaal van ouders met een kind dat zelfmoord pleegde.
  • Arte, 23.55: Sonderkommando Auschwitz-Birkenau (2007). Documentaire over de Sonderkommando's, groepen gevangenen die onder dwang moesten meehelpen met het vernietigingsproces tijdens de Sjoa.

donderdag 24 mei

  • NPO 2, 22.55: Close up. Afl.: Miriam Beerman - Van chaos naar kunst. Documentaire over deze in 1923 in Providence, Rhode Island geboren Amerikaanse kunstenares die in haar werk toont dat menselijk leed - zoals het leed veroorzaakt door de Sjoa, dat zijn weerslag heeft op vele generaties - kan worden overwonnen.

vrijdag 25 mei

  • Arte, 11.25: In den Hügeln der Negev (2009). De strijd om de eigenheid van het bedoeïenenbestaan in de Negev-woestijn.
  • NPO 2 Extra, 17.20: Bully (2012). Regisseur Lee Hirsch volgt middelbare scholieren in Georgia, Iowa, Texas en Mississippi die worden gepest. Ook zijn we getuige van het schrijnende verhaal van ouders met een kind dat zelfmoord pleegde.

  • RTL 8, 20.30: Elle s'appelait Sarah (2010) ('Haar naam was Sarah'). Verfilming van het gelijknamige boek van Tatiana de Rosnay over de Amerikaanse expat-journaliste Julia die werkt aan een artikel over sportstadion Vel d’Hiv in Parijs, waarheen in 1942 duizenden Joden werden gedeporteerd. Ze ontdekt dat een langbewaard geheim haar schoonfamilie linkt aan het lot van een Joodse familie. Wat is er met hen gebeurd?


(advertenties)


banner joodsamsterdam banner amphora banner jonet banner luna3 banner propra banner israelactie



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven