Crescas nieuwsbrief - vrijdag 11 mei 2018

Leren en lernen, maar dan digitaal!

Waarom mag een Jood sommige producten niet eten, en wat gebeurt er eigenlijk tijdens een dienst in de synagoge? Waarom wordt in het Jodendom een andere kalender gehanteerd, en wat is het verschil tussen de Tora en de Talmoed? Niet iedereen is bekend met al die typisch Joodse gebruiken en gewoontes rond sjabbat, de Joodse feestdagen, de choepa (bruiloft) en de lewaja (begrafenis). En wat is het kasjroet (de Joodse spijswetten) nog meer dan "het bokje mag niet in de melk van de moeder worden gekookt" en het verbod op varkensvlees?

In onze online cursus Starterskit Jodendom vindt u antwoord op deze en vele andere vragen waarvan u misschien niet eens wíst dat u ze had.

We hebben Jochanan Belinfante gevraagd u in zestien korte audiolessen wegwijs te maken over het Joodse volk en de Joodse religie. Immers: als je niets weet, kun je ook niets vragen!
Ga naar onze website voor meer informatie of om u direct in te schrijven

Verfilmd, geschilderd, beschreven: Jodendom en gender


Eén keer per jaar brengen de Jonge Judaici, een groep jonge onderzoekers op het gebied van Joodse studies, de academische bestudering van het Jodendom naar een groter publiek.
Op zondag 27 mei vindt het symposium 'Verfilmd, geschilderd, beschreven: Jodendom en gender' plaats.

Drie sprekers, een kunsthistoricus, een antropoloog en een judaïst, geven lezingen, en voorafgaand aan het programma en in de pauzes zijn replica’s van kostuumprenten uit het Joods Historisch Museum te zien die tonen hoe Joodse mannen en vrouwen zich kleedden in het vroegmoderne West-Europa. Hoe benadrukten of verdoezelden zij hun gender?

Locatie: De Nieuwe Poort, Claude Debussylaan 2 in Amsterdam, op twee minuten loopafstand van NS-station Amsterdam-Zuid.

De toegang is gratis, maar aanmelden via de website wordt op prijs gesteld. Daar vindt u ook meer informatie over de sprekers en hun onderwerpen.

Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week

Het lijkt wel traditie te worden, de jaarlijkse ophef rond 4 en 5 mei, terwijl juist op deze dagen Nederlanders, meer dan op andere nationale momenten, zich met elkaar verbonden zouden moeten voelen. In De stilte en de storm, 4 en 5 mei sinds 1945 laat dr. Ilse Raaijmakers zien dat de data 4 en 5 mei geen intrinsieke betekenis (meer) hebben, en dat elke generatie die opnieuw moet uitvinden of interpreteren. De schrijfster promoveerde in december 2014 aan de Universiteit Maastricht op het onderzoek dat nu in boekvorm is verschenen.
De roman Tutti i nostri ieri van Natalia Gizburg verscheen in 1952, en is sinds kort als Al onze gisterens in het Nederlands opnieuw uitgegeven. In het boek beleeft de lezer het begin van de Tweede Wereldoorlog in Italië door de ogen van de zestienjarige Anna die opgroeit in een welgestelde familie in een Italiaanse provinciestad ten tijd van het fascisme.
Kruisbestuiving, een bundel essays van Louise Fresco die voor het eerst verscheen in 2014, is een fascinerend onderzoek naar de manier waarop de harde, reproduceerbare kennis van de wetenschap en de zachte, kneedbare kennis van de kunst elkaar inspireren. In de visie van Fresco zijn voedsel, landschap en het leven vanuit kunst en wetenschap met elkaar verbonden.

Uitgelicht

In 1940 kreeg de academische wereld te maken met tal van drastische maatregelen toen de Duitsers zich met het hoger onderwijs gingen bemoeien. Studentenverenigingen werden verboden, studenten werden bij razzia’s opgepakt voor tewerkstelling in Duitsland, door de anti-Joodse maatregelen mochten Joden niet meer studeren en werden Joodse hoogleraren uit hun functie gezet. Veel studenten kozen ervoor op allerlei manieren in verzet te gaan, om te beginnen in Leiden en Delft waar studenten openlijk in staking gingen. Toch was de keuze om in verzet te gaan niet vanzelfsprekend, betoogt historicus Jeroen Kemperman in zijn boek Oorlog in de collegebanken. Er waren ook studenten die hun studie bij voorkeur niet wilden onderbreken, en bereid waren daarvoor een loyaliteitsverklaring te ondertekenen. Maar in die turbulente periode ontkwam uiteindelijk niemand aan het maken van een keuze, en welke het ook was: de gevolgen waren altijd ingrijpend.
In het Leids Universitair Weekblad MARE is een mooi verhaal te lezen over het studentenverzet naar aanleiding van Kempermans boek.

In het Engels

"Zeg me wat je eet, en ik zal zeggen wie je bent", dat lijkt From Forbidden Fruit to Milk and Honey: A Commentary on Food in the Torah te onderstrepen. Diana Lipton verzamelde 52 essays en artikelen van gerenommeerde internationale wetenschappers en Joodse leraren over de rol van voedsel en eten in de Tora, en voorzag ze van commentaar. Wat het boek belangwekkend maakt, is de relatie tussen de oude teksten en de relevantie voor de wereld van nu. Diana Lipton schrijft sinds eind 2015 wekelijks een blog voor Times of Israel; op 1 januari 2018 voorzag ze haar boek in 'Eat Up!' in dat medium van een toelichting en commentaar. De opbrengst van From Forbidden Fruit to Milk and Honey komt ten goede aan Leket Israel, de Israëlische tegenhanger van onze Voedselbank.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Er komt, om allerlei redenen, dit jaar geen Nobelprijs voor literatuur. Israëlische schrijvers zullen die hoe dan ook nooit krijgen, betoogt Fania Oz-Salzberger in The Forward. Philip Roth zal, voor de zoveelste keer, deze eer evenmin te beurt vallen, opnieuw volgens een artikel in The Forward. "Is there something rotten in the city of Stockholm?", vraagt de krant in een parafrase van een beroemde regel uit Shakespeare's Hamlet
  • Als de wens van de Amsterdamse boekhandel Scheltema uitkomt, wordt het evenement 'Boeken op het Rokin', dat zondag 13 mei voor het eerst plaatsvindt, een traditie. Op het vernieuwde Rokin vindt u kramen met boeken, zowel antiquarisch als nieuw, aangeboden door een groot aantal Amsterdamse boekhandels en uitgeverijen, en dat dan twee keer per jaar.
  • Hella en Sandra Rottenberg zetten hun auteurstournee met De Sigarenfabriek van Isay Rottenberg voort in Velp met een bezoek aan boekhandel Jansen & De Feyter.
  • Goed nieuws voor fans van Yuval Noah Hariri: eind augustus verschijnt de opvolger van Homo Deus en Homo sapiens: 21 lessen voor de 21e eeuw.

Vers uit de ramsj geplukt

To Hell and Back (2015) van Ian Kershaw is het eerste deel van een geschiedenis van Europa in de twintigste eeuw. In dit boek, waarin hij het tijdvak 1914-1949 behandelt, geeft Kershaw een overzicht van de politieke, economische én culturele ontwikkelingen in heel Europa. Kershaw maakte in 2001 naam met zijn tweedelige Hitlerbiografie, waarin hij de Duitse dictator in zijn politieke context plaatst.
Moonglow (2017) van Michael Chabon bevat de liefdevolle, virtuoos opgeschreven 'memoires' van de grootvader van de schrijver. Chabon exploreert naar hartelust het grensgebied tussen feit en fictie, wat de vraag oplevert of de lezer hier te maken heeft met een roman of niets anders dan een heel pak leugens.
Riphagen van (misdaad)verslaggever van Het Parool Bart Middelburg (1956) is de biografie van Dries ‘Al Capone’ Riphagen (1909-1973), die uit profijtgewin en puur voor het geld tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden aangaf. Het boek reconstrueert het leven van deze opportunistische Amsterdamse beroepscrimineel vanaf zijn beginjaren tot de woelige oorlogsjaren, om te eindigen met zijn vlucht naar Spanje en later het voormalige nazi-paradijs Argentinië. Een van de zonen van Dries Riphagen kwam uitgebreid aan het woord in de documentaire 'Mijn vader was fout', die op 4 mei 2018 door de NPO werd uitgezonden en hier is terug te zien.

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.

Hebben wij een activiteit of evenement gemist dat hier wel had moeten worden genoemd?
Als u ons tijdig (maar ook weer niet té lang van te voren - twee à drie weken is het beste!) laat weten wat er waar te doen is: een mailtje aan lichansky@crescas.nl is voldoende!


  • Amsterdam: Besalú, de vijfkoppige, internationale band die zowel traditioneel Joodse muziek speelt als eigen composities die een originele draai geven aan allerlei Joodse invloeden, speelt zondag 13 mei zijn programma 'Oy! Achla! Yassu! Yallah!'. De inspiratiebronnen van Dave Herman, Robert Duizend, Lior Kuperberg, Mischa Kool en Roberto Haliffi liggen in de muzikale tradities van Joodse gemeenschappen van vroeger en nu, uiteenlopend van Oost-Europese klezmer tot Spaanse, Balkan en moderne Israëlische klanken. De naam van de band herinnert aan een stadje in Spanje waar eeuwenlang een kleine Joodse gemeenschap was.
  • Groningen: Klezmer & Co. brengt zondag 13 mei het programma 'In di waite lender - in verre landen', met eigen arrangementen van klezmermuziek, van oorspronkelijke Joodse melodieën tot muziek uit Oost-Europa, afgewisseld met Jiddische zang.
  • Amsterdam: het Sejny Theatre Klezmer Orchestra, bestaande uit een unieke mix van oudere en jongere muzikanten, speelt dinsdag 15 mei voor de eerste keer in Nederland. Specialiteit van dit grote ensemble is de feestelijke Joodse volksmuziek uit Oost-Europa.
  • Den Haag: Voor de multidisciplinaire dansvoorstelling 'Footnotes', te zien op zaterdag 19 mei, liet de Israëlische choreograaf Keren Levi zich inspireren door de uitzonderlijke partituur van 'Crippled Symmetry' van de Amerikaanse componist Morton Feldman (1926-1987). Voor de drie danseressen die het werk uitvoeren, ontwikkelde Levi zelfs een nieuwe, inventieve danstaal.
  • Groningen: Synagoge Groningen is zondag 20 mei weer een middag lang een Sjoel XL, waar nóg meer te beleven is dan op een normale zondagmiddag. Deze keer staan Nesjomme-dans & twee gefilmde portretten van Gronings-Joodse vrouwen op het programma.
  • Rotterdam: Violist Yotam Gaton vertelt zondag 20 mei 'A Tale of Two Lights', het verhaal van geestelijk leider en verlichte rabbijn Shneor Zalman uit Liadi en het begin van de chassidische beweging in het koude grensgebied tussen Rusland en Polen in de 18de en 19de eeuw, een van de donkerste perioden in de Joodse geschiedenis. Hij wordt ondersteund door Ilil Danin aan de fortepiano, Suhei Takezawa op cello en Viktoria Nikolova als zangeres.
  • Utrecht: Ensemble Tiltan (Hebreeuws voor klavertjevier), met gitarist/arrangeur David Golek als drijvende kracht, speelt donderdag 24 mei in het programma 'A Road Less Travelled' hun inmiddels befaamde mix van folk met hedendaagse composities, jazz en improvisatie op muziek uit het Midden-Oosten, Oost-Europa, Noord-Afrika en op Joodse muziek. Zaterdag 26 mei is Tiltan te horen in Amersfoort tijdens de Jazz Heritage Walks.
  • Delft: Laat je zondag 27 mei door de Balcony Players meenemen op een reis rond de wereld met energieke klezmer en gypsy muziek.

Red de Grote Synagoge van Deventer!

U las er wellicht al over in de Volkskrant, Trouw of het NIW: de monumentale Grote Synagoge van Deventer aan de Golstraat 23 is een paar maanden geleden verkocht aan een horecaondernemer die er een foodhall van wil maken. Dat zou betekenen dat de kleine Joodse gemeente er geen diensten meer kan houden, geen Joodse en geschiedenislessen meer kan geven en er daardoor op termijn geen toekomst zal zijn voor het Joodse leven in Deventer. Beth Shoshanna vervult bovendien een belangrijke sociaal-maatschappelijke functie in de stad, en ook die zou verloren gaan.
Deveter stripDe Grote Synagoge werd in 1892 in Spaans-Moorse stijl gebouwd door de Deventer stadsarchitect J.A. Mulock Houwer, compleet met een op een staak geplaatste Davidster en maansikkels op de op minaretten lijkende torentjes. Op 25 juli 1941 werd het interieur van de synagoge door een bende Deventer NSB'ers kort en klein geslagen.
Na de oorlog werd de Grote Synagoge van 1951 tot 2010 gebruikt door de plaatselijke Christelijke Gereformeerde Kerk. Daarna werd het gebouw door de nieuwe Joodse Masorti-gemeente Beth Shoshanna gehuurd van de CGK om er diensten te kunnen houden, en in 2014 plechtig ingewijd met de plaatsing van een Torarol in de Aron Hakodesj (Heilige Arke).
Maar nu is dit Rijksmonument sinds begin 2018 eigendom van een koppel vastgoedmakelaars dat zaken doen met de Deventer horeca-ondernemer Ayhan Sahin. Zodra diens plannen om de synagoge om te bouwen tot hippe foodhall bekend werden, stak binnen Joods Nederland (en ver daarbuiten!) een storm van protest op.

Toch lijkt de enige manier om te voorkomen dat de sjoel het domein wordt van eet- en drinkgelegenheden, een crowdfundingsactie die voldoende geld moet opleveren om het gebouw aan te kopen.
Lees hier hoe ook ú kunt meehelpen de onzalige plannen te verijdelen en de Grote Synagoge te redden.
En heus: álle beetjes helpen!

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Dat een flinke storm die bomen ontwortelt heel soms ook ergens goed voor kan zijn, daarover schrijft Times of Israel.
  • Gerechten die de zeventigjarige geschiedenis van Israël op tafel brengen vindt u in Moment Magazine.
  • De Californische internetkrant JWeekly schrijft over de herdenking van de opstand van het Getto van Warschau. Geen gele Davidsster te zien, maar wel heel veel gele papieren narcissen.
  • Philologos duikt in zijn nieuwste bijdrage aan Mosaic Magazine in de wondere wereld van modern-Hebreeuwse straattaal.
  • Op de website van de Nederlandse kring voor Joodse Genealogie verschijnt de komende tijd in vier delen het levensverhaal van Walter Bartfeld, u wellicht beter bekend als Ze'ev Bar, door hemzelf verteld.
  • Op Twitter werden in 2017 maar liefst 4,2 miljoen antisemitische berichten geplaatst, meldt JTA. Je kunt heel wat haat kwijt in 140 tekens …
  • Een leuke uitdaging is te vinden op Facebook - 70 Years In Motion: maak een korte video van maximaal tweeënhalve minuut van/met/over uzelf in Israël.
  • Als u dinsdagavond de eerste halve finale van het Eurovisie Songfestival 2018 hebt gemist, dan weet u nog niet dat Netta Barzilay met de Israëlische bijdrage 'Toy' door is naar de finale, zaterdag 12 mei. Op YouTube kunt u de videoclip bekijken.

1900: de Amsterdamse diamantbewerkers krijgen een eigen huis

In de Canon van 700 jaar Joods Nederland hebben de Amsterdamse diamantbewerkers een eigen lemma bij het jaartal 1894. Daar wordt verteld over de oprichting van de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond (ANDB).
Voor velen zal de ANDB in een ver verleden liggen en misschien weinig meer zeggen, maar het gebouw aan de Henri Polaklaan 9 houdt de geschiedenis van deze succesvolle vakbond springlevend.

Op 1 augustus 1900 betrok de ANDB het door architect en socialistische geestverwant H.P. Berlage speciaal voor de vakbond ontworpen gebouw aan wat toen de Plantage Franselaan heette.
"Het gebouw van de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond heeft een sobere, door de middeleeuwse Italiaanse raadhuizen geïnspireerde, door kantelen bekroonde gevel en zijdelings staande toren. Inwendig monumentaal ongepleisterd bakstenen trappenhuis", vermeldt de website Rijksmonumenten.nl. In Amsterdam stond het monumentale gebouw vanwege het robuuste uiterlijk al snel bekend als 'de Burcht', tegenwoordig soms ook met de toevoeging 'van Berlage'.

Bondsvoorzitter Henri Polak vond dat het onderkomen van de ANDB "solide" moest zijn, maar ook fraai. "De meerprijs levert een 'moreele rente' omdat de bond daarmee de goede smaak van leden ontwikkelt", staat te lezen op deburcht.nl.
Functioneel was het gebouw vanaf het begin, de schoonheid liet echter op zich wachten. De in 1904 door beeldend kunstenaar Richard Roland Holst begonnen muurschilderingen die het Verleden, Heden en Toekomst van de socialistische beweging uitbeeldden, waren pas in 1907 voltooid.

BurchtvanBerlage stripje

Tal van restauraties en wijzigingen onttrokken het interieur steeds verder aan het oog, tot het gebouw in 1999 ingrijpend werd aangepakt. In 2008 werd er opnieuw grondig gerestaureerd en werd het gebouw in vrijwel oorspronkelijke staat teruggebracht. Sinds 2011 is er het wetenschappelijke bureau voor de vakbeweging gevestigd, waardoor het slechts enkele malen per jaar is te bezoeken - zondag 13 mei 2018 is de eerstvolgende gelegenheid!

Pikant detail: Berlage was tijdens zijn werk aan de "burgt van den arbeid" ook bezig met het beursgebouw aan het Damrak, het bolwerk van het kapitaal.

Nieuws over het archief van de ANDB (en een vraag...)

In 2019 is het 125 jaar geleden dat de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond (ANDB) werd opgericht. De ANDB was dé vakbond die wist hoe je een hechte gemeenschap bouwt en welke resultaten gedeelde idealen en gezamenlijke inspanningen kunnen opleveren. Werknemers vandaag de dag plukken nog de vruchten van de vakbondssuccessen van deze bond, die aan de wieg stond van de federatie van vakverenigingen NVV, nu FNV.

In het archief van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) bevindt zich het volledige archief van de ANDB, inclusief de ledenadministratie: 20.000 lidmaatschapskaarten en 7.000 leerlingenkaarten met biografische gegevens en arbeidsgeschiedenis, vanaf de oprichting van de vakbond in 1894 tot de fusie met de Algemene Nederlandse Metaalbewerkersbond in 1958. De kaarten geven een indrukwekkend en leerzaam beeld van een belangrijke episode uit de geschiedenis van Joods Amsterdam. De aanhang van de Diamantbewerkersbond bestond voor het overgrote deel uit Joodse socialisten.

ANDB stripje

Om de Amsterdamse diamantbewerkers van weleer een gezicht te geven wil het IISG die kaarten ontsluiten, zodat ze online beschikbaar komen voor onderzoekers en geïnteresseerden.
Karin Hofmeester en Susan Leclercq, beiden werkzaam bij het IISG, vragen voor deze omvangrijke klus uw hulp. Op de crowdsourcing website 'Vele Handen', een initiatief van Stadsarchief Amsterdam waar de erfgoedsector de hulp van het publiek kan inroepen om archieven en collecties toegankelijk te maken, zijn zij het project 'Diamantbewerkers Amsterdam' gestart. Lees op de projectpagina waar het om gaat en wat er precies moet worden gedaan.

Karin en Susan helpen u op weg, zodat u snel aan de slag kunt:
"Meld u eerst aan (in de rechterbovenhoek), bevestig uw account met behulp van de link die u via email ontvangt en ga naar de projectpagina van Diamantbewerkers Amsterdam. Invoerinstructies vindt u rechts op de pagina, onder de projectleiders. 
Voor vragen en opmerkingen kunt u terecht op het forum of u kunt contact met ons opnemen via andb@iisg.nl."

Jew in the City

Jew in the City is een website met een missie: de vastgeroeste ideeën over gelovige Joden loswrikken en laten zien waar het in het orthodoxe Jodendom om gaat. En dat inzichtelijk en met humor, onder het motto "Maak het verschil en blijf daarbij wie je bent."

De goed gemaakte, modern ogende website met op de startpagina vooral beeld dat met een snelle mouse-over reageert, nodigt uit tot verder lezen.

JinC werd in 2007 in gang gezet door Allison Josephs. Ze vertelt erover in About. In de video How Jew in the City Accidentally Got Into the Ex-Hasidic Space With Project Makom gaat ze nog wat verder, en licht ze toe waarom Project Makom een logisch gevolg is van JitC: mensen die uit de ultra-orthodoxe gemeenschap zijn gestapt, vinden daar een vrijere, moderne omgeving om Joods te zijn, zonder de verstikkende restricties die ze van kennis van en deelname aan het hedendaagse leven moesten weerhouden.
Op de startpagina van JitC is de link naar Project Makom te vinden.

Wie de tijd wil nemen, zal een verfrissend nieuw inzicht krijgen in het orthodoxe Jodendom. Actuele informatie is te vinden op de belangrijkste sociale media: Facebook, Twitter, Pinterest en Instagram, videos zijn te vinden op YouTube.
JitC verzendt daarnaast ook een nieuwsbrief.

Jewish Folks Telling Jokes

Harvey Atkin (1942-2017), de geliefde Canadese acteur, bekend van televisieseries als 'Meatballs', 'Cagney & Lacey' en 'Critical Care', was nauw betrokken bij de voorstellingen 'Jewish Folks Telling Jokes', waarvan de opbrengst ten goede komt aan Jewish Family & Child.

Iedereen die een bijdrage wilde leveren aan de voorstelling moest auditie doen, en die zijn allemaal gefilmd.
De video is goed voor een grijns van oor tot oor, bijna een uur lang!

11 - 18 mei

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Waarom laten we niet middels een voetbalwedstrijd bepalen wie op het Israëlische grondgebied mag blijven? De Israëlische regisseur Eyal Halfon werkte die vraag uit in de tragikomedie 'Milchemet 90 hadakot', maandagnacht bij de ZDF.


vrijdag 11 mei

  • Arte, 16.40: ARTE Reportage. Israel 70 jahre. 'Zusammen leben' gaat over Jaffa waar Israëli's en Palestijnen vreedzaam samenleven. Aansluitend: 'Koscher kiffen' over rabbinaal geoorloofd cannabisgebruik.
  • NPO 2, 16.55: Na de bevrijding. Zevendelige serie die de periode van 1945 tot 1950 behandelt en aan de hand van persoonlijk verhalen van ooggetuigen een beeld geeft van de eerste moeilijke jaren na de Tweede Wereldoorlog. Afl. 5: De Koude Oorlog.
  • SBS 9, 22.35: Inglourious Basterds (2009). Met een Oscar bekroonde oorlogsfilm van Quentin Tarantino waarin een groepje Amerikaans-Joodse soldaten in bezet Frankrijk zoveel mogelijk nazi's probeert te vermoorden.
  • BRT 1, 0.00: Everything Is Illuminated (2005). Komisch drama naar het gelijknamige boek van Jonathan Safran Foer, waarin de hoofdpersoon met een oude foto op zoek gaat naar de Oekraïense vrouw die zijn grootvader uit handen van de nazi's zou hebben gered.
  • NPO 2 Extra, 0.40: [[Amy]1][44] (2015). Documentaire over zesvoudig Grammy-winnares Amy Winehouse. Aan de hand van niet eerder vertoonde archiefbeelden wordt een beeld gegeven van de wereld waarin Winehouse zich moest zien te redden. Aansluitend de opname van een concert in Londen in 2007.

zaterdag 12 mei

  • NPO 2, 15.30: Fryslân DOK. Afl.: Joadske brulloft (4/4). Barend en Mimi Boers vluchten in 1942 dwars door Europa naar de vrijheid. Eenmaal in Spanje wordt het pas echt penibel. Barend belandt in het grootste concentratiekamp van Franco. Herh.: 13/5, 12.35.
  • NPO 2, 19.00: Nederland zingt. Israël special.
  • NPO 2, 22.40: De Dassler broers: Adidas versus Puma. Duitse miniserie over de rivaliserende broers Adi en Rudi Dassler die in de jaren 20 van de vorige eeuw samen het schoenenmerk Adidas oprichtten. The Forward publiceerde in november 2017 een artikel over deze 'Secret Nazi History of Gym Shoes'.
  • NPO 2 Extra, 23.00: Louis Theroux. Afl.: The Ultra-zionists. Wat beweegt de ultranationalistische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem? Herh.: 14/5, 2.10.

zondag 13 mei

  • NPO 2, 15.05: Metterdaad. Afl.: Israël. De zorgverleners van Aleh zorgen voor meervoudig gehandicapte kinderen in Israël.

  • NPO 2, 15.30: The New York Cantors in de Snoge. Herhaling van het concert ‘The New York Cantors in de Snoge’. Drie wereldberoemde jonge voorzangers uit New York – Yaakov Lemmer, Azi Schwartz en Netanel Hershtik zongen in de Portugese Synagoge in Amsterdam onder leiding van dirigent Jules van Hessen en zijn 34 leden tellende orkest.


maandag 14 mei

  • NPO 2 Extra, 15.15: Amy (2015). Documentaire over zesvoudig Grammy-winnares Amy Winehouse. Aan de hand van niet eerder vertoonde archiefbeelden wordt een beeld gegeven van de wereld waarin Winehouse zich moest zien te redden. Aansluitend de opname van een concert in Londen in 2007. Herh. om 20.30 uur en 16/5 om 12.10 uur.
  • Arte, 19.40: Re: Wem gehört Jerusalem? Kampf um einen Sehnsuchtsort. De beslissing van de Amerikaanse president Trump om Jeruzalem als hoofdstad van Israël te erkennen heeft veel stof doen opwaaien. Herh.: 15/5, 12.15 uur.
  • ZDF, 0.10: Der 90-Minuten-Krieg (2016) ('Milchemet 90 hadakot'). Tragikomedie van de Israëlische regisseur Eyal Halfon over het idee van een Palestijnse president en een Israëlische premier dat een voetbalwedstrijd moet bepalen wie op Israëlisch grondgebied mag blijven.
  • Arte, 1.00: Heart of a Dog. Documentaire uit 2015 waarin musicus/performer Laurie Anderson de impact van het overlijden van haar terriër Lolabelle beschrijft.

dinsdag 15 mei

  • NPO 2 Extra, 10.55: Salinger. D.H. Salinger, schrijver van The Catcher in the Rye, is onderwerp van een documentaire van speelfilmlengte uit 2013. De schrijver is al ruim vijftig jaar het onderwerp van een schier eindeloze stroom artikelen in kranten en tijdschriften en van verschillende biografieën.
  • NPO 2, 17.15: Na de bevrijding. Zevendelige serie die de periode van 1945 tot 1950 behandelt en aan de hand van persoonlijk verhalen van ooggetuigen een beeld geeft van de eerste moeilijke jaren na de Tweede Wereldoorlog. Afl. 7: Wederopbouw. Verschillende personen, onder wie twee Joodse winkeldochters, vertellen over hun moeizame bestaan na afloop van de oorlog.
  • Arte, 20.15: Iran - Vom Gottesstaat zur Großmacht (2017). Onder het motto "je kunt maar beter weten wie je vijand is", een Franse documentaire over de snelle transformatie van Iran als 'as van het kwaad' tot partner in de strijd tegen IS, en nu dus opnieuw in het nieuws sinds Donald Trump het door Obama gesloten verdrag opzegde.

woensdag 16 mei

  • NPO 2 Extra, 22.55: Lahav Shani en Tsjaikovski’s Vijfde symfonie in e, op. 64. Opname van een concert op zondag 4 december 2016 van de jonge Israëlische dirigent en het Radio Filharmonisch Orkest. Twijfel en daadkracht bepalen de Vijfde symfonie van Tsjaikovski, waarin hij het idee van het lot verkent, dat onontkoombaar is - of toch niet?

donderdag 17 mei

  • NPO 2, 23.55: Ambulance. De jonge Palestijnse filmmaker Mohamed Jabaly sluit zich aan bij het paramedisch team van een ambulance. Het resultaat is een zeer persoonlijk verslag van de Gaza-oorlog in juli 2014.

vrijdag 18 mei

  • Arte, 5.00: Last Work (2017). Documentaire over de Batsheva Dance Company die aansluit bij de vorige documentaire: Ohad Naharin presenteert zijn nieuwste choreografie in het Théâtre National de Chaillot in Parijs.
  • Arte, 6.15: ARTE Reportage. Israel 70 jahre. 'Zusammen leben' gaat over Jaffa waar Israëliërs en Palestijnen vreedzaam samenleven. Aansluitend: 'Koscher kiffen' over rabbinaal geoorloofd cannabisgebruik.
  • Arte, 17.40: In den Hügeln der Negev (2009). De strijd om de eigenheid van het bedoeïenenbestaan in de Negev-woestijn.
  • NPO2 Extra, 20.30: A Match Made in Heaven (2014). Documentaire over daten en matchmaking in de wereld van ultra-orthodoxe Joden.
  • NPO 2 Extra, 21.25: The Time That Remains (2009). Semi-biografische film die vier historische episodes over de familie van regisseur Elia Suleiman ('Chronicle of a Disappearance', 'Divine Intervention') in beeld brengt. Deze familie van Israëlische Arabieren leefde in Nazareth, een stad met hoofdzakelijk Arabische inwoners die door het Israëlische leger wordt gecontroleerd.