vrijdag 30 maart 2018

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 30 maart 2018 jaargang 14, nummer 13
Onze columnisten deze week
 

Tweede wandeling Artis in oorlogstijd in de planning!

Tweede wandeling Artis in oorlogstijd in de planning!

De wandeling Oorlog in Artis op zondag 15 april, is, zoals we u al lieten weten, helemaal volgeboekt.
We hebben nu een wachtlijst opengesteld, én drie data uitgekozen waarop de wandeling zou kunnen worden herhaald.

In de Datumprikker vindt u zondag 27 mei, zondag 3 juni en zondag 17 juni.
Bij voldoende belangstelling op een van deze data gaat de rondleiding door, en dat laten we dan snel weten!

Komt u met ons meekoken?

Komt u met ons meekoken?

Samen koken, samen eten, het is gezellig en leerzaam. Dat weten de mensen die al eerder kookworkshops bij Crescas hebben gevolgd.
We hebben dit seizoen nog één mogelijkheid voor wie het ook eens zelf wil proberen: de workshop J'Ottolenghi - twee zondagmiddagen waarop u aan de slag gaat met groentes zoals u wellicht nog nooit hebt gedaan!
Misschien hebt u ook wel enorm zin in iets anders dat matses: dan is dít uw kans! Immers: vele handen maken niet alleen licht werk, maar ook heel erg lekker eten!

Op zondag 15 en 22 april 2018 hebben we nog een paar plaatsen vrij aan de fornuizen!

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week
Een nieuw boek van David Grossman is altijd iets om naar uit te kijken. Nacht in Jeruzalem speelt zich af in een ziekenhuis in Jeruzalem tijdens de oorlog met Libanon. We treffen er Avram en Ora, de twee pubers die we kennen uit Een vrouw op de vlucht voor een bericht. Terwijl buiten de sirenes loeien en artillerievuur knettert, komen tussen de koortsdromen en de grimmige realiteit liefde en vriendschap tot bloei.
De novelle Sterven, het prozadebuut van de Oostenrijkse schrijver Arthur Schnitzler (1862-1931), is het spannend geschreven verslag van een rouwproces 'bij leven'. Felix heeft te horen gekregen dat hij nog maar een jaar te leven heeft, zijn geliefde Marie besluit dat ze zonder hem niet verder wil leven.
Alle Hebreeuwse teksten die te vinden zijn op tal van plekken en voorwerpen in de synagoge van Leiden aan het Levendaal, zijn de afgelopen vijf jaar bestudeerd, vertaald en gedocumenteerd. De resultaten zijn nu in boekvorm uitgegeven. Hebreeuwse teksten in de Leidse synagoge is uitsluitend via het Joods Studiecentrum Leiden te koop. Onder de boeklink vindt u alle informatie.

Uitgelicht
Tijdens een zeer goed bezochte bijeenkomst is dinsdag 20 maart TLV ten doop gehouden.
Jigal Krant verzamelde voor zijn prachtig uitgegeven boek een groot aantal "recepten en verhalen uit Tel Aviv". TLV (ook de luchthavencode voor Tel Aviv) bevat honderden (!) zeer hedendaagse, oer-Israëlische recepten, allemaal voorzien van foto en voorafgegaan door een inleiding waarin fans van Jigal zijn zo eigen, licht badinerende toon zullen herkennen. Uw redacteur proefde tijdens de boekpresentatie de pita bruschetta met tomaat en za'atar (in het boek te vinden onder het hoofdstuk 'Met je jatten').
Wij citeren: "Ik maak mijn bruschette van gehalveerde pita's. Dat biedt louter voordelen: anders dan bijvoorbeeld ciabatta hebben pita's geen gaten dus je hoeft niet bang te zijn dat je beleg erdoorheen zakt. Ook heel fijn: pita's blijven lang knapperig, zelfs met vochtig beleg." Daags na de presentatie werd er bij mij thuis al uit het boek gekookt, en steken er heel wat bladwijzers uit voor volgende keren. En wie denkt dat TLV te vergelijken zou zijn met de Middenoosterse kookboeken van Yotam Ottolenghi: dit is écht anders. De combinatie met de foto's van Tel Aviv, zowel op straat als in de vele keuken waar Jigal was, is wat ons betreft, onweerstaanbaar.

In het Engels
De nieuwe editie van JewishFiction .net, het digitale periodiek voor lezers en liefhebbers van Joodse literatuur, beleeft zijn twintigste uitgave, en dat wordt gevierd met twintig0 korte verhalen. In het Engels geschreven of uit het Hebreeuws en Jiddisj naar het Engels vertaald. En omdat het bíjna Pesach is, ook twee verhalen die daarmee te maken hebben: The Seder van Brian Schwartz en Making Matzah van Sharon Roseman.
In november besteedden we al eens aandacht aan deze literaire website in onze rubriek Website van de Week.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Mazzel tov, waarin de Belgische journaliste Margot Vanderstraeten vertelt over haar ervaringen als werkstudente bij een orthodox-Joodse familie in Antwerpen, is genomineerd voor de E. du Perronprijs. De vertaalrechten zijn inmiddels verkocht aan uitgevers in Polen, Duitsland en Groot-Brittannië.
  • Woensdag 11 april wordt in de Burgerzaal van het Oude Stadhuis op de Markt in Middelburg het boek Reading Etty Hillesum in Context. Writings, Life, and Influences of a Visionary Author gepresenteerd. Vooraf aanmelden op INFO@EHOC.NL wordt op prijs gesteld.
  • Over De sigarenfabriek van Isay Rottenberg vertelt Hella Rottenberg (zonder haar zusje Sandra) op vrijdag 13 april in cultureel café De Amer in het Drentse Amen, en mét Sandra op donderdag 19 april in Huis de Pinto in Amsterdam. Aanmelden op info@pantheonboekhandel.nl.
  • Woordnacht 2018, dat is 'Literatuur. Rotterdam. 70 auteurs, 13 locaties, 2 dagen', te weten op vrijdag 13 en zaterdag 14 april.
  • Op donderdag 12 april is Dina-Perla de Winter te gast bij Boekhandel Blankevoort om te spreken over haar boek Exodus uit de vuurtoren. Aanvang 20.00 uur, graag vooraf aanmelden op boekhandelblankevoort.nl.

Vers uit de ramsj geplukt

  • Samuel Sarphati. Van Portugese armenarts tot Amsterdamse ondernemer (2013) van historica Lydia Hagoort is een omvangrijke biografie die een gedetailleerd en levendig beeld geeft van Sarphati's activiteiten. De schrijfster plaatst zijn vele initiatieven en zijn persoonlijke leven nadrukkelijk in het Amsterdam in de ‘tussentijd’: vanaf het vertrek van Napoleon in 1813 tot aan de tweede Gouden Eeuw rond 1870. Dit fraai uitgegeven boek ligt nu voor minder dan de helft van de prijs in de uitverkoop.
  • Jackie Wullschlager, die sinds 1996 als kunstrecensent en -redacteur aan de Financial Times verbonden is, schreef in 2008 Chagall: A Biography. Ze concentreert zich vooral op de relatie van de grote schilder met zijn geboorteland en hoe hij Russische invloeden introduceerde in de Westerse beeldende kunst. Het boek bevat veel materiaal dat destijds nog niet eerder openbaar was gemaakt, waaronder tal van brieven uit het familiearchief. In The New York Times verscheen een recensie.
  • "Een intrigerende puzzel-roman", zo werd bij verschijnen Het grote huis van Nicole Krauss omschreven. Een Amerikaanse schrijfster werkt al 25 jaar aan het bureau dat ze heeft overgenomen van een jonge Chileense dichter. Op een dag wordt het opgeëist door een jonge vrouw die beweert zijn dochter te zijn. Rond dezelfde tijd doet een Engelsman een verbijsterende ontdekking over de vrouw met wie hij al tientallen jaren is getrouwd. In Jeruzalem werkt een antiekhandelaar intussen aan de reconstructie van zijn vaders studeerkamer in Boedapest, die tijdens de Tweede Wereldoorlog na een razzia is leeggeroofd. Wat deze mensen met elkaar verbindt, is als een groot bureau met vele laden, dat een heel verleden met zich meedraagt.

Kunst en cultuur in het JCK

Kunst en cultuur in het JCK

Er is natuurlijk altijd van alles te zien en te doen op de verschillende locaties van het Joods Cultureel Kwartier, maar nu staat er wel een heel bijzondere tentoonstelling op stapel. Van 18 april tot en met 30 september 2018 presenteert het Joods Historisch Museum de tentoonstelling 'Joden en het Huis van Oranje. 400 bewogen jaren', over de relatie tussen de Joodse gemeenschap in Nederland en het Huis van Oranje. De Oranjes waren in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden nog geen monarchen, maar stonden als "dienaars van de Staten" bij immigrerende Portugese en Hoogduitse Joden bekend als bewindvoerders die borg stonden voor vrijheid, tolerantie en bescherming. In de 20ste eeuw veranderde de Oranjeliefde en de loyaliteit ingrijpend. In tal van objecten en allerlei vormen van beeld en geluid wordt dit stuk Nederlands-Joodse geschiedenis verteld.
Koning Willem-Alexander opent de tentoonstelling op 17 april. Lees veel meer over de tentoonstelling in het persbericht.

Ondertussen zijn in het Nationaal Holocaust Museum i.o. twee bijzondere presentaties te zien.
Zo zijn er Elf gedichten uit Bergen-Belsen te zien, geschreven door de Joodse arts Felix Oestreicher (1894-1945), de broer van fotografe Maria Austria. Hij noteerde de gedichten in het kampdagboek dat hij bijhield van november 1943 tot mei 1945, toen hij in doorgangskamp Westerbork en concentratiekamp Bergen-Belsen zat opgesloten. Ze gaan in de tentoonstelling vergezeld van door Maria Austria gemaakte familiefoto's.

De tentoonstelling 'Kunst om niet te vergeten. Naoorlogs werk uit eigen collectie' is vanaf 26 maart te zien. In het werk van tal van Joodse en niet-Joodse kunstenaars speelt de Jodenvervolging een rol. In totaal 27 objecten laten de impact daarvan zien op de kunstenaars zelf, op hun nazaten én op de mensen die er ooggetuige van waren.
Lees meer op jck.nl.

Culturele agenda

Culturele agenda

Onze keus uit wat er de komende tijd te zien, te horen en te doen is.

  • Amsterdam: De groepsexpositie 'Power & Ancestors' waarin 14 beeldend kunstenaars onderzoeken of de hedendaagse maatschappij iets kan leren van het verleden, in nog te zien tot en met zaterdag 7 april. Wat betekent de nasleep van de Holocaust voor mensen die schipbreuk leden op Cyprus (Ron Amir), Rotem Bides ontvreemdde objecten uit Auschwitz om de geschiedenis van haar grootouders te tonen, en ook Tamar Rozenblat Goiati gebruikt WOII als startpunt voor haar werk.
  • Dordrecht: De dansvoorstelling 'We are in trouble' van het Israëlische choreografenduo IVGI&GREBEN ging begin februari in première, en is nog tot eind april op tournee door Nederland. Donderdag 5 april is deze expressieve verbeelding van onderweg zijn, afscheid nemen, vervreemd raken van anderen, maar ook hoe het voelt om te ontdekken en te leren, nieuwe relaties aan te gaan, te hopen en te verlangen te zien in Schouwburg Kunstmin.
  • Amsterdam: In het JHM kunt u zondag 8 april een themamiddag over 'Het Achterhuis' bijwonen. De film uit 1958 zal worden vertoond, en daarna worden de zwartwit-foto's die Maria Autria in 1954 in het Achterhuis maakte bekeken en besproken.
  • Den Haag: Laurie Anderson is op zondag 8 april te zien met 'All the Things I Lost in the Flood'. Anderson is als baanbrekend kunstenaar op het gebied van electronische muziek en 'performance' kunst de eregast op het Rewire Festival.
  • Amsterdam: De Israëlische schrijfster Emuna Elon geeft op donderdag 12 april een rondleidingdoor Amsterdam in de voetsporen van haar roman 'Bajit al majim rabiem' (onlangs als 'Sonja's zoon' in Nederland verschenen), die zich grotendeels afspeelt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de rondleiding vertelt ze over de totstandkoming van het boek. De rondleiding duurt drie uur en kost € 20. Voertaal is Hebreeuws. Er zijn plannen in de maak voor een Engelse versie van deze rondleiding. Wie daar belangstelling voor heeft: laat het weten per mail naar lilachamsterdam@hotmail.com.
  • Winterswijk: de 4e Voorink-lezing, genoemd naar Mr. F.W. Voorink, oud-voorzitter van de Joodse gemeente in Winterswijk, wordt zondag 15 april verzorgd door Job Cohen. Centraal staat in zijn verhaal 'verbinden als basis voor gezond samen leven'.
  • Amsterdam: bij de Boekmanstichting presenteert donderdag 19 april de Amsterdamse fotografe Bettiena Drukker haar nieuwe expositie 'Het Jongetje Eli'. Onderwerp is Bettiena's grootvader Eli de Vries, in 1890 geboren in de Amsterdamse Jodenbuurt, in een straatarm gezin met acht kinderen. 'Ik richt een klein monumentje voor hem op. Voor hem, en voor alle straatarme Amsterdamse jongetjes die het, ondanks alles, mogelijk gemaakt hebben dat kleine Amsterdamse meisjes zestig jaar later in vrede en welvaart op konden groeien.'
  • Amsterdam: In de prachtige Oude Kerk in het hart van oud Amsterdam is tot eind april een nieuwe compositie te zien van de Franse beeldend kunstenaar Christian Boltanski (1944). Het werk bestaat uit verschillende monumentale installaties die alle collectieve herinneringen, vergankelijkheid en het verstrijken van tijd als thema hebben.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Het overlijden van de Amsterdamse verzetsheld Johan van Hulst (1911-2018) krijgt in de media veel aandacht. Joodsamsterdam vertelt zijn levensverhaal, en op nos.nl is een interview met hem te zien.
  • In het NPO Radio 1 programma Met het oog op morgen werd zondag 25 maart uitgebreid stilgestaan bij de aanslag op het Amsterdamse Bevolkingsregister, 27 maart 1943. Voormalig D66 politicus Gerrit Jan Wolffensperger vertelde in de uitzending over zijn vader Gerrit Jan van der Veen, de voorman van de verzetsgroep die de aanslag pleegde.
  • In Mosaic Magazine laat Philologos zijn licht schijnen over de oer-Hollandse uitdrukking 'gepokt en gemazeld'.
  • Jewish Women's Archive zet wekelijks Joods vrouwennieuws van de lopende week bij elkaar! Buitengewoon leuk en informatief!
    U kunt zich er zelfs op abonneren.
  • In Israël gaat het National Digital Health Plan van start, waarin de medische gegevens van ruim negen miljoen mensen zijn opgenomen, meldt Startup Israel.
  • De consumptie van matses door niet-Joden neemt jaarlijks flink toe, maar waarom? In The Forward een mogelijke verklaring.
  • Volgens een artikel in Moment Magazine woedt er in Hollywood een "epic battle" over het Heilige Land. Met die kennis in het achterhoofd kijk je toch anders naar films die in bijvoorbeeld Jeruzalem spelen …
  • In The New York Times bespreekt Simon Schama het deze week verschenen boek (((Semitism))): Being Jewish in America in the Age of Trump (2018).

Website van de week
Explosiegevaar!

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Deze week is het 75 jaar geleden dat de roemruchte aanslag op het Amsterdamse Bevolkingsregister werd gepleegd. Het Verzetsmuseum, schuin tegenover de locatie waar die gebeurtenis plaatsvond, besteedt met een tentoonstelling én een bijzondere pagina op zijn website aandacht aan de achtergronden en gevolgen van de aanslag.

In het museum gaan de bezoekers zelf terug naar die dag in maart, 75 jaar geleden. De zes kunstenaars die de aanslag beraamden, komen tot leven in een levensgrote strip die zich van kamer tot kamer ontvouwt, tot het hele verhaal verteld is.
De aanslag ging destijds gepaard met veel geweld, en uiteindelijk werden twaalf personen gefusilleerd. Wie over de tentoonstelling rondloopt, wordt uitgenodigd mee te denken over de vraag of de aanslag uiteindelijk al die levens waard is geweest.

In the Picture
What If Moses Had Facebook: Dajenoe!

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Stel dat Mozes Facebook had gehad … Een groepje Israëlische creatievelingen van Shooteast Productions dook in die vraag en produceerde in 2011 een video voor YouTube, waarin ze via de sociale en andere media het verhaal van de uittocht uit Egypte (en wat daaraan vooraf ging) in beeld brachten, begeleid door een jazzy versie van 'Dajenoe'. De Haggada, teruggebracht tot iets meer dan twee minuten!

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
30 maart - 6 april

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
NPO Cultura is van naam veranderd: de zender heet nu NPO 2 Extra.
Komende week een niet onaangename mix van documentaires ('Etgar Keret', vrijdag 6/4) en muziek, met onder meer Jascha Heifetz (4/4) en Noa Wildschut (5/5). Ook aardig: een programma over Bijbelse archeologie bij Arte (31/3 en 2/4) en niet te vergeten de opname uit 1970 van een concert met liedjes van Louis Davids (2/4).


vrijdag 30 maart

n.v.t.


zaterdag 31 maart

  • NPO 2 Extra, 14.35: Dharma Punx (2008). Documentaire over Noah Levine, die zichzelf met behulp van meditatie van zijn drugsverslaving wist te genezen.
  • Stingray Brava, 20.30: Daniel Barenboim met het West-Eastern Divan Orkest speelden in 2008 in de Italiaanse stad Ravello. Op het programma: muziek van Richard Wagner.
  • Arte tv, 21.05: Biblische Detektivgeschichten (2008). De Duits nagesynchroniseerde documentaire 'The Bible's Buried Secrets' over Bijbelse archeologie die licht moet werpen op de geloofswereld van de eerste Israëlieten.

zondag 1 april

  • NPO 1, 10.30: VPRO Vrije Geluiden. Met onder meer de veelzijdige Israëlische celliste Maya Fridman, die vertelt over haar nieuwe cd 'The Fiery Angel'.
  • Viceland, 17.30: Cyberwar. Serie over computerveiligheid, hackers en andere digitale bedreigingen. Afl.: Israel - Cyber Nation. Israël is een machtige speler in het veld, maar waarop richt het land zijn aandacht in het bijzonder?
  • Net 5, 20.00: Noah (2014). Amerikaanse Bijbelfilm uit 2014 met Russell Crowe in de rol van Noah, de man die een onmogelijke opdracht krijgt wanneer de wereld dreigt te worden vernietigd door een allesverwoestende overstroming.
  • BBC 2, 22.00: Conspiracy Files: Murder in Washington (2017). Documentaire over de moord op de jonge democraat Seth Rich in Washington in juli 2016. De moord vond plaats tijdens een van de heftigste presidentiële campagnes in de Amerikaanse geschiedenis. Binnen enkele weken na zijn dood doken er verhalen op dat Rich achter het lek zat van duizenden schadelijke interne e-mails van de campagne van Hillary Clinton en dat zijn moord geen willekeurige roofoverval was.
  • NPO 2 Extra, 2.30: Podium Dans. Afl.: de Israëlische choreograaf Itamar Serussi (39), die als danser begon bij Bathseva en bij het inmiddels opgeheven danshuis Station Zuid zijn persoonlijke en zeer fysieke stijl en het gebruik van humor en improvisatie in choreografieën ontwikkelde.

maandag 2 april

  • NPO 1, 9.10: Louis Davids (1970). In theater 't Spant in Bussum vertolken Jenny Arean, Tante Leen, Johnny Jordaan, Willy Alberti, Frits Lambrechts en Piet Römer liedjes van Louis Davids.
  • Arte tv, 21.05: Biblische Detektivgeschichten (2008). De Duits nagesynchroniseerde documentaire 'The Bible's Burid Secrets' over Bijbelse archeologie die licht moet werpen op de geloofswereld van de eerste Israëlieten.
  • NPO 2 Extra, 20.25: Life, Animated (2016). Documentaire over de autistische Owen Suskind, die zichzelf leerde communiceren via de animatiefilms van Walt Disney. Nu staat Owen op het punt uit huis te gaan.

dinsdag 3 april

n.v.t.


woensdag 4 april

  • Arte tv, 9.20: Digitale Ermittler (2017)('Truth Detectives'). Over de hele wereld combineren mensen de nieuwste technologieën met de bevindingen van burgerjournalisten en -onderzoekers om straffeloosheid en onrecht tegen te gaan. Ze hebben één doel boven alles: het daders onmogelijk maken hun daden te ontkennen. Fascinerende verslagen uit Oekraïne, Colombia, Israël, Syrië en Mali.

  • Stingray Brava, 16.53: Jascha Heifetz: God's Fiddler (2011). Documentaire over de legendarische violist Jascha Heifetz, in 1901 in Vilnius in Litouwen geboren als Jossif (Jascha) Robertowitsch Heifetz. Met niet eerder vertoonde bewegende beelden en foto's uit het Heifetz familie-archief.

  • NPO 2 Extra, 20.25: Life, Animated (2016). Documentaire over de autistische Owen Suskind, die zichzelf leerde communiceren via de animatiefilms van Walt Disney. Nu staat Owen op het punt uit huis te gaan.

  • NPO Radio 1, 0.00: Nooit meer slapen. Gesprek met acteur, regisseur en scenarioschrijver Edwin de Vries. Momenteel speelt hij met zijn zoon Sam in 'Westerbork Serenade', het door hemzelf geschreven toneelstuk over zijn vader Rob die een meisje uit kamp Westerbork wist te smokkelen.

donderdag 5 april

  • BBC 2, 22.00: Civilisations. 9-delige documentaire serie van historicus Simon Schama over de cruciale rol die kunst en creativiteit hebben gespeeld bij de ontwikkeling van de mensheid. Afl.: First Contact.
  • NPO 2, 22.55: Het uur van de wolf. Afl.: A Family Quartet. Het talent van Noa Wildschut (2017). De documentaire volgt Nederlands jongste én grootste viooltalent Noa Wildschut (inmiddels 16) en haar familie in de aanloop naar haar debuutalbum bij Warner Classics en haar internationale doorbraak. Met haar zus Avigal deelt Noa van jongs af aan een enorme liefde voor muziek, maar wanneer Noa’s carrière een grote vlucht neemt, heeft dat zijn weerslag op het gezin.
  • NPO 2 Extra, 0.10: 50 Jaar Vioolconcours Oskar Back. Tijdens het lustrumconcert speelde Vera Beths, winnares in 1969, samen met Noa Wildschut (winnaar in 2012) een duet.

vrijdag 6 april

  • NPO 2, 13.50: Etgar Keret – Een waargebeurd verhaal. Documentaire van Keret-liefhebbers Stephane Kaas en Rutger Lemm over de Israëlische schrijver Etgar Keret (1967), die met zijn surrealistische verhalen vol humor wereldberoemd werd.

(advertenties)


banner luna3 banner israelactie banner jonet banner amphora banner joodsamsterdam banner propra



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven