vrijdag 26 januari 2018

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 26 januari 2018 jaargang 14, nummer 4
Onze columnisten deze week
 

Een muzikale tijdreis: gaat u mee?

Een muzikale tijdreis: gaat u mee?

De muziektheatervoorstelling 'Door de nacht klinkt een lied' vertelt een bijzonder stukje amusementsgeschiedenis. Mirjam van Dam, Monique de Adelhart Toorop en Jetta Starreveld brengen drie zangeressen tot leven die tijdens de Tweede Wereldoorlog bleven werken. U hoort hoe de Joodse Jetty Paerl naar Londen vluchtte en daar voor Radio Oranje de onvergetelijke Nederlandse trooststem werd, hoe de Joodse zangeres en violiste Jetty Cantor in het cabaret van Kamp Westerbork terecht kwam en hoe het zat met Conny Stuart, die zich aan het begin van haar carrière als cabaretière/chansonnière moest aanmelden bij de Kultuurkamer en tijdens de Duitse bezetting bleef doorwerken.

Het verhaal wordt muzikaal ingebed in bijzondere Nederlandstalige liedjes uit de jaren 1937 tot 1945.

'Door de nacht klinkt een lied' werd voor het eerst gespeeld in het Verzetsmuseum in Amsterdam op 4 mei 2015 en toert sindsdien met tussenpozen door Nederland.

Zondag 11 maart is de voorstelling te zien in Amsterdam in het Nationaal Holocaust Museum i.o., in samenwerking met Crescas.
Beleef deze indrukwekkende voorstelling mee en meldt u aan op onze website, en bekijk hier vast een voorproefje!

Met Crescas aan de wandel

Met Crescas aan de wandel

Ze zijn inmiddels een traditie geworden, de 'Joodse' wandelingen die Crescas jaarlijks in het seizoensprogramma opneemt.

In 2018 nemen we u zondag 11 maart mee naar de Groningse gemeente Appingedam, waar de sporen van het rijke Joodse verleden nog altijd zichtbaar zijn. De wandeling start bij de 'Damster sjoel', de prachtig gerestaureerde synagoge uit 1801, een van de oudste van Noord-Nederland.

Daarna voert de tocht langs de begraafplaats uit 1763 en wandelt u verder langs de vele plekken waar het Joodse leven zich afspeelde. U hoort ook wie er hebben gewoond en gewerkt.


Onder leiding van gids Roald van Elswijk maakt u kennis met de veelbewogen geschiedenis van Appingedam, die begint in de veertiende eeuw en dramatisch eindigt met de deportatie van de laatste 128 Damster Joden. Van hen keerden er slechts zes terug uit de kampen.
Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Zondag 15 april wandelen we door de Amsterdamse dierentuin Artis, waar rondleidster Raya Lichansky (inderdaad, ook uw nieuwsbriefredacteur) u laten kennismaken met een minder bekend stukje oorlogsgeschiedenis. Hoeveel Joden hun leven te danken hebben aan wat een veilige haven was in een uiterst onveilige omgeving, zullen we nooit weten, maar de verhalen die we wél kennen zijn indrukwekkend genoeg.

U zult nooit meer met dezelfde blik door Artis lopen, als zoveel plekken een onzichtbaar verhaal erbij gekregen hebben!

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Op het Crescas prikbord: Huize (Beth) Dina

Op het Crescas prikbord: Huize (Beth) Dina

John Löwenhardt, u kent zijn naam wellicht in verband met de Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie, is voor de Historische Kring Velsen (HKV) op zoek naar mensen die beschikken over informatie over de meisjes van het voormalige Beth (Huize) Dina in Santpoort.
De levens en lotgevallen van de meisjes zullen centraal staan tijdens een herdenking op 4 mei in het kader van Open Joodse Huizen. Later in 2018 zal de HKV een publicatie uitbrengen.

John Löwenhardt schrijft:


"Huize Dina was een tehuis waar Joodse meisjes uit achterstandsmilieus een veilige en deugdzame opvoeding konden krijgen. Het tehuis was genoemd naar de oprichtster van de ‘Vereeniging tot Bescherming van Joodsche Meisjes’, Dina Sanson. De vereniging opende Beth Dina in 1930 aan de Duinlustparkweg te Santpoort. Het bood een thuis aan Joodse werkende meisjes die door omstandigheden, meestal armoede, niet meer door de ouders verzorgd konden worden. De meisjes hadden, zo jong als ze waren, vaak al een zwaar leven achter de rug. Harriët Martha Prins was vanaf de opening en in de oorlogsjaren directrice en woonde er met haar moeder en zoon Ralph. De 15 meisjes die rond 1940 in Huize Dina woonden, zijn allemaal gedeporteerd en vermoord in Sobibor en Auschwitz. In de eerste tijd na de oorlog werden in het tehuis Joodse kinderen en jongeren opgevangen die terug waren gekeerd uit de kampen of onderduik."

De bewoonsters van Huize Dina in 1942 waren:

Reintje van Amerongen, Den Helder 10/1/21
Sara van Amerongen, Amsterdam 2/12/23
Antje Bilderbeek, Amsterdam 28/7/23
Schoontje Brilleman, Utrecht 13/5/22
Mina Engers, Amsterdam 22/8/26
Kaatje Gokkes, Amsterdam 30/9/25
Sophia Gudema, Onstwedde 25/5/26
Saartje Knap, Rotterdam 12/7/26
Ruth Rachel Lehrmann, Breslau 13/2/25
Henny Monasch, Amsterdam 23/11/23
Mietje Mug, Rotterdam 19/2/23
Catharina Parser, Amsterdam 15/11/27
Schoontje van Sister, Amsterdam, 27/7/24
Gisela Spicker, Konigsberg 20/10/26
Klara Vierra, Amsterdam 31/1/23

Kunt u helpen? Stuur een mail naar lichansky@crescas.nl, wij zorgen dat uw reactie bij de vragers terechtkomt!

Maria Austria , fotografe van het nu

Maria Austria , fotografe van het nu

In het Prentenkabinet van het Joods Historisch Museum opent op 26 januari de tentoonstelling 'Maria Austria - Leven voor de fotografie', over de bekende Amsterdams-Joodse fotograaf Maria Austria (1915-1975).

Maria Austria wordt als Marie Oestreicher geboren in Karlsbad in het huidige Tsjechië. Ze krijgt haar fotografische opleiding in Wenen, waar ze in 1937 afstudeert. Om aan het steeds sterker wordende antisemitisme te ontkomen, trekt ze in bij haar oudere zus Lisbeth (1902-1989) die in Amsterdam als textielontwerpster werkt. Onder de naam ‘Model en Foto Austria’ leveren Marie en Lisbeth bijdragen aan een aantal Nederlandse tijdschriften.
Marie verandert haar achternaam in Austria, en besluit in 1942 onder te duiken zonder haar echtgenoot Hans Walter Bial (1911-2000). Na de oorlog richt Austria haar camera steeds meer op de podiumkunsten in Nederland en richt met haar nieuwe partner Henk Jonker en twee collega's fotobureau Particam (een samentrekking van Partizanen Camera) op.
Austria fotografeerde onder andere het ontstaan en de bloei van het Holland Festival en vele opera- en balletproducties, ook portretteerde zij tal van beroemde gastdirigenten en solisten.

De tentoonstelling in het JHM geeft een zeer compleet en chronologisch beeld van het veelzijdige oeuvre van Maria Austria, van 1930, toen ze nog in Wenen werkte, tot de documentairefoto's die ze - tot haar onverwachte overlijden in 1975 - altijd was blijven maken.
Bijzonder op de tentoonstelling zijn de foto's uit haar onderduikadres in de Vondelstraat, waarop zijzelf en Henk Jonker te zien zijn, de fotoreportage die Austria en Jonker in 1954 maakten in het Achterhuis, toen zowel het toneelstuk als de film over Anne Frank in voorbereiding waren, en totaal onbekende foto's die ze maakte tijdens twee reizen naar Israël in 1965 en 1966.

Zoals gebruikelijk worden tijdens de tentoonstelling verschillende nevenactiviteiten georganiseerd, waaronder op 4 februari een lezing door Martien Frijns, de schrijver van het vuistdikke boek bij de tentoonstelling.

Lees een gedetailleerde biografie van Maria Austria in het Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland.

De foto (eigen collectie - red.) bij dit artikel toont danseres Steffa Wine in 1947 of 1948.

Culturele agenda

Culturele agenda

U hoeft zich niet te vervelen, want er is weer voldoende boeiends te doen de komende tijd.

  • Apeldoorn: het Joods Nationaal Fonds jubileert, en viert maandag 29 januari haar 115-jarig bestaan met de JNF Experience, een bijeenkomst met vele gasten, sprekers, muziek en lekkere hapjes, en uiteraard heel veel aandacht voor het belangrijke werk van het JNF.
  • Heemstede: in de sjoel van NIG Noord-Holland Noordwest aan de Lanckhorstlaan 42 wordt dinsdag 30 januari om 19.30 uur Het Koosjere Bakboek gepresenteerd, 109 recepten die Frans Buijs in de loop van zijn vele jaren als banketbakker voor koosjere bakkerij Theeboom verzamelde. Graag uw komst vooraf per mail aankondigen op info@amphorabooks.nl.
  • Amsterdam: uitgeefster Eva Cossée vertelt woensdag 31 januari, in het kader van de indrukwekkende tentoonstelling 'Charlotte Salomon. Leven? Of Theater?' die momenteel in het JHM te zien is, over de levensloop van Charlotte Salomon. Ze doet dit aan de hand van ongeveer honderd van de gouaches en een aantal familiefoto’s.
  • Apeldoorn: Op initiatief van het Comité Herdenking Apeldoornsche Bosch en in samenwerking met ’s Heeren Loo zijn een expositie en audiotoer samengesteld over de Joods-psychiatrische instelling Het Apeldoornsche Bosch. Beide zijn vanaf maandag 5 februari beschikbaar en te zien.
  • Amsterdam: 'De Toekomst van Herdenken – welke verhalen nemen we mee?' Daarover wordt op dinsdag 6 februari gediscussieerd door de voorzitters van de officiële herdenkingen – Job Cohen, Antoin Deul en John Sijmonsbergen en een aantal vernieuwende verhalenvertellers.
  • Rotterdam: in de film Don't Forget Me (Al tisjkechi oti verpakt de Israëlische cineast Ram Nehari (1970) de bizarre obsessie met het lichaam in de moderne Israëlische cultuur in een intiem liefdesverhaal over twee jonge mensen in Tel Aviv. Te zien op 28 en 29 januari en 1 februari.
  • Bergen: Een workshop Jiddisch zingen met Niki Jacobs (Nikitov), waarin zowel de traditie als de hedendaagse ontwikkeling van deze prachtige volksmuziek aan bod komt. Locatie is de IEP, Voert 15 in Bergen NH. Aanmelden per mail naar info@nikitov.com.
  • Den Haag: een triple bill in het Holland Dance Festival op dinsdag 6 en woensdag 7 februari, met onder meer de salsa-versie van Strawinsky's Sacre du Printemps, zoals gechoreografeerd door de Israëlische dansmaker Emanuel Gat.
  • Zwolle: Leo Frijda geeft een korte cursus over Stefan Zweig en de wereld van gisteren. Zweigs eigen herinneringen zijn leidraad in het verhaal dat Frijda op donderdag 8 en donderdag 15 februari zal houden.
  • Apeldoorn: fans van maestro Jules van Hessen komen op 8, 9, 10 en 11 februari ruimschoots aan hun trekken tijdens de volgende aflevering van Maestro Jules Onthult. Dit keer behandelt hij het geliefde pianoconcert van Edvard grieg, dat wordt uitgevoerd door toptalent pianist Aidan Mikdad en het Gelders Orkest.

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week
Vers van de pers is Eerste Nederlandse getuigenissen van de Holocaust, 1945-1946 van Bettine Siertsema, over de talloze boekjes, pamfletten, essays en andere getuigenissen van Nederlanders die de Sjoa aan den lijve hadden meegemaakt, maar waarvoor kort na de oorlog nauwelijks belangstelling was, laat staan dat het belang ervan werd ingezien.
Teruggevonden scherven, een bundel korte, waargebeurde verhalen over de Joodse gemeenschap in Zeeland, die zich na de herbouw van de synagoge in Middelburg in 1994 langzaam weer opricht en vorm krijgt, genoteerd door Ida Smit. Meer 'Middelburg' ook in de persoon van Etty Hillesum, die met haar vriendin Henny Tideman een kleine honderd citaten uitwisselde in hun vriendenboekje 'Levenskunst'. Onder de titel Veel mooie woorden. Etty Hillesum en haar boekje Levenskunst zijn die nu, liefdevol geredigeerd en van een degelijk notenapparaat voorzien, voor het eerst uitgegeven.

Uitgelicht
De Van Liers uit Leer is de fraai uitgegeven, in eigen beheer gepubliceerde geschiedenis en genealogie van een wijdvertakte familie die loopt vanaf het midden van de zeventiende eeuw tot 1950 en die in de loop der eeuwen op velerlei terrein van zich deden spreken. Ton Verwaijen, Thecla Coesel en nazaat Hans van Lier onderzochten negen generaties, te beginnen met de Joodse koopman Nathan Barend van Lier uit Leer (D).

In het Engels
De Amerikaans-Israëlische journalist Haim Watzman schrijft al negen jaar voor The Jerusalem Report maandelijks een persoonlijk verhaal over wat hem raakt. Uit de ruim honderd stukken zijn de beste 24 van deze Necessary Stories nu in boekvorm uitgegeven. Het resultaat is een spannende, vermakelijke en ontroerende dwarsdoorsnede van het leven in Israël en de mensen die er kleur en 'smoel' aan geven.

Nieuwsberichten uit boekenland

  • Liefhebbers van het werk van Leon de Winter moeten tot mei 2020 wachten op diens nieuwe roman De dood van Europa. Het boek was aangekondigd voor februari 2017, maar die datum werd, zoals bekend, niet gehaald, meldt het literaire weblog Tzum.
  • Goed nieuws is er ook: deze week is Het kasteel, de laatste roman van Franz Kafka, verschenen in een nieuwe vertaling van Willem van Toorn.
  • In het televisieprogramma VPRO Boeken is zondag 28 januari Bettine Siertsema te gast vanwege haar onderzoek naar en boek over de Eerste Nederlandse getuigenissen van de Holocaust 1945-1946.
  • De Franse symbolistische dichter Paul Valéry schreef honderd jaar geleden La Jeune Parque, een lang, raadselachtig gedicht waarin schikgodin Clotha zich geplaatst ziet voor essentiële keuzes. Valéry's vooruitziende blik blijkt nog even actueel, schrijft Paul Berman in Tablet Magazine.
  • Barts Boekenclub ontvangt woensdag 31 januari onder meer Boris Dittrich, vanwege zijn nieuwe boek Halszaak.

Vers uit de ramsj geplukt
Man met blauwe sjaal; poseren voor Lucian Freud van Martin Gayford verscheen in 2014, "een van de beste en fascinerendste (sic) boeken over schilderkunst van de laatste paar jaar", aldus een recensie, en is nu voor een gereduceerde prijs verkrijgbaar. In Zomer van de vriendschap, Oostende, 1936 reconstrueert Volker Weidermann wat Thomas Mann "het afscheidsfeest van de Europese cultuur" noemde. In de Belgische badplaats probeerden Stefan Zweig en Joseph Roth in een zomerse vakantie even de Duitse ellende te vergeten. In Ketter en geest duikt Max Pam in het labyrint van duistere dogma's en raadselachtige rituelen dat het hart vormt van elke denkbare religie.

In de Digibieb
In dépôt. Dagboek uit Westerbork, van Philip Mechanicus

In de Digibieb

"In nuchtere zakelijke bewoordingen noteerde een Joodse journalist zijn ervaringen in het kamp Westerbork, waar hij van november 1942 tot maart 1944 verbleef", aldus de omschrijving op DeBibliotheek.nl. Woorden die nergens doen vermoeden hoe zwaar de schaduw van Auschwitz over het boek ligt.

Op 27 september 1942 werd Mechanicus gearresteerd nadat hij zonder Jodenster op straat was gezien en naar concentratiekamp Amersfoort gebracht. Een paar maanden later werd hij overgebracht naar Westerbork. Daar hield hij een dagboek bij, waarin hij van dag tot dag de gang van zaken in het kamp beschrijft. Observerend maar ook betrokken, "alsof ik als officieel reporter een schipbreuk versla."

Op pagina 147 verschijnt 'Auschwitz' voor het eerst.
"ZATERDAG 4 SEPTEMBER (1943 - red.). Het lot van het kamp Westerbork is bezegeld: gisteren is het besluit gevallen, het kamp op te heffen en de Joden naar het Oosten te zenden, gedeeltelijk naar Auschwitz, Theresienstadt en Midden-Duitsland." En op pagina 155: "De mannen en vrouwen houden elkaar op de kampwegen staande met de vraag: waar gaat u heen, Theresienstadt, Midden-Duitsland of Auschwitz? Het gonst van de vragen, overal hoort men: Theresienstadt, Theresienstadt, Theresienstadt, Auschwitz, Auschwitz, Auschwitz."
Mechanicus had op 9 februari (p.277) nog de illusie dat hij iets te zeggen zou hebben over zijn deportatie: "Als Theresienstadt weer aan de beurt komt, ga ik mee. Ik neem niet het risico, naar Auschwitz te worden gestuurd, zeker niet in zo’n beestenwagen. Uit vrees voor het grotere kwaad, kiest men het kleinere." Op zaterdag 19 februari 1944, op welhaast cynische toon: "Transport voor Theresienstadt in de maak. Men komt mensen te kort. De commandant gooit met reisbiljetten voor Theresienstadt. Wie wil, die mag. Wie langer dan een jaar in het kamp vertoeft, kan erheen. Zij, die lang bij de Joodse Raad hebben gediend, kunnen wegens verdiensten voor het kamp naar Theresienstadt. Vroeger moest men minstens Oud-Frontstrijder zijn. En dan nog kriegsbeschädigt. En dan nog Duitser, enkele begunstigde Hollanders niet meegeteld. Men mag kiezen: Theresienstadt of Auschwitz. Mesdames et messieurs, faites vos jeux! Zo’n kans komt nooit weerom! Maar bedenk goed: wie Theresienstadt afwijst, omdat hij nog langer hier wil blijven, gaat onvermurwbaar naar Auschwitz, naar Polen."

Prof. dr. Jacques Presser eindigt zijn Ten Geleide met het lot van Philip Mechanicus: "Op 8 maart 1944 voerde men hem naar het kamp Bergen-Belsen en op 9 oktober met een groep van 120 personen uit dit zogenaamde Vorzugs­lager naar Auschwitz-Birkenau. Uit een tweetal verklaringen van over­levenden valt op te maken, dat hij drie dagen later, dus op 12 oktober 1944, aldaar met zijn hele groep is doodgeschoten."

De schoolschriften waarin Philip Mechanicus zijn dagelijkse verslagen opschreef en die hij uit het kamp wist te smokkelen, stonden jarenlang bij zijn dochter in de boekenkast en werden pas in 1964 in boekvorm uitgegeven. In dépôt wordt gezien als "een der meest volledige, persoonlijke documenten over het kampleven in de oorlog." In 1968 werd het boek in het Engels vertaald (Year of Fear: A Jewish prisoner waits for Auschwitz).
In het najaar van 2017 werd In dépôt herdrukt.

In de Joodse Bibliotheek kunt u de eerste uitgave van In dépôt online lezen of als pdf naar uw eigen computer downloaden.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Foxtrot is uiteindelijk toch niet geselecteerd in de categorie Beste Buitenlandse Film bij de Academy Awards, weet Times of Israel. Haaretz zocht wel vijf artikelen uit die absoluut moet worden gelezen, ook al grijpt de film naast de Oscars.
  • JTA zocht uit waar dan wel iets 'Joods' te vinden is bij het jaarlijkse filmfestijn, en werd niet teleurgesteld.
  • Op War History Online het verhaal over de Duitse officier aan wie de Poolse pianist Wladyslaw Szpilman (hoofdpersoon in Polansky's The Pianist) zijn leven te danken had.
  • Ook al schrijft hij niet meer, Philip Roth heeft nog heel wat te zeggen, en hij doet dat in The New York Times.
  • In Mosaic onderzoekt Philologos de wonderlijke oorsprong van scheldwoorden in verschillende talen.
  • Actrice Connie Sawyer (in 1912 geboren als Rosie Cohen), is bijna tot haar dood op 22 januari 2018 blijven werken. Lees meer in The Forward.
  • Israel21C schrijft over Sanaa Mahameed, moslima én vrijwilligster bij de United Hatzalah, de ambulancedienst in Israël, die sinds kort dertien nieuwe collega's heeft, allen geloofsgenoten.
  • Jewish Friends is de opvolger van Jingles, de Joodse dating-site. Zonder profiel valt er niets te zien, maar als je niet weet van het bestaan, komt je hoe dan ook niet verder.
  • In de Pittsburgh Jewish Chronicle een artikel over de opgravingen in Huqoq, in het noordwesten van Galilea, waar een synagoge uit de vijfde eeuw werd blootgelegd.

Website van de week
Het Apeldoornsche Bosch

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Maandag 22 januari was het precies 75 jaar geleden dat de Joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornsche Bosch - op oude ansichtkaarten het "Centraal Israelietisch Krankzinnigengesticht" genoemd - door de nazi’s werd ontruimd en de 1.069 patiënten en 46 leden van het verplegend personeel werden weggevoerd.

De jaarlijkse herdenking van deze verschrikkelijke gebeurtenis ontsnapt nog wel eens aan de aandacht, vandaar dat wij deze keer de sobere, maar wel informatieve website van Het Apeldoornsche Bosch tot onze Website van de Week maken.

Onder de tab Beeld en Geluid bevinden zich een aantal historische film- en audio-opnamen van Het Apeldoornsche Bosch die maken dat de herinnering voortleeft aan wat ooit een omvangrijke instelling was waar Joodse geesteszieken in een Joodse omgeving konden leven.
Op archieven.nl bevindt zich bovendien ruim 23 minuten film van de festiviteiten op het terrein van Het Apeldoornsche Bosch die waren georganiseerd ter gelegenheid van het afscheid van directeur dr. J. Kat op 30 april 1936 en van het 25-jarig jubileum van de instelling.

Vanaf zondag 4 februari 2018 is een nieuwe audio-media-wandeling beschikbaar, die kan worden gelopen met hulp van de zorggroep s’ Heeren Loo. De tijdelijke fototentoonstelling ‘Zij woonden hier’ is van 4 februari tot en met 31 mei 2018 te zien in Paviljoen Hannah, één van de oorspronkelijke gebouwen van Het Apeldoornsche Bosch, en tegenwoordig een Rijksmonument.

Een permanente tentoonstelling over Het Apeldoornsche Bosch is in voorbereiding. Daarvoor worden voorwerpen, foto's en documenten gezocht - er zijn slechts weinig objecten bekend. Op gelderlandhelpt.nl is een geluidsopname te horen waarin de oproep wordt gedaan. Kunt ú de organisatie helpen? Uw reactie kunt u achterlaten onder de tab Contact.

Ter aanvulling op wat te lezen is op apeldoornschebosch.nl is het zeer uitgebreide artikel van Rob Snijders op joodsamsterdam.nl zeer aan te raden.

In the Picture
Stitches

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

De korte tekenfilm Tafriem (Hechtingen), waarmee de Israëlische cineaste Reut Bortz in 2012 afstudeerde aan de Bezalel Academy of Art and Design in Jeruzalem, is een ontroerende ode aan anders-zijn en de vrijheid om eigen keuzes te maken.
Kun je in een maatschappij waar iedereen hetzelfde is en doet, ervoor kiezen je niet te conformeren? En wat als je eigen familie je niet accepteert zoals je bent?

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
26 januari - 2 februari

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Deze week op veel zenders ruim aandacht voor de Sjoa, vooral documentair. De Nederlandse televisie besteedt ruime aandacht aan de Nationale Holocaust Herdenking op zondag 28 januari in het Amsterdamse Wertheimpark.

vrijdag 26 januari

  • Arte tv, 19.40: Re: Klassenfahrt nach Auschwitz. Deutsche Jugendliche und der Holocaust. Kan een bezoek aan Auschwitz jongeren begrip en kennis bijbrengen over de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog zodat ze er wat van leren voor de toekomst?
  • NDR Kultur, 20.00: NDR Elbphilharmonie Orchester. Gil Shaham spielt Johannes Brahms. Opname van een concert op 10 december 2017, met verder op het programma muziek van György Ligeti en Béla Bartók.
  • Arte tv, 20.15: Atomic Falafel. Komedie uit 2015 van Dror Shaul. Mimi en dochter Nofar van 15 voorzien in de woestijn soldaten van falafel, maar wonen bovenop een nucleair kruitvat. Nofar sluit op Internet vriendschap met het Iraanse meisje Shahareh. Zullen ze de wereld voor een kernoorlog weten te behoeden?
  • NPO Cultura, 20.30: By Sydney Lumet. Documentair portret uit 2014 waarin de Amerikaanse filmlegende Sydney Lumet (1924-2011), zoon van acteurs van het Jiddisj theater in New York, openhartig en met humor zijn eigen verhaal vertelt.

zaterdag 27 januari

  • BBC 2, 14.30: The Diary of Anne Frank, met drie Oscars bekroond biografisch drama uit 1959, tevens de eerste verfilming van het dagboek van Anne Frank.
  • NPO Cultura, 20.30: By Sydney Lumet. Documentair portret uit 2014 waarin de Amerikaanse filmlegende Sydney Lumet (1924-2011), zoon van acteurs van het Jiddisj theater in New York, openhartig en met humor zijn eigen verhaal vertelt. Herh.: 29/1, 13.40,
  • BBC 4, 21.00: Surviving the Holocaust - Freddie Knoller's War. Interview met Auschwitz-overlevende Freddie Knoller (1921) die uit Wenen vluchtte, in Parijs belandde en zich daar aansloot bij het Franse verzet, tot hij werd opgepakt.
  • NPO Cultura, 22.10: Night Will Fall. Hitchcocks "Lehrfilm für die Deutschen". Alfred Hitchcock was één van de filmmakers die de bevrijding van de concentratiekampen in 1944 en 1945 met de camera vastlegde. Zijn film belandde onvolledig in het archief en werd pas kortgeleden gereconstrueerd.

zondag 28 januari

  • NPO 1, 10.30: VPRO Boeken. Jeroen van Kan spreekt met Bettine Siertsema over haar net verschenen onderzoek en boek Eerste Nederlandse getuigenissen van de Holocaust 1945-1946 en met Evelien Gans over The Holocaust, Israel and ‘the Jew’.
  • NPO 1, 11.00: NOS Nationale Holocaust Herdenking. De laatste zondag van januari is in Nederland de dag van de Nationale Holocaustherdenking. Voorafgegaan door een stille tocht worden bij het Auschwitz-monument in het Wertheimpark in Amsterdam toespraken gehouden en kransen gelegd. De sprekers zijn schrijfster en columniste Jessica Durlacher, waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen en de voorzitter van het Auschwitz-comité, Jacques Grishaver.
  • NPO 2, 15.25: Sobibor Excavated, the 4 stages of deceit. Filmmaker Mark Limburg vertelt in deze documentaire twee op zichzelf 'kleine' verhalen en de worsteling van nabestaanden met onbuigzame, bureaucratische instanties die zich maar al te graag achter hun heilige regels en wetten verschuilen en zo buiten schot blijven wat betreft medeplichtigheid. Ondertussen leggen archeologen bloot wat de nazi's lange tijd met succes aan het oog wisten te onttrekken.
  • NPO 2, 19.15: Terugblik op de Nationale Holocaustherdenking. De uitzending komt vanaf de binnenplaats van het Nationaal Holocaustmuseum i.o. in Amsterdam, de plek waar indertijd de Hervormde Kweekschool was gevestigd. In de uitzending is onder meer een reportage te zien waarin de toenmalige directeur van de kweekschool, de inmiddels 106-jarige Johan van Hulst, vertelt over de oorlogsperiode op die plek.
  • ZDF, 0.20: Die Fälscher (The Counterfeiters). Historisch drama uit 2007 over door de nazi's geronselde gevangenen - drukkers en valsemunters - die Engelse ponden moesten vervalsen.

maandag 29 januari

  • NPO Cultura, 18.05: Night Will Fall. Hitchcocks "Lehrfilm für die Deutschen". Alfred Hitchcock was één van de filmmakers die de bevrijding van de concentratiekampen in 1944 en 1945 met de camera vastlegde. Zijn film belandde onvolledig in het archief en werd pas kortgeleden gereconstrueerd. Herh.: 30/1, 11.50.
  • BBC Radio 3, 20.30: Radio 3 in Concert. Afl.: BBC Symphony Orchestra, Leonard Bernstein Total Immersion, met op het programma onder meer de ouverture Candide en de liedcyclus Songfest.
  • NPO Cultura, 21.40: Roman Polanski: Wanted and Desired. Documentaire uit 2008 over het turbulente leven van deze beroemde en beruchte filmregisseur.
  • ARD/Das Erste, 23.55: Geschichte im Ersten: Todeszug in die Freiheit. Documentaire uit 2017 over een Duits gevangenentransport dan in 1945 van concentratiekamp Leitmeritz via Tsjechië naar kamp Mauthausen in Oostenrijk ging. De Tsjechische bevolking wist onderweg vele gevangenen te bevrijden of van voedsel te voorzien.

dinsdag 30 januari

  • Arte tv, 20.15: Vier Schwestern. Vierdelige documentaireserie van Claude Lanzmann over Ruth Elias, Ada Lichtman, Paula Biren en Hanna Marton, vier Joodse vrouwen die het nationaalsocialisme en de Sjoa hebben overleefd. Vandaag afl. 3: Baluty, Paula Biren en afl. 4: Arche Noah, Hanna Marton.
  • Arte tv, 22.30: Auschwitz. Das Projekt. Documentaire uit 2017 van Emil Weiss over concentratiekamp Auschwitz-Birkenau, 40 vierkante kilometer groot. De plattegrond weerspiegelt Hitlers grootheidswaanzin.
  • Arte tv, 23.30: Tödliche Rache - Vom Holocaust-Opfer zum Mörder. Zwitserse documentaire uit 2015 over Mosche Knebels die zijn hele familie in de Sjoa verloor. Na de oorlog neemt hij gruwelijk wraak.

woensdag 31 januari

  • NPO 2, 22.55: 2Doc. Afl.: Ghost Hunting. De Palestijnse filmmaker Raed Andoni roept via een advertentie ex-gevangenen op als acteur of setbouwer mee te helpen aan de gedetailleerde reconstructie van een Israëlisch cellencomplex. Pijnlijke herinneringen komen weer tot leven.
  • NPO 2, 0.35: Sobibor Excavated, the 4 stages of deceit. Filmmaker Mark Limburg vertelt in deze documentaire twee op zichzelf 'kleine' verhalen en de worsteling van nabestaanden met onbuigzame, bureaucratische instanties die zich maar al te graag achter hun heilige regels en wetten verschuilen en zo buiten schot blijven wat betreft medeplichtigheid. Ondertussen leggen archeologen bloot wat de nazi's lange tijd met succes aan het oog wisten te onttrekken.

donderdag 1 februari

  • Arte tv, 23.10: Die Musik meines Lebens (Alive Inside - A History of Music and Memory). Documentaire uit 2014 over het werk van voormalig sociaal werker Dan Cohen, die een speciaal programma ontwierp voor mensen met Alzheimer, waarbij gepersonaliseerde muziek een verbluffende therapeutische werking blijkt te hebben.

vrijdag 2 februari

  • Stingray Brava, 14.08: Israel Philharmonic Orchestra: 75e verjaardag Het Israëlisch Filharmonisch Orkest viert het 75-jarig bestaan met een concert onder leiding van de legendarische dirigent Zubin Mehta. Pianist Jevgeni Kissin en violisten Julian Rachlin en Vadim Repin leveren hun solistische bijdrages aan dit spectaculaire concertprogramma waarin de muziek van Camille Saint-Saëns, J. S. Bach, Frédéric Chopin, Ernest Chausson en Ludwig van Beethoven centraal staat. Ook in de uitzending: de documentaire Coming Home over de beladen geschiedenis van het orkest, met archiefbeelden, verhalen van orkestleden en talloze concertfragmenten van dirigenten en musici.
  • NPO Cultura, 20.45: The Most Dangerous Man In America: Daniel Ellsberg and the Pentagon Papers. Oscar-genomineerde documentaire uit 2009 over deze voormalige defensie-analist die in 1971 naar de New York Times documenten lekte over de Vietnamoorlog.

(advertenties)


banner jonet banner joodsamsterdam banner propra banner amphora banner luna3 banner israelactie



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven