vrijdag 18 augustus 2017

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 18 augustus 2017 jaargang 13, nummer 28
Onze columnisten deze week
 

Daar is het dan, ons nieuwe cursusprogramma!

Daar is het dan, ons nieuwe cursusprogramma!

Met bescheiden maar gepaste trots presenteren we u ons cursusprogramma 2017-2018. Als 'tante pos' haar werk goed heeft gedaan, hebt u de gedrukte folder vandaag in de brievenbus, en het programma staat nu uiteraard ook online.

Ook dit jaar hebben we de vaste thema's Cultuur, Filosofie, Geschiedenis, Identiteit en Lernen, Literatuur, Taal, Kosjer koken en Tora en daarna gevuld met tal van interessante korte en langere cursussen, evenementen, lezingen en wandelingen, en we gaan in de keuken op onderzoek naar de authentieke Indiase keuken.

Nieuw zijn onder meer de tweedelige Crash Course Kabbalah, met Shirley Ensel duikt u in het werk van bekende Israëlische schrijvers in de cursus Hebreeuwse literatuur ontrafeld, en we vieren met Jules van Hessen zijn 30-jarig dirigentschap bij het Philips Symfonie Orkest met een cursus over de 8e symfonie van Gustav Mahler. Met de uitvoering van dit monumentale werk wordt de cursus afgesloten.

Ivriet staat ook op de rol: klassikaal op de niveaus Kita Gimel en Kita Zajin, en in mei 2018 bieden we opnieuw de succesvolle Crash Course Modern Hebreeuws.

Leo Mock tekent wederom voor onze vaste cursussen Focus op de Parasja en Halacha aan de hand van Ma'aleh-films, en we nemen op 12 november 2017 opnieuw deel aan de Global Day of Jewish Learning.

Uiteraard besteden we in de komende weken ruimschoots aandacht aan de afzonderlijke onderdelen van het nieuwe programma, maar neem zeker nu alvast een kijkje op onze website!
Voor alle onderdelen is de inschrijving geopend!

Artis in de oorlog, een wandeling door het verleden

Artis in de oorlog, een wandeling door het verleden

In het seizoen 2016-2017 werd deze bijzondere wandeling al een aantal malen aangeboden, en wegens groot succes bieden we hem nogmaals aan.

Zondag 3 september krijgt u de kans de Amsterdamse dierentuin op een unieke manier te beleven. Onder leiding van onze ervaren Artis-rondleider Raya Lichansky gaat u terug in de tijd, naar de Tweede Wereldoorlog. U wandelt door de dierentuin en hoort hoe Joden ondergedoken hebben gezeten boven de kooien van de roofdieren, hoe mensen en dieren maar net genoeg te eten hadden, en nog veel meer heldhaftige, ontroerende en soms schokkende verhalen.

Wacht niet te lang met aanmelden: de ervaring heeft geleerd dat deze rondleiding - er is plek voor maximaal 14 deelnemers - zeer snel is volgeboekt!

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Salon Viotta

Salon Viotta

Crescas is dit seizoen samenwerking aangegaan met het Joods Cultureel Kwartier, en we gaan van start met een Culturele Salon rond Charlotte Salomon, die op 16 april 1917 in Berlijn het levenslicht zag.
In deze 'Salon Viotta' - zo genoemd vanwege het fraaie, uit 1923 daterende huis aan de Amsterdamse J.J. Viottastraat, waar het evenement plaatsvindt - komt een aantal mensen aan het woord over hun liefde voor Charlotte Salomon.
Directe aanleiding voor deze culturele salon is de grote tentoonstelling over Charlotte Salomon die tussen 20 oktober 2017 en 25 maart 2018 in het Joods Historisch Museum te zien zal zijn.

Met Ronit Palache, cineast Frans Weisz, conservator Mirjam Knotter, pianist Gideon van Gelder en journalist Lisa Goudsmit belooft dit een bijzondere avond te worden.
Wacht niet te lang met aanmelden: het aantal plaatsen is beperkt!

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week: In Het knagende weten doet natuurwetenschapper Floris Cohen een poging de klemmende vraag te beantwoorden wat de wetenschap van de religie heeft overgelaten. Hij doet dat aan de hand van de overwegingen van tal van grote denkers uit de geschiedenis. De thuiswacht van Dola de Jong is een roman over liefde en vriendschap tussen twee vrouwen die in 1954 nog als 'schaamteloos, niet publicabel' werd afgedaan. Drie vroege novelles van Patrick Modiano werden gebundeld in Trilogie van een beginnend schrijverschap.

Engelstalig: The Illustrated Pirkei Avot ontsluit, zoals de ondertitel A Graphic Novel of Jewish Ethics al aangeeft, deze oeroude collectie rabbijnse commentaren op een geheel nieuwe wijze.

Vers uit de ramsj geplukt: David Grossmans indrukwekkende roman Een vrouw op de vlucht voor een bericht ligt in 'dwarsliggereditie' in de uitverkoop. De uittocht en de intocht, deel 2 van de Bijbel voor ongelovigen van Guus Kuijer beslaat de bijbelboeken Exodus tot en met Rechters. Ten slotte Hitlers Furiën, waarin Wendy Lower aantoont dat de rol van vrouwen tijdens de Sjoa niet moet worden onderschat.

En verder:

  • De Amerikaanse bestsellerschrijfster Nicole Krauss is eind van deze maand op auteursbezoek in Nederland. Dinsdag 29 augustus is ze in Amsterdam waar ze, op uitnodiging van het John Adams Institute, over haar nieuwe boek Donker woud wordt geïnterviewd door Ellen Deckwitz. Woensdag 30 augustus is ze in Rotterdam voor een gesprek met Ernest van der Kwast voor het literair programma Boek & Meester.

Kwatsch wordt bar mitswa!

Kwatsch wordt bar mitswa!

Het is alweer heel wat jaren geleden dat David Simon en Menno van der Reis na een groot aantal succesvolle voorstellingen, besloten te stoppen met hun Cabaret Kwatsch. Maar het bloed kroop waar het niet gaan kon en het tweetal vond keer op keer voldoende stof en inspiratie om tóch weer verder te gaan.

Zodat David en Menno in oktober 2017 als Cabaret Kwatsch volwassen zijn geworden, en hun dertiende verjaardag kunnen vieren. Dat doen ze uiteraard met een feestelijke, splinternieuwe voorstelling, die ze toepasselijk BAR MITSWE noemen. Zelf spreken ze over "een voorstelling met vooral vooruitblikken en veel cadeaus". Immers wie bar mitswa wordt, krijgt allerlei goede wensen en gulle gaven, en die delen David en Menno met alle fans, vrienden en andere dierbaren die op 22 oktober aanwezig zijn in Restaurant Rembrandt aan de Laan van de Helende Meesters 14 in Amstelveen.

De middagvoorstelling is al uitverkocht, voor de ochtendvoorstelling om 11.30 uur zijn nog voldoende plaatsen. Reserveren graag z.s.m. op cabaretkwatsch@outlook.com of Whatsapp 06-23180043.

Culturele agenda

Culturele agenda

Een kleine greep uit het nu nog bescheiden aanbod aan kunst en cultuur.

  • Zeist: Oude tijden herleven tijdens de vertoning, woensdag 23 augustus, van de komische stomme film The General uit 1926. De capriolen van Buster Keaton worden voorzien van een splinternieuw geluids'decor' door de Israëlische pianist Matan Porat (1982).
  • Zutphen: Het slotconcert van het Cellofestival Zutphen, zondag 27 augustus, is een 'Ode aan de vriendschap'. De musici, onder wie Timora Rosler, Maya Fridman en Gavriel Lipkind, hebben zich in de voorgaande dagen al in tal van combinaties laten horen. Bekijk het programma op cellofestivalzutphen.nl.
  • Zeist: Matan Porat is donderdag 24 augustus samen met klarinettiste Sharon Kam en altviolist Ori Kam (het Kam-Porat Trio) te horen in een programma met muziek van Mozart, Bartok, Schumann en Brahms.
  • Amsterdam: De Israëlische dj Yotam Avni draait zaterdag 26 augustus op de NDSM-werf tijdens het VOLTT Loves Summer Festival 2017.
  • Groningen: een mooie aanleiding om weer eens de synagoge aan de Folkingestraat te bezoeken is de tentoonstelling Marten Klompien en zijn kunst van het weglaten die daar tot begin september te zien is. De Groninger kunstenaar Marten Klompien (1917-1982) begon als impressionist à la Breitner, maar verruilde geleidelijk dat kleurenpalet van Engels rood, Pruisisch blauw en gele oker voor zware, donkere tinten.

De jaarlijkse Uitmarkten met voorproefjes van het culturele seizoen 2017-2018 vinden in een groeiend aantal steden plaats. Klik hieronder op de plaatsnaam voor meer informatie over locaties, deelnemers en tijden.

Amsterdam van vrijdag 25 augustus t/m zondag 27 augustus
Haarlem op zaterdag 9 september en zondag 10 september
Utrecht, op zondag 3 september
Den Haag op zaterdag 2 september en zondag 3 september
Rotterdam op zaterdag 9 september en zondag 10 september
Leeuwarden op zondag 3 september
Lelystad van vrijdag 15 september t/m zondag 17 september
Maastricht op zondag 10 september
Eindhoven op zondag 3 september
Arnhem op zaterdag 2 september
Drente: de hele maand september is uitgeroepen tot Drentse Uitmaand.

European Days of Jewish Culture 2017

European Days of Jewish Culture 2017

De Europese Dag van het Joods Erfgoed is dit jaar officieel op zondag 3 september, maar zoals de AEJP website meldt: in enkele van de 34 deelnemende landen wordt een dag gekozen voor of na deze datum.
In Nederland wordt op zondag 10 september 2017 aandacht besteed aan de Dag van Joods Cultureel Erfgoed. Thema dit jaar: Joodse talen in de diaspora.

In Amsterdam zijn er activiteiten in de Gerard Dousynagoge, de Uilenburgersynagoge en de synagoge van de LJG.
In Middelburg organiseert de Joodse Gemeente Zeeland een rondleiding door de sjoel, een lezing en een wijnproeverij, en ook elders in de mediene nemen tal van Joodse plekken en gemeentes deel met rondleidingen, lezingen, tentoonstellingen en muziek.

Op de Nederlandse Facebook-pagina van de Europese Dag van het Joods Erfgoed vindt u alle activiteiten. Vooral goed omlaag scrollen: het zijn er veel meer dan zich op het eerste gezicht laten vinden.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Uw wekelijkse knipseldienst met recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • De Israëlisch-Jemenitische meidengroep A-WA heeft met een nummer Habib Galbi een megahit in het hele Midden-Oosten. Lees meer (en bekijk de video) op Middle East Eye.
  • De 88-jarige Ursula Martens, ooit lid van de Hitlerjugend, vertelt aan de Jewish Journal of Connecticut hoe het was om op te groeien in de schaduw van het Derde Rijk.
  • In de Britse Internetkrant Jewish News een artikel van rabbijn David Rosen over de vraag of vlees eten nog wel 'kosjer' is.
  • Op rommelmarkten vind je ze nog wel eens, de blauwe spuitwaterflessen, maar wist u dat deze seltzer in Amerika een nieuwe opmars is begonnen? Meer in The Forward.
  • Het virtuele geld bitcoin krijgt volgens een bericht in Jerusalem Postt een Joodse variant, toepasselijk BitCoen genoemd.
  • In Moment Magazine een indringend vraaggesprek met filmmaker Joshua Weinstein over zijn recente speelfilm Menashe.
  • Fotograaf Zion Ozeri legde vast hoe jongeren hun Joodse identiteit beleven. Het verhaal en de foto's staan op Ynet.
  • Voor Mosaic Magazine onderzocht Philologos waarom extra grote wijnflessen naar Bijbelse koningen zijn vernoemd.

Uit de Joodse Canon
Doornburgh: Buitenplaatsen aan Amstel en Vecht

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl.
De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u online kunt bestellen.
Uit de Joodse Canon

Van de vele fraaie buitenplaatsen die tussen de 17de en 20ste eeuw door (vooral) Amsterdamse kooplieden en regenten werden gebouwd, bestaan er vandaag de dag nog zestig. Wie langs de Vecht, de Amstel en de Angstel fietst, zal vast wel eens zijn afgestapt om deze fraaie buitenverblijven te bewonderen. Maar ook in Utrecht, Gelderland en Overijssel zijn zulke monumentale erfgoederen te vinden. Ooit waren het er meer dan 6.000, tegenwoordig zijn in heel Nederland nu nog 552 buitenplaatsen.

De welgestelde Portugese Joden die zich konden permitteren van de Amsterdamse koopman Joan Huydecoper (1599-1661), projectontwikkelaar avant la lettre, een buitenplaats te betrekken, konden zich 's zomers in een arcadische omgeving overgeven aan een waar 'dolce far niente'. En er was plek en gelegenheid voldoende om alle tradities behorende bij Joods leven te volgen.

In de Canon van 700 jaar Joods Nederland wordt verteld over de aan de Vecht gelegen buitenplaats Doornburgh in Maarssen, die in 1723 voor f. 11.000,- werd aangekocht door Jacob de Chaves. Hij zou er tot 1772 zijn zomers doorbrengen.
Het 500 jaar oude gebouw heeft inmiddels de status van monument verworven.

Website van de week
Stichting RAINBOW

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Stichting RAINBOW zal de meesten van u niet zoveel zeggen, de naam Erga Netz daarentegen vermoedelijk des te meer.
Erga is filmmaker, acteur en onvermoeibare voorvechter voor goede doelen. U zag wellicht de prachtige theatervoorstelling Het kind achter de ogen en de documentaire Swing Me to the End of Life, Echoes of Johnny and Jones, en bent mogelijk wezen kijken naar voorstellingen van het podiumfestival Spot On Israel.

De nieuwe website geeft een beeld van de actuele plannen van stichting RAINBOW, waaronder een documentaire over Bloeme Evers-Emden z.l.
Voltooide projecten worden in beeld en geluid gepresenteerd onder Finished Projects.

Uiteraard is er ook aandacht voor Erga's nieuwste project: Getrouwd… of niet?, waarover u in de Crescas nieuwsbrief van 11 augustus hebt kunnen lezen.

In the Picture
A Yidishe Mame

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Het programma THIRTEEN’s Great Performances ontving op 28 augustus 2014 violist Itzhak Perlman en chazzan Yitzchak Meir Helfgot voor een uitvoering van een van de Jiddisje liederen bij uitstek: A Yidishe Mame. De uitvoering maakt deel uit van een hele uitzending waarin dit gerenommeerde tweetal beroemde liturgische en Jiddisje muziek in nieuwe arrangementen ten gehore bracht.
De pianist is Hankus Netsky, voor trouwe bezoekers van het Internationaal Joods Muziekfestival ongetwijfeld geen onbekende naam.

A Yidishe Mame werd in 1925 geschreven door Lew Pollack (1895-1946). Bij het grote publiek heeft hij zijn faam voornamelijk te danken aan zijn filmmuziek.

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
18 - 25 augustus

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Naast enkele interessante documentaires twee must see speelfilms: Dr. Strangelove, in het Trump-tijdperk akelig actueel, en Lost in Translation, gewoon omdat het zo'n mooie film is. En, helaas Duits nagesynchroniseerd, Félix & Meira, dinsdag 22 augustus op Arte.


vrijdag 18 augustus

  • Viceland, 21.00: Gainsbourg (Vie héroique). Biografisch drama uit 2008 over het leven van de Franse zanger en acteur Serge Gainsbourg (1928-1991). (Viceland is te zien op ZIGGO kanaal 26)

zaterdag 19 augustus

  • NPO Radio 1 (KRO-NCRV), 11.00: De taalstaat. Vrolijk en informatief programma dat uitlegt hoe het met onze taal gaat, met vaste en wisselende onderdelen. Presentatie: Frits Spits.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 14.00: Argos. Onderzoeksjournalistiek. Achtergronden bij het nieuws of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met onthullende reportages en aandacht voor journalistieke boeken en kwesties in de (onderzoeks)journalistiek uit binnen- en buitenland. NB: onder de link zitten ook mogelijkheden eerdere items terug te zien!
  • NPO Ned. 2 (AVROTROS), 21.20: Opname van het Prinsengrachtconcert 2017. met het Brodsky Quartet (vernoemd naar de Russische violist Adolph Davidovich Brodsky, 1851-1929) als muzikaal middel- en hoogtepunt. De rechtstreekse uitzending is om 19.00 uur op NPO Radio 4.

zondag 20 augustus

  • NPO 2 (EO/JO), 16.15: Nesj Nasj, zesdelige documentaireserie over het Joodse levensgevoel, verteld met gerechten, muziek, foto's en verhalen, die van generatie op generatie worden overgeleverd. Afl.: Kwarktaart. Groningse Yvet Anna en haar zoon Primo spannen zich in om een kwarktaart te maken volgens oma’s recept. Tijdens de bakactiviteiten komt het bewogen leven van Yvets Hongaarse familie uitvoerig aan de orde.
  • NPO 2 (VPRO), 23.25: Lost in Translation, keuzefilm van Zomergast Frans de Waal, omdat het een prachtige film is met 'onze' Scarlett Johansson in de vrouwelijke hoofdrol.

maandag 21 augustus

  • NPO 2 (AVROTROS), 13.20: Dwalen door het Rijksmuseum. Gedreven door nieuwsgierigheid onthult deze documentaire uit 2013 geheimen uit de rijke collectie van het Rijksmuseum. Een ontdekkingsreis langs het bekende naar het onbekende.
  • Arte tv, 0.00: Ach du großer jiddischer Gott. Documentaire uit 2015 waarin vier vrouwen uit vier generaties hun familiegeschiedenis reconstrueren. het verhaal begint in 1914.

dinsdag 22 augustus

  • Arte tv, 21.45: 100 Jahre Krieg in Nahost. Documentaire uit 2016 over de gevolgen van het Sykes-Picotverdrag, waarin Frankrijk en Engeland in 1916 het Midden-Oosten impliciet onder elkaar verdeelden.
  • Stingray Brava, 21.55: Das Reichsorchester. De Berliner Philharmoniker gebruikte haar 125-jarig jubileum om een onderbelichte episode uit haar geschiedenis naar voren te brengen: de jaren tussen 1933 en 1945, onder het bewind van de nazi’s.
  • NPO 2 (VPRO), 22.45: Forever Pure. Regisseur Maya Zinshtein plaatst het wel en (vooral) wee van voetbalclub Beitar Jerusalem tijdens een turbulent voetbalseizoen in een sociaal-politieke context.
  • Arte tv, 0.35: Félix & Meira, Franse 'romcom' uit 2014 over de relatie tussen Félix, een veertiger die geen raad weet met zijn emoties over het verlies van zijn vader en Meira, die zich gevangen voelt in haar orthodoxe huwelijk en haar benauwende chassidische leefomgeving.

woensdag 23 augustus

  • NPO 2 (VPRO), 10.35: Forever Pure. Regisseur Maya Zinshtein plaatst het wel en (vooral) wee van voetbalclub Beitar Jerusalem tijdens een turbulent voetbalseizoen in een sociaal-politieke context.
  • NPO Cultura (NTR), 18.20: Podium Dans. Choreografen en artistiek leiders van de meest toonaangevende dansgezelschappen uit Nederland komen aan het woord. Afl.: Guy Weizman, oprichter van het gerenommeerde gezelschap Club Guy & Roni.
  • Canvas, 22.15: Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb. Zwarte komedie uit 1964 van Stanley Kubrick waarin de gestoorde Amerikaanse generaal Jack D. Ripper een eskader B52 vol atoombommen richting Rusland stuurt. De war room vol politici en hoge militairen probeert uit alle macht hem te stoppen.
  • NPO 2 (VPRO), 22.45: Zero Days. Verontrustende documentaire uit 2016 over Stuxnet, een stuk geavanceerd 'malware' dat werd ontwikkeld door de geheime diensten van de VS en Israël met het doel het nucleaire programma van Iran te saboteren.

donderdag 24 augustus

  • NPO Cultura (NTR), 18.20: Podium Dans. Choreografen en artistiek leiders van de meest toonaangevende dansgezelschappen uit Nederland komen aan het woord. Afl.: Guy Weizman, oprichter van het gerenommeerde gezelschap Club Guy & Roni.

vrijdag 25 augustus

  • NPO Cultura (VPRO), 20.50: The Internet's Own Boy: The Story of Aaron Swartz. Amerikaanse documentaire van Brian Knappenberger uit 2014 over Internetpionier Aaron Swartz die het ideaal aanhing dat informatie voor iedereen beschikbaar moet zijn en gedeeld moet kunnen worden.

(advertenties)


banner amphora banner propra banner israelactie banner jonet banner luna3 banner joodsamsterdam



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven