vrijdag 19 mei 2017

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 19 mei 2017 jaargang 13, nummer 19
Onze columnisten deze week
 

Landbouw en Sjemita

Landbouw en Sjemita

Met Sjawoeot, het Wekenfeest, in het verschiet, attenderen we u vandaag op de bijzondere serie lezingen Landbouw en Sjemita, die u bij ons op internet kunt volgen.

We noemen Landbouw en Sjemita een cursus, omdat u tijdens het luisteren naar de verhalen en uitleg van onze docent rabbinica Leo Mock heel veel leert over de wijze waarop de Tora de omgang met natuurlijke voedselbronnen omschrijft en stuurt.
Die regels zijn verbluffend modern: duurzaamheid gaat voor alles. Zoiets simpels als een rustperiode voor de grond waarop zes jaar lang landbouw is gepleegd, getuigt van groot inzicht. In Israël wordt daar, soms met het nodige kunst- en vliegwerk, rekening mee gehouden. De moderne landbouwmethodes en de oeroude regels met elkaar in evenwicht brengen, vereist het nodige puzzelwerk.

Kijk voor meer informatie over en inschrijven op deze digitale cursus op joods.net, de website die we speciaal voor het online cursusaanbod hebben opgezet.

E-learning bij Crescas gaat volledig zonder papier: al het materiaal staat online, en om dat te bekijken, hebt u alleen uw computer, laptop of tablet nodig. Onze digitale cursussen zijn ook volledig op uw smartphone te volgen - zeker voor een audio-cursus heel handig!

In The Jewniverse verscheen deze maand het artikel Finding Meaning in an Ancient Farming Law, over de relevantie van de sjemita zoals die in Leviticus 25:1-26:2 (parasjat Behar) staan beschreven.

De kracht van vrouwen, niet te onderschatten!

De kracht van vrouwen, niet te onderschatten!

Onder deze titel organiseert WIZO Nederland zondag 28 mei een minisymposium waar inspirerende 'powervrouwen' uit Israël en Nederland met elkaar en u in gesprek gaan.

Esther Mors, president van World WIZO, spreekt over de invloed van een internationale vrouwenorganisatie in een veranderende wereld, en Shirin Musa vertelt over het werk van Femmes for Freedom, een organisatie die zich inzet voor onderdrukte vrouwen. Na deze ongetwijfeld inspirerende voordrachten gaan de deelnemers zelf aan de slag in een interactieve workshop waarin de vraag centraal staat hoe wij als vrouwen 'alle ballen in de lucht houden'.
Daarna is er thee met lekkers, en speelt het pianoduo Beth & Flo een vrolijk theatraal recital.
Aan het eind van de dag wordt met een borrel afscheid genomen van Margriet Bouscher-Snapper als vice-voorzitter van WIZO Nederland.

Kijk voor meer informatie en aanmelding op wizo.nl/mini-symposium-28-mei.

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week: allereerst 80plus Joden, een prachtig boek dat een intieme kijk biedt op het leven van de bewoners en medewerkers van het Joodse verzorgingshuis Beth Shalom in Amsterdam. In Hel en paradijs gaat de Duitse schrijfster Bettina Baltschev (1973) op zoek naar sporen van de Duitse Exil-literatuur in Amsterdam, en Robert Harris componeert met Enigma een roman rond Bletchley Park, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog de Duitse Enigma-codes werden gekraakt.

Engelstalig: The Chosen, het wereldberoemde boek van Chaim Potok (1929-2002) verscheen vijftig jaar geleden. Ter gelegenheid daarvan is eind vorig jaar een nieuwe editie gemaakt (isbn: 9781501142475). In Tablet Magazine overdenkt Aaron Katz wat betekenis van het boek was en nog altijd is. Kijk voor een geheugenopfrisser op cliffsnotes.com.

Vers uit de ramsj geplukt: Rijngoud van de Oostenrijkse schrijfster Elfriede Jelinek (1946) is een meesterlijke roman over de hebzucht en inhaligheid van de mens. Walter Kempowski (1929-2007) maakte naam met zijn nauwgezette beschrijvingen van het dagelijkse leven in Duitsland tussen 1890 en 1956. In Swansong 1945 beschrijft hij de laatste vier dagen van het Derde Rijk in talloze brieven, dagboekfragmenten en autobiografische notities. Het boek werd nooit in het Nederlands vertaald. In Met andere ogen loopt de lezer door New York, in gezelschap van Alexandra Horowitz en een aantal verrassende metgezellen. Hoe kijken zíj naar de omgeving en wat zien ze?

En verder:

  • Het leven van Johan Polak is onderwerp van een evenement op dinsdag 30 mei rond uitgever, schrijver, columnist en homo-emancipator Johan Polak (1928-1992) bij het academisch-cultureel podium Spui25.

Vertaalwedstrijd Hebreeuws: de winnaars zijn bekend!

Vertaalwedstrijd Hebreeuws: de winnaars zijn bekend!

Wie de winnaars zijn geworden? Daarvoor zult u zondag 11 juni naar het Museumcafé van de Bijzondere Collecties van de UvA moeten komen. Daar vindt, in een fraai aangekleed programma, de feestelijke prijsuitreiking plaats van de eerste editie van de Vertaalwedstrijd Hebreeuws.

De Vertaalwedstrijd Hebreeuws staat in het teken van één Hebreeuwse dichter of dichteres. Dit jaar was dat Chaim Nachman Bialik (1873-1934). Bialik wordt algemeen gezien als één van de, zo niet de belangrijkste van alle Israëlische dichters. Meer over Bialik is te lezen op de website van Vertaalwedstrijd Hebreeuws.

Hoe leuk dan dat Bialik zelf ooit zei: "Het bestuderen van een vertaling is als het kussen van een gesluierde bruid."

Om Nederlandse lezers in contact te brengen met Hebreeuwse poëzie is de Vertaalwedstrijd Hebreeuws in 2016 in het leven geroepen. Bijzonder aan deze wedstrijd is, dat iedereen met belangstelling voor poëzie aan de wedstrijd kan deelnemen (met uitzondering van professionele vertalers).

De Vertaalwedstrijd Hebreeuws is een initiatief van de Universiteit van Amsterdam en studievereniging Sechel, in samenwerking met het Juda Palache Instituut en JSG Maimonides, en wordt gesteund door Crescas, het Poëziecentrum Nederland en Bibliotheca Rosenthaliana.

Alles wat u verder wilt weten, is te vinden op vertaalwedstrijdhebreeuws.nl.

De culturele agenda

De culturele agenda

Onze wekelijkse selectie uit het culturele aanbod overal in Nederland.

  • Amsterdam: Timora Rosler (cello) en Emmy Storms (viool) geven een concert in de synagoge van de LJG Amsterdam (Zuidelijke Wandelweg 41) op zondag 21 mei om 20.00 uur ten bate van Givat Haviva – Vredesinstituut in Israël. De opbrengst van deze avond gaat naar het project Children Teaching Children, vredesonderwijs in Israël voor 13- en 14-jarige scholieren. Op school krijgen Joodse en Arabische kinderen twee jaar lang twee uur per week les over elkaars geschiedenis, cultuur en religie; deels apart en deels gezamenlijk. Doel is hen te leren respectvol met elkaar om te gaan.
    • Groningen: in het kader van de lezingenreeks 8 Joodse kunstenaars vertelt kunsthistoricus Henk Puts maandag 22 mei over beeldhouwer Joseph Mendes da Costa (1863-1939) en diens neef en zwager graficus Samuel Jessurun de Mesquita (1868-1944).
    • Amsterdam: op dinsdag 23 mei organiseert uitgeverij Pegasus een avond gewijd aan het werk van de Pools-Joodse schrijver Bruno Schulz (1892-1942). Met name de recentelijk verschenen bundel Brieven, waaraan maar liefst tien vertalers meewerkten, staat centraal.
    • Sliedrecht: Ronit Palache komt dinsdag 23 mei vertellen over haar boek Ontroerende onzin, een bundel interviews met drie generaties Nederlandse Joden.
    • Enschede: De klokken en ramen van Marc Chagall is een reizende expositie naar aanleiding van de verschijning van het gelijknamige boek. Te zien van 24 mei tot en met 2 juli 2017.
    • Dordrecht: Opnieuw Timora Rosler op cello, maar nu met het Hexagon ensemble en Maartje van Wegen als verteller op donderdag 25 mei om 16.00 uur in het muzikale verhaal voor alle leeftijden Dagboek van een cello.
    • Amsterdam: Jiddisj koor Hejmisj Zain bestaat 25 jaar en viert dat heugelijke feit met een feestelijk concert in de Amstelkerk aan het Amstelveld 10, met medewerking van de Shtetl Band Amsterdam o.l.v Bert Vos en Christian Dawid, klarinet. De presentatie is in handen van Gloria Fein.
    • Amsterdam: Kers Gallery heeft werk van de de Israëlische kunstenaar Shai Azoulay (1971) naar Nederland gehaald. Zondag 28 mei wordt de expositie geopend, zij is daarna op vrijdag en zaterdag tussen 12.00 en 17.00 uur te bezoeken.
    • Amsterdam: Hedy d'Ancona houdt zondag 28 mei om 15.00 uur in de Rode Hoed de Socrateslezing, onder de titel Er is een land waar ouderen willen wonen, een pleidooi voor de emancipatie van ouderen.
    • Groningen: op maandag 29 mei is de laatste voordracht over Joodse kunstenaars, en ditmaal spreekt kunsthistoricus Henk Puts over Jozef Israëls (1824-1911) en de Haagse School, en zijn zoon Isaac Israëls (1865-1934): mensen en landschappen.

Een middag over God

Een middag over God

'Wat moet ik met God?' Hebt u zich die vraag wel eens gesteld? En hebt u voor uzelf een antwoord kunnen vinden?

Het Levisson Instituut in Amsterdam organiseert zondag 28 mei een middag over God. Twee sprekers én u komen aan het woord.
Filosoof Yoram Stein legt de vraag voor of de hedendaagse mens nog kan geloven in de God van Spinoza. Volgens hem kan zonder God immers niets bestaan en zelfs niet gedacht worden. Uitgangspunt van Steins lezing is het antwoord dat Spinoza formuleerde op de klassieke theologisch-filosofische vraag: quid sid Deus/wat is God?
Rabbijn Albert Ringer kijkt in zijn lezing naar de mening van rabbijn Levi Jitschak van Berdichev (1740–1809) dat je in het jodendom God van verre kunt aanbidden, of in nabijheid ervaren. Hier zit dat in de relatie van de hedendaagse mens en God?

Lees meer over de inhoud van deze denk- en discussiemiddag in de uitnodiging. Aanmelding graag op contact@levisson.nl.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media. Kijk even helemaal onderaan dit item: u vindt er een belangrijke correctie!

  • Wat hebben vrede in het Midden-Oosten en de spinner, het inmiddels ook in Nederland populaire speeltje, met elkaar te maken? Lees het in The Jewniverse.
  • In Berlijn is gefilte fisch 'the food not to miss', weet New York Times.
  • Niet heel Joods, maar wel heel interessant: een plek op internet om uitgebreid op ontdekkingsreis te gaan: Google Arts & Culture.
  • Het Tunesische eiland Djerba, waar zich een prachtige oude synagoge bevindt en waar jaarlijks een Joodse bedevaart plaatsvindt, moet UNESCO Werelderfgoed worden, meldt Tablet magazine.
  • The Independent begaf zich undercover naar een bijeenkomst van aanhangers van het gedachtegoed van Holocaust-ontkenner David Irving.
  • Een wandeling over de muur om de Oude Stad van Jeruzalem is een unieke ervaring, schrijft Times of Israel.
  • Israel21C stelt u veertien Israelische food-tech startups voor die onze kijk op voedsel in de nabije toekomst kunnen veranderen.
  • We werden attent gemaakt op een artikel op Historiek.net over de Top 50 van Jiddische woorden in het Nederlands. Té leuk om niet alsnog te vermelden!

In de nieuwsbrief van 5 mei wezen we u op een aflevering van het Belgische televisieprogramma Goed Volk, waarin culinair journalist Jeroen Meeus op bezoek ging bij Hoffy's in Antwerpen. "Het programma is, na registratie, tot 22 juni online te bekijken", meldden we, maar de link in het item bleek niet correct en is inmiddels gecorrigeerd.
U kunt ook direct doorklikken op https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/goed-volk/2/goed-volk-s2a5-jeroen-bij-de-chassidische-joden-van-antwerpen/.

In de Digibieb
Grijze gesprekken

In de Digibieb

Het laatste boek van Clara Asscher-Pinkhof verscheen in 1972, een kleine verzameling wijze, intens ontroerende 'gesprekken met God'.

"Natuurlijk zijn het gesprekken met God, deze grijze gesprekken", schrijft Clara in haar inleiding. "Je moet toch met iemand kunnen spreken, als alles om je heen wegvalt, - als de oren, die in de loop van je lange leven naar je geluisterd hebben, gesloten zijn, - als geen menselijke stem je meer ant­woordt. Je moet toch iemand vertellen van je angsten, van je hoop, van je kleine vreugden, je kleine ijdelheden, je kleine en je grote zorgen.
Je moet toch iemand biechten wat geen ander weet en geen ander ook weten mag. Er moet toch iemand zijn, die je zelfspot verstaat, omdat hij eigenlijk ook een loopje met je neemt; hij kent je immers van dat je een kind was, dat zijn angsten, zijn hoop, zijn kleine vreugden, zijn kleine ijdelheden, zijn kleine en grote zorgen in Gods oor fluisterde. Je hoeft hem niets wijs te maken: hij weet wel beter.
En het goede van deze grijze gesprek­ ken is, dat er geen tussenpersoon aan te pas komt. Het gaat direct van je bange hart naar zijn luisterend oor.
Alleen ik heb het afgeluisterd. Vergeef het me maar."

Dit kleine juweeltje kunt u lezen in of downloaden uit de Joodse Bibliotheek van Crescas.

Website van de week
Natascha van Weezel, schrijver en journalist

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Natascha van Weezel heeft sinds het verschijnen van haar laatste boek Thuis bij de vijand heel wat reuring veroorzaakt, en nu heeft ze ook een fraaie website, nataschavanweezel.nl.

Via het kleine zwarte navigatieblokje rechtsboven kan de bezoeker kiezen uit de verschillende secties op de website, zoals een selectie uit haar columns en artikelen en idem uit haar televisie- en radio-optredens. Ook de televisiedocumentaire Elke dag 4 mei (2014) is in zijn geheel te bekijken.
De drie boeken die Natascha schreef, zijn uiteraard ook op de website vermeld.

Via het contactformulier kan de bezoeker een mailtje sturen, of haar opzoeken op twitter en/of Facebook.

In the Picture
Al HaMakom

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Vandaag is dit item gewijd aan foto's. 103 bewegingloze beelden in kleur van Jeruzalem in de jaren '50, gemaakt door amateurfotograaf Seymour Katkoff.
Ze zijn te zien in de fotosectie van de Facebookpagina van Al HaMakom.

Vertaalster Hilde Pach zette de link op haar persoonlijke Facebookpagina, en schreef in haar toelichting: "Veel van de boeken van Amos Oz spelen zich af rond deze tijd en in deze omgeving. Fascinerend hoe al die verschillende mensen door - en langs? - elkaar heen lopen: huisvrouwen in zomerjurkjes, Jemenieten, ultraorthodoxe mannen met hoeden en baarden en heel veel stoere en minder stoere mannen in kakikleurige overhemden en korte broeken."

Wie (nog) geen Facebook-account heeft, kan een kleine selectie van de foto's bekijken op jerusalemfever.wordpress.com.

Overigens geen slecht idee om Crescas te volgen op Facebook: niet alles waar we aandacht aan willen besteden, komt in de nieuwsbrief!

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
19 - 26 mei

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.
Binnenkort is het vijftig jaar geleden dat de Zesdaagse Oorlog (5-10 juni 1967) plaatsvond, en dat is te merken aan het televisieaanbod. Arte TV duikt dinsdag 23 mei in het verleden en heden van Israël, en zaterdag 20 mei besteedt Andere tijden aandacht aan deze belangrijke gebeurtenis.


vrijdag 19 mei

  • NPO Radio 4 (AVROTROS), 20.00: Vrijdagconcert. De jonge Israëlische dirigent Lahav Shani dirigeert het Radio Filharmonisch Orkest in onder meer de Ouverture op Joodse thema's van Sergej Prokofjev.

zaterdag 20 mei

  • NPO Radio 1 (KRO-NCRV), 11.00: De taalstaat. Vrolijk en informatief programma dat uitlegt hoe het met onze taal gaat, met vaste en wisselende onderdelen. Presentatie: Frits Spits.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 14.00: Argos. Onderzoeksjournalistiek. Achtergronden bij het nieuws of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met onthullende reportages en aandacht voor journalistieke boeken en kwesties in de (onderzoeks)journalistiek uit binnen- en buitenland. NB: onder de link zitten ook mogelijkheden eerdere items terug te zien!
  • NPO 2 (VPRO/NTR), 9.00: Andere tijden. Afl.: Pal achter Israël. Vrijwilligers en sympathisanten, maar ook veteranen, over de Zesdaagse Oorlog die vijftig jaar de basis heeft gelegd voor de huidige landsgrenzen. En over de sympathie voor Israël, die in Nederland nooit meer zo groot is geweest als toen, in 1967.

zondag 21 mei

  • NPO 2 (AVROTROS), 18.10: Ken uw klassieken. Afl.: De 7e symfonie van Ludwig van Beethoven. Dirigenten Jules van Hessen en Ivan Fischer en enkele musici van het Concertgebouworkest vertellen waarom Beethovens zevende symfonie zo'n geniaal stuk is.
  • NPO Cultura (Omrop Fryslân), 19.55: Ondergedoken in Friesland. Ruim 30.000 vervolgden en ontheemden vonden in de Tweede Wereldoorlog bij Friese gezinnen een veilig onderduikadres. Deel van een driedelige documentaireserie waarin Fryslân DOK de onderduikhulp reconstrueert aan Joden, geallieerde piloten en mannen die de Arbeitseinsatz ontdoken.
  • NPO 2 (VPRO), 20.15: Himmlers hersens heten Heydrich. Spraakmakende documentaire vertelling in zeven delen, gebaseerd op de bestseller HhhH van Laurent Binet. In dat boek beschrijft Binet op onnavolgbare wijze de spectaculaire aanslag op nazi-kopstuk Reinhard Heydrich in Praag, mei 1942. Afl. 7: Dit verhaal is nooit af. De parachutisten worden verraden, de Duitsers verliezen de oorlog, maar er blijft altijd genoeg te vertellen.
  • NPO 2 (EO), 23.45: Adieu God? Afl.: Yvonne Kroonenberg. Tijs van den Brink gaat in gesprek met bekende Nederlanders en onderzoekt of ze werkelijk 'Van God los' zijn.
  • NPO Cultura (AVRO), 0.05: Architect Oscar Niemeyer: Het leven is een ademtocht. De Braziliaanse architect Oscar Niemeyer (1907-2012) ontwierp in de jaren zestig de futuristische hoofdstad van Brazilië, Brasília. De karakteristieke, sculpturale vormen van de architectuur in Brasília groeiden uit tot een handelsmerk en maakten hem wereldberoemd.

maandag 22 mei

  • Stingray Brava, 18.30: Het archief. Drie wereldberoemde musici, William Primrose (viool), Gregor Piatigorsky (cello) en Jascha Heifetz (viool) in historische opnamen, met muziek van William Walton, Claude Debussy en Ludwig van Beethoven.
  • TV5 Monde, 21.11: Un héros très discret. Franse dramafilm uit 1996. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bedenkt Albert Dehousse voor zichzelf een briljant, glorierijk leven, dat net zo groots is als dat van de helden uit zijn kinderboeken. De onopvallende man die niets had, krijgt alles: eer, macht, bewondering, liefde. Hoelang houdt het bedrog stand?

dinsdag 23 mei

  • Arte tv, 2015: 9/11 – Die Welt danach. Tweedelige documentaire over het terrorisme dat na de aanslagen van 11 september 2001 uitgroeide tot een van de grootste bedreigingen van het Westen. Met politici, generaals en veiligheidsmensen uit de VS, Israël, Engeland en Frankrijk. Aansluitend worden Die Kriegserklärung en Spirale der Gewalt uitgezonden.
  • Arte tv, 22.05: Ben Gurions Vermächtnis. Franse documentaire uit 2016 met als uitgangspunt een zes uur durend interview uit 1968 met de dan 82-jarige oud-premier van Israël.
  • Arte tv, 23.00: Das andere Jerusalem. Frans-Finse documentaire uit 2016 over de verbitterde strijd om Jeruzalem, vijftig jaar na de Zesdaagse Oorlog.
  • Arte tv, 23.55: Grenzfahrer. Duitse documentaire uit 2016 over het zwaarbewaakte Jinba aan de rand van de Westbank, waar mensensmokkelaars Palestijnen op zoek naar werk in Israël over de grens proberen te brengen.

woensdag 24 mei

  • WDR 3, 20.04: ACHT BRÜCKEN - Musik für Köln: David Kweksilver Big Band. Opname van een concert door de uit 26 musici bestaande David Kweksilber Band tijdens het Keulse muziekfestival Acht Brücken.
  • ONS, 21.00: Als twee druppels water. Oorlogsdrama uit 1963 naar het boek De donkere kamer van Damocles van W.F. Hermans. Sullige sigarenboer Ducker (Schoorel) leeft tijdens de Tweede Wereldoorlog helemaal op wanneer er een geheim agent in zijn tuin belandt.

donderdag 25 mei

  • ZDF, 22.00: Wenn Populisten regieren…. Documentaire uit 2017 waarin de parallellen en verschillen worden onderzocht tussen Frankrijk en Hongarije, waar 'nieuwe populisten' steeds meer aanhang krijgen en zelfs regeringsbevoegdheid (willen) krijgen.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 0.00: Nooit meer slapen. Gesprek met Midden-Oostencorrespondent voor de NOS Sander van Hoorn.

vrijdag 26 mei

  • ONS, 09.00: Als twee druppels water. Oorlogsdrama uit 1963 naar het boek *De donkere kamer van Damocles van W.F. Hermans. Sullige sigarenboer Ducker (Schoorel) leeft tijdens de Tweede Wereldoorlog helemaal op wanneer er een geheim agent in zijn tuin belandt.
  • Stingray Brava, 16.52: Jascha Heifetz: God's Fiddler. Documentaire uit 2011 over violist Jascha Heifetz, in 1901 in Vilnius in Litouwen geboren als Jossif (Jascha) Robertowitsch Heifetz. Met niet eerder vertoonde bewegende beelden en foto's uit het Heifetz familie-archief.

(advertenties)


banner joodsamsterdam banner israelactie banner jonet banner blankevoort banner amphora banner propra banner meldpunttaal banner sivmo banner venstra banner luna3 banner givat



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven