vrijdag 20 mei 2016

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 20 mei 2016 jaargang 12, nummer 19
Onze columnisten deze week
 

Koken als Ottolenghi!

Koken als Ottolenghi!

Zondag 5 juni vindt de (uitgestelde) tweede les van de cursus J'Ottolenghi plaats. Een paar cursisten moesten annuleren, waardoor er enkele plaatsen aan de fornuizen zijn vrijgekomen. Een handjevol snelle beslissers kunnen we blij maken!

Onder leiding van Danny Hovestad kookt u met uw medecursisten een menu waarin een aantal van Yotam Ottolenghi's favoriete ingrediënten worden toegepast, zoals kikkererwten (in lamsgehaktballetjes), grapefruit (in een salade met wortel) en granaatappel (met kip).

Het nagerecht houden we nog even geheim, maar dát is misschien wel het meest verrassende van alles.

Wie de recepten van 'Yotolenghi', zoals deze Israëlisch-Italiaanse chef in culikringen wel liefkozend wordt genoemd, een beetje kent, is daarin zeker sumac en granaatappelmelasse tegengekomen. Wat zijn dat voor ingrediënten, en hoe gebruik je ze? Ook daarover leert u op 5 juni 2016 meer.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week: in Philips-meisje van kamp Vught schrijft Sanne van Heijst het levensverhaal van de Joodse tiener Gerda Nothmann die te werk gesteld wordt bij het Philips-Kommando. In Dagboek van de duivel vertellen Robert Wittman en David Kinney over de jacht op dit omstreden egodocument van de 'kerkvader van het nationaalsocialisme' Albert Rosenberg, en in Spinoza, vijf wegen naar de vrijheid werpt Maarten van Buuren een verhelderend licht op Spinoza’s moeilijk doordringbare filosofie.

Engelstalig: After One-Hundred-and-Twenty: Reflecting on Death, Mourning, and the Afterlife in the Jewish Tradition, waarin Hillel Halkin de Joodse tradities rondom het sterven en zijn eigen ervaringen met dood en rouw beschrijft.

Vers uit de ramsj geplukt: Het joodse lichaam, waarin antropoloog Melvin Konner de meest uiteenlopende aspecten van het ‘Joodse lichaam’ onderzoekt: van seks, besnijdenis, menstruatie tot zelfs het veronderstelde en omstreden bestaan van ‘Joodse genen’. Colombe Schneck beschrijft in Salomé de indrukwekkende geschiedenis van hoe een klein meisje 'geofferd' werd in Auschwitz. Betwist bezit van Eelke Muller behandelt de controversiële geschiedenis van de Stichting Nederlands Kunstbezit (SNK) in de jaren 1945-1953.

En verder:

  • Schrijver Tommy Wieringa schreef een column over de kwestie Dyab Abou Jahjah die een contract kreeg bij uitgeverij De Bezige Bij. Te lezen op Wieringa's Faceboookpagina.
  • De Schwob-zomeractie waarin acht minder bekende boeken uit de wereldliteratuur in de kijker worden geplaatst, heeft dit jaar drie edities. Lees meer op de website van Schwobfest.

Fototentoonstelling in het NIOD

Fototentoonstelling in het NIOD

Tot na de zomer zijn in het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies aan de Herengracht 380 in Amsterdam de prachtige portretten te zien die fotografe Julie Blik maakte van Joodse oud-artsen en verplegers, hun medewerkers en hun verwanten. Ze illustreren de verhalen in het boek Vergeet niet dat je arts bent. Joodse artsen in Nederland 1940-1945, waarmee Hannah van den Ende in 2015 promoveerde.

De tentoonstelling is, tijdens de openingsuren van het NIOD, te zien in de hal van het instituut.

Lees meer op de speciale pagina over de tentoonstelling op de website van het NIOD.

Moos, een romantische komedie

Moos, een romantische komedie

Moos is een nieuwe, speciaal voor televisie gemaakte speelfilm, een met milde humor vertelde 'romcom' over het meisje Moos - en Sam, haar jeugdvriendje.

Hun sterke band werd ruw verbroken toen Sam met zijn ouders naar Israël verhuisde. Als Sam 15 jaar later, na zijn diensttijd in het Israëlische leger, terugkeert in Amsterdam, treft hij zijn vroegere vriendinnetje aan in een leven waarin ze de rol van haar inmiddels overleden moeder heeft overgenomen. Ze doet het huishouden en werkt in de textielwinkel van haar vader Maup. Moos droomt wel van een ander leven, maar waagt de stap pas na aandringen van Sam.
Ze komt er al snel achter dat een eigen leven opbouwen allesbehalve eenvoudig is. En ondertussen realiseert Sam zich dat zijn gevoelens voor Moos misschien wel meer zijn dan zuiver vriendschappelijke.

De film, die in de voorbereidende fase nog de titel Sam en Moos droeg, is zondag 29 mei op NPO 3 te zien om 20.25 uur.

Op de website van producent Kemna is een gesprek te lezen met enkele van de acteurs, gemaakt aan het einde van de draaiperiode.

Israël in Egypte

Israël in Egypte

Israel in Egypt is, sinds de première in Londen in 1739, één van de meest geliefde oratoria van Georg Friedrich Händel.

Het overgrote deel van de teksten is rechtstreeks overgenomen uit Exodus (Sjemot) en de Psalmen.
In het eerste deel, The Lamentation of the Israelites for the death of Joseph, wordt de dood van Jozef beweend. Het tweede deel, The Exodus, verklankt hoe het 'volk Israëls' vertrekt uit Egypte en de lange tocht maakt door de woestijn. De plagen en de tocht door de Rode Zee horen tot de hoogtepunten in het werk.
In Israel in Egypt is de hoofdrol weggelegd voor het koor. Het echte solistenwerk blijft beperkt tot drie recitatieven en twee aria's.

Zaterdag 28 mei wordt Israel in Egypt uitgevoerd in het Muziekgebouw in Amsterdam door het Nederlands Kamerkoor en het Residentie Orkest onder leiding van de Britse dirigent Richard Egarr, die tevens de continuo-partij aan het klavecimbel voor zijn rekening neemt. Aardig om te weten: een van de twee solo-baspartijen wordt gezongen door Gilad Nezer, chazzan van de LJG Amsterdam.

Zie voor kaarten de bijbehorende agendapagina van het Muziekgebouw.

Etty Hillesum Centrum jubileert!

Etty Hillesum Centrum jubileert!

Het Etty Hillesum Centrum in Deventer bestaat in 2016 twintig jaar. Dat wordt gevierd, onder meer met een concert op zaterdagavond 28 mei van zangeres Shura Lipovsky en haar ensemble Novaya Shira.

Shura heeft een speciale band met het Etty Hillesum Centrum: ze zong bij de opening van het EHC op 5 mei 1996 en was er ook later bij speciale momenten een graag geziene en gehoorde gast.

Lees meer op de jubileumpagina van het Etty Hillesum Centrum.

Musical in het Ivriet: Mijn buitengewone kind

Musical in het Ivriet: Mijn buitengewone kind

Naar een Hebreeuwse musical kun je in Nederland niet zo vaak, maar nu is er Mijn buitengewone kind (Jeled Sjeli Moezlach). De voorstelling is gebaseerd op de poëzie van de geliefde Israëlische dichter en schrijver Ayin Hillel (1926-1990). In zijn liedjes en verhalen vertelt Hillel met liefde en humor over zijn jeugd in kibboets Mishmar HaEmek.

Mijn buitengewone kind wordt uitgevoerd door Yasmine Kedar en Maayan Licht. De muziek wordt verzorgd door een ensemble van in Nederland wonende Israëlische musici: Galit Zadok (blokfluit), Yoram Haran (gitaar), Ido Zilberman (drums) en Nadav Katan (keyboard).
Tijdens de voorstelling is een 'live' Nederlandse vertaling beschikbaar zodat alles goed te volgen is, ook als u niet voldoende Hebreeuws begrijpt.

Wanneer en waar te zien: zaterdag 28 mei in Maastricht, zondag 29 mei in Den Haag, zaterdag 4 juni in Amsterdam. De kaartverkoop verloopt via eventbrite.com.

Let op: de exacte locatie van de voorstelling wordt bekendgemaakt per mail, na registratie en bestelling van uw kaarten!

In 2010 verscheen in de Israëlische krant Ha'aretz een artikel over Ayin Hillel.

'De Israëliërs komen!'

\'De Israëliërs komen!\'

In het Gelderse Ulft vindt voor de 17e maal Huntenkunst plaats, een internationaal kunstevenement dat kunstenaars uit één land centraal stelt. In 2016 valt de eer te beurt aan Israël.

In de SSP-hal van de DRU Cultuurfabriek, in het gerestaureerde en verbouwde portiersgebouw van de voormalige ijzergieterij DRU, is het Israëlische paviljoen ingericht.

Onder de titel "De Israëliërs komen!" is daar van 23 mei tot en met 3 juli werk te zien van beeldhouwer Jacob Berenstein, video-artiest Shahar Marcus, kunstschilders Adva Karni en Ora Ruven én de multimediale kunstenaar Karmela Berg. Ze exposeren tevens in de Ulftse Galerie bij de Boeken, eveneens gevestigd in de DRU Cultuurfabriek.

Lees meer op huntenkunst.org.

Een bezoek aan de tentoonstelling is tevens een kennismaking met een fraai stuk industrieel erfgoed: zeven panden van de DRU-fabriek staan op de nationale monumentenlijst.
Oudere lezers kennen ongetwijfeld de oranje gietijzeren stoofpannen en gashaarden. Pannen worden er niet meer geproduceerd, maar DRU-haarden, in allerlei soorten en maten, worden nog altijd gemaakt, zij het niet in de oude fabriek.

Uit de Joodse Canon
Synagoge aan de Boompjes in Rotterdam

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl.
De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u online kunt bestellen.
Uit de Joodse Canon

De grote bloei van het Joodse leven in Rotterdam begon met de Jesiba de los Pintos, de beroemde academie voor Joodse studiën die 5 mei 1650 plechtig werd ingewijd in het pand op de hoek van de Wijnhaven en de Bierkade, waar de welvarende familie De Pinto haar Portugees-Joodse geloofsgenoten in staat stelde te leren.
Toen steeds meer 'Portegiezen' naar Amsterdam vertrokken - ook de De Pintos verlieten Rotterdam, en namen de Jesiba mee - besloten de achterblijvers samen met de Hoogduitse Joden dat één synagoge, mits van behoorlijke maat, wel voldoende was.
Gezamenlijk werd een terrein aangekocht aan de Maas, de Boompjes genaamd. De eerste steen werd gelegd op 27 augustus 1724 en ruim 10 maanden later vond de inwijding plaats. De synagoge bood plaats aan 402 gelovigen en moest in 1790 zelfs worden uitgebreid met een 'bijsjoel' in een naastgelegen pakhuis.
Het Joodse leven in Rotterdam had tot het bombardement van 10 mei 1940 altijd een thuis, niet alleen aan de Boompjes, maar ook elders in de stad.

Op joodserfgoedrotterdam.nl is een met de computer gemaakte reconstructie van de synagoge aan de Boompjes gemaakt. Duidelijk daarop te zien, is de klok in de gevel: een uniek kenmerk van deze synagoge.

In het lemma Synagoge aan de Boompjes in Rotterdam wordt het gebouw in een groter historisch kader geplaatst. Waar vestigden zich Joden, en waarom?

In onze stadswandeling Parels van Joods Rotterdam die zondag 22 mei om 11.00 uur onder leiding van Rob Snijders vanaf het Wilhelminaplein van start gaat, komt dit stuk van de geschiedenis zeker ook aan de orde.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • De conservatieve Poolse regering overweegt het prestigieuze WOII-museum in Gdansk af te blazen, schrijft New York Review of Books.
  • Ivan Wolffers schrijft wekelijks een 'kankerblog' waarin hij zijn overdenkingen noteert nu hij terminaal ziek is. De aflevering van 15 mei 2016 op ivanwolffers.nl is in meerdere opzichten extra bijzonder.
  • De toezegging van de gemeente Amsterdam voor restitutie van 10 miljoen euro aan erfpachtgelden maakt veel los. Robbert Baruch geeft zíjn mening op zijn blog.
  • Radio Eén Vandaag interviewde de onderzoekster die de aanleiding vond voor de compensatie.
  • Je Joodse identiteit (her)vinden in de deli in plaats van in sjoel, dat gebeurt volgens de Times of Israel in New York.
  • Met het overlijden van Madeleine Lebeau is het laatste stukje Joodse geschiedenis van de wereldberoemde film Casablanca afgesloten. Lees meer in de Forward.
  • Wall Street Journal bericht over acteur Mandy Patinkin (Homeland, The Princess Bride) die zal optreden tijdens een benefietconcert voor het National Yiddish Theater-Folksbiene
  • Rukhl Schaechter, hoofdredacteur van The Yiddish Daily Forward, ook bekend als Forverts, heeft grote plannen met haar krant, schrijft Tablet Magazine.

Website van de week
Go Israel

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Go Israel is een bruikbare website voor wie als toerist naar Israël gaat en nog niet zo bekend is met het land. Handig is dat de site in maar liefst 21 talen beschikbaar is.

De startpagina geeft een beeld van wat er allemaal te vinden is, maar we gaan voor ons onderzoeksrondje uit van de tabs bovenaan.

Het begint meteen goed met Regio's en steden. Zeventien regio's worden afzonderlijk besproken, met in het Engels suggesties voor Sites & Attractions en Accommodations. De kolom aan de linkerkant van de pagina maakt gericht kiezen eenvoudig.
Ontdek Israël deelt de inhoud van de site in naar thema, en geeft veel extra informatie, onder meer over Eten en drinken, Geografie en natuur en Medisch toerisme. Handig bij de voorbereiding van een reis zijn de downloadbare Kaarten van Israël.

Voor een eerste reis naar Israël is de Praktische informatie zeer bruikbaar, met Geldzaken, Klimaat en Afstanden als subcategorieën. Datzelfde geldt voor Reisvoorbereiding. Daar zijn ook suggesties te vinden voor vier- en zevendaagse rondreizen, ingedeeld naar thema.

Het Israëlisch Bureau voor Toerisme, dat GoIsrael beheert, biedt voor elk land een afzonderlijk pakket aan. De Nederlandstalige site verwijst naar reisbrochures, de Amerikaanse site gebruikt Packages voor links naar de vele reisbureaus die reizen naar Israël aanbieden.

Go Israel is op Facebook te vinden als Israel Tourism, en als @IsraelTourism op Twitter.

En wie wil weten wat voor weer het is in Eilat, Jeruzalem, Tel Aviv en Haifa: kijk helemaal bovenaan de pagina's!

In the Picture
Israeli Doc Challenge

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

In 2009 bestond Tel Aviv 100 jaar. Op het DocAviv Film Festival kregen Israëlische cineasten de kans om met korte films deel te nemen aan de Documentary Challenge. Ze hadden slechts vijf dagen om hun films te maken.

De 9 films die voor de finale werden geselecteerd, waaronder de winnaars van de 1e en 2e prijs, werden samengebracht in de documentaire Israeli Doc Challenge 2009 - short documentaries on Tel Aviv.

De films zijn Engels ondertiteld.

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
20 - 27 mei

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Twee films verdienen de aandacht deze week, beide te zien op Arte. En wie Vrije Geluiden afgelopen zondag heeft gemist: NPO Cultura herhaalt de uitzending, waarin ook muziek uit het ghetto van Venetië werd gespeeld.


vrijdag 20 mei

  • NPO Cultura (JO), 21.00: Die ellende is een goudmijn. De levenskunst van Han de Vries. Een indringende film van cineast Hans Polak, waarin de kijker met de nestor van de Nederlandse hoboïsten de paradoxen van diens bestaan beschouwt.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 2.00: Woord. Vijf uren lang de mooiste radioverhalen uit de archieven van de publieke omroep. Laat u verrassen!

zaterdag 21 mei

  • NPO Radio 1 (KRO), 11.00: De Taalstaat. Programma waarin de Nederlandse taal het middelpunt vormt. Presentatie: Frits Spits.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 14.00: Argos. Onderzoeksjournalistiek. Achtergronden bij het nieuws of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met onthullende reportages en aandacht voor journalistieke boeken en kwesties in de (onderzoeks-)journalistiek uit binnen- en buitenland. Presentatie: Max van Weezel.
  • NPO Cultura (JO), 16.15: Die ellende is een goudmijn. De levenskunst van Han de Vries. Een indringende film van cineast Hans Polak, waarin de kijker met de nestor van de Nederlandse hoboïsten de paradoxen van diens bestaan beschouwt.
  • NPO Cultura (VPRO), 18.15: De verwenstraat - portret van de Amsterdamse P.C. Hooftstraat. Documentairemaker Hans Polak (1945-2016) volgde in 2001 gedurende een aantal weken de winkeliers en de shoppers.

zondag 22 mei

  • NPO Cultura, 17.20: VPRO Vrije geluiden. Venetië special, met onder meer een gesprek met de Amerikaanse oudemuziekspecialist Averey Gosfield over muziek in het getto van Venetië.
  • BBC Radio 3, 19.45: Sunday feature. Afl.: God Intoxicated Man - The Life and Times of Benedict Spinoza. Michael Goldfarb zoekt uit waarom Spinoza in Engeland vrijwel genegeerd werd, terwijl zijn invloed op het Europese vasteland enorm was.
  • NPO Cultura (VPRO/NTR), 20.00: De Gouden Eeuw. Afl. 10: Veel geloven op één kussen. In tegenstelling tot wat wij denken, is in de 17e eeuw tolerantie allesbehalve vanzelfsprekend en al helemaal geen ideaal.

maandag 23 mei

  • Arte tv, 20.15: Die Mörder sind unter uns. Trümmerfilm uit 1946 die zich afspeelt in het jaar 1945 in het platgebombardeerde Berlijn. De vroegere legerchirurg Dr. Hans Mertens (Ernst Wilhelm Borchert) keert na de oorlog terug naar huis, waar hij Susanne Wallner, overlevende uit een concentratiekamp en Ferdinand Brückner, zijn voormalige kapitein en gewetenloos kampcommandant, ontmoet. De film werd in 1948 in Nederland toegelaten voor 18 jaar en ouder.
  • Arte tv, 21.35: Jakob der Lügner. Oorlogsdrama uit 1974 over de Joodse Jakob Heim die in 1944 met leugens over goed nieuws in een Oost-Europees getto lotgenoten een sprankje hoop geeft.

dinsdag 24 mei

  • Arte tv, 14.00: Die Mörder sind unter uns. Trümmerfilm uit 1946 die zich afspeelt in het jaar 1945 in het platgebombardeerde Berlijn. De vroegere legerchirurg Dr. Hans Mertens (Ernst Wilhelm Borchert) keert na de oorlog terug naar huis, waar hij Susanne Wallner, overlevende uit een concentratiekamp en Ferdinand Brückner, zijn voormalige kapitein en gewetenloos kampcommandant, ontmoet. De film werd in 1948 in Nederland toegelaten voor 18 jaar en ouder.
  • RTL 8, 20.30: A Mighty Heart. Drama uit 2007 over de laatste dagen van de Amerikaanse journalist Daniel Pearl die in 2002 in Pakistan door moslim-fundamentalisten werd vermoord.
  • BBC 4, 23.35: World War Two: 1945 & The Wheelchair President. Documentaire die het leiderschap van oorlogspresident Franklin Delano Roosevelt onderzoekt.

woensdag 25 mei

  • Brava, 19.32: Mieczyslaw Weinberg - Pianokwintet op. 18, uitgevoerd door het Valerius Ensemble. Weinberg (Moishei Vainberg) vertrok in 1939 te voet uit Warschau, op de vlucht voor Hitler. In 1940 kwam hij aan in Minsk, later zou hij zich vestigen in Moskou en met Sjostakovitsj een vriendschap voor het leven sluiten.

donderdag 26 mei

  • Arte tv, 0.30.: Hatufim - In der Hand des Feindes. Veertiendelige Israëlische dramaserie, de basis voor de succesvolle Amerikaanse televisieserie Homeland. Tweede reeks, afl. 9, 10 en 11.

vrijdag 27 mei

  • NPO Radio 1 (VPRO), 2.00: Woord. Vijf uren lang de mooiste radioverhalen uit de archieven van de publieke omroep. Laat u verrassen!

(advertenties)


banner israelactie banner jonet banner meldpunttaal banner joodsamsterdam banner sivmo banner propra banner blankevoort banner yanshuf banner amphora banner sinaicentrum banner givat banner venstra banner luna3



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven