vrijdag 6 mei 2016

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 6 mei 2016 jaargang 12, nummer 17
Onze columnisten deze week
 

Edwin Rabbie: classicus, jurist en Joods

Edwin Rabbie: classicus, jurist en Joods

In de gesprekkenreeks Joodse Wetenschappers neemt dinsdag 24 mei Edwin Rabbie plaats tegenover journaliste Ronit Palache.

Mr. dr. Edwin Rabbie werd op 12 december 2013 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam benoemd tot bijzonder hoogleraar Cultuurgeschiedenis, in het bijzonder van de intellectuele geschiedenis van de 15e tot de late 17e eeuw.

Hij werkt momenteel aan een uitgave van een gedeelte van Erasmus’ Paraphrasen op het Nieuwe Testament. De Handelingen der apostelen. Bronnenonderzoek en tekstanalyse waren voor Erasmus essentieel. Erasmus' tijdgenoten echter beschouwden deze wetenschappelijke benadering als een ondermijnende aanval op de heilige teksten én het kerkelijk gezag.
De Joodse benadering van bijbelteksten vindt, zeker in het aspect 'tekstanalyse', een parallel. Joodse geleerden hebben immers eeuwenlang de teksten van de Misjna bestudeerd, zinnen en woorden van alle kanten bekeken en keer op keer van nieuwe betekenissen voorzien.
Het werk van Desiderius Erasmus kwam bij toeval op het pad van Edwin Rabbie, die als classicus gefascineerd raakte door diens 16e-eeuwse Latijnse teksten.

Het gesprek met Edwin Rabbie maakt deel uit van een serie van vier, waarvoor u ook afzonderlijk kunt inschrijven.

Op onze webpagina Joodse wetenschappers vindt u informatie over de andere gesprekken in deze reeks. En met één klik gaat u verder naar het inschrijfformulier.

Wij zoeken nog een paar vrijwilligers!

Wij zoeken nog een paar vrijwilligers!

Alle plaatsen aan de fornuizen en kookplaten zijn inmiddels bezet door een kleine 20 cursisten die zondag 22 mei aan de slag gaan om de 120 bewoners van het Joods verzorgingshuis Beth Shalom in Amsterdam een traditionele Joodse maaltijd voor te schotelen.

Rond 10.30 uur bindt deze enthousiaste keukenploeg de schorten voor, zodat in alle rust de gerechten kunnen worden voorbereid en gekookt.

Maar we kunnen nog wel wat extra hulp gebruiken voor het verrichten van allerlei hand- en spandiensten, zowel in de keuken als bij het uitserveren en afruimen.

Wilt u helpen bij dit bijzondere evenement? Stuur dan een e-mail naar info@crescas.nl, met in de onderwerpregel: vrijwilliger Beth Shalom 22 mei 2016.

Uw hulp wordt zeer gewaardeerd, dus bij deze alvast: onze hartelijke dank!

Uit de Joodse Canon
2012: Joods Cultureel Kwartier

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl.
De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u online kunt bestellen.
Uit de Joodse Canon

In de voormalige Jodenbuurt in Amsterdam bevinden zich op één vierkante kilometer vier belangrijke Joodse gebouwen en monumenten: het Joods Historisch Museum, dat gehuisvest is in vier voormalige synagoges, de monumentale, 17e-eeuwse Portugese Synagoge met in de bijgebouwen bibliotheek Ets Haim Livraria Montezinos, die in 2003 door UNESCO op de werelderfgoedlijst werd geplaatst, het meermaals bekroonde JHM Kindermuseum en de Hollandsche Schouwburg, een rijksmonument met een beladen geschiedenis. Eind oktober 2012 werden deze vier gebouwen samengevoegd tot het Joods Cultureel Kwartier.

Maandag 16 mei wordt, recht tegenover de Hollandse Schouwburg, het Nationaal Holocaust Museum geopend. Op dit moment wordt 'i.o.' nog achter de naam vermeld: de plannen en de planning tot 2018 zijn gereed, na 2018 zal grondig worden verbouwd en de relatie met de Hollandsche Schouwburg verduidelijkt.

Het gebouw aan Plantage Middenlaan 27 - voor en tijdens WOII de Hervormde Kweekschool - grensde aan de achterkant aan de tuin van de crèche waar kinderen van in de Hollandsche Schouwburg geïnterneerde ouders werden ondergebracht en van daaruit zoveel mogelijk in veiligheid gebracht.

Het NHM is het eerste museum in Nederland dat, op de plaats waar zich de geschiedenis voltrok, de complete geschiedenis van de vervolging en vernietiging van de Joden in Nederland vertelt aan het grote publiek.

Het lemma 2012: Joods Cultureel Kwartier vertelt uitgebreid over de voorgeschiedenis van het Joods Cultureel Kwartier.

Het Joods Cultureel Kwartier beschikt over een toegankelijke website met afzonderlijke pagina's voor de vier onderdelen. Het Nationaal Holocaust Museum i.o. ontbreekt nog, maar zal spoedig volgen. Voorlopig is al veel over het NHM te lezen op een pagina op de website hollandscheschouwburg.nl.

Het Nationaal Holocaust Museum i.o. gaat van start met de expositie De ondergang van Abraham Reiss, negen monumentale schilderijen van acteur, filmregisseur en kunstschilder Jeroen Krabbé (1944). Op de webpagina over deze tentoonstelling leest u een toelichting.

In het kader van Open Joodse Huizen 2016 speelde actrice Debbie Petter op 4 mei in het NHM-gebouw haar indringende solovoorstelling Ik ben er nog. Wie daarbij aanwezig was, heeft al een glimp kunnen opvangen van het gebouw in zijn nieuwe functie.

Columns deze week

Columns deze week

Als kersverse inwoner van Israël sta je dagelijks voor verrassingen. Gastcolumnist Harry Polak laat ons ook deze week meegenieten. 'Even kennismaken met de huisarts' duurde aardig wat langer dan ‘even’.

Muziekcolumnist Jan Waas bespreekt een nieuwe CD, een album met Sefardische kinderliedjes van Sarah Aroeste.

Was Hartog Izaak Kisch de grootvader van onze columnist Eldad Kisch, begin 20e eeuw betrokken bij één van de plannen voor een Joods thuisland? Eldad doet verslag van zijn zoektocht.

Oorlogsmisdadigers vergeven is voor Renée Citroen geen optie. Ze reageert in haar column op een ingezonden brief op de opiniepagina van NRC van 2 mei.

En verder bieden wij deze week columns van Harry van den Bergh, Nathan Lopes Cardozo, Leo Mock, Simon Soesan en Naud van der Ven. Wij wensen u veel leesplezier.

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week: Moedervlekken, de nieuwe roman van Arnon Grunberg, die vandaag, 6 mei, is verschenen. Een meisje uit Berlijn is een verzameling korte schetsen van kleine en grote belevenissen, opgeschreven door Miriam Merzbacher-Blumenthal, en in Tegen de stroom verzamelt voormalig minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin veelzeggende verhalen van mensen en ideeën die hoop geven in benarde tijden.

Engelstalig: Their Promised Land. My grandparents in love and war, voor wie de bestseller van Ian Buruma Hun beloofde land liever in de oorspronkelijke taal wil lezen.

Vers uit de ramsj geplukt: Man met blauwe Sjaal. Poseren voor Lucian Freud, waarin de schrijver van het boek de wordingsgeschiedenis van een portret beschrijft vanuit het gezichtspunt van het model, hijzelf. Dagboek 1944, waarin Hans Keilson zijn onderduik, de vragen van het leven en de liefde voor twee vrouwen beschrijft en van Fred Uhlman Hereniging, een aangrijpende en nog altijd actuele novelle over de schoolvriendschap tussen de Joodse Hans Schwarz uit de intellectuele middenklasse en Konradin, adellijke telg uit het geslacht Von Hohenfels in de jaren '30 in Duitsland.

En verder:

  • Arnon Grunberg is maandag 9 mei om 14.00 uur te gast bij Boekhandel Van Rossum in Amsterdam ter gelegenheid van het verschijnen van zijn nieuwe roman Moedervlekken. De aanvangstijd is 'onder voorbehoud', dus check tijdig de Facebook-eventpagina van de winkel!
  • Het kindertransport van Fedor de Beer is genomineerd voor de Thea Beckmanprijs, de jaarlijkse prijs voor het beste historische jeugdboek. Ook de WOII-oorlogsverhalen Verraad in Haarlem van Judith Janssen en Nergens meer veilig van Jan Heerze staan op de longlist.
  • Dinsdag 12 mei om 20.00 uur komen de schrijvers van de Gids van Joods Erfgoed in Nederland (zie elders in deze nieuwsbrief) naar Boekhandel Blokker in Heemstede om over hun boek te vertellen.
  • Zorgelijk, op zijn minst, dat Mein Kampf door de CPNB op de lijst van het Belangrijkste Boek is geplaatst, zeker gezien de gerelateerde berichten op Tzum.info.

Gids voor Joods erfgoed in Nederland

Gids voor Joods erfgoed in Nederland

Er was grote belangstelling voor de presentatie van de Gids van joods erfgoed in Nederland van Jan Stoutenbeek en Paul Vigeveno, donderdag 28 april in het Joods Historisch Museum.

Het tijdstip voor de publicatie van dit bijna 500 bladzijden tellende boek over de rijke Joodse geschiedenis van ons land, daags voor 4 mei, lijkt met zorg gekozen. Rondom deze datum is doorgaans immers meer aandacht voor het voorgoed verdwenen Joodse Nederland. Bovendien is er de laatste jaren, zoals de samenstellers in hun voorwoord zeggen, sprake van een enorme toename van monumenten ter herinnering aan de moord op de plaatselijke Joden, worden vergeten Joodse begraafplaatsen opgeknapt en synagogen gerestaureerd om, met behoud van de geschiedenis, een culturele bestemming te krijgen. Sommige synagogen worden zelfs opnieuw voor hun oorspronkelijke functie ingewijd.

'Voor een goed begrip van Joods Nederland kan niet worden voorbijgegaan aan de dramatische gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog', maar Vigeveno en Stoutenbeek hebben, in hun eigen woorden, een zekere terughoudendheid in acht genomen waar het de oorlogsjaren betreft.

De Gids van joods erfgoed in Nederland laat op overzichtelijke manier, en per plaats in een chronologisch aansluitend verhaal, zien dat het Joodse leven zeer nauw verweven was met de Nederlandse samenleving.
Het boek is, mede door de indeling op provincie, ook te gebruiken als 'reisgids'. De stad Amsterdam en zijn omgeving beslaan samen 118 bladzijden, maar de rest van Joods Nederland wordt even grondig behandeld.
Het boek bevat een groot aantal foto's, prentbriefkaarten en stadsplattegronden en heeft een personen- en een locatieregister. Na het voorwoord en de inleiding krijgt de lezer eerst de geschiedenis van de Joden in Nederland onder ogen, alvorens 'op reis' te gaan langs het erfgoed.

Met het boek bij de hand worden, per streek en plaats, de gebouwen, monumenten, plaatsen en objecten beschreven die te maken hebben met de Joodse cultuur, religie en geschiedenis, van de Huissjoel Boterwaag in Bergen op Zoom (p.44) en de bijna vergeten Joodse begraafplaats in Raalte (p.362) tot het 'sabbatpaaltje' in Leeuwarden (p.305) en 't Jeudje in Hoorn (p.237).
De auteurs kozen voor de steden en dorpen waar daadwerkelijk iets te zien is en hebben, zo op het eerste gezicht, weinig gemist. Maar 'niet alles wat we hebben aangetroffen heeft een plaats in dit boek gekregen', schrijven ze. En ze verontschuldigen zich dat ze 'er niet in geslaagd zijn om een volledig beeld te geven'.

Aanvullingen zijn welkom, wellicht te gebruiken voor de volgende druk. Afgaande op de lovende woorden van Emile Schrijver, de algemeen directeur van het Joods Historisch Museum en het Joods Cultureel Kwartier, 'Een voortreffelijk leesbare geschiedenis van de Joden in Nederland met een diepgang die de verwachtingen van het woord Gids ver overstijgt', zou die er best eens kunnen komen.

Een symposium, een gastcollege en twee lezingen

Een symposium, een gastcollege en twee lezingen

Deze maand kunt u niet alleen bij Crescas, maar ook op andere plaatsen terecht voor toegankelijk gemaakte wetenschap.

  • Donderdag 12 mei geeft de Israëlische socioloog Nathan Sznaider (Tel Aviv-Jaffo Academic College) het gastcollege Raphael Lemkin and Hannah Arendt on the Convention of Genocide and Universal Human Rights.
    Tijd: 11.15-13.00 uur.
    Plaats: Lipsius 227, Cleveringaplaats 1, Leiden.
    Meer informatie en aanmelding op Zinweb: Gastcollege: prof. dr Nathan Sznaider (Tel Aviv).

  • Woensdag 18 mei komt dr. Conny Kristel, als onderzoeker verbonden aan het NIOD-KNAW en projectdirecteur van European Holocaust Research Infrastructure EHRI, naar NIG Utrecht om daar, samen met onderzoeker Daan de Leeuw, een inleiding op het werk van de EHRI te geven. Zij zullen met name ingaan op de samengang van een menselijk netwerk binnen een digitale infrastructuur.
    Tijd: 19.30 uur.
    Plaats: Springweg 164 Bis, Utrecht.
    Toegang na aanmelding per mail aan nigutrecht@gmail.com of telefonisch op 06-81800996.

  • Donderdag 19 mei vindt in het Verzetsmuseum in Amsterdam de volgende aflevering plaats in het kader van de KNAW-lezingenreeks Helden en Schurken 2016. Historici Bas von Benda-Beckman en Ralf Futselaar zullen spreken over Gevangenissen in oorlogstijd.
    Tijd: 15:30 uur.
    Plaats: Plantage Kerklaan 61, Amsterdam.
    Meer informatie en aanmelding op de website van KNAW: Helden en Schurken 2016: Gevangenissen in oorlogstijd .

  • Maandag 23 mei organiseert de KNAW het internationale symposium Handel, diamanten, leer en films. De 'economic turn' in de joodse geschiedenis.
    Vier wetenschappers belichten het belang van economische factoren voor een goed begrip van de Joodse geschiedenis. Niet alleen blijkt dergelijk onderzoek relevant voor het meten van financiële voor- en tegenspoed, maar het levert ook verrassende nieuwe inzichten op, wanneer het gaat om identiteitsvorming, culturele emancipatie en Joodse cultuur in het algemeen.
    Tijd: 18:00 tot 20:15 uur.
    Plaats: Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, Amsterdam.
    Meer informatie en aanmelding op de website van KNAW: Symposium Handel, diamanten, leer en films.

Met Ravel naar Hamburg

Met Ravel naar Hamburg

Achter deze raadselachtige titel gaat een bijzonder concert schuil waarin een dubbelportret van twee componisten wordt gepresenteerd. De Franse compponist Maurice Ravel leefde van 1875 tot 1937, de Amerikaanse componist Jeff Hamburg zag in 1956 in Philadelphia het levenslicht en woont sinds 1978 in Nederland.

Het concert maakt deel uit van de componistendag die het Orion Ensemble jaarlijks organiseert.

Als een dubbele spiegel, van het verleden naar het heden en vice versa, zo is dit bijzondere evenement ingedeeld. Pianist Leonard Leutscher geeft een 'luisterrijke lezing' over Maurice Ravel, waarna Orion Exposed wordt vertoond, een korte documentaire over het ontstaan van Orion, de nieuwste compositie die Jeff Hamburg schreef voor pianotrio. Na de film volgt een interview en een Q&A met de componist. Na de lunch vindt het concert Met Ravel naar Hamburg plaats, met op het verrassende programma muziek van Maurice Ravel, Jeff Hamburg, George Gershwin en Claude Debussy.

De concerten zijn op 16 mei in Utrecht, 21 mei in Velp, 22 mei in Emmen, 28 mei in Steenwijk en 29 mei in Den Haag.

Kijk voor meer informatie op de website van het Orion Ensemble.

Last Work: spanningsveld tussen 'anders zijn' en saamhorigheid.

Last Work: spanningsveld tussen \'anders zijn\' en saamhorigheid.

De Israëlische topchoreograaf Ohad Naharin brengt achttien dansers van zijn Batsheva Dance Company, 'de superstar van de moderne dans', op 15 en 16 mei naar de Stadsschouwburg Amsterdam.

Uitgevoerd wordt Last Work, een aangrijpende voorstelling waarin de dansers laten zien op hoeveel ongelofelijk spectaculaire manieren het menselijk lichaam emoties kan uitdrukken. De grenzen tussen expressie en beweging vervagen. En wat moet je als toeschouwer met die ene danser die gedurende de hele voorstelling aan het rennen is, zonder een stap van zijn plaats te komen … "De rennende figuur neemt een centrale plaats in, maar neemt nergens deel aan de interactie. Het confronteert ons op een nieuwe manier met onze perceptie van tijd en ruimte", aldus Naharin.

Na de wereldpremière in 2015 werd Last Work met lof overladen, in Israël en op de aansluitende wereldtournee. Ohad Naharin is het weer gelukt. Zijn voortdurende, fascinerende onderzoek naar de mogelijkheden van dans wordt gevoed door zijn oneindige nieuwsgierigheid, zijn feilloze intuïtie en zijn fascinatie voor lichaam en beweging, schreef Jerusalem Post. Volgens de Sydney Morning Telegraph is Last Work een openlijk politiek statement, waarin militarisme, egoïsme en gewelddadigheid op een bepaald moment de dansers letterlijk aan elkaar plakken, waardoor een onontwarbare klont lichamen ontstaat. Het is niet eenvoudig dit intens verontrustende beeld niet in de context van het conflict in het Midden-Oosten te plaatsen. Contemporaine geschiedenis op toneel.

Voor meer informatie en entreekaarten zie Last Work op stadsschouwburgamsterdam.nl.
De voorstellingen worden mede mogelijk gemaakt door KunstenIsrael.

Beeldende kunst in Amsterdam, om te kijken en te kopen

Beeldende kunst in Amsterdam, om te kijken en te kopen

In het Pinksterweekend, dat is 14 tot en met 16 mei, stellen professionele kunstenaars van uiteenlopende disciplines als schilderkunst, keramiek, edelsmeden, beeldhouwkunst, fotografie en mixed media hun werkruimte open tijdens de Open Ateliers Jordaan 2016.
Onder de deelnemers bevinden zich onder veel anderen keramiste Gerda Roodenburg-Slagter die reliëfs, schalen en objecten van verschillende kleuren klei presenteert en fotograaf Bettiena Drukker, u wellicht bekend van de fotoserie Bijbelse vrouwen.

Elders in Amsterdam exposeert Marion Kamp vanaf 8 mei haar fragiele keramische en porseleinen kunstvormen bij Belcampo in de Hannie Dankbaarpassage (Tramremise De Hallen).

Muziek!

Muziek!

Zondag 8 mei, 15.00 uur: Aquamarine! Itai Weissman, Avi Adrian, Eran Har Even en Willem van der Krabben spelen in de LJG Amsterdam een programma dat hun onmiskenbare signatuur draagt: jazz met invloeden vanuit allerlei stijlen en genres, met de nadruk op improvisatie.
Kaarten te koop aan de zaal.

Donderdag 12 mei om 20.00 uur speelt de Israëlische pianist Michael Tsalka in de fraai gerestaureerde en gemoderniseerde Uilenburgersjoel een recital dat hij de titel Dancing in the Moonlight meegaf. Op het programma staan composities van Claude Debussy, Frédéric Chopin en Ludwig van Beethoven, en werk van hedendaagse, veel minder bekende componisten als Jens Vraa, Paul San Gregory, Leonard Coral en Gabriele Toia. Elk van de muziekstukken heeft betrekking op de nacht, de maan en de sterren.

Deze twee concerten maken deel uit van de concertreeks 'Muziek verbindt' die dit seizoen door Kunstenisrael in het leven is geroepen. Kaarten zijn te koop via de ticketspagina van Kunstenisrael.

Zondag 15 mei 2016 om 15.00 uur wordt het podium van de Synagoge Delft bestormd door de tien blazers van het NewKlezCollective. Oost-Europese klezmer, balkan, salsa, jazz, blues: een aanstekelijke mix waarbij 'het koper je om de oren vliegt'.
Meer informatie en entreekaarten op de agendapagina van Synagoge Delft.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • De prachtige, maar slechts door weinigen geziene Joodse catacombomben worden eindelijk opengesteld voor het publiek, schrijft MailOnline.
  • Je verwacht het niet, maar volgens Times of Israel zijn antisemitische aanvallen op Joden en Joodse objecten wereldwijd in tien jaar niet zo laag geweest als nu.
  • DutchNews besteedt een lang artikel aan de koffer vol geheimzinnige zaken in Amsterdam.
  • Tablet Magazine presenteert 2 pod casts met verhalen over ontmoetingen met de Holocaust, vele jaren later, in Israël.
  • Yehudah Leib Gordon wordt wel gezien als de belangrijkste dichter van de 19e eeuw. In Mosaic Magazine een artikel over zijn visie op zionisme, vóór dat zo genoemd werd.
  • Serenita is een app voor iPhone en Android om te 'ontstressen'. Lees op Israel21C hoe het werkt.
  • Een verbijsterend bericht in de Forward. Lees en huiver.
  • In Scientific American een artikel over forensische archeologen en hun moeizame werk op plaatsen waar Duitse vernietigingskampen hebben gestaan.

Shalom Culture organiseert

Shalom Culture organiseert

De Noord-Nederlandse organisatie Shalom Culture biedt bijeenkomsten voor een ieder die belangstelling heeft voor Joodse cultuur in de breedste zin van het woord.

Op het programma voor de komende periode:

  • De eerste 8 hoofdstukken van Franz Kafka’s eerste en onvoltooid gebleven roman Amerika worden besproken tijdens zeven ‘lees-avonden’, te beginnen op 12 mei.

  • Beginnend op 16 mei: de zevendelige cursus Grammatica als spiegel van de menselijke ziel: Een reis door de taalgeschiedenis van het oude Midden-Oosten. De cursus wordt gegeven door Egyptoloog Rami van der Molen. Bij voldoende belangstelling zal de cursus vanaf 26 oktober herhaald worden in Zuidlaren.
    Meer informatie op de website van Shalom Culture.

  • Sjirk van der Zee (1934) vertelt op 19 mei om 16.00 uur over Elie Wiesel (1928), 30 jaar geleden zijn docent aan de universiteit van Boston. Om 19.00 uur vertelt Van der Zee over Clara Asscher-Pinkhof, die hij tijdens zijn studie in Israël heeft bezocht.

  • Transport 222: de bijzondere uitwisseling van juni 1944, waarbij 222 Nederlandse Joden, gevangenen uit nazi-concentratiekamp Bergen-Belsen, in juni 1944 geruild werden tegen Duitse Tempeliers uit Palestina, is het onderwerp van de lezing door Richard Donk, buitenlandredacteur bij het Reformatorisch Dagblad, op 16 juni.

Voor alle activiteiten geldt: aanmelden graag per mail op shalom.culture@gmail.com, met in de onderwerpregel de titel van uw keuze.

Website van de week
Niet weggooien!

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

Twintig musea en instellingen die zich met de Tweede Wereldoorlog bezig houden verzamelen sinds 2011 voorwerpen en documenten uit de oorlogsjaren die nu nog bij mensen thuis op zolder liggen, om ze te bewaren voor de toekomst. Het idee voor de actie Niet Weggooien is afkomstig van Loe de Jong, die in een vraaggesprek met het Andere Tijden-televisieprogramma zei: Als we nu niet de belangrijkste feiten vastleggen, dan is het eenvoudig voor altijd verloren gegaan. En dat mag niet gebeuren

Sindsdien organiseren de deelnemende musea en herdenkingscentra twee maal per jaar een inzamelingsdag. De actie bevordert ook de samenwerking tussen de oorlogsmusea en zorgt dat de getuigenissen van hen die de Tweede Wereldoorlog in Europa en Azië hebben meegemaakt, in objecten en verhalen behouden blijven.

Als u dit leest is de eerste inzamelingsdag (3 mei) al voorbij, maar voor de volgende, zondag 14 augustus, kunt u uw schenking op actienietweggooien.nl nu al aanmelden bij een instelling naar keuze. Daarvoor is op de website een simpel aanmeldingsformulier beschikbaar.
Lees ook het Museumcodicil: u kunt op termijn bijdragen aan het behoud van de geschiedenis.

Op de lijst van deelnemende musea staan, naast the usual suspects als het JHM, Herinneringscentrum Kamp Westerbork en het Verzetsmuseum in Amsterdam, ook minder bekende als het Verzetsmuseum Zuid-Holland in Gouda en Liberty Park, Nationaal Oorlogs- en Verzetsmuseum / Marshall Museum.

Enkele voorbeelden van zaken die op deze wijze zijn verzameld, zijn in een digitale vitrine uitgestald, zoals De Trouwjurk, die, mét het verhaal achter de schenking, bewaard wordt in het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945.

Zeer de moeite waard zijn de korte video's die tonen hoe Actie Niet Weggooien in de media is belicht.

In the Picture
Oma & Bella

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

Onlangs werd door Arte TV de prachtige, ontroerende documentaire Oma & Bella uitgezonden.
Regina Karolinski alias Oma en Bella Katz, beiden overlevenden van de Holocaust, hebben na de oorlog besloten toch weer in Berlijn te gaan wonen.

Alexa Karolinski, de kleindochter van Oma, besloot de twee vrouwen te filmen in hun dagelijkse leven en hun gesprekken en gedoetjes te registreren. Centrale plek in het huis: de keuken, waar al snijdend, kloppend, roerend en hakkend, bijzondere gesprekken plaatsvinden.
De recepten die de vrouwen klaarmaken zijn verschenen in een kookboek en de bereiding van de rugelach is zelfs als kookvideo op Vimeo te bekijken, evenals het recept voor 'Rode Borsjt'.

Op The Paris Review vertelt Alexa waarom ze deze film over haar Joodse grootmoeder wilde maken.

Wacht niet te lang met kijken: het is niet duidelijk hoe lang de documentaire nog te zien zal zijn op arte.tv!

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
6 - 13 mei

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Op de dag dat Ajax mogelijk de 34e landstitel binnenhaalt (zondag 8 mei) zendt de EO op NPO2 Ajax! Joden! Amsterdam! uit, een documentaire van Frans Bromet. Sinds een aantal decennia gebruikt de harde kern van de Ajax-supporters de geuzennaam 'Joden'. Waar komt die associatie van Ajax met Joden vandaan? De documentaire geeft een uitgebreid, gevarieerd beeld over de achtergronden. Joodse en niet-Joodse Ajax-supporters, bestuurders, Amsterdammers en Israëlische Ajax-fans komen aan het woord.


vrijdag 6 mei

  • WDR, 7.20: [Planet Wissen. Afl.: Der Jude mit dem Hakenkreuz. De Duits-Joodse familiegeschiedenis van Lorenz Beckhardt.
  • WDR, 7.50: Planet Schule. Afl.: Hannah Arendt - Von der Banalität des Bösen. Over de invloed van deze invloedrijke denker op jonge mensen van tegenwoordig.
  • NPO 2 (NOS), 22.30: Maliebaanmonologen. Zesdelige serie theatermonologen door het Utrechtse gezelschap Alui, en geïnspireerd op het boek Aan de Maliebaan van Ad van Liempt. Er komen zes mensen aan het woord die in de jaren 1940-1945 toevalligerwijs woonden en/of werkten aan de Maliebaan in Utrecht. Afl. 6: NSB-leider Anton Mussert.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 2.00: Woord. Vijf uren lang de mooiste radioverhalen uit de archieven van de publieke omroep. Laat u verrassen!

zaterdag 7 mei

  • NPO Radio 1 (KRO), 11.00: De Taalstaat. Programma waarin de Nederlandse taal het middelpunt vormt. Presentatie: Frits Spits.
  • Brava, 12.55: Het Archief: Rubinstein en Gilels. In een zeldzame opname, gemaakt in Londen in 1968, speelt Arthur Rubinstein het Pianoconcert Nr. 2 van Frédéric Chopin met het Israëlisch Filharmonisch Orkest onder leiding van Zubin Mehta. Emil Gilels speelt daarna het Pianoconcert in a klein opus 16 van Edvard Grieg.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 14.00: Argos. Onderzoeksjournalistiek. Achtergronden bij het nieuws of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met onthullende reportages en aandacht voor journalistieke boeken en kwesties in de (onderzoeks-)journalistiek uit binnen- en buitenland. Presentatie: Max van Weezel.
  • NPO 2 (VPRO/NTR), 21.20: Andere tijden. Afl.: Alle kinderen op transport. Vier voormalige Joodse kampbewoners vertellen over kamp Vught, het enige kamp buiten Duitsland dat onder direct bevel stond van de SS.
  • Veronica, 22.00: Inglourious Basterds. Oscarwinnende oorlogsfilm uit 2009 van Quentin Tarantino waarin een groepje Joods-Amerikaanse soldaten in bezet Frankrijk zoveel mogelijk nazi's probeert te vermoorden.
  • ARD, 23.40: Der Untergang. Historisch oorlogsdrama uit 2004 over de laatste dagen van Adolf Hitler.

zondag 8 mei

  • NPO 1 (VPRO), 11.20: VPRO Boeken. De hele uitzending is gewijd aan Arnon Grunberg en zijn nieuwe boek Moedervlekken dat op 6 mei verschenen is. Jeroen van Kan spreekt met de schrijver.
  • NPO 2 (EO), 14.55: Ajax! Joden! Amsterdam! Filmische zoektocht van Frans Bromet met als aanleiding de supporterscultuur rond voetbalclub Ajax.
  • NPO 2 (AVROTROS), 19.15: Roy Lichtenstein – Behind the mirror. Roy Lichtensteins aan cartoons refererende schilderijen en litho's in felle, veelal primaire kleuren, omlijnd door dikke, zwarte contouren, hebben een onuitwisbare indruk gemaakt op een internationaal publiek.
  • NPO Cultura (JO), 21.55: Moeder & Grunberg. 'Je hebt geen vrouw nodig als je een moeder hebt.'
  • ZDF, 23.30: ZDF-History. Afl.: 3000 Jahre Schlachtfeld Deutschland. Zoektocht naar verborgen sporen die de talloze oorlogen van de afgelopen eeuwen in Duitse grond hebben achtergelaten.
  • ARD, 0.20: Marcel Reich-Ranicki - Mein Leben. Voor televisie gemaakte biografische film van Dror Zahavi over de uit Polen afkomstige Joodse criticus en publicist Marcel Reich-Ranicki.

maandag 9 mei

  • NDR, 23.15: Sterne. Duits-Bulgaars oorlogsdrama uit 1959 waarin een nazi-officier verliefd wordt op een Joodse vrouw tijdens een transport richting een Bulgaars vernietigingskamp.

dinsdag 10 mei

  • NPO Cultura (JO), 18.55: Moeder & Grunberg. 'Je hebt geen vrouw nodig als je een moeder hebt.'
  • Canvas, 21.05: Les champions d’Hitler. T.g.v. de 80e verjaardag van de Olympische Spelen van Berlijn, deze tweedelige documentaire. Afl. 1: Joseph Goebbels overtuigt Hitler van het belang van sport. Met als resultaat: sneller, langer en sterker.
  • ARD, 23.30: Alles auf Zucker. Televisiekomedie uit 2004 van Dani Levy over beroepsbiljarter Jacob 'Jackie Zucker' Zuckerberg die zijn deel van een erfenis pas kan toucheren als hij vrede sluit met zijn orthodox-Joods levende broer Samuel.

woensdag 11 mei

  • NPO Cultura (JO), 12.30 Moeder & Grunberg. 'Je hebt geen vrouw nodig als je een moeder hebt.'
  • NPO 2 (EO), 0.25: Ajax! Joden! Amsterdam! Filmische zoektocht van Frans Bromet met als aanleiding de supporterscultuur rond voetbalclub Ajax.

donderdag 12 mei

  • Arte tv, 0.45.: Hatufim - In der Hand des Feindes. Veertiendelige Israëlische dramaserie, basis voor de succesvolle Amerikaanse televisie Homeland. Tweede reeks, afl. 3, 4 en 5.

vrijdag 13 mei

  • NPO Radio 1 (VPRO), 2.00: Woord. Vijf uren lang de mooiste radioverhalen uit de archieven van de publieke omroep. Laat u verrassen!

(advertenties)


banner propra banner meldpunttaal banner sinaicentrum banner venstra banner israelactie banner amphora banner sivmo banner yanshuf banner jonet banner luna3 banner givat banner blankevoort banner joodsamsterdam



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven