vrijdag 15 april 2016

Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online


Joods Educatief Centrum 'Crescas'

nieuwsbrief

Joods Educatief Centrum Crescas

vrijdag 15 april 2016 jaargang 12, nummer 15
Onze columnisten deze week
 

Komt u meehelpen - Koken voor Beth Shalom?

Komt u meehelpen - Koken voor Beth Shalom?

Voor de tweede keer gaat Crescas met een groep cursisten een traditioneel Joodse maaltijd koken voor de 120 bewoners van het Joods verzorgingshuis Beth Shalom in Amsterdam.

Zondag 22 mei rond 10.30 uur bindt de keukenploeg de schorten voor, zodat in alle rust de gerechten kunnen worden voorbereid en gekookt.

Voor het verrichten van allerlei hand- en spandiensten, zowel in de keuken als bij het uitserveren en afruimen, kunnen we nog wel wat extra hulp gebruiken.

Wilt u helpen bij dit bijzondere evenement? Stuur dan een e-mail naar info@crescas.nl, met in de onderwerpregel: vrijwilliger Beth Shalom 22 mei 2016.

Uw hulp wordt zeer gewaardeerd, dus nu alvast: onze hartelijke dank!

Hans Hamburger: 'Goed slapen werkt beter'

Hans Hamburger: \'Goed slapen werkt beter\'

Neuroloog Hans Hamburger is de tweede wetenschapper die zich in onze serie Joodse Wetenschappers door journaliste Ronit Palache laat interviewen over zijn werk.

Hans Hamburger is somnoloog, slaapdeskundige. Hij houdt zich bezig met onderzoek naar, en de behandeling van slaapstoornissen. Hij timmert flink aan de weg in diverse media, om de aandacht te vestigen op wat door hem en vakgenoten op dit gebied gezien wordt als een probleem van epidemische omvang. Ga maar na: volgens de meest recente cijfers van het CBS lijdt 8,5 procent van de Nederlanders aan chronische slapeloosheid, dat wil zeggen dat ze minimaal drie dagen per week moeite hebben in slaap te vallen, dóórslaapproblemen hebben, te vroeg of te laat wakker worden én hier gedurende de dag ook last van hebben. Onder jongeren tussen 18 en 24 jaar, en met name bij vrouwen rond de 21, komen slaapproblemen zorgwekkend vaak voor.

Dinsdag 10 mei kijkt Ronit Palache, mét u, niet alleen in het wetenschappelijke hart van Hans Hamburger, maar ook in zijn Joodse ziel. Vindt hij inspiratie en motivatie in zijn Joodse wortels en speelt zijn Joodse identiteit een rol bij de uitoefening van zijn vak?

Hans Hamburger is verbonden aan het Boerhaave Medisch Centrum en tevens voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Slaap-Waak Onderzoek (NSWO), gevestigd in het Slotervaartziekenhuis.

Het interview met Hans Hamburger maakt deel uit van een serie van vier, waarvoor u zich ook afzonderlijk kunt aanmelden.
Op onze webpagina Joodse wetenschappers vindt u informatie over de andere gesprekken in deze reeks. Met één klik kunt u zich daar direct inschrijven.

Wandeling door Joods Rotterdam

Wandeling door Joods Rotterdam

De belangstelling voor de stadswandeling door Joods Rotterdam, die we vorig jaar in het programma hadden opgenomen, was overweldigend. Een herhaling lag dan ook voor de hand.

Voor de wandeling Parels van Joods Rotterdam stelde geboren Rotterdammer en gelegenheidsgids Rob Snijders een compleet nieuwe route samen. Hij koos daarvoor het thema 'Joodse ondernemers'. Rotterdam is immers de stad van de opgestroopte mouwen en de Joodse ondernemers hebben in de stad op veel plaatsen hun sporen achtergelaten.

Vanaf de ontmoetingsplek (bovengronds bij metrostation Wilhelminaplein, bij de Erasmusbrug) voert de excursie in circa 2 uur langs veel plekken met een eigen verhaal. De wandeling eindigt in een deel van de stad waar nog tastbare Joodse sporen zijn.

Dit jaar zullen we, ook bij een groot aantal inschrijvingen, geen tweede wandeling maken, dus dít is uw kans!
Schrijf de datum nu alvast in uw agenda, zondagochtend 22 mei, of beter nog: schrijf meteen in op de webpagina Parels van Rotterdam.

Pesach bij Crescas

Pesach bij Crescas

Ook de nieuwsbriefredactie van Crescas heeft tijd nodig voor de Pesachvoorbereidingen. Daarom leveren we u volgende week, vrijdag 22 april, een afgeslankte nieuwsbrief en verschijnt de nieuwsbrief op vrijdag 29 april niet.

In deze Pesachpauze houden we op de dagen zonder werkverbod wél onze Facebookpagina bij, en vindt u vanaf 28 april het overzicht van televisie- en radioprogramma's voor de week 29 april - 6 mei online op crescas.nl/radiotv.

Uw belangstelling voor de film A la vie, die Crescas in samenwerking met het Joods Film Festival Amsterdam, eenmalig op 5 mei 2016 in bioscoop De Uitkijk in Amsterdam vertoont, was zó groot dat alle kaarten zijn uitverkocht. Daarom hebben we een A la vie-wachtlijst gemaakt, waarop u zich kunt aanmelden. Eventuele vrijgekomen plaatsen worden in volgorde van binnengekomen wachtlijstwensen verdeeld.

Gastlezing prof. dr. Moshe Zuckermann in Leiden

Gastlezing prof. dr. Moshe Zuckermann in Leiden

De Israëlische socioloog en filosoof Moshe Zuckermann (Tel Aviv, 1960) komt donderdag 21 april naar de Universiteit Leiden voor de gastlezing The Holocaust, the Politics of Nationhood and the End of Zionism?

Moshe Zuckermann is verbonden aan het Instituut voor de Geschiedenis en Filosofie van de Wetenschap en Ideeënleer aan de Universiteit van Tel Aviv en is directeur van de Sigmund Freud Foundation in Wenen.

Hij staat uitgesproken kritisch tegenover wat hij de 'Holocaust-industrie' noemt. Hij staat daarnaast bekend om zijn eigenzinnige, soms ook provocerende opvattingen over de relatie tussen Israël en de Palestijnen, en benoemt daarbij met name de wijze waarop de Israëlische regering de Holocaust inzet om haar handelwijze te rechtvaardigen. Lange tijd was hij een van de weinige wetenschappers die waagde dit ter discussie te stellen.

De lezing is georganiseerd door het Menasseh ben Israel Instituut in het kader van de lezingenreeks The Holocaust Revisited. Jewish Reflections on the Holocaust (philosophy, art, literature, historiography) die werd samengesteld door prof. dr. Judith Frishman en dr. Rico Sneller (beiden verbonden aan de Universiteit Leiden). De lezing is toegankelijk voor alle belangstellenden.
Uw aanmelding per mail naar h.w.sneller@hum.leidenuniv.nl wordt op prijs gesteld.

Voor meer informatie over deze lezing zie historici.nl/agenda.

In de bioscoop: Little Angels

In de bioscoop: Little Angels

In het najaar van 2015 vertoonde de Joodse Omroep de indrukwekkende documentaire Little Angels, waarin filmmaker Marco Niemeijer geleidelijk het schrijnende en verstikkende oorlogstrauma ontrafelt van de bijna 100-jarige Enny en haar in 1946 geboren dochter Tascha.
Niemeijer registreert ingetogen de symbiose tussen moeder en dochter en het onvermogen elkaar te vinden in het smartelijke verleden. En stelt impliciet de vraag: hoe moet je je verhouden tot een slachtoffer dat weer andere slachtoffers maakt?

Little Angels is in april en mei enkele malen te zien in filmtheaters in Nederland:
24 April, 16.00 uur: Filmhuis, Spui 191, Den Haag.
1 Mei, 14.00 uur: Lab 111, Arie Biemondstraat 111, Amsterdam.
3 Mei, 20.30 uur: Slieker, Wilhelminaplein 92, Leeuwarden.
3 Mei, 20.00 uur: Groninger Forum, Hereplein 73, Groningen.
5 Mei, 11.30 uur: Louis Hartlooper Complex, Tolsteegbrug 1, Utrecht.

Boekennieuws

Alle eerder besproken boeken vindt u in het Boekennieuws-archief op onze website.
Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Deze week: Allereerst Open Joodse Huizen 2, het volgende deel van wat een monument in boekvorm moet worden: een verzameling verhalen, verteld door bekende en onbekende Nederlanders die zo de herinnering aan de vermoorde Nederlandse Joden en hun gezinnen levend houden. Mijn naam is Shylock is Howard Jacobsons versie van het meest verontrustende Shakespeare-stuk The Merchant of Venice, en Ver van de boom is het spraakmakende boek van Andrew Solomon over de zoektocht van ouders en uitzonderlijke kinderen naar hun identiteit.

Engelstalig: De roman The Hired Girl van Laura Amy Schlitz over het boerenmeisje Joan Skraggs, die begin 1900 als dienstmeisje komt werken bij de welvarende Joodse familie Rosenbach in Baltimore (ML).

Vers uit de ramsj geplukt: Drie biografieën. De Franse politica Simone Veil schreef in Een leven haar autobiografie, Agata Tuszynska wijdt een boek aan Weronika Grynberg, alias Vera Gran, de zangeres van het getto van Warchau, en Frank Brady beschrijft in Eindspel het wonderbaarlijke leven van schaaklegende Bobby Fisher.

En verder:
- zondag 24 april komt Salo Muller naar de Amsterdamse Boekhandel om te vertellen over zijn boek Tot vanavond en lief zijn hoor!
- Het omstreden VWO-geschiedenisboek Het conflict tussen Israël en de Arabische wereld (september 2015), wordt heruitgegeven, met - naar verwachting - een aantal ingrijpende correcties.
- Boekhandel Van Rossum introduceert een nieuwe, terugkerende activiteit: Forum Van Rossum, de leesclub van deze boekwinkel. De eerste editie, donderdag 28 april, vindt plaats in de Maand van de Filosofie en daarom is heel toepasselijk gekozen voor het essay dat deze maand verschijnt: Paul Scheffers' essay 'De vrijheid van de grens'. Lees meer op de Facebookpagina van Van Rossum.

Een 'wtitte nacht' met 1721 Fusion Project

Een \'wtitte nacht\' met 1721 Fusion Project

Drie Israëlische kunstenaars bedachten gezamenlijk The Cyclic Night Show, een uniek 'ervaringsconcert' rondom The Rough Dancer en the Cyclical Night, een veertiendelige suite van de Argentijnse componist Astor Piazzolla.

1721 Fusion verweeft in The Cyclic Night Show Piazzolla's compositie met muziek van Bach en Händel en voegt er ook eigen werk aan toe.

Dit spannende en verrassende programma wordt uitgevoerd door de initiators van 1721 Fusion, pianiste Nuphar Fey en celliste Telalit Charsky. Verder hoort u de Argentijnse meesterbandoneonist Victor Hugo Villena, Jean-Renee Da Conceicao neemt de contrabaspartijen voor zijn rekening. De voorstelling heeft live video-art&sounds van Harel Ben-Nun en Marèl van den Bosch.

Cyclic Night wordt tijdens de tournee later deze maand in twee versies uitgevoerd. Op de website van 1721 Project vindt u de volledige speellijst.
Een voorproefje is te zien op YouTube.

Uit de Joodse Canon
De zeventiende eeuw: eeuw van ‘Nieuwe Joden’

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl.
De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u online kunt bestellen.
Uit de Joodse Canon

In de Canon van 700 jaar Joods Nederland telt de 17e eeuw maar liefst 26 lemma's. Ook voor de Joden, de 'nieuwe immigranten' uit Spanje, Portugal, Duitsland en Polen, was de Gouden Eeuw een periode van grote bloei.

Ze vestigden zich in een land waar de stofwolken van de strijd tussen de katholieke kerk en de groeiende aanhang van het protestantisme in de Noordelijke Nederlanden nog maar nauwelijks waren neergedaald, en waar de rooms-katholieke theoloog en verlicht voorvechter van religieuze verdraagzaamheid Dirck Coornhert ook na zijn dood in 1590 niet vergeten was. Zijn opvatting dat de mens zelf moet kunnen uitmaken wat hij gelooft, en dat niet hoeft te laten bepalen door een wereldlijke of religieuze autoriteit, vond zelfs zijn weg in de voorloper van de grondwet van de Republiek der Nederlanden. Ook de nieuwkomers konden, mits niet al te openlijk, in relatieve vrijheid hun geloof belijden.

Rachel Reedijk noemt in haar boek Tussen fanatisme en fatalisme. De discussie over racisme en integratie Joden 'voorbeeldige immigranten'. Ze wisten zich, met steun van de autoriteiten en ondanks de beperkingen die eveneens van hogerhand werden opgelegd, een plaats te veroveren, waardoor met name Amsterdam aan het einde van de 17e eeuw was uitgegroeid tot de grootste Joodse stad van Europa. Tolerantie had de stad bepaald geen windeieren gelegd.

Lees verder in de Joodse Canon onder het lemma De zeventiende eeuw: eeuw van ‘Nieuwe Joden’ en ontdek in de daaropvolgende lemma's wie en wat de grote bloei van de Joden in Nederland vorm gaven.

Nieuws van heinde en verre

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Het U.S. Holocaust Memorial Museum is een onderzoek gestart naar wat Amerikanen werkelijk wisten over wat er tijdens de Tweede Wereldoorlog in Europa met de Joden gebeurde. Smithsonian.com bericht erover.
  • De New York Times schrijft over boodschappenlijstjes uit de periode van de Eerste Tempel die in Israël zijn gevonden.
  • Dat de Spaanse kunstenaar Salvador Dalí voor zijn werk ook Bijbelse thema's koos, is niet erg bekend. De schilderijen, een privé-collectie, zijn korte tijd tentoongesteld in New York, meldt Der Algemeiner.
  • Israel Hayom bericht over een stukje van een 900 jaar oude Haggada dat in de Genizah van Caïro is ontdekt.
  • Wel of geen kitnijot op het menu met Pesach? Volgens een bericht in Washington Jewish News zijn de regels verruimd.
  • En nu we het toch over eten en Pesach hebben: in de Forward een artikel over een seidermaaltijd in New Orleans.
  • Israel21C beantwoordt al uw vragen over matzes.
  • Een Israëlisch onderzoek wijst uit dat bijen (moeilijker te vinden) gezond voedsel verkiezen boven gemaksvoer. Interessant artikel in Startup Israel.

Website van de week
Haggadot.com, revisited

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op onze website.
Website van de week

In maart 2013 presenteerden we de website Haggadot.com. Make your own Passover Haggadah. Met Pesach zo dichtbij, besloten we er nog eens een kijkje te nemen. Let’s Make Your Passover Haggadah Together is nu de koptekst, en het vervaardigen van een doe-het-zelf Haggada is nu nog eenvoudiger geworden. In anderhalve minuut wordt in een video uiteengezet hoe het moet, en daarna ga je, na het aanmaken van een account, meteen aan de slag.

Het template is al helemaal in de juiste volgorde ingevuld, met een korte uitleg over wat te doen en hoe. Met eigen creativiteit en met gebruikmaking van een groot aantal clips kun je de Haggada zo persoonlijk maken als je zelf wilt.

Erg leuk om te bekijken zijn de Featured Haggadahs, waarin je kunt bladeren en elementen aan je eigen Haggada kunt toevoegen, en/of kunt samenwerken met vrienden. Op de startpagina kun je zoeken op soort medium (tekst, audio, afbeelding, video).

Misschien een beetje te laat voor dit jaar, maar wie weet: volgend jaar in Jeruzalem, of aan je eigen seidertafel?

Haggadot.com houdt (infrequent) een blog bij, maar is wel regelmatig actief op Facebook.

De Forward schreef in 2011 een aardig stuk over haggadot.com.

In the Picture
The Jews of Indonesia

Alle eerder besproken video's vindt u in het ‘In the Picture’-archief op onze website.
In the Picture

In 2014-2015 was in het Joods Historisch Museum in Amsterdam de tentoonstelling Selamat Sjabbat te zien, waarin de onbekende geschiedenis van Joden in Nederlands-Indië werd belicht. Ook de oorlog in de Pacific kwam daarbij in beeld.

Het Israëlische kanaal Infolive.TV maakte een documentaire waarin Indonesische Joden aan het woord komen over het leven (als je dat nog zo mag noemen) onder de Japanse bezetting. Een verhaal dat in zóveel details niet eerder is verteld.

Bekijk de film hier

Radio en Televisie
15 - 22 mei

Print dit radio- en tv-overzicht om het altijd bij de hand te hebben.
Radio en Televisie

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel.

Zondagochtend om 11.20 uur herhaalt de VPRO de uitzending van Wim Brands met David Grossman, een must voor wie die nog niet zag. En vrijdag 22 april besteedt muziekzender Brava aandacht aan Yehudi Menuhin, die op deze dag 100 jaar geworden zou zijn.


vrijdag 15 april

  • Arte tv, 13.50: Salomon und die Königin von Saba. Bijbelse spektakelfilm uit 1959 met Yull Brynner en Gina Lollobrigida.
  • NPO 2 (NTR), 21.10: College Tour. Afl.: Carl Bernstein. Twan Huys en een zaal vol studenten interviewen de opzienbarende onderzoeksjournalist en schrijver Carl Bernstein (1944). Herh.: 16/4, 13.50.
  • Canvas, 21.05: Süskind. Oorlogsdrama uit 2012 van Rudolf van den Berg, over de Joodse Walter Süskind die besluit handjeklap met de SS te spelen in een wanhopige poging honderden kinderen van transport naar de concentratiekampen te redden.
  • WDR 3, 22.05: Jazz & World. Afl.: Avishai Cohen, de temperamentvolle Israëlische jazzbassist, die nog dagelijks Bach studeert.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 02.00: Woord. Vijf uren lang de mooiste radioverhalen uit de archieven van de publieke omroep. Laat u verrassen!

zaterdag 16 april

  • NPO Cultura (HUMAN), 8.05: Benno Premsela. Documentaire uit 1999 van Carrie de Swaan over vormgever Benno Premsela die in veel functies een belangrijke rol heeft gespeeld in het maatschappelijk en cultureel leven in Nederland na 1945.
  • NPO Radio 1 (KRO), 11.00: De Taalstaat. Programma waarin de Nederlandse taal het middelpunt vormt. Presentatie: Frits Spits.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 14.00: Argos. Onderzoeksjournalistiek. Achtergronden bij het nieuws of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met onthullende reportages en aandacht voor journalistieke boeken en kwesties in de (onderzoeks-)journalistiek uit binnen- en buitenland. Presentatie: Max van Weezel.
  • NPO Cutura (VPRO), 15.50: Gezichten van vrijheid. Pubers van nu worden in contact gebracht met pubers van toen: ouderen die rond 1940-1945 in de pubertijd zaten. Afl. 8: Kazemat nummer 37.
  • NPO Cultura (MX), 18.15: Recht van spreken. Prominente Nederlanders blikken terug op hun leven en carrière. Afl.: Arnold Heertje.
  • NDR Kultur, 19.00: Aus der Staatsoper Hannover. Live uitzending van de première van de opera Der Traumgörge van Alexander Zemlinsky. Eén van de hoofdrollen wordt gezongen door de Nederlandse sopraan Kelly God.

zondag 17 april

  • NPO Cultura (VPRO), 7.10: Gezichten van vrijheid. Pubers van nu worden in contact gebracht met pubers van toen: ouderen die rond 1940-1945 in de pubertijd zaten. Afl. 6: Westerbork.
  • NPO 1 (VPRO), 11.20: Ter herinnering aan Wim Brands. Speciale uitzending waarin Wim Brands wordt herdacht. De aflevering van Boeken op reis met David Grossman wordt herhaald, volgens de presentator zelf één van zijn beste interviews ooit.

maandag 18 april

  • NPO Cultura (HUMAN), 20.20: De vrije gedachte: Jonathan Israel over Nederland. Deze vooraanstaande Britse historicus en internationaal gerespecteerd kenner van de Verlichting sprak in 2008 met journalist/schrijver Max Pam over Nederland, Spinoza en de Verlichting.
  • NPO Cultura (VPRO), 21.00: Een schitterend ongeluk. Serie gesprekken van Wim Kayzer met wetenschappers over wat wetenschap ons gebracht heeft. Afl.: de Britse neuroloog Oliver Sacks (1933-2015). Herh.: 20/4, 15.05.

dinsdag 19 april

  • NPO Cultura (VPRO), 7.50: Gezichten van vrijheid. Pubers van nu worden in contact gebracht met pubers van toen: ouderen die rond 1940-1945 in de pubertijd zaten. Afl. 3: Werken in Duitsland.
    • Arte tv, 13.50: The Great Dictator. Satire uit 1940 van Charlie Chaplin waarin Adolf Hitler en Benito Mussolini op de hak worden genomen. Met één van de mooiste toespraken uit de geschiedenis.
  • Canvas, 21.05: Apocalyps Stalin. Driedelige Franse documentaireserie uit 2015 over een van de grootste dictators van de 20e eeuw, Jozef Stalin (1878-1953). Afl. 1: De bezetene.
  • BBC 4, 23.00: Jerusalem: The Making of a Holy City. Driedelige documentaireserie waarin schrijver en historicus Simon Sebag Montefiore inzicht geeft in de bewogen geschiedenis van de heilige stad. Afl. 2: Invasion, Invasion, Invasion, over de uitwerking van de islam op Jeruzalem.
  • HBO, 2.05: Suite Française. Romantisch oorlogsdrama uit 2014 naar de roman van Irène Némirovsky over de liefde tussen Lucile Angellier, een Frans meisje, en Bruno von Falk, een Duitse soldaat, tijdens de eerste jaren van de Duitse bezetting van Frankrijk.

woensdag 20 april

  • NPO Cultura (HUMAN), 20.20: De vrije gedachte: Jonathan Israel over Nederland. Deze vooraanstaande Britse historicus en internationaal gerespecteerd kenner van de Verlichting sprak in 2008 met journalist/schrijver Max Pam over Nederland, Spinoza en de Verlichting.
  • NPO 2 (NTR), 19.25: Omdat ik het zeg! Hanneke Groenteman en Roué Verveer gaan op bezoek bij gezinnen met uiteenlopende culturele en maatschappelijke achtergronden en met heel verschillende standpunten over opvoeden. Eerste van een serie van zes programma's.
  • NPO2 (VPRO), 23.00: 2Doc. Afl.: My Brother's Bomber. Filmmaker Ken Dornstein verloor zijn broer tijdens de bomaanslag op Pan Am-vlucht 103 boven Lockerbie, Schotland, op 21 december 1988 waarbij 270 mensen om het leven kwamen. Zijn zoektocht naar de medeplichtigen van de aanslag leidt 27 jaar na dato tot een doorbraak.

donderdag 21 april

  • NDR Kultur, 20.00: Der sprachlose Komponist. Over de moeizame bijna-voltooiing van de opera Moses und Aaron van Arnold Schönberg.

vrijdag 22 april

  • Brava, vanaf 11.30: Yehudi Menuhin 100 jaar. Met een Yehudi Menuhin special eert Brava één dag lang het werk en leven van de violist, altviolist en dirigent. Uitzendingen van legendarische optredens.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 02.00: Woord. Vijf uren lang de mooiste radioverhalen uit de archieven van de publieke omroep. Laat u verrassen!

(advertenties)


banner propra banner joodsamsterdam banner givat banner blankevoort banner israelactie banner amphora banner sinaicentrum banner meldpunttaal banner sivmo banner venstra banner yanshuf banner luna3 banner jonet



twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas Deze nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden?
© Joods Educatief Centrum Crescas, Kastelenstraat 80, 1083 DE Amsterdam
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Vragen of opmerkingen naar redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky

Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen, dan kunt u zich met één muisklik uitschrijven