vrijdag 4 december 2015
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

'Er is geen andere weg dan de eigen weg'

Het Amsterdam van de 17e eeuw waarin de jonge Baruch de Spinoza opgroeide, was, in moderne terminologie, een multiculturele samenleving waarbinnen voor iedereen, tot op zekere hoogte in elk geval, plaats was.
De regels en tradities die de kersverse Amsterdamse Joodse gemeenschap aan haar leden oplegde, waren bindend, in meerdere betekenissen van het woord.
Spinoza ervoer die regels als ondraaglijke restricties in zijn vrijheid van denken en tartte met zijn antireligieuze ideeën niet alleen de Sefardische rabbijnen: ook anderen beschouwden zijn atheïstische ideeën als een bedreiging voor de stabiliteit van de samenleving, waarin Gods wetten boven alles stonden.

Was Spinoza een provo 'avant la lettre' of een geradicaliseerde probleemjongere? In elk geval wist men destijds niets anders te doen dan Spinoza uit de gemeenschap te verstoten.

Naar de overlevering wil had de banneling daar geen probleem mee. Zeker is wel dat hij de rest van zijn leven geen deel meer heeft willen uitmaken van het Joodse religieuze leven. In zijn eigen woorden: Iedereen moet vrij zijn om de basis van zijn overtuiging te kiezen. Dat geloof mag alleen beoordeeld worden op haar vruchten.

Crescas is één van de organisatoren van het internationale symposium De Casus Spinoza dat aanstaande zondag, 6 december, in debatcentrum De Rode Hoed in Amsterdam plaatsvindt. Toonaangevende Spinozadeskundigen spreken over de betekenis van en de reden voor de verbanning van Spinoza. Onder hen: Jonathan Israel (Radical Enlightenment. Philosophy and the Making of Modernity, 1650-1750), Steven Nadler (A Book Forged in Hell: Spinoza’s Scandalous Treatise and the Birth of the Secular Age) en Piet Steenbakkers (Spinoza’s Web Research Project). Chacham Pinchas Toledano legt vanuit de halacha (de Joodse wet) uit waarom Spinoza weg moest en vooral: waarom de cherem nog altijd van kracht is. Hij wordt daarin tegengestreefd door rabbijn Nathan Lopes Cardozo uit Jeruzalem.
Het tweede deel van het symposium is ingeruimd voor een rondetafeldiscussie.

De kaartverkoop voor De Casus Spinoza verloopt via De Rode Hoed. Er is nog slechts een beperkt aantal plaatsen beschikbaar.

Let op: het symposium begint om 14.30 uur, het café is geopend vanaf 14.00 uur.

Lees in dagblad Trouw van 1 december als voorproefje het artikel Baruch Spinoza is helemaal hip.

Mag ik van u ...

Die druiven op de markt zien er heerlijk uit en u wilt ze graag kopen, maar hoe zeg je dat toch maar weer in het Ivriet? En daar sta je dan, bladerend in dat handzame boekje met handige zinnetjes …
Of nog lastiger: de paar woorden die u in uw mooiste, accentloze Hebreeuws kunt uitbrengen, veroorzaken een stortvloed van woorden waar u vervolgens geen touw aan vast kunt knopen. Help!

Voor wie dit herkent biedt Crescas dé oplossing: de cursus Tacheles Ivriet. Deze unieke, geheel op de praktijk gerichte cursus leert u praktisch Ivriet in slechts 15 uren. En u hoeft er zelfs het Hebreeuwse alfabet niet voor te leren. Het lesmateriaal bestaat uit fonetisch uitgeschreven teksten, uiteraard met de Nederlandse vertaling van het Ivriet erbij. In 10 lessen van anderhalf uur bouwt u een basiswoordenschat op en leert u die in eenvoudige gesprekken te gebruiken.

Tacheles Ivriet wordt dit cursusseizoen gegeven in Amsterdam en Den Haag en begint in beide steden op woensdag 6 januari 2016.
Leden van bij de FNZ aangesloten organisaties krijgen korting, voor de cursus in Den Haag geldt een korting voor CIDI-donateurs.

Meer informatie en de mogelijkheid om in te schrijven vindt u op crescas.nl/tachelesivriet.

Het lesmateriaal voor deze cursus is gebaseerd op een door de World Zionist Organization ontwikkelde module die aan Crescas ter beschikking is gesteld.

Verzorgingsverzet in een fatsoenlijk land

In de lezingenreeks Helden en Schurken komt maandag 25 januari 2016 documentairemaker en journalist Loes Gompes aan het woord. Zij vertelt het verhaal van het Joodse verzet tijdens de Duitse bezetting en concentreert zich daarbij op de Porgel & Porulan-groep, vernoemd naar de fantasiebeesten in het clandestien verschenen nonsensrijm De blauwbilgorgel van Cees Buddingh. Gompes schreef daarover het boek Fatsoenlijk land – Porgel en Porulan in het verzet, en maakte ook de gelijknamige documentaire (2013).

De avond begint met de film. De maakster laat zien dat het stereotype beeld van Joden in Nederland die zich zonder verzet naar de concentratiekampen lieten afvoeren, niet klopt: de PP-groep van Jan Hemelrijk en Bob van Amerongen, zoons van Joodse vaders, bestond voor een aanzienlijk deel uit mensen met een Joodse achtergrond.

De documentaire en Loes' verhaal na de vertoning werpen een verrassend licht op het 'verzorgingsverzet', een aspect van de Nederlandse oorlogsgeschiedenis dat in het standaardwerk Het Koninkrijk der Nederlanden van Lou de Jong nauwelijks genoemd wordt, maar niet vergeten mag worden. De bijna 40 Amsterdamse verzetsgroepen speelden, met gevaar voor eigen leven, een actieve rol bij de hulp aan Amsterdamse Joden, onder meer door het vinden van onderduikadressen.

De lezing van Loes Gompes is de derde in de reeks Helden en Schurken waarin in november al Raymund Schütz en Hannah van den Ende aan het woord kwamen. Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven.
In februari en maart volgen nog twee lezingen. Kijk op crescas.nl welke onderwerpen dan aan de orde komen.

Van 6 tot 14 december: Chanoeka!

Chanoeka, het enige Joodse feest dat nergens in de Tora genoemd wordt, beslaat 8 dagen. Dat betekent: iedere dag een kaarsje of lichtje meer aansteken in de chanoekia, spelen met de dreidel, liedjes zingen en veel lekkere dingen eten die in of met olie zijn bereid.

De naam Chanoeka is op twee manieren te lezen: als 'inwijding', maar ook opgedeeld in chanu - zij rustten, en kah dat de numerieke waarde 25 vertegenwoordigt. Het was op de 25e dag van de maand Kislev dat de Maccabeeën eindelijk klaar waren met hun strijd tegen de heidense bezetters en Jeruzalem binnentrokken om de ontheiligde tempel weer geschikt te maken voor de Joodse eredienst. Het fameuze kruikje dat in de tempel werd aangetroffen, bevatte precies voldoende zuivere olie om de achtarmige kandelaar 8 dagen te laten branden: nes gadol haja sjam, een groot wonder is daar gebeurd. Zo werd in het jaar 165 voor de gangbare jaartelling de Eerste Tempel her-ingewijd. Sindsdien is Chanoeka het Joodse lichtfeest, het symbool van de kracht van de eigen identiteit.

Crescas maakte voor deze gelegenheid opnieuw een keus uit de vele informatieve webpagina's, video's, concerten en entertainment.

  • In de Kleine Zaal van het Concertgebouw in Amsterdam: zondag 13 december om 20.00 uur een Chanoekaconcert met cantor Leiser Brook. Bijna uitverkocht!
  • Tablet Magazine maakte een lijstje van de beste Joodse kinderboeken van 2015, met suggesties voor Chanoeka-cadeautjes.
  • Het Joodse periodiek Mediene Post inventariseerde de Chanoekia's die in Nederland in het openbaar worden aangestoken. Met als aanvullingen: Middelburg, zaterdag 12 december om 17.30 uur in het Stadhuis, en op de Dam in Amsterdam op donderdag 10 december 2015 om 18.00 uur.
  • De grootste chanoekia ter wereld - maar liefst 12 meter hoog! - staat dit jaar in Maastricht. Maandag 7 december om 18.00 uur wordt het tweede licht ontstoken door opperrabbijn Jacobs.
  • Op YouTube zingt cantor Moshe Oysher in het Jiddisj het liedje Drei Dreidel.
  • De Britse zangeres Adele maakt furore met haar nieuwste song Hello. Het werd de basis voor Shalom, een Chanoekaparodie ingezongen door de Amerikaanse comedian Ari Blau.
  • Wat op Chabad.org niet te vinden is over Chanoeka is misschien niet het weten waard.
  • Holocaustmuseum Yad Vashem in Jeruzalem heeft ruimte gemaakt voor verhalen over Chanoeka voor, tijdens en na de Sjoa.
  • En als u niet kunt kiezen: op YouTube staat een hele lijst Chanoekasongs!

Alle medewerkers van Crescas wensen u Chanoeka Sameach!

Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Vandaag: Jacqueline Bel schrijft in Bloed en rozen de geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1900-1945, in Kunnen we het niet over iets leukers hebben? vertelt en tekent de Amerikaanse Roz Chast met veel humor en liefde de verhuizing van haar bejaarde ouders naar een verzorgingsflat, en in De witte weg neemt keramist en schrijver Edmund de Waal de lezer mee in zijn obsessie met porselein, en gaat hij op zoek naar de geschiedenis van wat vroeger wel 'het witte goud' werd genoemd.

Engelstalig: A Man Lies Dreaming van de Israëlische expat Lavie Tidhar (1976), een controversiële, zwarte roman, volgens The Guardian. Tidhar baarde al eerder opzien (en won in 2012 de World Fantasy Award for Best Novel) met Osama, gezet in een wereld waar de aanslagen van 11 september niet hebben plaatsgevonden.

Vers uit de ramsj geplukt: Marc Chagall - dessins pour la Bible, niet goedkoop, maar wel een prachtwerk met lithografieën van Marc Chagall, en Francis Mus gunt in De demonen van Leonard Cohen de lezer een kijkje in de ziel van deze singer-songwriter.

En verder:
- De hormoonfabriek van Saskia Goldschmidt wordt in Groot-Brittannië uitgebracht als The hormone factory door uitgeverij Saraband in Glasgow.
- David Grossman is 8 en 9 december op auteursbezoek in Nederland en Vlaanderen. Lees meer op uitgeverijcossee.nl.
- Judas, het nieuwste boek van Amos Oz, vertaald door Hilde Pach, staat op de 1e plaats in de NRC bestsellerslijst van week 24.
- Nog een Israëlische schrijver die het goed doet in Nederland: A.B. Yehoshua met Het Eerbetoon. Een fraaie recensie is te lezen op hebban.nl.

Chanoeka met 'Moshe', 'Mohammed' en JMW

JMW presenteert zondag 13 december in het Amsterdamse theater Bellevue de hilarische 'conflictkomedie' George & Eran lossen de wereldvrede op deel II.

Wereldleiders bijten zich er al tientallen jaren de tanden op stuk, maar twee acteurs van Theater Rast, de Nederlands-Syrische mannetjesputter George Elias Tobal en de Joods-Israëlisch-Nederlandse satiricus Eran Ben-Michaël slagen er in een handomdraai in een einde te maken aan de problemen in het Midden-Oosten. Als Moshe en Mohammed nemen zij de problemen op hun schouders en laten zich door niets uit het veld slaan.

Voorafgaand aan de voorstelling wordt de achtste kaars van de chanoekia aangestoken en na afloop kunt u napraten met de acteurs, onder het genot van een drankje én latkes natuurlijk!

Kijk voor meer informatie op joodswelzijn.nl.

Uit de Joodse Canon
De cherem (ban) van Spinoza

De Gouden Eeuw was in de Nederlanden een periode van economische, culturele en sociale voorspoed: handel, wetenschap en kunsten bloeiden als nooit tevoren. De Nederlanden afficheerden zich ook graag als 'het land van de ware vryheit'. De verschillende religies (vooral verschillende protestantse stromingen) werd de vrijheid van belijden gegund en ook het humanisme droeg bij aan de veelgeroemde tolerantie. Nederland werd een toevluchtsoord voor mensen die elders om hun geloof werden vervolgd. Maar ook in deze verlichte maatschappij - waar tolerantie mede werd ingegeven door handelsbelangen - ervoeren vooruitstrevende denkers dat deze vrijheid ook grenzen kende.

Baruch de Spinoza was een van de vrijdenkers die aan den lijve de beperkingen van de Amsterdamse verdraagzaamheid ondervond, en nog wel vanuit zijn eigen omgeving, de Portugees-Joodse Gemeente.

Zoals Spinozakenner Jonathan Israel zegt: Spinoza is de klassieke, rigoureuze atheïst, omdat hij maar één substantie accepteert, de voorzienigheid totaal ontkent, ontkent dat wonderen bestaan en zegt dat er geen bovennatuurlijke macht kan bestaan. Daarom verwerpt hij alle theologie, en alle argumenten die verwijzen naar een schepping. Hij laat als een totale anti-scepticus in zijn teksten ook geen ruimte voor twijfel.
Zulke 'radicale verlichting' en opruiende ideeën konden niet worden gedoogd: ze zouden kunnen leiden tot ongehoorzaamheid en anarchisme.

De even polemische als vredelievende Spinoza werd hardvochtig uit zijn veilige omgeving verstoten.
Hoe hij tot zijn ideeën kwam en hoe zijn leven ná zijn verbanning verliep, is heel beknopt te lezen in de Canon van 700 jaar Joods Nederland in het lemma 1656: De cherem (ban) van Spinoza.

Crescas is zondag 6 december één van de organisatoren van een internationaal symposium waarin een mogelijke opheffing van de ban centraal staat. Ook de eerder genoemde Jonathan Israel is één van de sprekers. Zie onze website voor meer informatie.

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl. De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u op de website kunt bestellen.

Excavating The Contemporary

Bijna ongemerkt is hij eind november opengesteld, en daarom misschien ook nog te weinig gezien: de tentoonstelling Excavating The Contemporary in het Joods Historisch Museum. Veertien kunstwerken van internationaal gerenommeerde kunstenaars die zich letterlijk lieten inspireren door materialen als kalksteen, hout en klei, die in de natuur gevonden worden. In het Kunstkabinet en in het mikwe zijn sculpturen, installaties, foto's en andere objecten te zien die spannende confrontaties aangaan met de wereld om ons heen.

Twee zaken maken deze tentoonstelling extra bijzonder. Nog niet eerder werden alle ruimtes van het 17e-eeuwse mikwe, dat bijna 10 jaar geleden bij werkzaamheden onder het museum werd ontdekt, voor het publiek opengesteld. De daar geëxposeerde werken hebben alle te maken met water.

Alle tentoongestelde kunstwerken zijn afkomstig uit THE EKARD ART COLLECTION, een internationaal toonaangevende, omvangrijke privécollectie. De werken zijn zelden het openbaar te zien; bezoek is voorbehouden aan slechts weinigen, en dan alleen op uitnodiging. Een buitenkans dus om iets te zien te krijgen van wat de collectionneurs tot hun bezit mogen rekenen.

Lees meer op jhm.nl.

Rechouwous, een Joodse verening in de Indische buurt

In museum Perron Oost, 'het kleinste museum ter wereld', opent vrijdag 11 december een tentoonstelling over de Joodse vereniging Rechouwous. Het was één van de Joodse clubs die zich inzetten voor het behoud van de eigen religie en cultuur in de Indische buurt, maar vooral voor het terugwinnen van 'afvalligen'.

Tijdens de opening vertelt chroniqueur Frits Slicht over de opkomst en ondergang van Rechouwous. De vereniging heeft bestaan van 1925 tot in 1942. Centraal in de tentoonstelling staat het gezin van boekdrukker Pinehas (Piet) Gans, die actief lid was van Rechouwous. Dagboekfragmenten en foto’s uit het familiearchief vertellen zijn verhaal, en de bezoeker maakt kennis met bestuurslid 'Little Sammie' Vorst en Joseph Rabbie (1899-1943), zanger in de synagoge, en operazanger Machiel Gobets (1905-1945).

Veel informatie is afkomstig uit het Maandblad van de vereniging, waarvan tussen 1926 en 1940 in totaal 13 nummers zijn verschenen. De geschiedenis daarvan is te lezen op communityjoodsmonument.nl.

De tentoonstelling laat een bijna verloren stukje Amsterdams-Joodse geschiedenis zien. Zie voor meer informatie museumperronoost.nl.

De voorgeschiedenis van de 'Vereniging ter behartiging der Joodse belangen in de Indische Buurt' is te lezen op joodsamsterdam.nl

  • 11 december 2015 - 11 maart 2016: Rechouwous, de Joodse vereniging in de Indische buurt. Plaats: buurtactiviteitencentrum de Meevaart, Balistraat 48a, Amsterdam. De opening is om 20.00 uur.

Channoeko

De Joodsche Kinderliedjes van Clara Asscher-Pinkhoff werden in 1918 voor het eerst uitgegeven. In 1980 werden ze herdrukt. Bij die gelegenheid kregen ze een nieuwe toonzetting mee. Uitgeverij Amphora Books moet van de onsterfelijke charme van deze bijna 100 jaar oude kinderversjes overtuigd zijn geweest toen in 1980 de heruitgave, met illustraties van Leo Pinkhof, het licht zag.
De inleiding bij die editie zegt: Het zijn feestelijke liedjes, die betrekking hebben op hoogtijdagen uit het joodse jaar. De 'tijd van toen' wordt in deze onvergetelijke liedjes doorgegeven aan de jonge generatie, en er zullen vast en zeker nog oudere lezers zijn die ze zich herinneren met de oude melodieën.

In het voorwoord uit 1918 komt Clara Pinkhof (toen nog zonder Asscher) zelf aan het woord:
Zouden deze Joodsche Kinderliedjes wel noodig zijn? Ze zijn gemaakt doordat Joodsche kinderen op een bijzondere Joodsche school mij in den Channoeko-Sinterklaastijd vroegen of we nu geen Sinterklaasliedjes gingen leeren. Clara, onderwijzeres in hart en nieren, droomde ervan dat kinderen thuis en op 'de Joodsche school' liedjes zouden zingen. Als het eens werkelijkheid werd! Maar ik ben al heel blij als er een paar kinderen zijn, die hun Joodsche leven van thuis in deze liedjes terugvinden en die ze daarom graag zingen.

Omdat zondagavond 6 december het eerste kaarsje in de Chanoekia wordt ontstoken, bladert de carrousel door naar het Chanoeka-liedje:

Ze zijn toch zoo aardig, die Channoeko-lichtjes;
Ze kijken ons aan, net als kleine gezichtjes,?
Zoo vroolijk en blij.?
Zoo mooi, dat we telkens er naar moeten kijken,
Zoo licht, dat ze haast wel op zonnetjes lijken,
Die vlammetjes-rij.

Ze luisteren toe, hoe we allemaal zingen?
Van ’t Channoeko-feest en van heel mooie dingen,
En knikken er bij,?
Maar is het zoo laat, dat w’in bed zijn gekropen,
Dan houden ze ook niet hun oogjes meer open,
Dan slapen ook zij.

Als u het boekje downloadt van de Dgitale Joodse Bibliotheek, vindt u de melodie op pagina 17.

'Eichmann', als opera?

Toneelschrijver en (muziek)theaterregisseur Bo Tarenskeen en componiste Maria Alejandra Castro Espejo maakten een opera over de vraag: wat gaat er om in de hoofden van mensen die niet nadenken?

Eichmann. Een opera over de vrije wil onderzoekt de idee van de Duits-Joodse filosofe Hannah Arendt (1906-1975) dat personen als Adolf Eichmann (1906-1962), die vele wandaden op hun geweten hebben, geen duivels zijn, maar banale uitvoerders van wat hen opgedragen wordt. Arendts visie, zoals ze die neerlegde in het boek Eichmann In Jeruzalem, de banaliteit van het kwaad, is regelmatig onderwerp van felle debatten over de rol van de vrije wil en de eigen verantwoordelijkheid.

De opera gaat woensdag 9 december in première in het Muziekgebouw aan 't IJ in Amsterdam, in het kader van de Muziektheaterdagen Amsterdam, en gaat daarna op tournee. Kijk op Diamantfabriek.nl voor de speellijst.

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Joan Nathans kookboek Jewish Holiday Cookbook heeft twee families bijeengebracht die elkaar geheel uit het oog verloren waren, schrijft JTA.
  • In Times of Israel een boeiend artikel over Israëls watermanagement.
  • Het Britse JewishNews schrijft over de veerkracht van de Joodse gemeenschap van Barbados, en JPost ontdekte het handjevol Joden dat nog op Madagascar woont.
  • Het Rode-Zeekanaal lijkt eindelijk te worden gerealiseerd, schrijft Startup Israel.
  • War History Online bericht over een opmerkelijke vondst van Poolse bouwvakkers in Gdansk.
  • Een historische houten synagoge in Litouwen is door het land op de monumentenlijst geplaatst, meldt Jewish heritage Europe.
  • Canada stuurt de film Felix & Meira in voor de Academy Awards 2016, weet Hollywood Reporter.
  • In Amerika actueler dan hier: de vraag of Chanoeka het Joodse kerstmis moet worden. My Jewish Learning heeft er wel ideeën over.

Website van de Week
The Culture Trip

Culture Trip is a global platform for local culture. Op de startpagina kan de bezoeker kiezen uit Afrika, Azië, de Cariben, Midden-Amerika, Europa, het Midden-Oosten, Noord-Amerika, het Zuidzeegebied en Zuid-Amerika. Daartussen staan Amerika en Verenigd Koninkrijk afzonderlijk genoemd. Welke landen onder de hoofdcategorieën vallen, verschijnt bij mouse-over.
Onder Middle-East worden Israël en de Palestijnse gebieden afzonderlijk genoemd.

Israel the best art, food, culture, travel is een pagina met vooral veel aanklikbare plaatjes, maar ook, midden op de pagina, een balk met de verschillende onderdelen van de site, en bovenaan de meest recente toevoegingen.

Een leuke plek om rond te neuzen en wellicht nieuwe dingen te ontdekken, voorafgaand aan uw volgende bezoek aan Israël.

U vindt The Culture Trip op Facebook en twitter (maar daar niet uitsluitend over Israël).

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

In the Picture
The Maccabeats - Latke Recipe - Hanukkah

De Maccabeats doen het ook dit jaar weer: een speciale song voor een Joodse feestdag. Ditmaal is Chanoeka aan de beurt, compleet met recept voor latkes!

De heren van Maccabeats begonnen hun zangcarrière in 2007 als studentenkoor aan de Yeshiva University in Jeruzalem. Ze braken door met hun spatzuivere versie van Lecha Dodi, op de melodie van Leonard Cohens Hallelujah. Tegenwoordig noemen ze zich Premier A Cappella en maken wereldwijd furore. Op YouTube, waar ook hun nieuwste video al viral is, zijn ze mateloos populair, getuige de ruim 20 miljoen (!) views van hun werk.

Meer over de Maccabeats te weten komen? Kijk op maccabeats.com.

Bekijk de film hier

Televisie en radio 4 - 11 december

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel. De digitale themakanalen NPO Doc (voorheen hollanddoc 24) en NPO Cultura (voorheen cultura 24) zijn zowel via de kabel als op internet te bekijken.

Deze week in De kunst van het luisteren:
Vrij Nederland-columniste Renate Rubinstein was het vaak oneens met de linkse kringen waarin ze verkeerde. Ze keerde zich bijvoorbeeld tegen het feminisme. Niet alleen persoonlijke besognes verwerkte ze in haar columns – verliefdheid, scheiding, haar multiple sclerose - maar ook politiek, literatuur en wetenschap. Te gast is de biograaf van deze opmerkelijke vrouw die een groot stempel zette op de jaren zestig: Hans Goedkoop. Verder: publiciste Elisabeth Lockhorn verdiepte zich in het leven van Andreas Burnier. Zij sprak vrienden en tegenstanders, en las haar romans, essays, verhalen en artikelen. Dit resulteerde in het boek Andreas Burnier, metselaar van de wereld. Een bijzondere reportage over het eeuwenoude, maar piepkleine Samaritaanse volk dat zichzelf een wedergeboorte tot doel heeft gesteld, en een vervolgaflevering van de rubriek Geluiden uit de kille: de gevoelstemperatuur van Joods Nederland. Presentatie: Marcia Welman en Paul Damen.


Maandag 7 december is de Joodse Omroep als zelfstandige zendgemachtigde voor het laatst te zien op de Nederlandse televisie. Om 20.25 uur kunt u kijken naar de bekroonde documentaire uit 2015 *Little Angels.*


vrijdag 4 december

  • NPO Radio 6 (AVROTROS), 21.00: Rubens Guestlist. Ruben Hein deelt zijn passie voor muziek via de radio.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 02.00: Woord. Verrassend programma met vijf uur lang documentaires, verhalen, hoorspelen, reportages en interviews uit de radioarchieven van de Publieke Omroep.

zaterdag 5 december

  • NPO Radio 1 (KRO), 11.00: De Taalstaat. Programma waarin de Nederlandse taal het middelpunt vormt en wekelijks een radio-cartoon van Ruben L. Oppenheimer te horen is. Presentatie: Frits Spits.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 14.00: Argos. Onderzoeksjournalistiek. Achtergronden bij het nieuws of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met onthullende reportages en aandacht voor journalistieke boeken en kwesties in de (onderzoeks-)journalistiek uit binnen- en buitenland. Presentatie: Max van Weezel.
  • Canvas, 23.40: On the Road. Roadmovie uit 2012 naar het befaamde boek van Jack Kerouac over Sal Paradise die met een nieuwe vriend de dagelijkse sleur ontvlucht en door heel Amerika reist.

zondag 6 december

  • NPO Radio 5 (JO), 18.00: De kunst van het luisteren.

maandag 7 december

  • NPO Radio 5 (NCRV/RKK), 18.00: Aan de tafel van 5. Met rond 18.45 uur aandacht voor Chanoeka.
  • NPO 2 (JO), 20.25: 2Doc. Afl.: Little Angels. In een ingetogen portret van zijn New Yorkse familie ontvouwt filmmaker Marco Niemeijer geleidelijk de schrijnende, verstikkende werking van het oorlogstrauma door de generaties heen.
  • BBC 4, 23.00: Storyville. Afl.: The Six-Day War: Censored Voices. Lange documentaire uit 2015 van de Israëlische regisseur Mor Loushy waarin veteranen van de Zesdaagse Oorlog (1967) aan het woord komen.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 0.00: Nooit meer slapen. Pieter van der Wielen spreekt met fotografe Dana Lixenberg (1964).

dinsdag 8 december

  • NPO Doc (JO), 20.25: Little Angels. In een ingetogen portret van zijn New Yorkse familie ontvouwt filmmaker Marco Niemeijer geleidelijk de schrijnende, verstikkende werking van het oorlogstrauma door de generaties heen.
  • BBC 4, 22.00: Blood and Gold.: the Making of Spain. Simon Sebag Montefiore maakte een driedelige reportageserie over 2000 jaar Spaanse geschiedenis. Afl.: Conquest.
  • Arte tv, 0.00: L'Apollonide (Souvenirs de la maison close). Indrukwekkend, loom verteld zedendrama uit 2011. Op het scharnierpunt van de negentiende en twintigste eeuw dromen de inwonende nachtvlinders van het Parijse bordeel L'Apollonide van een schuldenvrij leven buiten de luxebordeelmuren. Centraal in het narratief: Madeleine 'la Juive'.

woensdag 9 december

  • n.v.t.

donderdag 10 december

  • Arte tv, 23.35: Unter Bauern. Oorlogsdrama uit 2009 van Ludi Boeken over de arme Joodse boer Menne Spiegel die met zijn gezin in onderduik gaat bij Duitse boeren. Gebaseerd op de memoires van Marga Spiegel.

vrijdag 11 december

  • NPO Radio 6 (AVROTROS), 21.00: Rubens Guestlist. Ruben Hein deelt zijn passie voor muziek via de radio.
  • Canvas, 21.10: We need to talk about Kevin. Drama uit 2011 naar de gelijknamige roman van Lionel Shriver. De succesvolle reisjournaliste Eva en haar echtgenoot Franklin moeten met elkaar in het reine zien te komen over de verschrikkelijke daad die hun zoon Kevin op zijn geweten heeft.
  • NPO 2 (VPRO), 0.00: Omar. Prijswinnend drama uit 2013 van Hany Abu-Assad over de jonge Palestijnse bakker Omar die geleidelijk verandert in een terrorist.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 02.00: Woord. Verrassend programma met vijf uur lang documentaires, verhalen, hoorspelen, reportages en interviews uit de radioarchieven van de Publieke Omroep.
   
jaargang 11, nummer 44
vrijdag 4 december 2015
 

In deze nieuwsbrief

'Er is geen andere weg dan de eigen weg'
Mag ik van u ...
Verzorgingsverzet in een fatsoenlijk land
Van 6 tot 14 december: Chanoeka!
Boekennieuws
Chanoeka met 'Moshe', 'Mohammed' en JMW
Uit de Joodse Canon
Excavating The Contemporary
Rechouwous, een Joodse verening in de Indische buurt
Channoeko
'Eichmann', als opera?
Nieuws van heinde en verre
Website van de week
In the Picture
Televisie en radio 4 - 11 december


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Een aantal dagen geleden verscheen het in een klein berichtje in de krant die ik las. Bij een abortuskliniek in de VS waren ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
Kan Israël de waarheid verdragen? En welke waarheid dan? Het valt me op dat in de media, maar als gevolg daarvan natuurlijk ook ...
lees verder
Webcolumn Harry van den Bergh
Het is een interessante vraag of de huidige steekpartijen door Palestijnen en de reacties daarop van Israël, gezien moeten ...
lees verder
Webcolumn Eldad Kisch
Op 26 november vond ook in Israël weer de Cleveringa-lezing plaats. Ik hoef hier niet in te gaan op het belang van het moedige gebaar ...
lees verder
Webcolumn Nathan Lopes Cardozo
One of the great problems any religious person must struggle with is whether or not it is actually possible to be religious ...
lees verder


(advertenties)

banner sinaicentrum

banner venstra

banner meldpunttaal

banner jonet

banner sivmo

banner luna3

banner blankevoort

banner givat

banner amphora

banner joodsamsterdam

banner yanshuf

banner propra

banner israelactie

twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas
Vragen of opmerkingen? info@crescas.nl
Nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden.
© Joods Educatief Centrum Crescas, Buitenplein 65, 1181 ZE Amstelveen
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky
Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik hier