vrijdag 13 november 2015
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Twee Joden, drie meningen: de Debatterij!

Met burgemeester van Amstelveen Mirjam van ’t Veld, Dennis Mok (Centraal Joods Overleg), Amstelvener en voormalig CIDI-directeur Ronny Naftaniel, jurist Daniel Blocq, voormalig militair waarnemer UN Mission in Soedan en promovendus sociologie aan de University of Wisconsin-Madison, en oud-kinderrechter Anita Leeser om de tafel belooft de discussie die zondag 29 november in het kader van de Crescas-Debatterij zal plaatsvinden, op zijn minst uiterst boeiend te worden.

Het belangrijkste thema van het debat is de opvang van grote aantallen vluchtelingen, die ook in de Joodse gemeenschap al maandenlang voor veel commotie zorgt. Zo veroorzaakte het plan van de gemeente Amstelveen om een kantoorgebouw in de wijk Kronenburg te bestemmen voor het opvangen van asielzoekers voor een storm van protest: 'also in my backyard?'.
Koepelorganisatie CJO (Centraal Joods Overleg) vindt het een slecht idee om vluchtelingen uit Syrië en Irak tijdelijk te huisvesten in wat de organisatie bestempelt als 'een overwegend Joodse wijk'. Een uiterst gevoelig thema kortom, waarover voor- en tegenstanders de degens zullen kruisen.

Karen de Jager en Robbert Baruch leiden het gesprek in goede banen. En ook ú kunt uw bijdrage leveren aan het gesprek.

Tijd en plaats:
Crea
Nieuwe Achtergracht 170
1018 WV Amsterdam

14.30 zaal open, bezoekers kunnen een drankje nemen
15.15-16.45 debat
16.45-17.15 de zaal spreekt mee
17.15-18.00 bar open, napraten met een drankje

Entree € 2,50. Wij raden u sterk aan om via onze website in te schrijven, we verwachten een 'vol huis'.

Traditioneel Joods koken, voor Beth Shalom!

Vorig jaar november bestormden 20 cursisten en 8 vrijwilligers de keuken van zorgcentrum Beth Shalom in Amsterdam om daar een oer-Joods driegangendiner te koken voor de 120 bewoners van het verzorgingshuis.

Het was een onvergetelijke ervaring voor álle betrokkenen.
Dit jaar doen we het opnieuw, op zondag 22 november. U doet een goede daad en leert ondertussen hoe u een aantal Joodse gerechten, die u wellicht nog niet kende, bereidt. En Crescas bedankt hiermee Beth Shalom voor de gastvrijheid die wij én u dit jaar opnieuw in hun kosjere keuken mogen genieten.

We hebben nog enkele plaatsen vrij aan de potten, pannen en fornuizen, en er zijn ook nog een paar mensen nodig die willen helpen met het verrichten van allerlei hand- en spandiensten in de keuken, bij het uitserveren en het afruimen.

Voegt u zich ook bij onze keukenploeg?

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Internationaal 'lernen' met Crescas

Ter voorbereiding op de 6e Global Day of Jewish Learning heeft rabbijn Adin Steinsaltz een video opgenomen waarop hij spreekt over het thema dat dit jaar centraal staat: Liefde: Toewijding, Verlangen en Deceptie. U vindt de video op de Facebookpagina van Crescas.
Uitgangspunt: de vele gedaantes die liefde kan aannemen. Denk aan de liefde van ouders voor hun kinderen, de rivaliteit tussen broers en zussen (onder met motto Was sich liebt, das neckt sich), en ware liefde.

We hebben nog een paar plaatsen open voor de Nederlandse Global Day, die Crescas in samenwerking met Stichting PaRDeS ook dit jaar weer organiseert. Leo Mock, die vanaf het prille begin als docent rabbinica bij Crescas betrokken is, begeleidt u gedurende de dag, en zorgt dat u, terwijl u in kleine groepjes lernt, het spoor niet bijster raakt.

De Global Day of Jewish Learning vindt plaats op 15 november van 13.00 tot 18.00 uur. Wij zorgen voor een kosjere lunch om ook de fysieke innerlijke mens in goede conditie te houden.

Ga naar onze website voor meer informatie of om direct in te schrijven

Nederlandse notarissen tijdens en na WOII, een moeizaam verhaal

Volgende week, donderdag 19 november, gaat de cursus Helden en Schurken van start, een serie van vijf lezingen waarin verrassende onderzoeken naar de Tweede Wereldoorlog door de onderzoekers zelf worden ingeleid en met de cursisten besproken.

Eerste in de rij is historicus Raymund Schütz. Hij spreekt over het beroepsmatig gedrag van het Nederlandse notariaat tijdens de bezetting - tot op de dag van vandaag een pijnlijke episode in de geschiedenis van de beroepsgroep. Notarissen moesten, conform de anti-Joodse maatregelen van de bezetter, Joods bezit onteigenen en aan niet-Joden doorverkopen. Met name onroerend goed was 'de moeite waard': de juridische onteigening betrof naar schatting 20.000 panden van Joodse eigenaren.
Na de oorlog kreeg het notariaat te maken met een uiterst moeizame erfenis, één die de gehele beroepsgroep betrof. Schütz onderzocht de rol van de Broederschap der Notarissen. Wat hij vond, verdient bepaald niet de schoonheidsprijs.

Als u alle vijf lessen van deze cursus volgt, leert u over uiteenlopende, tot nu toe minder bekende gebeurtenissen, omstandigheden en menselijk handelen in de Tweede Wereldoorlog. Hebt u specifieke interesse in één van de onderwerpen, dan is het ook mogelijk om alleen die betreffende avond bij te wonen.
Ga naar onze website om u aan te melden voor de lezing van Raymund Schütz.

Inschrijven voor de complete lezingenreeks kan natuurlijk ook, gewoon op crescas.nl.

IDFA 2015

De 28e editie van het Internationale Documentairefestival IDFA begint woensdag 18 november en zal tot de laatste dag, zondag 29 november, op 12 locaties enkele honderden lange en korte documentaires vertonen. IDFA is dit jaar op meer plekken te vinden dan alleen op en rond het Amsterdamse Rembrandtplein.

In het programma vonden wij ook dit jaar weer een ruim aanbod aan films die voor de lezers van onze nieuwsbrief interessant kunnen zijn.

Daartoe hoort zeker ook de openingsfilm A Family Affair, een indringend, persoonlijk portret dat filmmaker Tom Fassaert (Naarden, 1979) maakte van zijn grootmoeder Marianne Hertz. De Belgische cineast Guy-Marc Hinant verkende voor zijn documentaire Birobidjan de geschiedenis en het leven in de hoofdstad van de gelijknamige Joodse Autonome Oblast in Rusland. Censored Voices van de Israëlische filmer Mor Loushy is de registratie van een serie onthullende historische getuigenissen van Israëlische soldaten over de Zesdaagse Oorlog. Hun ambivalente gevoelens staan haaks op de heroïsche beeldvorming. Every Face Has A Name (Zweden, 2015) vertelt het aangrijpende verhaal van enkele van de duizenden vluchtelingen die in 1945, na hun bevrijding uit de concentratiekampen, in Zweden werden opgevangen. Tomer Heymann (Israël, 2015) maakte Mr. Gaga, een rijk gedocumenteerde biografie van choreograaf Ohad Naharin, die met zijn eigen bewegingstaal 'Gaga' de moderne dans enorm heeft beïnvloed. The Mute's House gaat over de achtjarige Yousef en zijn dove moeder Sahar, de laatste Palestijnse bewoners van een verder leegstaand gebouw in het Israëlische deel van de stad Hebron, en in Women in Sink (Israël, 2015) vertellen multiculturele bezoeksters van een kapsalon in het Israëlische Haifa openhartig over hun achtergrond en dagelijks leven in deze regio. En dit zijn nog maar enkele van de vele films, waaronder een aantal Israëlische coproducties, van Israëlische en of Joodse cineasten en documentairemakers.

Zoals elk jaar hebben wij ook nu onze selectie voor u op een speciale IDFA-pagina op onze website gezet. Voor kaartverkoop en andere belangrijke praktische informatie gaat u naar idfa.nl.

Boekennieuws

Crescas attendeert u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.

Vandaag: de duistere roman Judas, de nieuwste 'Amos Oz', vertaald door Hilde Pach, vers van de pers. Het boek staat in de bestsellertoptien van Der Spiegel. Mia Davidson brengt in Onder tafel in beeld hoe een vergeten oorlogstrauma toch weer de kop opsteekt, Wim Willems & Hanneke Verbeek vertellen in Hier woonden wij hoe Scheveningen zijn Joodse verleden ontdekt, en Glenn Kurtz beschrijft in Drie minuten in Polen de ontdekking van een verloren wereld aan de hand van een familiefilm uit 1938.

Engelstalig: Local Currency, een kort verhaal van Naomi Shepherd, op JewishFiction.net.

Vers uit de ramsj geplukt: van de Oostenrijks-Joodse schrijver Ernst Weiss (1882-1940) De ooggetuige, een verpletterende roman over een arts-psychiater in een reserve lazaret in 1918 die de gestoorde patiënt 'A.H.' moet behandelen. Ook De tweede familie, een roman over het pijnlijke, sluipende proces van een mislukkend huwelijk, geschreven door de Israëlische schrijfster Zeruya Shalev, is uit de reguliere verkoop verdwenen.
Lambert Giebels schreef met Hitler als kunstenaar. Wenen 1907 - München 1919 geen lofprijzing, maar doet verslag van een onderzoek naar mogelijke aanwijzingen voor de ontwikkeling van de man die onuitwisbare sporen in de wereldgeschiedenis heeft nagelaten.

En verder:

-De WIZO literatuurprijs 2015 gaat naar Een verborgen leven van de Franse schrijfster Karine Tuil.
- in 2017 gaat een Europees literair netwerk van start dat jong schrijvend en vertalend talent een platform biedt. Een doorlopende programmareeks, bestaande uit schrijfopdrachten, writer in residence-programma’s, vertaalopdrachten, workshops en podiumpresentaties, geeft de deelnemers de kans zich internationaal te profileren. Lees meer op LiterairNederland.nl.
- Op het literaire weblog Tzum een recensie van Hans Goedkoops Iedereen was er, de kiem van wat ooit moet uitgroeien tot de complete biografie van Renate Rubinstein.
- In het voorjaar van 2016 verschijnt bij De Bezige Bij de nieuwe roman van Leon de Winter: Stad van de honden.

Andreas Burnier, metselaar van de wereld

Deze maand verschijnt Metselaar van de wereld, de biografie van schrijver en criminoloog Andreas Burnier, geschreven door publiciste Elisabeth Lockhorn.
Tegelijk met de biografie verschijnt van Andreas Burnier zelf de bundel Ruiter in de wolken: Joodse essays 1990-2002, uit de nalatenschap van de auteur samengesteld en geredigeerd door Daniel van Mourik en Manja Ressler, en een herdruk van de roman Het jongensuur (1969) waarin Burnier schrijft over haar onderduikjaren.

Ter gelegenheid van het verschijnen van deze publicaties vindt dinsdag 17 november een hommage aan Andreas Burnier plaats in debatcentrum De Rode Hoed in Amsterdam.

Een aantal sprekers zal reflecteren op Andreas Burnier als feministe, als wetenschapper, als schrijfster en als 'transgender avant la lettre'. Het programma wordt muzikaal omlijst door Ed Spanjaard (piano), Bert Vos (viool) en Erica Roozendaal (accordeon).

Andreas Burnier heeft voor Crescas veel betekend. Ze had op latere leeftijd eindelijk vrede gevonden met haar Joodse achtergrond en ze zette zich in haar laatste levensjaren met tomeloze energie in voor de verwezenlijking van een Joods studiecentrum voor volwassenen: het Joods Educatief Centrum 'Crescas'.

Zie voor meer informatie over de hommage aan Andreas Burnier rodehoed.nl. Meer over Andreas Burnier als persoon en als schrijfster op andreasburnier.nl.

Elisabeth Lockhorn was zondag 8 november te gast in het televisieprogramma VPRO Boeken. Kijk terug vanaf 15'56". In het dagblad Trouw werd Metselaar van de wereld al aangeprezen als 'een vuistdikke, rijke biografie die leest als een page turner'.

November in het JHM

Er is de komende weken weer veel te zien en te doen in het Joods Historisch Museum in Amsterdam.

  • De oorlog voorbij is een tentoonstelling met foto's die de Amerikaans-Joodse fotograaf Leonard Freed in de jaren '50 maakte van Joods Amsterdam. Ze bieden een uniek tijdsbeeld van een periode in de Joodse geschiedenis van Amsterdam, waar na de Tweede Wereldoorlog opnieuw Joods leven opbloeide.

  • In het kader van De oorlog voorbij werd door het JHM de fotowedstrijd Joods leven anno 2015 georganiseerd. Uit het grote aantal inzendingen werden 50 foto's geselecteerd, waaruit een vakjury én het publiek een winnaar hebben kunnen kiezen. De prijsuitreiking vindt plaats op zondag 29 november 2015 om 14.30 uur.

  • De judaïcacollectie van Ebrahim el Hadidy is te zien in de wisselvitrine. De kunstvoorwerpen zijn verbonden met de persoonlijke zoektocht die voortkwam uit een kleine verzameling zilveren voorwerpen. Het JHM toont nu onder meer een zilveren servies en een chanoekia.

  • Excavating The Contemporary in het Kunstkabinet en het voormalige mikwe omvat veertien werken van internationale hedendaagse kunstenaars die in hun sculpturen, foto's, video's en werken in gemengde media de relatie tussen menselijke tradities en natuurlijke materialen als kalksteen, adobe, olie, hout en steen verkennen.

  • Let op: BeLonging, de solotentoonstelling van Nederlands/Israëlisch beeldend kunstenaar Ram Katzir (1969, Tel Aviv) is alleen nog dit weekend te zien!

Hoe mooi alles, een hommage aan Leo Vroman

Vier sterren kreeg dit prachtig poëtische en intieme drama over Leo Vroman en de liefde van de toneelrecensent van NRC Handelsblad. De voorstelling is gebaseerd op de biografie Hoe mooi alles, Leo en Tineke Vroman, een liefde in oorlogstijd van Mirjam van Hengel.

Het verhaal leest als het script van een Hollywoodfilm: een Joodse jongen wordt in 1938 smoorverliefd op een meisje. Na wat tegenstribbelen geeft ze toe aan haar gevoelens, maar als de oorlog uitbreekt, vlucht haar vriendje en zien ze elkaar precies zeven jaar, vier maanden en twaalf dagen niet meer. Na de oorlog ontmoeten ze elkaar opnieuw, ditmaal in New York, trouwen op stel en sprong, en leven nog lang en gelukkig, tot de jongen, inmiddels een oude man van bijna honderd, overlijdt.
In de voorstelling krijgt dit alles een context: Leo vlucht net op tijd Nederland uit en komt in Indonesië in de Japanse kampen terecht. Hij overleeft ze ternauwernood, vooral dankzij zijn onwrikbare liefde voor Tineke, van wie hij jarenlang niet wist of ze nog leefde. Zij was net zo onwetend over zijn lot. Hun liefde bleek bestand tegen de tand des tijds en vele ontberingen. Nog ruim 66 jaar samen was ze beschoren, in een zeldzaam harmonische, bijna symbiotische liefde.

Léon van der Sanden bewerkte de biografie, waarin volgens hem de mooiste liefdesbrieven uit de geschiedenis te vinden zijn, voor toneel. Na de première op 26 september 2015 in de Goudse Schouwburg is Hoe mooi alles op tournee en nog tot 19 december in een groot aantal theaters in Nederland te zien.

Zie voor plaatsen en kaartverkoop hoemooialles-toneel.nl.

NB: de voorstelling in Schouwburg Amstelveen wordt voorafgegaan door een 'Salon', waarin u nader kennis maakt met theatermaker Léon van der Sanden en hem kunt horen vertellen over keuzes die hij maakte om in het Leo Vromanjaar een waardig eerbetoon aan de geliefde dichter te brengen.

Speellijst: http://www.hoemooialles-toneel.nl/speellijst/

In de Digibieb: Kamertjeszonde

De boekencarrousel van de Joodse Bibliotheek presenteerde voor deze rubriek dit keer de titel Kamertjeszonde, van Koos Habbema. Wie in de auteurslijst van de Digibieb zoekt, zal deze schrijver daar echter niet direct aantreffen.

'Koos Habbema' was een van de talloze pseudoniemen waarvan schrijver Herman Heijermans zich bediende. In het geval van de geruchtmakende roman Kamertjeszonde, die hij schreef in 1898, wellicht begrijpelijk: het boek is een autobiografisch geïnspireerde, naturalistische roman, die gelezen kan worden als een verkapte lofzang op de vrije liefde. Heijermans gebruikte een taal die zo dicht mogelijk bij de in de Amsterdamse Pijp gebezigde spreektaal stond.

Aanvankelijk slaagde Heijermans er niet in om zijn roman gedrukt te krijgen. Delen ervan publiceerde hij daarom onder de titel Kamertjeszonde. Herinneringen van K. Habbema in het door hemzelf opgerichte, geredigeerde (en voor een groot deel volgeschreven) tijdschrift De jonge gids. Maar in 1898 verscheen het boek dan toch, zij het onder het pseudoniem Koos Habbema. Het was van meet af aan een succes, getuige de in totaal 20 herdrukken. Heijermans liet zijn pseudoniem al snel los en verving de ondertitel door Herinneringen van Alfred Spier.

Kamertjeszonde vertelt het verhaal van een schrijver, Alfred Spier, die, net als zijn vrienden, op een armoedig kamertje in Amsterdam woont en gaat samenwonen met een getrouwde vrouw: Georgine, een actrice van wie de man al jaren in Amerika zit. Voortdurend moet het tweetal strijd leveren tegen een uiterst vijandige buitenwereld, die ook nog de wet aan haar zijde heeft. Wat hebben moraal en goede zeden te maken met echte, hartstochtelijke liefde? Toch gaat het gevecht tegen de kleinburgerlijkheid het leven van deze twee 'maatschappelijke revolutionairen' allengs totaal beheersen.

Kamertjespijn is heen om ons állen, benauwend, kwalachtig, vies, droevig. Liefde, haat, woede, hartstocht wentelen rondom de aarde, worden beschreven, ontleed, komen niet toe aan kamertjespijn, aan ’t kleine leed der kleine dingen, aan ’t groote leed der kleine menschen, aan de smarten, zorgen, ellenden van kámertjesmenschen.

Lees ook op sargasso.nl hoe Marc van Oostendorp met de ogen van nu leest en kijkt naar deze voor zijn tijd baanbrekende roman.

Kamertjeszonde is te lezen op, of te downloaden van, de Digitale Joodse Bibliotheek. Van Herman Heijermans vindt u nog ruim 80 boeken in de Joodse Bibliotheek, waaronder werk dat hij onder andere pseudoniemen schreef.

Uit de Joodse Canon
Diefstal in Diemen: Joden en roversbendes

'Het bendewezen' in de 18e eeuw, dat waren roversbendes bestaande uit 'niet-gevestigde burgers': bedelaars, marskramers, voddenkooplieden, kermisgasten, mannen en vrouwen zonder vaste woon- of verblijfplaats. Hoe verschillend de leden ook waren, wat ze gemeen hadden, was hun marginale positie binnen de maatschappij, hetzij door afkomst, hetzij door het vak dat ze uitoefenden.

Het platteland werd onveilig gemaakt door bendes vreemde soldaten, zigeuners en, u leest het goed, Joodse criminele netwerken. Grenzen stonden het geboefte hoegenaamd niet in de weg: beruchte Duitse criminelen vonden moeiteloos aansluiting - en een ieder had zijn eigen specialiteit waarmee een hele bende zijn voordeel kon doen.
Binnen de Joodse roversbendes uit het begin van de 18e eeuw speelden vrouwen een grote rol, doordat de belangrijkste aanvoerders van het boevenvak op allerlei manieren aan elkaar verwant waren. Het merendeel van deze 'smousenbendes' bestond uit Oost-Joden, die niet schroomden om hun financiële positie enigszins te versterken met plundering, roverij en moord.

Hoe daarmee in de 18e eeuw werd omgegaan door de Joodse gemeenschap leest u in het lemma Diefstal in Diemen: Joden en roversbendes in de Canon van 700 jaar Joods Nederland.

http://joodsecanon.nl/0zz/1773-Diefstal-in-Diemen-Joden-en-roversbendes/

De Canon van Joods Nederland is tot stand gekomen door een gezamenlijk initiatief van Crescas en JMW. Alle honderd vensters van de Joodse Canon zijn te vinden op de website joodsecanon.nl. De canon is ook verschenen in een fraai uitgegeven boek dat u op de website kunt bestellen.

35 vrouwen, 35 schilderijen, 1 droom!

Vanaf november 2015 is op een aantal plaatsen in Nederland de bijzondere tentoonstelling SAMEN-LEVEN, vrouwen en hun olijfbomen te zien.

De expositie toont 35 schilderijen met als onderwerp de olijfboom. Ze zijn het resultaat van een project dat in december 2013 in het WIZO Community Center in Afula in het noorden van Israël van start ging. Onder de bezielende leiding van directeur Dudu Moatty en beeldend kunstenaar Sheila Dvoer Casdi komen daar 35 Israëlische vrouwen van zeer uiteenlopende afkomst wekelijks bij elkaar in een speciale 'kunstklas' om samen te schilderen. In hun schilderijen leggen zij hun diepste gevoelens en gedachten vast, en leren daardoor elkaar wezenlijk kennen.
Het project laat zien dat vriendschap, loyaliteit en verdraagzaamheid tussen mensen van heel verschillende culturele en religieuze achtergrond mogelijk is, ondanks alle obstakels die er zijn.

Deelneemster Lina (46): "De relatie die wij onder elkaar hebben opgebouwd is vriendschappelijk en warm. Mijn vriendinnen komen altijd met een glimlach, brengen zelfgemaakte lekkernijen mee. Dat brengt ons nader tot elkaar en zo leren we elkaar beter kennen."

Op 22 november 2015 is de tentoonstelling in het Hilton Hotel in Amsterdam te zien tijdens de WIZO Food & Art Fair. Enkele van de kunstenaressen en de directeur van het Community Center in Afula, Dudu Moatty zijn daarbij aanwezig.

Twee dagen later, 24 november 2015, hangen de kunstwerken in het fraaie, lichte Atrium van het stadhuis van Den Haag, waar ook de landelijke opening van de tentoonstelling zal plaatsvinden, door burgemeester van Aartsen. De laatste dag in Den Haag is 11 december, waarna de tentoonstelling verhuist naar de Centrale Bibliotheek in Rotterdam. Daar wordt hij op 16 december 2015 geopend door de burgemeester van Rotterdam, Ahmed Aboutaleb. De kunstwerken blijven hier te zien tot en met 17 januari 2016.
Museum Sjoel Elburg is de volgende locatie: daar hangen de kunstwerken vanaf 12 februari 2016. Na 16 april gaan ze verder op tournee en verlaten ze Nederland.

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Jewish Heritage Europe toont foto's van gedenktekens voor Joodse soldaten die sneuvelden in WOI.
  • Een interessante bijdrage aan het genderdebat levert Jewniverse.
  • Hebt u wel eens een bialy geproefd? Vast niet. Wat het is leest u in de Forward.
  • Op Broadway speelt een theatervoorstelling over de vaudeville artiesten The Lilliput Troupe die de laboratoria van nazibeul Josef Mengele overleefden. BroadwayWorld bericht erover.
  • In Mosaic Magazine onderzoekt Philologos waarom Ethiopiërs een ander woord gebruiken voor 'God'.
  • De laatste Joden hebben Aleppo verlaten. Hoe, dat leest u in Times of Israel.
  • Volgens JSpace is Tel Aviv de allerbeste plek om vegetarisch uit eten te gaan.

Website van de Week
Chawwa Wijnberg, revisited

Af en toe gaat deze rubriek 'op herhaling', als we zien dat een mooie en lezenswaardige website een opfrisbeurt heeft gekregen. Vandaag kijken we weer eens rond op chawwawijnberg.nl, de website van de Middelburgse dichter, columnist en beeldend kunstenaar Chawwa Wijnberg.

Licht, fris en uitnodigend is de eerste indruk, en gemakkelijk te navigeren via de tabs bovenaan.

Prominent op de startpagina: de aankondiging van Chawwa's nieuwste dichtbundel Krassen, die sinds kort in de winkel ligt. Er wordt ook meteen aandacht gevraagd voor de (bijna) wekelijkse columns, de indringende miniverhaaltjes waarmee ze haar lezers moeiteloos aan zich weet te binden. Vaak vinden ze hun oorsprong in een actuele gebeurtenis die Chawwa's gevoelige snaar zo raakt dat die als vanzelf gaat zingen (al zal ze zelf zeggen dat dat echt niet zo gemakkelijk gaat). U vindt de columns onder de tab Proza. Een kleine selectie uit de gedichten zit nu nog verborgen onder Gedichten, te vinden onder de tab Proza, maar dat wordt zeer binnenkort aangepast: na de renovatie is de website op sommige punten nog niet helemaal klaar.

Een ruime keus uit het beeldend werk van Chawwa is te zien onder Galerie. De bezoeker vindt er ook een paar voorbeelden uit het 'kistjesproject', mini-doodskistjes die verhalen zonder woorden vertellen.

Het zeer persoonlijke werk van Chawwa Wijnberg zegt meer over wie ze is dan de korte Bio.

En dan is er de tab Bob en Mimi, het verhaal van Chawwa's ouders, verteld op basis van een reconstructie van de schrijnende briefwisseling tussen een ondergedoken Joodse vrouw met baby en een door de Duitsers gevangen genomen Joodse verzetsstrijder. Onder de titel 'Voed mijn kind niet op met haat' is het op de website in hoofdstukken te lezen, of te downloaden als PDF (dat zonodig gemakkelijk is om te zetten naar e-pub formaat voor uw e-reader).

Chawwa Wijnberg is actief op Facebook en in iets mindere mate op Twitter.

Wie zich inschrijft, onderaan de startpagina, ontvangt haar wekelijkse column in de mail.

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

Shoshana Damari: Shnei Shoshanim

Een prachtige, oude opname van Shnei Shoshanim (Twee rozen), gezongen door de Jemenitische zangeres Shoshana Damari (1923-2006), een van haar all-time favorites.

Damari kwam als baby met haar familie naar het toenmalige Mandaatgebied Palestina, waar ze opgroeide in Rishon LeZion. In 1945 ging ze optreden in de Li-La-Lo revue in Tel Aviv, waar haar decennialange carrière begon. Met haar hese stem en typisch Jemenitische uitspraak van het Ivriet was ze tot op hoge leeftijd een onmisbare persoonlijkheid in het culturele leven van Israël. Ze trad voor het laatst op in 2005, met Idan Raichel, voor de CD Mima'amakim. Damari overleed aan een longontsteking. Familie en vrienden zongen haar grootste hit Kalaniyot, staand rond haar bed.

Fonetische tekst en Engelse vertaling staan op hebrewsongs.com. Voor wie ook Ivriet leest: de Hebreeuwse tekst vindt u op shironet.mako.co.il.

Televisie en radio 13 - 20 november

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel. De digitale themakanalen NPO Doc (voorheen hollanddoc 24) en NPO Cultura (voorheen cultura 24) zijn zowel via de kabel als op internet te bekijken.

Hoofdgast in De kunst van het luisteren is deze week dr. Guus Meershoek. Hij promoveerde op een onderzoek naar de rol van de politie in Amsterdam, het centrum van de jodenvervolging in Nederland. Geen land heeft in de laatste wereldoorlog relatief zoveel Joodse burgers zien wegvoeren, en er is ook geen land waar het gezag zo meewerkte met de bezetter. Verbonden aan de politie-academie concentreert Meershoek zijn onderzoek nu op de algemene rol van de autoriteiten in oorlogstijd. Hebben die ingegrepen of weggekeken? En kunnen er lessen uit worden getrokken voor het optreden van overheid en politie nu? Of maken die tegenwoordig opnieuw dezelfde fouten? Verder rabbijn Shmuel Katz over het belang van maatschappelijk werk, een reportage over 150 jaar Nieuw Israëlietisch Weekblad en een vervolgaflevering van de rubriek Geluiden uit de kille: de gevoelstemperatuur van Joods Nederland. Presentatie: Alfred Edelstein en Paul Damen.


vrijdag 13 november

  • NPO Radio 5 (HUMAN), 19.00: OBA live. Hoofdgast is Elisabeth Lockhorn over haar biografie Andreas Burnier, metselaar van de wereld.
  • NPO Radio 6 (AVROTROS), 21.00: Rubens Guestlist. Ruben Hein deelt zijn passie voor muziek via de radio.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 2.00: Woord. Verrassend programma met vijf uur lang documentaires, verhalen, hoorspelen, reportages en interviews uit de radioarchieven van de Publieke Omroep.

zaterdag 14 november

  • NPO 1 (VPRO), 11.20: VPRO Boeken. Afl.: Elisabeth Lockhorn over Andreas Burnier, metselaar van de wereld
  • NPO Radio 1 (KRO), 11.00: De Taalstaat. Programma waarin de Nederlandse taal het middelpunt vormt en wekelijks een radio-cartoon van Ruben L. Oppenheimer te horen is. Presentatie: Frits Spits.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 14.00: Argos. Onderzoeksjournalistiek. Achtergronden bij het nieuws of zaken die nieuws zouden moeten zijn. Met onthullende reportages en aandacht voor journalistieke boeken en kwesties in de (onderzoeks-)journalistiek uit binnen- en buitenland. Presentatie: Max van Weezel.
  • NPO Doc (VPRO), 21.05: Bridge over the Wadi. In 2004 nemen Arabische en Joodse ouders gezamenlijk het initiatief een tweetalige basisschool op te richten in Kara, een dorp in de Wadi-vallei in Israël. Aan de opening in september van dat jaar gaan heftige discussies vooraf. Het initiatief mag idealistisch en nobel zijn, de realiteit is dat de ouders heel wat drempels te overwinnen hebben.
  • NPO Cultura (AVROTROS), 21.50: Roy Lichtenstein – Behind the mirror. Roy Lichtensteins aan cartoons refererende schilderijen en litho's in felle, veelal primaire kleuren omlijnd door dikke, zwarte contouren, hebben een onuitwisbare indruk gemaakt op een internationaal publiek.
  • BBC Radio 3, 23.00: Hear and Now. De zwanenzang van de Amerikaanse componist Morton Feldman, geschreven in 1987, heet For Samuel Backett, als eerbetoon aan de man die van grote invloed is geweest op zijn werk.

zondag 15 november

  • HBO, 11.50: Suite française. Romantisch oorlogsdrama uit 2014 naar de roman van Irène Némirovsky over de liefde tussen Lucile Angellier, een Frans meisje, en Bruno von Falk, een Duitse soldaat, tijdens de eerste jaren van de Duitse bezetting in Frankrijk.
  • NPO Radio 5 (JO), 18.00: De kunst van het luisteren.
  • ZDF, 23.30: ZDF-Histroy. Afl.: Das schreckliche Buch - Der Kampf um Hitlers Vermächtnis. Eind 2015 loopt het auteursrecht op Hitlers boek Mein Kampf af. Mag het dan weer uitgegeven worden?

maandag 16 november

  • BBC 1, 23.45: Meet the Parents. Komedie uit 2000, geschreven door Jim Herzfeld en John Hamburg, waarin de Joodse Gaylord - Greg - door zijn vriendinnetje Pam wordt voorgesteld aan haar vader Jack. Maar voor Jack is niemand goed genoeg voor zijn dochter, en Greg al helemaal niet.

dinsdag 17 november

  • Arte tv, 23.35: Austerlitz. Gedramatiseerde documentaire uit 2014 over de zoektocht van de fictieve Joodse kunsthistoricus Jacques Austerlitz naar zijn verleden.

woensdag 18 november

  • HBO, 13.35: Suite française. Romantisch oorlogsdrama uit 2014 naar de roman van Irène Némirovsky over de liefde tussen Lucile Angellier, een Frans meisje, en Bruno von Falk, een Duitse soldaat, tijdens de eerste jaren van de Duitse bezetting in Frankrijk.
  • ARD, 20.15: Luis Trenker - Der schmale Grat der Wahrheit. Televisiefilm uit 2015 over de Zuid-Tiroolse bergbeklimmer Trenker die de dagboeken van Hitlers maitresse Eva Braun ter verfilming aanbiedt. Herh.: 0.20.

donderdag 19 november


vrijdag 20 november

  • WDR 3, 20.05: Konzert. Uitgevoerd wordt Mechaye hametim, een symfonie voor chazzan, mannenkoor, jongenskoor en orkest van de Israëlische componist Noam Sheriff.
  • NPO Radio 6 (AVROTROS), 21.00: Rubens Guestlist. Ruben Hein deelt zijn passie voor muziek via de radio.
  • NPO Cultura (NTR), 21.20: Louis Davids: van Zandstraat naar Kurhaus. Documentaire uit 2003 over de Joodse kleinkunstlegende Louis Davids (1883-1939), die zich van kermisnummer ontwikkelde tot de meest succesvolle cabaretier en zanger van zijn tijd.
  • BBC 2, 0.00: Artsnight. Afl.: Edmund de Waal. De Britse kunstenaar en schrijver Edmund de Waal stelde een aflevering samen met onder andere aandacht voor de obsessie van de nazi's met porselein.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 2.00: Woord. Verrassend programma met vijf uur lang documentaires, verhalen, hoorspelen, reportages en interviews uit de radioarchieven van de Publieke Omroep.
   
jaargang 11, nummer 41
vrijdag 13 november 2015
 

In deze nieuwsbrief

Twee Joden, drie meningen: de Debatterij!
Traditioneel Joods koken, voor Beth Shalom!
Internationaal 'lernen' met Crescas
Nederlandse notarissen tijdens en na WOII, een moeizaam verhaal
IDFA 2015
Boekennieuws
Andreas Burnier, metselaar van de wereld
November in het JHM
Hoe mooi alles, een hommage aan Leo Vroman
In de Digibieb: Kamertjeszonde
Uit de Joodse Canon
35 vrouwen, 35 schilderijen, 1 droom!
Nieuws van heinde en verre
Website van de week
Shoshana Damari: Shnei Shoshanim
Televisie en radio 13 - 20 november


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Ach, het waren weer drukke tijden. Neem nou dat WHO-rapport over de consumptie van vlees. Het kwam er op neer dat bewerkt vlees eten ...
lees verder
Webcolumn Naud van der Ven
Niets is zo moeilijk als zicht krijgen op processen die zich sluipenderwijs voltrekken. Een manier om dat zicht toch enigszins te creëren is ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
De laatste dag van Rabin. Onder die naam is de documentaire van Amos Gitai over de moord op premier Jitschak Rabin eind vorige ...
lees verder
Webcolumn Harry van den Bergh
Men kon wachten op de aankondiging dat de Europese Unie besloten had tot het labelen van een aantal producten van de West ...
lees verder
Webcolumn Gastcolumnist
Vandaag was ik op bezoek bij Ahmad, de laatst overgeblevene uit het jonge gezin Dewabsheh, schrijft Annelien Kisch in haar gastcolumn ..
lees verder
Webcolumn Nathan Lopes Cardozo
Nothing is more difficult than admitting a mistake, yet nothing is more human than making one. In several places, the Torah deals ...
lees verder
Webcolumn Jan Waas
Yale Strom is een Amerikaanse Klezmer- en Jiddisj-wetenschapper, die met zijn groep Hot Pstromi niet zomaar een serie nummertjes ...
lees verder


(advertenties)

banner blankevoort

banner givat

banner israelactie

banner jonet

banner amphora