vrijdag 19 december 2014
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Het uitverkoren volk?

'De Joden' mogen zichzelf niet langer 'het uitverkoren volk' noemen. Dat heeft een synode van bisschoppen uit het Midden-Oosten zaterdag bepaald. Ook moeten Joden volgens de slotverklaring van de synode afzien van 'bijbelse rechten' op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Aldus een bericht in de Volkskrant van 24 oktober 2010.
Het begrip 'uitverkoren volk' als centrale geloofsgedachte is een precaire kwestie geworden - is deze uitzonderingspositie een zware verplichting of een privilege? De afstammelingen van Abraham, Izaak en Jacob zijn vanuit de Tora 'anders dan alle andere volken op aarde' en zijn Gods 'kostbaarste bezit' (zie Dewariem 7:6).

Maar wat houdt deze uitverkiezing eigenlijk in, en is hij op alle Joden, religieus én seculier, van toepassing? Welke invulling moet eraan gegeven worden, en kun je als Jood voor de eer bedanken? Het vraagteken achter de titel van de cursus Het uitverkoren volk? staat daar niet voor niets. Chaim van Unen zal in drie lessen samen met u proberen antwoorden te formuleren en de implicaties van deze 'voorrechtspositie' in het verleden en heden inzichtelijk te maken.

Ga naar onze website voor meer informatie, of ga direct naar het inschrijfformulier.

Wintervakantie

De medewerkers van Crescas gaan genieten van een korte wintervakantie: ons kantoor is gesloten van maandag 22 december tot en met zondag 4 januari. Vanaf maandag 5 januari zijn we weer bereikbaar op de gebruikelijke kantoortijden.

De nieuwsbrief slaat een weekje over: op 26 december verschijnt deze niet. Vrijdag 2 januari 2015 vindt u uw wekelijkse portie gevarieerd Joods nieuws weer in uw digitale brievenbus!

Overigens: ook als we gesloten zijn vindt u informatie over onze activiteiten op crescas.nl.

Wij wensen u allen een goed begin van het nieuwe jaar!

Crescas heeft een vacature

Wij zijn op zoek naar een gedreven en ambitieuze nieuwe collega die ons team wil komen versterken bij het ontwikkelen en uitvoeren van onze vele educatieve en culturele activiteiten. Het gaat om de nieuwe functie van beleidsmedewerker.

Wij bieden een 60%-baan met doorgroeimogelijkheden in een klein, enthousiast team. Bij gebleken geschiktheid is de beleidsmedewerker de potentiële opvolger van onze huidige directeur bij diens pensionering in de zomer van 2016.

Het functieprofiel is te lezen op onze website.

Sollicitaties, voorzien van CV en motivatie, ontvangen wij graag op bestuur@crescas.nl. Deadline: 2 januari 2015.

Alvast voor uw agenda!

In het voorjaar van 2015 biedt Crescas weer een Crash Course Ivriet, de snelcursus waarin u uw kennis van het modern Hebreeuws kunt opfrissen, of een stevig fundament kunt geven, en dat in slechts vijf dagen, waarin u circa 20 uren les heeft. De laatste keer dat we deze speciale cursus aanboden was in 2012. Net als toen worden de lessen gegeven op drie kennisniveaus.

Dit cursusjaar hebben we Warming up voor de Crash Course aan het programma toegevoegd, een voorbereidende lesavond die wordt gegeven door dezelfde docenten die de lessen van de Crash Course verzorgen. In twee uurtjes kunt u zich voorbereiden op de Crash Course, en u weet dan ook meteen of deze intensieve manier van leren iets voor u is.

Datum en tijd: 29 april van 20.00 tot 22.00 uur.

Meer informatie vindt u op onze website. U kunt zich daar ook direct inschrijven.

Boekennieuws

Wekelijks attendeert Crescas u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week: Andreas Biefang en Marij Leenders schreven Erich Salomon & het ideale parlement, over deze Duits-Joodse fotojournalist die de basis heeft gelegd voor de hedendaagse parlementaire fotojournalistiek. In de roman De kokkin van Himmler van Franz-Olivier Giesbert blikt de 105-jarige Rose terug op een wel zeer bewogen leven, en Tineke Bennema vertelt in Welkom in het paradijs verhalen die ze optekende uit de mond van haar Palestijnse familieleden.

Engelstalig: de door de Telegraph lovend besproken spionageroman Leaving Berlin van Joseph Kanon, waarin de succesvolle jonge schrijver Alex Meier tegen wil en dank wordt ingezet als spion in Oost-Berlijn.

En verder:
- In het literair tijdschrift Tirade een artikel over fotografe Vivian Maier, wier werk momenteel te zien is in FOAM in Amsterdam.
- David Grossman is 16 en 17 januari 2015 te gast op de 20e editie van het Winternachten/Writers Unlimited Festival in Den Haag.
- Donderdag 8 januari 2015 vindt in Amsterdam Vers voor de Pers plaats, dé ontmoetingsplek waar pers en professionals uit het boekenvak elkaar op een informele manier ontmoeten en informatie uitwisselen en waar uitgevers hun nieuw te verschijnen titels aan de media en het boekenvak presenteren.

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Tablet Magazine schrijft over wat rest van de Joodse gemeenschap in Suriname.
  • Het huis in de Negev waar de eerste premier van Israël, David Ben-Goerion, woonde tot zijn overlijden op 1 december 1973, is geheel gerestaureerd en weer open voor bezoekers, weet de website van de Joodse Omroep.
  • Historicus Daan de Leeuw heeft met zijn onderzoek naar artsen in het Derde Rijk de Volkskrant-IISG-Scriptieprijs gewonnen. In de Volkskrant een interview met hem.
  • Op de portfoliowebsite De Schrijftafel een artikel over prof. dr. Reuven Agami, die in 1998 Israël verliet om te gaan werken aan het Nederlands Kanker Instituut in Amsterdam.
  • In Huffington Post het bericht dat in Theresienstadt op de zolder van een woonhuis bij toeval Joodse voorwerpen werden ontdekt.
  • Chanoeka en Kerstmis, in conflict? The Washington Post onderzocht het.
  • In New York Times wordt een lans gebroken voor latkes gebakken in … schmalz!
  • Het verhaal achter een historische foto op Rare Historical Photos.
  • Met een Israëlische vinding, beschreven op Start-up Israel, kunnen diabetici binnenkort hun bloedsuiker meten met hun smartphone.

Geregistreerde lezers van Ha'aretz hebben maandelijks gratis toegang tot tien artikelen naar keuze op desktop of mobiel apparaat.

Men at Lunch

Eén van de beroemdste foto's uit de collectie van Howard Greenberg is Lunchtime Atop the World's Largest Building. De foto werd gemaakt op 20 september 1932, tijdens de laatste bouwfase van het RCA Building in New York - de 70e verdieping was bijna voltooid.
De identiteit van de 11 mannen die op 256 meter hoogte lunchpauze houden, is nooit opgehelderd, en ook die van de fotograaf bleef lang een mysterie.

De Ierse filmmaker Seán Ó Cualáin ging op onderzoek uit en maakte een documentaire over Men at lunch, waarin hij niet alleen op het spoor komt van de fotograaf, maar ook een indringend beeld oproept van het Amerika tijdens de Grote Crisis.

Lunchtime Atop the World's Largest Building maakt deel uit van de tentoonstelling Masterpieces from the Howard Greenberg Collection die nog tot en met 11 januari in het Joods Historisch Museum te zien is.
Men at lunch wordt 22, 23, 29 en 30 december 2014 en 5 en 6 januari 2015 vertoond in het Auditorium van het JHM. Aanvang: 12.00 uur.

De werelden van Gotlib

Ter gelegenheid van de 80e verjaardag van de Franse striptekenaar Gotlib is in het Joods Museum van België een tentoonstelling te zien met ruim 150 originele tekeningen, aangevuld met foto’s, manuscripten en video- en audioclips.

Gotlib zag als zoon van Hongaarse emigranten het levenslicht in Parijs in 1934 en heette toen Marcel Mordechaï Gottlieb. Hij overleefde de oorlog in onderduik op het Franse platteland en ging in 1951, gewapend met wat hij had geleerd tijdens de tekenlessen die hij in de avonduren had genomen, aan de slag als free-lance illustrator bij een Franse uitgeverij van stripverhalen.
Hij veranderde zijn naam in Gotlib toen hij zelf strips begon te tekenen. Hij gaf diverse stripperiodieken uit waarin hij ook zijn eigen, vaak scherp-satirische werk kwijt kon. Gotlibs werk kenmerkt zich door zwarte humor, taalgrappen, zelfspot, parodiëring en absurditeit, soms op het meedogenloze af.
Op de website van het MJB is een uitvoerige inleiding op leven en werk van Gotlib te lezen, waarin ook ruim aandacht wordt besteed aan de Joodse aspecten van deze toonaangevende kunstenaar.

  • De werelden van Gotlib, te zien tot 8 maart 2015 in het Joods Museum van België, Miniemenstraat 21, Brussel.

Asleep in the Bosom of Childhood

Het debuutalbum van de Israëlische zangeres Maureen (Morin) Nedehar (1979, Isfahan) draagt een prachtige, poëtische titel. Op Asleep in the Bosom of Childhood zingt zij traditionele Perzisch-Joodse muziek die in de vergetelheid dreigt te raken.

Nedehar combineert Iraans-Joodse poëzie en liturgische teksten met bijzondere bewerkingen van traditionele Perzische muziek. Met dit unieke repertoire creëert zij een muzikaal feest waarmee ze jury en publiek van het Internationaal Joods Muziekfestival 2014 zo wist te betoveren, dat zij de Israeli Talent Award kreeg toegekend.

Maureen Nedehar geeft begin januari twee concerten in Nederland.
Donderdag 8 januari is ze te horen in de sfeervolle synagoge van het voormalig Centraal Israëlitisch Weeshuis in Utrecht (waar tegenwoordig het Joods Cultureel Centrum MerkAz is gevestigd), zaterdag 10 januari klinkt haar warme stem in de Uilenburger Synagoge in Amsterdam.
De kaartverkoop voor beide concerten verloopt via de website van Kunst en Israël.

Een recensie van een concert van Nehedar verscheen in oktober 2014 in Ha'aretz.

Sam Waagenaar in het JHM

Plotseling is de Nederlandse fotograaf Sam Waagenaar (1908-1997) terug in de belangstelling. Zo is de documentaire Never a Dull Moment zondag 21 december om 15.50 uur te zien op NPO Doc, en voorlopig ook op de website van de Joodse Omroep.

Waagenaar reisde vanaf 1946 als journalist/fotograaf over de hele wereld. Zo kwam hij ook terecht op het Tunesische eiland Djerba, waar hij de eeuwenoude Joodse gemeenschap vastlegde. De negatieven van deze foto's heeft het Joods Historisch Museum enkele jaren geleden verworven en laten afdrukken. Een aantal daarvan is tot en met 11 januari te zien in de wisselvitrine van het JHM.

Website van de Week
The Art Story: Focus on Jewish Art

The Art Story.org is Your Guide to Modern Art. Het is alleszins de moeite waard om uit te zoeken hoe deze website hedendaagse beeldende kunst op een frisse, moderne manier wil presenteren.
De reden dat The Art Story deze week is uitverkoren tot Crescas' Website van de Week is de tijdlijn The Greatest Jewish Achievements in Modern Art.

Met een klik op de gekozen periode verschijnen onder de gele puntjes op de tijdlijn kleine afbeeldingen waarachter niet alleen bondig gepresenteerde informatie schuilgaat, maar ook een link die dieper ingaat op de gekozen kunstenaar. Naar believen kan in de tijdlijn ook een parallel met de wereldgeschiedenis en kunsthistorie, én de Joodse geschiedenis en cultuurhistorie worden opgeroepen, waardoor het betreffende kunstwerk in een bredere context wordt geplaatst.

The Art Story onderhoudt een pagina op Facebook, waardoor ook het hier besproken onderdeel van de website een interactief aspect heeft. Bovendien is Facebook een voortreffelijke manier om snel op de hoogte te blijven: zo wordt melding gemaakt van de tentoonstelling From the Margins in The Jewish Museum in New York, waar onder meer werk van abstract-expressionisten Norman Lewis en Lee Krasner te zien is. The Art Story plaatst in dit bericht links naar informatie op de eigen website. Een uitstekende manier om de mogelijkheden van een sociaal medium in te zetten!

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

In the Picture
Mark Rothko

Het werk van beeldend kunstenaar Mark Rothko, als Markus Jakovlewitsj Rotkovics in Dvinsk/Vitebsk in 1903 geboren, is tot en met 1 maart 2015 te zien in het Gemeentemuseum in Den Haag. Over leven en werk van deze belangrijke kunstenaar is een lange documentaire gemaakt, De stilte van Mark Rothko, die onlangs op de Nederlandse televisie is uitgezonden.
De film is terug te zien op Uitzending gemist.

Op Arttube.nl, het online videokanaal van musea in Nederland en België, is een kortere documentaire te zien over Mark Rothko, waarbij het accent ligt op het belang van het werk van de kunstenaar.

Bekijk de film hier

Radio en tv 19 december 2014 - 2 januari 2015

Omdat onze nieuwsbrief volgende week niet verschijnt, bieden we u een overzicht van interessante programma’s op radio en televisie voor twee weken, te beginnen op 19 december 2014, en eindigend op 2 januari 2015.

Meer informatie over de programma's is te vinden onder de weblink in de titel. De digitale themakanalen NPO Doc en NPO Cultura zijn zowel via de kabel als op internet te bekijken.

In De kunst van het luisteren van zondag 21 december: de radiodocumentaire Grootvader, waarin journalist Steven Albers uitzoekt of hij in aanmerking komt voor een Spaans of Portugees paspoort. Zijn grootvader, Andries Gobes, was een Sefardische Jood, veronderstelt Albers. "Maak van mij maar een Spanjaard!" luidt zijn credo. Grootvader is een persoonlijke zoektocht naar een familiegeschiedenis. Mythes worden ontmaskerd, feiten komen boven tafel. De documentaire biedt een verrassende kijk op Joodse geschiedenis in beweging. Bovenal is het een meeslepend radioverhaal.


vrijdag 19 december

  • BBC Radio 3, 13.00: Composer of the Week - André Previn. Deze week staan leven en werk van deze Amerikaanse pianist, componist en dirigent (in 1929 in Berlijn geboren als Andreas Ludwig Prewin) centraal. Afl. 5: From Andre to Anne-Sophie. Herh.: 19.30.
  • NPO Doc (JO), 18.40: Never a dull moment. Documentaire over de Nederlandse journalist/fotograaf Sam Waagenaar (1908-1997).
  • BBC Radio 3, 23.45: The Essay. Afl.: Living abroad. Schrijver Frederic Raphael (Chicago, 1931) leest een aantal essays uit de jaren '40 tot '60 over zijn verblijf in verschillende Europese landen. Afl.: 5: Griekenland, waar begin jaren '60 van massatoerisme nog nauwelijks sprake was.
  • NPO Radio 1 (AVROTROS), 0.00: Hoorspelhalfuur. Afl.: De hormoonfabriek. Hoorspel naar de gelijknamige bestseller van Saskia Goldschmidt, over de succesvolle ondernemer Mordechai - Motke - de Paauw die zich op zijn sterfbed realiseert dat het hem niet is gelukt om fatsoenlijk te leven.

zaterdag 20 december

  • NPO 1 (VPRO), 09.05: VPRO Vrije Geluiden. Met onder meer de Amerikaanse singer/songwriter Dayna Kurtz, bekend om haar fascinerende stem en mix van wereldmuziek, jazz, blues en soul.

zondag 21 december

  • NPO Doc (JO), 15.50: Never a dull moment. Documentaire over de Nederlandse journalist/fotograaf Sam Waagenaar (1908-1997).
  • NPO 2 (AVROTROS), 16.05: Close Up. Afl.: Herb & Dorothy: Kunstvreters. Documentaire uit 2008 over postbeambte Herbert en bibliothecaresse Dorothy Vogel, die met een minimaal budget sinds de vroege jaren '60 een van de belangrijkste collecties contemporaine kunst uit de geschiedenis bijeen brachten.
  • NPO Radio 5 (JO), 18.00: De kunst van het luisteren, het wekelijkse Radio-5 programma van de Joodse Omroep.
  • Arte tv, 22.30: Die Marx Brothers - Animal Crackers. Komedie uit 1930 waarmee Groucho, Harpo, Chico en Zeppo definitief hun reputatie vestigden.

maandag 22 december

  • NPO Radio 5 (NCRV), 18.00: Schepper & Co. Met onder meer rabbijn Menno ten Brink over 'Geboorte'.
  • NPO Cultura (NTR), 21.35: Rediscovering Brubeck. Documentaire uit 2001 waarin jazzlegende Dave Brubeck (1920-2012) aan New York Times-journalist Hedrick Smith vertelt over zijn leven en zijn muziek. Herh.: 23/12, 18.40, 1/1, 1.50.

dinsdag 23 december

  • NPO 2 (NTR), 21.15: Kunststof TV. Joost Karhof blikt terug op de culturele hoogte- en dieptepunten van 2014. Met onder meer aandacht voor Anne Frank, het meest spraakmakende toneelstuk van het afgelopen jaar.
  • NPO Doc (VPRO), 0.25: Gezichten van vrijheid. Uniek landelijk project met video-opnamen van gesprekken tussen pubers van nu en pubers van toen: ouderen die rond 1940-1945 in de pubertijd zaten. Afl. 9: Werken in Duitsland.

woensdag 24 december

  • Arte tv, 21.45: Hellzapoppin' (In der Hölle ist der Teufel los), zelden vertoonde komedie uit 1941 gemaakt naar de gelijknamige musical.
  • Canvas, 22.50: Leonard Cohen - Live in Dublin. De Canadese singer-songwriter/dichter die bekend staat om zijn diepe, bijna fluisterende stem, vierde onlangs zijn tachtigste verjaardag. Cohen lijkt ondanks zijn hoge leeftijd geenszins van plan te stoppen met zingen.

donderdag 25 december

  • Arte tv, 22.55: Duck Soup (Die Marx Brothers im Krieg), politieke komedie met Groucho, Harpo, Chico en Zeppo op het hoogtepunt van hun carrière.
  • NPO Radio 1 (VPRO), 0.00: Nooit meer slapen. Te gast is Leon de Winter, schrijver van (zeer succesvolle) romans en opinieartikelen over sociaal-politieke kwesties.
  • Arte tv, 0.00: Monkey Business (Die Marx Brothers auf See), de derde komedie (1931) van Groucho, Harpo, Chico en Zeppo.

vrijdag 26 december

  • NPO Radio 4 (AVROTROS), 20.00: De vrijdag van Vredenburg. Het tweede deel van dit concert wordt gevuld met het Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. de jonge Israëlische dirigent Lahav Shani en pianist Ronald Brautigam in het 5e pianoconcert van Beethoven.
  • NPO Radio 1 (AVROTROS), 0.00: Hoorspelhalfuur. Afl.: De hormoonfabriek. Hoorspel naar de gelijknamige bestseller van Saskia Goldschmidt, over de succesvolle ondernemer Mordechai - Motke - de Paauw die zich op zijn sterfbed realiseert dat het hem niet is gelukt om fatsoenlijk te leven.

zaterdag 27 december

  • NPO Doc (NOS), 21.25: De kinderopera van Theresienstadt. Documentaire waarin Ela Weissberger, een van de weinige overlevenden uit de cast van 1943 van de kinderopera Brundibár, vertelt over haar tijd in Theresienstad. Herh.: 28/12, 20.55, 1/1, 16.40.
  • BBC Radio 3, 22.10: New Generation Artists. Afl.: Steve Reich - The Desert Music voor 27 stemmen en orkest.

zondag 28 december

  • NPO Radio 1 (VPRO), 11.30: Het spoor terug. Over de Heckrunderen in de Oostvaardersplassen, de nazaten van een kudde die in de jaren '30 van de vorige eeuw gefokt werd voor de nazi's.
  • ARD, 23.25: Der Vorleser (The Reader). Drama uit 2008 naar de roman Der Vorleser van Bernhard Schlink, over de 15-jarige Michael die een relatie krijgt met de geheimzinnige tramconductrice Hanna. Waarom verdween ze van het ene op het andere moment?

maandag 29 december

  • NPO Radio 5 (HUMAN), OBA live, met onder meer een gesprek met de spraakmakende cellist en dirigent Lucas Vis (1947).

dinsdag 30 december


woensdag 31 december

  • NPO 2 (NTR/VPRO), 16.10: Andere tijden special: De dagen na Hitler. Na de zelfmoord van Hitler was het nazi-rijk toch nog niet helemaal verslagen. Vlak voor zijn dood had de Führer bij testament een opvolger benoemd: grootadmiraal Karl Dönitz. Die behield nog 23 dagen de macht.
  • RTL 7, 0.40: Leonard Cohen - Live in Dublin. De Canadese singer-songwriter/dichter die bekend staat om zijn diepe, bijna fluisterende stem, vierde onlangs zijn tachtigste verjaardag. Cohen lijkt ondanks zijn hoge leeftijd geenszins van plan te stoppen met zingen.

donderdag 1 januari

  • WDR 3, 20.05: Konzert. Onder de titel Let Me Entertain You! muziek van George Gershwin en Leonard Bernstein.

vrijdag 2 januari

  • NPO Radio 5 (HUMAN), 19.00: OBA live, waarin onder meer een herhaling van het gesprek over cultuur en het Derde Rijk met Frits Boterman, emeritus hoogleraar Moderne Duitse geschiedenis na 1750.
  • NPO Radio 1 (AVROTROS), 0.00: Hoorspelhalfuur. Afl.: De hormoonfabriek. Hoorspel naar de gelijknamige bestseller van Saskia Goldschmidt, over de succesvolle ondernemer Mordechai - Motke - de Paauw die zich op zijn sterfbed realiseert dat het hem niet is gelukt om fatsoenlijk te leven.
   
jaargang 10, nummer 48
vrijdag 19 december 2014
 

In deze nieuwsbrief

Het uitverkoren volk?
Wintervakantie
Crescas heeft een vacature
Alvast voor uw agenda!
Boekennieuws
Nieuws van heinde en verre
Men at Lunch
De werelden van Gotlib
Asleep in the Bosom of Childhood
Sam Waagenaar in het JHM
Website van de week
In the Picture
Radio en tv 19 december 2014 - 2 januari 2015


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Het NIW van vorige week besteedde veel aandacht aan wonderen. Terwijl om ons heen overal wonderen gebeuren. Neem de commotie ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
“Heb jij de lucifers?” “Nee, die zou jij toch meenemen?” “Ik? Hoe kom je daar nou weer bij? Ik heb nooit lucifers in huis!" "En daarom" ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
Het Israëlisch-Palestijns conflict woekert in verschillende vormen voort. Nu is het woord aan de Veiligheidsraad van de VN. Met ...
lees verder
Webcolumn Eva van Sonderen
Afgelopen maandag was ik voor mijn werk in Rechovot, vanaf Jeruzalem een uur rijden met een woest door de bochten vliegende bus. Licht ...
lees verder


(advertenties)

banner meldpunttaal

banner venstra

banner joodsamsterdam

banner sivmo

banner sinaicentrum

banner blankevoort

banner jonet_jingles

banner luna3

banner jonet

banner yanshuf

banner propra

banner israelactie

banner givat

banner amphora

twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas
Vragen of opmerkingen? info@crescas.nl
Nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden.
© Joods Educatief Centrum Crescas, Buitenplein 65, 1181 ZE Amstelveen
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky
Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik hier