vrijdag 28 november 2014
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

De geschiedenis van de synagoge als gebouw

Crescas biedt aan het begin van 2015 een vierdelige cursus over oude synagoges in Israël. En 'oud' moet hier letterlijk genomen worden: archeologische opgravingen hebben restanten van synagoges blootgelegd die teruggaan tot vele honderden jaren voor het begin van de gewone jaartelling en de verwoesting van de Tweede Tempel.
Het woord 'synagoge' komt uit het Grieks en betekent 'samenkomst'. In het Hebreeuws zijn meerdere benamingen gangbaar: bet knesset - huis van ontmoeting en bet tefila - huis van gebed. De oudheidkundige vondsten getuigen van beide hoofdfuncties die de oude synagoges hadden.

De cursus Oude synagogen in Israël besteedt in de eerste les aandacht aan de allervroegste Joodse gebedshuizen. Welke keuzes maakte men wat betreft plaats, indeling en inrichting van de synagoge, en hoe oud ís de alleroudste synagoge in het Heilige Land?

Docente Diklah Zohar (1968) werd geboren in Israël, waar ze Kunstgeschiedenis en Joodse geschiedenis studeerde aan de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem, en Klassieke archeologie aan de Universiteit Leiden. In de vier lessen van haar cursus geeft Diklah inzicht in wat de oudste synagogen van Israël zeggen over het Joodse leven in het oude Galilea, en welke invloed die hebben gehad op de synagogenbouw buiten Isräel in de Late Oudheid en de Byzantijnse tijd.

Ga naar onze website voor meer informatie, of ga direct naar het inschrijfformulier.

Dát is handig: Tacheles Ivriet!

Zou het niet heerlijk zijn om in niet al te veel tijd voldoende Ivriet te leren om een eenvoudig gesprek te kunnen voeren, een boodschap te kunnen doen zonder 'Hoe zeg ik het in het Hebreeuws' te hoeven raadplegen, en een consumptie te kunnen bestellen in uw favoriete café? Sommige woorden in het nieuws op de televisie komen u bekend voor, maar waar gaat het over?
Stuk voor stuk momenten waarop het gemis aan kennis van alledaags gebruiks-Hebreeuws in alle hevigheid voelbaar wordt.

Daarvoor biedt Crescas dit seizoen dé oplossing: de cursus Tacheles Ivriet. In 10 lessen van 1,5 uur bouwt u een basiswoordenschat op en leert u die in eenvoudige gesprekken te gebruiken. Tacheles Ivriet focust niet, zoals de reguliere taalcursussen Modern Hebreeuws, op het alefbeet (het Hebreeuwse alfabet) en de grammatica: in deze cursus wordt gebruik gemaakt van teksten in het Ivriet die fonetisch zijn uitgeschreven, uiteraard met de Nederlandse vertaling erbij. U kijkt, luistert en oefent, en aan het einde van de cursus kunt u de weg vragen (en het antwoord begrijpen!), iets te eten bestellen en wat kopen op de markt, zonder alleen maar te wijzen op wat u wilt hebben. Kortom: een unieke, geheel op de praktijk gerichte cursus, en een echte aanrader voor wie niet veel tijd heeft om de taal te leren.

Tacheles Ivriet wordt aangeboden in Amsterdam en in Den Haag en begint in beide steden op 7 januari 2015. Leden van de FNZ krijgen korting, voor de cursus in Den Haag geldt ook een korting voor CIDI-leden.

Meer informatie en inschrijfmogelijkheid vindt u op crescas.nl/tachelesivriet.

Voor deze cursus maken we gebruik van lesmateriaal dat is ontwikkeld door de World Zionist Organization en ons door de FNZ (Federatie Nederlandse Zionisten) ter beschikking is gesteld. Rob Fransman vertaalde de Engelse teksten in het Nederlands.

Crescas feliciteert Hans Vuijsje en JMW

Hans Vuijsje, directeur-bestuurder van Joods Maatschappelijk Werk (JMW), is in Milaan onderscheiden met de Vision Award, een onderscheiding die door de European Council of Jewish Communities (ECJC) wordt toegekend voor bijzondere inzet voor de Joodse gemeenschap.

JMW is vanaf de oprichting van de ECJC in 1968 nauw betrokken geweest bij deze organisatie en was medeoprichter van het Social Welfare Committee. In dat kader heeft JMW meerdere conferenties (mede) georganiseerd en meegewerkt aan diverse projecten. Vuijsje kreeg de onderscheiding als teken van grote waardering voor de zeer lange betrokkenheid en inzet van JMW bij ECJC. Tijdens de uitreiking noemde Mariano Schlimovich, directeur van ECJC, de grote waardering en bewondering voor de professionaliteit van JMW en het innovatieve vermogen van de organisatie.
Vuijsje benadrukt de Vision Award niet te zien als blijk van waardering voor hem als persoon, maar vooral voor JMW, dat als organisatie via zijn medewerkers veel kennis en ervaring heeft overgedragen aan collega-organisaties in het buitenland.

De uitreiking vond plaats tijdens de 5th Meeting of Presidents of Jewish organisations in de Sinagoga Centrale Hechal David u-Mordechai in Milaan. Het was de tweede keer dat de European Council of Jewish Communities deze onderscheiding uitreikte en de eerste keer dat een professional deze ontving.

Crescas wenst Hans Vuijsje van harte mazzel tov met deze eervolle onderscheiding!

Boekennieuws

Wekelijks attendeert Crescas u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week: Het Beloofde Land, waarin Sylvain De Bleeckere, Dennis Baert en David Dessin een mentale reis maken die voert van het Israël/Palestina uit de eeuwenoude geschriften tot het Israël/Palestina van vandaag. Annemieke van Bockxmeer promoveerde op 14 november aan de UvA op het proefschrift De oorlog verzameld: het ontstaan van de collectie van het NIOD, dat meteen in handelseditie verscheen, en Michel Wieviorka schreef Het antisemitisme uitgelegd aan jongeren en gebruikt daarvoor een bijzondere vorm.

De Engelstalige aanrader: The Invention of the Jewish Nose, een fascinerend artikel in The New York Review of Books, geschreven door historica Sara Lipton. Van haar verscheen deze maand bij MacMillan Publishers Dark Mirror: The Medieval Origins of Anti-Jewish Iconography.

En verder:
- Uitgeverij Lebowski begint volgend jaar met een Book of the Month Club voor herontdekte klassiekers, om zo de boekhandels te belonen die zich van oudsher profileren met een bijzonder assortiment.
- Galeriehouder Michiel van Eyck die dit jaar Mein Kampf te koop aanbood, is vrijgesproken door het OM.
- De Duitse televisieserie Unsere Mütter, Unsere Väter is bekroond met een prestigieuze Emmy Award. Het oorlogsdrama werd uitgeroepen tot beste televisieserie van het jaar. In de veelgeprezen driedelige miniserie staan de ervaringen van vijf Duitse jongeren met het nazisme en de Tweede Wereldoorlog centraal. Er was veel lof voor de serie, maar er kwam ook kritiek van mensen die vonden dat de nazi’s te menselijk werden neergezet.

Vrouwen en hun olijfbomen

In de Franse stad Mulhouse (Elzas) werd begin november 'Trait d'Union' geopend, een bijzondere tentoonstelling met schilderijen van olijfbomen, gemaakt door vrouwen uit Israël.
De expositie is het resultaat van een project dat in december 2013 in het WIZO Community Center in Afula in het noorden van Israël van start ging.
Onder de bezielende leiding van directeur Dudu Moatty en beeldend kunstenaar Sheila Dvoer Casdi komen 35 Israëlische vrouwen van zeer uiteenlopende afkomst wekelijks samen om elkaar te leren kennen. De belangrijkste activiteit is het schilderen van de olijfboom, vredessymbool bij uitstek. Tijdens de twee uur durende bijeenkomsten groeien respect, wederzijds begrip en vriendschap en blijken de onzichtbare grenzen tussen Nazareth en de Kaukasus, Umm-Al-Fahm en Tiberias, Argentinië en Litouwen als vanzelf te vervagen.

'Trait d'Union' zal in een aantal steden in Frankrijk te zien zijn, waaronder in het stadhuis van Parijs. Daarna reist de tentoonstelling door 9 landen in Europa. Nederland moet nog even geduld hebben: volgend jaar november zullen de schilderijen op verschillende plaatsen in ons land te zien zijn.

Meer informatie (Frans) en een video van de opening in Afula eind maart is te zien op kisskissbankbank.com.

Familie Oestreicher: Leven en werken in Nederland (1930-heden)

Het Genootschap Nederland Duitsland (GNLD) organiseert op maandag 8 december een lezingenavond over de Boheems-Joodse familie Oestreicher. Vijf sprekers, waaronder beeldend kunstenares Helly Oestreicher (1936), zullen vertellen over de pater familias Felix Oestreicher (1894-1945), textielkunstenares Lisbeth Oestreicher (1902-1989) en fotografe Marie Oestreicher, ons beter bekend als Maria Austria (1915-1975).

In het Stadsarchief van Amsterdam worden de ruim 4 meter archiefmateriaal bewaard, waaronder vele familiefoto's gemaakt door Maria Austria. Een beknopt overzicht van de geschiedenis van de Oestreicher-familie is te vinden op stadsarchief.amsterdam.nl.

De lotgevallen van de familie Oestreicher, van de geboorte van Felix in Karlsbad (Karlovy Vary) in 1894, de vlucht naar Nederland in 1938, de oorlogsjaren en de nieuwe levens die Felix' zusjes Lisbeth en Marie Oestreicher na de oorlog in Nederland opbouwden, weerspiegelen, vanuit een zeer persoonlijk standpunt, de Europese geschiedenis van de 20e eeuw.

  • 8 december 2015: Familie Oestreicher: Leven en werken in Nederland (1930-heden). Goethe-Institut, Herengracht 470, Amsterdam. Aanvang: 17.00 uur. Voor meer informatie over kaartverkoop en sprekers zie genootschapnld.nl.

Zinvol leven, documentaire over 'de Rebbe'

Zondag 30 november zendt de Joodse Omroep de documentaire Zinvol leven uit, een film over de wereldwijde Chabad-beweging en de wijsheid van de Lubavitcher rebbe Menachem Mendel Schneerson, de zevende en laatste leider van Chabad.

‘De Rebbe’, zoals hij altijd wordt genoemd, is in 1994 overleden, maar zijn ziel is nog alom aanwezig. ‘Iedereen, Joods of niet Joods', draaide zich om als hij gewoon over straat liep. Hij gaf en geeft zoveel energie’ zegt een van de rabbijnen die hem ooit ontmoette.

De Rebbe wordt inmiddels gezien als een van de meest gewaardeerde religieuze leiders van deze tijd. Naast diep spiritueel was hij ook verrassend pragmatisch. Zo omarmde hij de mogelijkheden van radio, televisie en internet om met groot succes zijn boodschap wereldwijd te verspreiden en te vertalen naar deze tijd. In de woorden van De Rebbe: ‘Echte vrede, voor iedereen, voor de hele schepping.’

De documentaire werd voor de Joodse Omroep gemaakt door regisseur/producer Ruud van Gessel en journaliste Rachel Levy.

De kern en de kracht van muziek

De 27e editie van het Internationaal Documentairefestival Amsterdam IDFA werd geopend met Reis Om de Wereld in 50 Concerten, een lange documentaire van de Nederlandse cineaste Heddy Honigmann.

De film volgt het Koninklijk Concertgebouworkest, volgens vele kenners het beste orkest ter wereld, op een wereldwijde tournee langs meer dan dertig steden, verspreid over alle continenten. De aanleiding voor deze omvangrijke onderneming was het 125-jarig bestaan van het orkest in 2013. Honigmann reisde mee om de belevenissen van het orkest en de musici tijdens de ruim 50 concerten op film vast te leggen.
Reis Om de Wereld in 50 Concerten is een dicht op de huid gefilmd portret van de orkestleden en de bezoekers voor wie ze spelen. In Buenos Aires, Soweto en Sint Petersburg registreerde Honigmann, met een feilloos oog voor de emoties die het orkest weet op te roepen, hoe de universele taal van de muziek de toehoorders, ongeacht hun culturele achtergrond, rechtstreeks in het hart raakt.

De Amsterdamse bioscoop Rialto vertoont Om de wereld in 50 concerten op zaterdag 29 november in aanwezigheid van Heddy Honigmann. Na afloop van de film wordt de maakster geïnterviewd door Hanneke Groenteman.

Om de wereld in 50 concerten draait vanaf 27 november in filmhuizen door heel Nederland. Kijk op Cinemien.nl voor de filmladder.

CIDI collegereeks 2015 - Inschrijving geopend!

De jaarlijkse, door het Centrum Informatie en Documentatie Israël georganiseerde interuniversitaire collegereeks over Israëls politieke situatie gaat op 7 januari 2015 van start. De colleges zijn bedoeld voor studenten met een bijzondere interesse voor Israël en het Midden-Oosten.

Op de woensdagochtenden tussen 7 januari en 18 maart 2015 worden elf colleges gegeven. De docenten zijn merendeels academici (hoogleraren en universitair docenten) die verbonden zijn aan verschillende universiteiten in Nederland en experts op deelterreinen van de politieke situatie in het Midden-Oosten. De docenten bepalen zelf de inhoud van hun colleges.
De colleges zijn ook toegankelijk voor studenten van hogescholen en voor toehoorders. Een reader met de belangrijkste historische documenten (VN-resoluties, vredesverdragen e.d.) zal beschikbaar zijn vanaf het eerste college. De lijst met de namen van de docenten en hun onderwerpen is in te zien op cidi.nl.

Universiteiten kennen al 27 jaar studiepunten toe aan studenten die deze collegereeks volgen en afsluiten met een paper. CIDI zal het paper van de student beoordelen, mocht de universiteit of hogeschool van de student dit wensen.

Voor meer informatie, data, locatie en inschrijving zie cidi.nl/collegereeks2015.

Rimoni Protokoll speelt 100% Amsterdam

Het Berlijnse gezelschap Rimini Protokoll maakt furore met hun project 100% City, een unieke vorm van documentairetheater waarmee Helgard Haug, Stefan Kaegi en Daniel Wetzel letterlijk de wereld veroveren. 100% City wil de statistieken en diagrammen waarin de bevolking van een stad wordt weergegeven, ondersteunen met de persoonlijke verhalen en gezichten van levende mensen. Rimoni Protokoll begon de serie in 2010 in Wenen en heeft inmiddels 17 wereldsteden langs de statistische meetlat gelegd.

Op woensdag 10, donderdag 11, vrijdag 12 en zaterdag 13 december is Amsterdam aan de beurt. In 100% Amsterdam staan 100 gewone Amsterdammers uit alle lagen van de samenleving samen op het podium. Uitgaande van de laatste statistieken vertegenwoordigt elk van hen 1% van de Amsterdamse bevolking. Zij stellen zich voor, vertellen over hun achtergrond, politieke voorkeur, positie in het leven en andere persoonlijke zaken en stellen hun mede'spelers' vragen over de meest uiteenlopende onderwerpen. Dat levert soms komische situaties op, maar evenzovaak is wat op toneel gebeurt, diep ontroerend. De toeschouwer krijgt op een volstrekt unieke manier een gelaagd beeld van de stad waarin hij woont. De voorstelling is een speeddate met Amsterdam.

Meer informatie op de website van de Stadsschouwburg.
Kijk ook eens op de Facebookpagina van 100% Amsterdam!

Geheimnisse einer Seele

Geheimnisse einer Seele is een Duitse expressionistische film uit 1925 waarin Sigmund Freuds psychoanalyse en met name diens droomduiding, beide destijds nog vrij onbekend, een sleutelrol spelen.

De Duitse steracteurs Werner Krauss (1884-1959) en Ruth Weyher (1901-1983) spelen een echtpaar waarvan het levensgeluk wordt verstoord door onverklaarbare gruwelijke dromen en angstwekkende moordneigingen van de man. Deze zoekt hulp bij een arts in de hoop inzicht te krijgen in de oorzaak van zijn dwangmatig handelen en de roerselen van zijn onderbewuste.
Voor de droomscènes riep regisseur Georg Wilhelm Pabst de hulp in van Karl Abraham en Hanns Sachs, twee pscho-analytici en assistenten van Sigmund Freud (Freud zelf wilde niet meewerken aan de film). Het resultaat van deze samenwerking is een aantal even raadselachtige als hallucinerende scenes die de toeschouwer nog lang bijblijven.
De beelden worden ondersteund en verhevigd door een nieuwe soundtrack, gecomponeerd en live uitgevoerd door de Zwitsers-Tibetaanse Aïsha Devi.

Het Goethe-Institut in Amsterdam vertoont deze opzienbarende stomme film op vrijdag 12 december. Meer informatie vindt u op goethe.de.

Nieuws van heinde en ver

Onze wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.


Geregistreerde lezers van Ha'aretz hebben maandelijks gratis toegang tot tien artikelen naar keuze op desktop of mobiel apparaat.

  • Met de luchtvervuilingsmeter BreezoMeter heeft een Israëlisch technologiebedrijf de StartUp Open IL Contest gewonnen, meldt Startup Israel. Nu alleen nog in Google Play, maar binnenkort ook verkrijgbaar in de AppStore!
  • In Tablet het opzienbarende succesverhaal van meesterkleermaker Martin Greenfield.
  • Het jodendom moet zich meer openstellen voor uitgekomen geloofsgenoten, meent rabbijn Shmuly Yanklovitz in The New York Times.
  • Er bestaan verborgen overeenkomsten tussen het jodendom en Voodoo, schrijft de Forward.
  • Hoe voelt het als je als Jood in een opera de rol van een Palestijnse terrorist speelt? Gawker heeft het verhaal.
  • In Wired vertelt de Amerikaanse astronaute Marsha Ivins (1951) over het leven in de ruimte.
  • In de Israëlische satirische televisieshow The Jews Are Coming bestaan geen heilige huisjes, schrijft The Arty Semite.
  • Shalom Life stelde de Joodse culturele reisgids voor Cancún (Mexico) samen.
  • In de Forward 50 minder bekende weetjes over Joods New York.

Website van de Week
Leo Smit Stichting

Regelmatig wijst onze nieuwsbrief op concerten en activiteiten van de Leo Smit Stichting, die zich ten doel stelt de muziek van vervolgde en bijna vergeten Joods-Nederlandse componisten opnieuw onder de aandacht te brengen en een blinde vlek in de Nederlandse muziekgeschiedenis in te kleuren.

Wat de website van de Leo Smit Stichting van grote waarde maakt is de lijst met namen van Joods-Nederlandse componisten, te vinden onder Componisten. Daarin is de kerntaak van de Stichting vervat: het verzamelen en kennis verspreiden over componisten die in de Tweede Wereldoorlog vervolgd werden en in veel gevallen de Holocaust niet overleefden.
Iedere naam is een link naar een pagina met informatie, links en een selectie uit de werken van de componist met, waar mogelijk, geluidsopnames en de plaats waar bladmuziek verkrijgbaar is.

Een belangrijke taak is weggelegd voor het Leo Smit Ensemble, dat onder de artistieke leiding van dwarsfluitiste Eleonore Pameijer zowel werken van de genoemde componisten speelt als speciaal voor het ensemble gecomponeerde muziek.
Het Leo Smit Ensemble is regelmatig te horen tijdens de Uilenburger Concerten, zo genoemd naar de plaats waar ze in 1996 van start gingen - tegenwoodig vinden ze plaats in het Bethaniënklooster in het hart van oud-Amsterdam. Op deze pagina in de website vindt de bezoeker de concerten in het lopende seizoen en die van de voorgaande jaren.

De Leo Smit Stichting onderhoudt een pagina op Facebook en een account op Twitter.

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

In the Picture
Letters to Afar

De Hongaarse multimedia-kunstenaar Péter Forgács (1950) maakte voor het Museum of the City of New York de video-installatie Letters to Afar, waarvoor hij gebruik maakte van amateurfilms, gemaakt door Oost-Europese Joden in de jaren '20 en '30 van de vorige eeuw. De films worden bewaard in het archief van het YIVO Institute for Jewish Research, waar ze terecht kwamen via de zogenaamde 'Landsmanshaftn', verenigingen waar immigranten uit dezelfde dorpen en steden elkaar konden ontmoeten en hulpacties opzetten voor de achtergeblevenen in de shtetls in Oost-Europa.

Door de bewerking waaraan hij het filmmateriaal onderwierp en de wijze van projecteren laat Forgács de bezoekers van de tentoonstelling kijken naar een verleden dat niet meer bestaat, én bekeken worden door de mensen die die wereld bevolkten. Het ook in Nederland befaamde en geliefde New Yorkse ensemble The Klezmatics schreef de begeleidende muziek.

Drie fascinerende minuten duurt het fragment uit Letters to Afar dat we u kunnen laten zien. Tip: zet de video op YouTube op beeldvullend!

Lees meer op forgacspeter.hu, en een uitgebreid artikel in Tablet Magazine van 20 november.

Bekijk de film hier

Televisie en radio 28 november - 5 december

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel. De digitale themakanalen NPO Doc (voorheen hollanddoc 24) en NPO Cultura (voorheen cultura 24) zijn zowel via de kabel als op internet te bekijken.
NDR Kultur gaat verder met 'Am Abend vorgelesen', waarin u kunt luisteren naar Der Pojaz van de Oostenrijkse schrijver Karl Emil Franzos (1847/48–1904).

Deze week in De kunst van het luisteren, het wekelijkse Radio-5 programma van de Joodse Omroep: historicus en auteur Jona Lendering over zijn boek Israel verdeeld, een schets van de Joodse wereld aan het begin van de gebruikelijke jaartelling. Het boek geeft een overzicht van de geschiedenis van Judea en de daar levende religieuze ideeën. Het wil tevens een antwoord geven op de vraag waarom Joden en christenen gescheiden wegen zijn gegaan. De Duitse fotojournalist Erich Salomon was een van de beroemdste fotografen van het Interbellum. Hij bracht in Duitsland en na 1933 in Nederland de hoofdpersonen in de politiek, maar ook in wetenschap en cultuur op een ongedwongen wijze in beeld: Hindenburg, Goebbels, Churchill, Juliana en Bernhard, Einstein, Charlie Chaplin en Marlene Dietrich. Maar weinig beroemdheden wisten Salomons lens te ontlopen. Historicus Marij Leenders, te gast in de studio, is een van de auteurs van een boek over deze opmerkelijke man. In Erich Salomon & het ideale parlement laten zij en haar coauteur zien waarom en hoe het oeuvre van deze fotograaf een blijvende invloed had op de parlementaire fotografie. En een vervolgaflevering van de rubriek Geluiden uit de kille: de gevoelstemperatuur in Joods Nederland. Presentatie: Paul Damen en Alfred Edelstein.

vrijdag 28 november

  • NPO Doc (VPRO), 20.30: 2Doc. Afl.: The Internet's Own Boy: Aaron Swartz. Amerikaanse documentaire van Brian Knappenberger uit 2014 over internetpionier Aaron Swartz die het ideaal aanhing dat informatie voor iedereen beschikbaar moet zijn en gedeeld moet kunnen worden. Een dreigende gevangenschap van 35 jaar maakte dat hij op 26-jarige leeftijd een einde aan zijn leven maakte.
  • NPO 2 (VARA), 21.05: De Muur. Zesdelige documentaireserie waarin Menno Bentveld op zoek gaat naar muren die volkeren van elkaar scheiden. Afl. 4: Westelijke Jordaanoever/Israël.
  • NPO Radio 1 (AVROTROS), 0.00: Hoorspelhalfuur. Afl.: De hormoonfabriek. Derde aflevering van het hoorspel naar de gelijknamige bestseller van Saskia Goldschmidt, over de succesvolle ondernemer Mordechai - Motke - de Paauw die zich op zijn sterfbed realiseert dat het hem niet is gelukt om fatsoenlijk te leven.
  • NPO 2 (AVROTROS), 0.05: Simon and the Oaks (Simon och ekarna). Twee Zweedse gezinnen komen ten tijde van de Tweede Wereldoorlog door de omstandigheden dichter tot elkaar. Twee jongens uit die gezinnen worden in die jaren volwassen. Eén van die jongens, Simon Larsson, krijgt te horen dat hij een geadopteerd kind is van een Joodse vader uit Duitsland. Na de oorlog gaat Simon op reis om zijn achtergrond te verkennen. Gemaakt naar het gelijknamige boek uit 1985 van Marianne Fredriksson.

zaterdag 29 november

  • NPO 2 (VARA), 15.05: De Muur. Zesdelige documentaireserie waarin Menno Bentveld op zoek gaat naar muren die volkeren van elkaar scheiden. Afl. 4: Westelijke Jordaanoever/Israël.
  • NPO Cultura, 19.30: Letteren &cetera. Met onder meer aandacht voor Een waanzinnig begin, Hans Fallada’s laatste grote autobiografische roman over de opzienbarende belevenissen van zijn alter ego dr. Doll tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Deze kleurrijke beschrijving van het bizarre, naoorlogse Duitsland is in het Nederlands vertaald door Anne Folkertsma
  • NPO 3 (VARA), 22.50: Micha Wertheim: Voor je het weet, registratie van de intigredende zesde theatershow van deze theatermaker.
  • NPO Doc (IKON), 23.55: De 10 geboden, 10-delige documentaire serie uit 2000, verfilmd door Nederlandse documentairemakers van topniveau. Afl. 1: Brieven aan God, gebaseerd op Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben.
  • NPO Doc (VPRO), 0.45: 2Doc. Afl.: The Internet's Own Boy: Aaron Swartz. Amerikaanse documentaire van Brian Knappenberger uit 2014 over internetpionier Aaron Swartz die het ideaal aanhing dat informatie voor iedereen beschikbaar moet zijn en gedeeld moet kunnen worden. Een dreigende gevangenschap van 35 jaar maakte dat hij op 26-jarige leeftijd een einde aan zijn leven maakte. Herh.: 3/12, 23.20.

zondag 30 november

  • NPO 2 (JO), 14.00: Zinvol leven, een documentaire over de Rebbe. Voor meer informatie zie elders in deze nieuwsbrief.
  • NPO Radio 5 (JO), 18.00: De kunst van het luisteren.
  • BBC Radio 3, 19.45: Sunday Feature. Afl.: Ring Ring a Rosey - A Cultural History of the Plague, waarin onderzocht wordt hoe de Zwarte Dood het sociale en culturele landschap van het Middeleeuwse Europa veranderde. Joden waren verdacht omdat zij veel minder vaak de pest kregen.
  • NPO Doc (IKON), 0.10: De 10 geboden, 10-delige documentaire serie uit 2000, verfilmd door Nederlandse documentairemakers van topniveau. Afl. 2: Het rijk der schimmen, gebaseerd op het tweede gebod - Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben.

maandag 1 december


dinsdag 2 december

  • Arte tv, 13.55: Akte Grüninger (Grüninger's Fall). Zwitserse documentaire uit 1997 als eerbetoon aan Paul Grüninger, een Zwitserse politieman die eind jaren dertig valse grensdocumenten verzorgde voor honderden uit Oostenrijk gevluchte Joden die daarmee het land konden binnenkomen.
  • NPO Doc (VARA), 17.50: De Muur. Zesdelige documentaireserie waarin Menno Bentveld op zoek gaat naar muren die volkeren van elkaar scheiden. Afl. 4: Westelijke Jordaanoever/Israël.
  • BBC Radio 3, 23.00: Free Thinking. Afl.: Landmark - 2001: A Space Odyssey. Een gesprek over de legendarische cineast Stanley Kubrick (1928-1999), wiens baanbrekende, raadselachtige scifi film 2001: A Space Odyssey (1968) opnieuw wordt uitgebracht.
  • NPO Doc (NTR), 23.35: O amor natural: Carlos Drummond de Andrade. Voor deze documentaire portretteerde Heddy Honigmann de erfenis van de erotische poëzie van de Braziliaanse dichter Carlos Drummond de Andrade (1902-1987).
  • ARD, 0.20: Zimtstern und Halbmond. Televisiefilm uit 2010 over Gottfried en Lisbeth wier dochter Barbara opeens met een Palestijnse vriend voor de deur staat.
  • NPO Doc (IKON), 0.50: De 10 geboden, 10-delige documentaire serie uit 2000, verfilmd door Nederlandse documentairemakers van topniveau. Afl. 4: Een staat van zijn, gebaseerd op het vierde gebod - Gedenk de Sjabbat, dat gij die heiligt. Herh.: 4/12, 0.20.
  • Arte, 1.55: Miral. Drama uit 2010 over Miral die in Oost-Jerusalem pacifistisch wordt opgevoed. Alles dreigt te veranderen als ze verliefd wordt op een PLO-activist.

woensdag 3 december

  • NPO Doc (IKON), 19.25: De 10 geboden, 10-delige documentaire serie uit 2000, verfilmd door Nederlandse documentairemakers van topniveau. Afl. 5: Eert uw vader en uw moeder, gebaseerd op het vijfde gebod - Eert uw vader en uw moeder. Herh.: 3/12, 1.15 uur.
  • NPO Doc (VPRO), 20.15: Project X - Documentairegebod 3. 10 veelbelovende jonge makers en filmstudenten zijn uitgenodigd om een documentaire van 10 minuten te maken over de 10 geboden van het documentaire maken. Afl.: Eert uw vader en uw moeder.
  • NPO Cultura (NTR), 21.10: De grens van Frans Bromet. Documentaire uit 2008, gemaakt door David de Jongh, die in 1993 als aankomend televisiemaker stage liep bij de eigenzinnige fimmaker Bromet. Nu heeft hij zijn vroegere leermeester zelf voor de camera gezet. Herh.: 4/12, 23.00 uur.

donderdag 4 december

  • NPO 2 (JO), 14.40: Een Sjtetl in de Cariben, documentaire road-movie uit 2014 van Sherman de Jesus over Mark Witznitzer en Tsale Kirzner, kinderen van Oost-Europese Joden die naar Curaçao zijn gevlucht.
  • NPO Doc (IKON), 23.30: De 10 geboden, 10-delige documentaire serie uit 2000, verfilmd door Nederlandse documentairemakers van topniveau. Afl. 6: Het beloofde land, gebaseerd op het zesde gebod - Gij zult niet moorden.
  • NPO 2 (VPRO), 23.55: 2Doc. Afl.: Inequality for All. Documentaire uit 2012 waain econoom Robert Reich uitlegt waardoor de ongelijkheid tussen arm en rijk in de VS is toegenomen. Die ongelijkheid heeft volgens hem niet alleen effect op de economie maar ook op de democratie.

vrijdag 5 december

  • NPO 2 (VARA), 21.05: De Muur. Zesdelige documentaireserie waarin Menno Bentveld op zoek gaat naar muren die volkeren van elkaar scheiden. Afl. 6: Slowakije, waar 14 muren staan om de Slowaken te vrijwaren voor de straatarme Roma-bevolking. Waarom wordt niet gezocht naar een menselijke oplossing?
  • BBC Radio 3, 23.00: The Verb. In de serie The Verb's Foreign Books in a Foreign Land praat presentator Ian McMillan met dichter-musicus Jeet Thayil over de populariteit van Hitler's Mein Kampf in India.
  • Arte tv, 23.05: Ruhestand im Rotlichtviertel (Ouwehoeren). Documentaire uit 2011 over de tweelingzussen (en voormalige Wallenprostituees) Martine en Louise Fokkens, onvervalste Joodse grootmoeders met een hoop Jiddisj in hun taalgebruik.
  • NPO Doc (IKON), 23.25: Shout, Nederlandse documentaire uit 2010 van Sabine Lubbe Bakker en Ester Gould over Ezat en Bayan, geboren op de in 1967 door Israël bezette Golanhoogte, tot dan Syrisch grondgebied.
  • NPO Radio 1 (AVROTROS), 0.00: Hoorspelhalfuur. Afl.: De hormoonfabriek. Derde aflevering van het hoorspel naar de gelijknamige bestseller van Saskia Goldschmidt, over de succesvolle ondernemer Mordechai - Motke - de Paauw die zich op zijn sterfbed realiseert dat het hem niet is gelukt om fatsoenlijk te leven.
  • NPO Doc (IKON), 0.50: De 10 geboden, 10-delige documentaire serie uit 2000, verfilmd door Nederlandse documentairemakers van topniveau. Afl. 7: Het was weer zondig, gebaseerd op het zevende gebod - Gij zult niet echtbreken.
   
jaargang 10, nummer 45
vrijdag 28 november 2014
 

In deze nieuwsbrief

De geschiedenis van de synagoge als gebouw
Dát is handig: Tacheles Ivriet!
Crescas feliciteert Hans Vuijsje en JMW
Boekennieuws
Vrouwen en hun olijfbomen
Familie Oestreicher: Leven en werken in Nederland (1930-heden)
Zinvol leven, documentaire over 'de Rebbe'
De kern en de kracht van muziek
CIDI collegereeks 2015 - Inschrijving geopend!
Rimoni Protokoll speelt 100% Amsterdam
Geheimnisse einer Seele
Nieuws van heinde en ver
Website van de week
In the Picture
Televisie en radio 28 november - 5 december


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Het is tot nu toe een prachtige herfst geweest – redelijk droog, en de laatste tijd helder en zonnig. Daar horen wel steeds kouder ...
lees verder
Webcolumn Leo Frijda
De betrekkelijk kleine uitgeverij Schokland geeft de serie Kritische klassieken uit en uitgeverij Cossee kent de serie Cossee Century. Het ...
lees verder
Webcolumn Naud van der Ven
Als ik David Pinto was, zou ik het omgedraaid hebben. Pinto zei vorige week in Trouw: “De islam kan nog wat leren van het jodendom” ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Onlangs was ik weer even thuis in Israël, vanwege onze nieuwste aanwinst in de familie. Daarvan heb ik twee weken geleden al verslag ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
Ik heb bewondering voor de Iraanse onderhandelaars die met de grote mogendheden onderhandelen over het Iraanse atoomprogramma ...
lees verder
Webcolumn Harry van den Bergh
Een belangrijke taak, zo niet de belangrijkste, van een regering en een parlement is de wetgeving. In de meeste democratieën is het ...
lees verder
Webcolumn Eldad Kisch
Er gebeurt natuurlijk van alles en nog wat in Israël. We mogen zo langzamerhand wel spreken van een intifada, tenminste in Jeruzalem ...
lees verder


(advertenties)

banner jonet

banner meldpunttaal

banner joodsamsterdam

banner sivmo

banner luna3

banner givat

banner blankevoort

banner venstra

banner propra

banner yanshuf

banner sinaicentrum

banner amphora

banner israelactie