vrijdag 23 mei 2014
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Online cursuspakket sterk uitgebreid

Tadaaaaaa!!!
Zoals u al zag, hebben wij deze week belangrijk nieuws over een uitbreiding van onze online activiteiten. Het eerste deel van deze nieuwsbrief gaat dan ook helemaal over de vier nieuwe cursussen die wij vandaag presenteren.

Elk van deze cursussen wordt in de volgende items kort beschreven. Het aantal culturele activiteiten in deze nieuwsbrief is daardoor iets kleiner. Natuurlijk vindt u in deze nieuwsbrief wel alle vaste rubrieken: Boekennieuws, Nieuws van heinde en verre, Website van de Week, en In the Picture.

In het persbericht over de uitbreiding van onze online cursussen, dat vandaag is verstuurd, zegt Michel Waterman, onze directeur:
“De technologie maakt het mogelijk overal en altijd te leren, vanuit je leunstoel of van achter je eigen bureau. Dat is een voordeel voor iedereen die liever niet ‘s avonds de deur uitgaat of die ver weg woont. Het is ook een voordeel voor iedereen die zich voorzichtig in zijn of haar Joodse achtergrond wil verdiepen.

Online leren is een speerpunt binnen de programmering van Crescas. Eerder is al een geschiedeniscursus van Bart Wallet, over 3500 jaar Joodse geschiedenis, online gezet. Dat geldt ook voor de cursus Alef-Beet, een introductie met praktische oefeningen voor het leren lezen en schrijven van het Hebreeuwse alfabet. Aan een verdere uitbreiding van het online lespakket wordt gewerkt.”

Lees snel verder, of ga direct naar de website met ons online-cursusaanbod.

Online cursus 'Sjemita' (luistercursus)

Het Joodse jaar 5775, dat woensdagavond 24 september begint, is een sjemitajaar. In de Joodse jaartelling is ieder zevende jaar een sjemitajaar, een sjabbatjaar voor het land. Zes jaren achter elkaar mogen boeren in Israël het land bewerken en de gewassen en vruchten oogsten, het zevende jaar moeten zij het land braak laten en mag de natuur haar eigen gang gaan.

De regels van sjemita zijn niet alleen religieus van aard, ze passen wonderwel bij onze hedendaagse opvattingen over duurzaam omgaan met natuurlijke hulpbronnen. Ook ideeën over fairtrade zijn in de sjemita-voorschriften terug te vinden.

In deze luistercursus - zes audiolessen van ongeveer een half uur - vertelt Leo Mock over de oorsprong van sjemita, de regels, de gevolgen en de actualiteit.

Wij bieden u deze online cursus aan voor de introductieprijs van € 10.
Schrijf nu in!

Online cursus 'Joodse genealogie'

Genealogie houdt zich bezig met de afstamming van families. De vraag die veel mensen bezig houdt, is: waar komt mijn familie vandaan, waar woonden mijn voorouders, hoe leefden zij, wat voor beroepen hadden ze, waren het nette burgers of juist niet, etc. Genealogie wordt ook wel aangeduid als ‘historisch detective-onderzoek’. Het uitpluizen en vastleggen van je eigen familiegeschiedenis is spannend, soms emotioneel en vaak verrassend.

Het onderzoeken van de geschiedenis van Joodse families is in veel gevallen – zeker in Nederland – lastiger dan van niet-Joodse families. Vaak zijn gegevens niet vastgelegd of zijn ze vernietigd. Daar staat tegenover dat de Joodse genealoog soms ‘bijzondere’, Joodse bronnen kan raadplegen. Denk daarbij aan besnijdenisboekjes of de zogenaamde Memorboeken (niet te verwarren met ‘het’ Memorboek van M.H. Gans).

In deze Basiscursus Joodse genealogie wordt u wegwijs gemaakt, leert u hoe u uw onderzoek moet opzetten en, heel belangrijk, hoe u de gevonden gegevens moet vastleggen. En wat dat laatste betreft: documenteren ‘op papier’ vinden wij uit de tijd. De cursus bevat daarom een overzicht en vergelijking van computerprogramma’s en een beknopt overzicht van nuttige online databanken. Kortom: de online cursus Joodse genealogie is dè ideale start voor de beginnende genealoog.

Wij bieden u deze online cursus aan voor de introductieprijs van € 17,50.
Schrijf nu in!

Online cursus 'Focus op Joodse muziek'

Jules van Hessen, dirigent en Crescas-docent, neemt u mee op een zoektocht naar Joodse muziek. Wat is Joodse muziek? Dat is de vraag die in deze cursus centraal staat en die er als een rode draad doorheen loopt.

Hoe komt het dat wij sommige muziek als Joods ervaren? Welke middelen gebruikt een componist om een Joodse sfeer op te roepen? Is muziek altijd Joods als de componist Joods is? Of, andersom: als een niet-Joodse componist een Joods gebed op muziek zet (denk aan het Kol Nidré van Max Bruch), is dát Joodse muziek?

In deze cursus staan wij stil bij Joodse elementen in diverse muziekstukken, bronnen van inspiratie voor zowel Joodse als niet-Joodse componisten. En tussen de bedrijven door verklaart Jules van Hessen diverse muzikale begrippen als leitmotiv, majeur, mineur, voorhouding, etc. De cursus bestaat uit negen videolessen.

Wij bieden u deze online cursus aan voor de introductieprijs van € 10.
Schrijf nu in!

Online cursus 'Portretten van Portegiezen'

De eerste Joden die zich, eind 16e eeuw, blijvend in Nederland vestigden, waren afstammelingen van Spaanse en Portugese Joden. Zij hebben een belangrijk stempel gedrukt op de geschiedenis van Amsterdam. Hoe was het intellectuele klimaat in Joods Amsterdam in de 16e tot en met de 19e eeuw? Hoe waren de contacten met de niet-Joodse omgeving? Hoe zat het met tolerantie en wat betekende rijkdom? Wat waren de issues die speelden op individueel niveau en in de publieke opinie?

Aan de hand van levensschetsen van invloedrijke Portugese Joden beantwoordt Joël Cahen deze vragen. Aan bod komen onder anderen: Abraham Cohen de Herrera, kabbalist en doorgever van de kabbalistische gedachten; dr. Ephraim Bueno, arts en het onderwerp van Rembrandts unieke schilderij en ets; Antonio en Francisco Lopes Suasso, bankiers en netwerkers; David Franco Mendes, 18e-eeuwse dichter en chroniqueur; David Montezinos, 19de-eeuwse bibliofiel; Samuel Sarphati, arts, chemicus, filantroop en broodfabrikant, en Salomon Rodrigues de Miranda, die sociaal bewogen was in een tijd van verpaupering en opkomend kapitalisme.

Wij bieden u deze online cursus aan voor de symbolische prijs van € 0,99.
Schrijf nu in!

Boekennieuws

Wekelijks attendeert Crescas u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week: De onbekenden, roman van Gabriel Roth over een computernerd en zijn confrontatie met het echte leven, van de Israëlische schrijfster Hila Blum Het bezoek, een roman over de rekbaarheid van familiebanden, en Anne, het verhaal van Anne Frank dat door Jessica Durlacher en Leon de Winter bewerkt werd tot de raamvertelling voor het theaterstuk 'Anne'.

Engelstalig: de graphic narrative A Bintel Brief van Liana Finck, gebaseerd op brieven die Joodse emigranten in New York schreven aan de Forverts, de enige krant die zij konden lezen.

En verder:
Slotakkoord der kinderjaren, de in 2003 door Wally de Lang opgetekende geschiedenis van het Joodsch Lyceum aan de Fischerstraat in Den Haag in de periode september 1941 tot april 1943, werd door Shulamith Bamberger in het Hebreeuws vertaald. Zondag 8 juni 2014 wordt de vertaling, Akkord acharon shel yaldoet, in Jeruzalem gepresenteerd tijdens de studiemiddag van het Center for Research on Dutch Jewry.

Joden in de West - lezing

Julie-Marthe Cohen, conservator van het Joods Historisch Museum, was in september 2013 in Suriname, waar ze historische Joodse locaties bezocht en met leidinggevende personen sprak over het heden en de toekomst van wat ooit een bloeiende Joodse gemeenschap was. (De foto toont het prachtige interieur van de synagoge in Paramaribo, met het karakteristieke dunne laagje zand op de houten vloer).

Woensdag 11 juni geeft Julie-Marthe, speciaal voor Crescas, een lezing waarin ze verslag doet van haar reis. In haar verhaal plaatst ze haar ervaringen in het kader van de voorbereidingen op en de totstandkoming van de grote tentoonstelling De Nieuwe Wereld over Joden in de voormalige Nederlandse koloniën in de West. De tentoonstelling wordt in januari 2015 geopend.

Schrijf nu in!

Bezoek onze website voor meer informatie, of ga direct naar het inschrijfformulier.

Boekenjood, handelaar in oude boeken

Aan de hand van vermaarde, vergeten en fictieve 'boekenjoden' laat taalhistoricus en journalist Ewoud Sanders in zijn nieuwe boek De handel en wandel van de boekenjood zien welke rol straatboekhandelaren speelden tussen grofweg 1750 en 1950. In die periode functioneerden zij vaak als noodbank voor studenten en scholieren. Sommige handelaren haalden de krant als leveranciers van schrijvers, bibliotheken en musea, andere als helers en boekvervalsers. Op boekenveilingen voerden ze lange tijd de boventoon, en niet alleen dienstmeiden klopten bij hen aan voor leesadviezen.

De Handel en wandel van de boekenjood wordt zondag 25 mei in Amsterdam gepresenteerd tijdens Boeken op de Dam. Vanaf 11.00 uur is de schrijver te vinden in de kramen no. 27 en 28 waar hij zijn, in eigen beheer uitgegeven, boek zal signeren.
 

Nieuws van heinde en verre

Onze selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Een artikel van rabbijn Shmuley Boteach in Huffington Post heeft stof doen opwaaien; Patheos/The Worthington Post zocht uit waarom.
  • In Forward een artikel over de vermeende kidnapping door rechtse partijen van het zionisme.
  • Limburg was de veiligste provincie om in onderduik de Duitse bezetting te overleven, schrijft Times of Israel.
  • Philologos zocht uit waar de Joodse gewoonte vandaan komt om drie keer te spugen om het ongeluk af te wenden.
  • U kent zonder twijfel de naam Elvis Presley, maar dat hij Aron als tweede voornaam had? Debby Schlussel wist uw redacteur behoorlijk te verrassen. (Met dank aan Sheila Gogol die dit nieuwtje verspreidde).
  • Ten oosten van de Spaanse stad Burgos ligt Castrillo Matajudios ('waar Joden werden afgeslacht'). De 56 stemgerechtigde inwoners gaan zondag 25 mei stemmen voor een naamsverandering. AlJazeera weet meer.
  • Op CNN.com het bericht dat, volgens de uitkomst van een enquête van de Anti Defamation League ADL, 1 op de 4 mensen wereldwijd antisemitische opvattingen heeft.
  • Maar er worden vraagtekens geplaatst bij de methode waarmee de ADL haar gegevens verzamelde. Onder meer de Forward en Mondoweiss schrijven erover.
  • Harvey Milk, de eerste verkozen politicus uit Californië die openlijk uitkwam voor zijn homoseksualiteit en later vermoord werd, wordt vereeuwigd op een postzegel, meldt JTA.
  • Volgens Simcha Jacobovici zijn er aanwijzingen dat er een connectie heeft bestaan tussen het oude Israël en Japan.

Concert Orphaned Land: nu met correcte datum!

In onze nieuwsbrief van vorige week stond een verkeerde datum vermeld voor het concert van Orphaned Land in het Joods Cultureel Centrum MerkAz. Dit exclusieve concert vindt plaats zondag 9 juni (1e Pinksterdag), en niet, zoals abusievelijk vermeld, op 1 juni.

Voor meer informatie en kaartverkoop zie merkaz.nl.

Website van de week
YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe

De website YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe is een prachtige schatkamer vol informatie over de geschiedenis en de cultuur van de Joden in Oost-Europa.

Een passender aanbeveling dan die van filmrecensent Kenneth Turan in L.A. Times is nauwelijks denkbaar: 'The YIVO Encyclopedia is so compulsively browsable that you can disappear within its pages for hours without a trace, the equivalent of diving into the coolest, deepest of pools.'

Begin uw dwaaltocht op de startpagina, waar u meteen wordt uitgenodigd om een keuze te maken uit Arts, Daily Life, Places, Language & Literature, History & Politics en Religion, de zes hoofdonderwerpen waaronder alle content van de site is ondergebracht. Elk hoofdonderwerp bevat een lijst subcategoriën, waarachter zich uitgebreide artikelen bevinden. Daarnaast is een PDF getiteld Synoptic Outline of Contents te downloaden om offline zelf een zoekproject op te zetten.

Images, Audio & Video biedt met ruim 1400 items een keur aan beeld- en geluidsmateriaal.
Onder Maps zijn 60 interactieve kaarten te vinden.

Bijzonder is dat op elke volgende pagina die bezocht wordt, aan de rechterkant een lijstje verschijnt met eerder bekeken pagina's. Zolang u uw 'cookies' niet verwijdert, blijven deze pagina's bewaard.

Goed verstopt bevindt zich de Glossary, een omvangrijke, alfabetisch gerangschikte begrippenlijst, waar van toepassing voorzien van links naar uitgebreide toelichtingen binnen de website.

YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe onderhoudt geen Facebookpagina en ook geen twitteraccount, maar wie per email op de hoogte wil blijven van nieuwe toevoegingen op de site, kan zich inschrijven op de maillijst.

Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

In The Picture
Charles Laughton als verhalenverteller

De Britse acteur en regisseur Charles Laughton (1899-1962) nam omstreeks 1950 een viertal bijbelverhalen op. Deze audiobestanden zijn te vinden op het Internetarchief archive.org, en dus vindbaar voor wie weet wat hij zoekt.

In 1960 was Laughton te gast in de Ed Sullivan Show, waar hij voor de camera uit het boek Daniël de bijbelse parabel vertelt over koning Nebukadnezar en Sadrach, Mesach en Abednego, de drie vrienden van Daniël die weigerden het gouden afgodsbeeld te aanbidden en voor straf in het vuur werden gegooid. U kent de afloop ongetwijfeld: een engel beschermde het godvruchtige drietal tegen de vlammen, ze stapten ongeschonden uit de brandende oven.

The Burning Fiery Furnace was overigens niet het eerste optreden van de acteur als verhalenverteller: al in 1949 trad hij in een Ed Sullivan Show op met dit verhaal. Het was het begin van een nauwelijks bekend onderdeel van de loopbaan van Laughton, die zo de smaak te pakken had van zijn rol als verhalenverteller dat hij jarenlang met een onemanshow door de Verenigde Staten trok, waarbij bijbelverhalen een belangrijk onderdeel van zijn programma vormden.

Bekijk de film hier

Televisie en radio 23-30 mei

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel. De digitale themakanalen NPO Doc (voorheen hollanddoc 24) en NPO Cultura (voorheen cultura 24) zijn zowel via de kabel als op internet te bekijken.

Deze week in De kunst van het luisteren, het wekelijkse Radio-5 programma van de Joodse Omroep: monseigneur Herman Woorts, verantwoordelijk voor de betrekkin­gen met het joden­dom, naar aanleiding van het bezoek van de Paus aan Israël, auteur en vertaler Kees Meiling over het schrijverschap van David Vogel (1891-1944), over de postume internationale faam van diens roman Huwelijksleven en over het recent ontdekte roman-manuscript dat nu als Een Weense romance in het Nederlands verschijnt, en een profiel van Clary Rooda, de nieuwste rabbijn van Nederland. Presentatie: Paul Damen en Alfred Edelstein.


vrijdag 23 mei

  • Radio 1 (VPRO), 0.30: Nooit meer slapen. Met onder meer aandacht voor De naakte perenboom, waarin de Vlaamse schrijver Rudi Rotthier op zoek gaat naar Spinoza en de betekenis van diens werk.

zaterdag 24 mei

  • Ned. 1 (AVRO), 11.20: Close Up. Afl.: The art of Spiegelman, documentaire uit 2010 over striptekenaar Art Spiegelman die wereldberoemd werd met zijn creatie 'Maus'.
  • Ned. 2 (EO), 17.05: Geloven op 2. Afl. 2: Westerbork. Niet alleen Joden hebben vastgezeten in het doorgangskamp bij het Drentse Hooghalen, ook veel Sinti zijn via Westerbork naar Auschwitz getransporteerd en daar vermoord.
  • Arte tv, 20.15: Morgenland und Abendland. Zevendelige documentaireserie over de geschiedenis van de oudheid tot heden, vanuit het perspectief van het Midden-Oosten. Afl. 5: der asiatische Schmelztigel, afl. 6: Der Aufstieg des osmanischen Reiches en afl. 7 (slot): Das osmanische Europa.
  • Canvas, 23.40: Once upon a time in America. Misdaaddrama van Sergio Leone uit 1984 over de boevenmaatjes Noodles en Max ten tijde van de 'drooglegging' in Amerika.

zondag 25 mei

  • Ned. 2 (JO), 14.00: Levenslessen. Serie van zes afleveringen van 15 minuten, waarin steeds twee Joodse jongeren en hun vragen aan een oudere centraal staan.
  • Ned. 2 (JO, 14.15: De ware Jacob. Je bent Joods en wil de traditie graag voortzetten, dus je trouwt met een Joodse partner. Het lijkt zo vanzelfsprekend, maar dat is het niet. In aflevering 1 reizen we terug naar het begin van de twintigste eeuw. Nederlandse Joden blijken goed geïntegreerd in de samenleving, vaak beter dan in omringende landen.
  • Radio 5 (JO), 18.00: De kunst van het luisteren.
  • BBC Radio 3, 19.45: Sunday Feature. Afl.: Clocks and Clouds, An Adventure Around György Ligeti. Portret van deze Hongaarse componist.
  • NPO Doc (VPRO), 20.10: The Crusades. Driedelige BBC-serie reconstrueert aan de hand van nieuwe bewijzen en theorieën de periode van de Kruistochten tot in detail. Aflevering 3: Victory and Defeat. De uitkomst van de heilige oorlogen werd niet bepaald in Jeruzalem, maar in Egypte.
  • TV5 Monde, 21.00: Milh hadha al-bahr (Salt of this sea). Drama uit 2008 over de in Brooklyn geboren Soraya die naar Israël reist om de in 1948 verloren gegane bezittingen van haar Palestijnse grootvader te claimen.
  • BBC Radio 3, 0.30: György Ligeti. Concert met diverse werken van deze Hongaarse componist.

maandag 26 mei

  • Radio 5 (NCRV), 18.00: Schepper & Co. Met onder meer aandacht voor Sjawoe'ot, het Wekenfeest, en rabbijn Menno ten Brink over het begrip 'hemel'.
  • TV 5 Monde: Juifs et Musulmans, si loin, si proches. Vierdelige documentaireserie uit 2013 over de 1400 jaar oude, unieke relatie tussen Joden en Moslims, van de geboorte van de islam, via het Ottomaanse rijk, Andalusië, Noord-Afrika en Jeruzalem, tot de Tweede Intifada. Afl. 3: La séparation 1789-1945, en afl. 4: La guerre des mémoires, de 1945 à nos jours.
  • NPO Doc (VPRO), 22.15: Doc Talks. Godsdiensthistoricus Reza Aslan praat met Chris Kijne over zijn controversiële boek De zeloot. Het leven van Jezus van Nazareth en de geboorte van een religie, een onvervalste bestseller. Herh.: 28/5, 18.45
  • NPO Doc (VPRO), 22.40: High on Jesus, Nederlandse documentaire uit 2008 over de Joodse Amerikaan Larry Gross die in de zomer van 1979 zijn verslaving aan alcohol en heroïne verruilde voor die aan Jezus. Herh.: 28/5, 19.11.

dinsdag 27 mei

  • BBC 1, 23.35: Imagine. Afl.: Philip Roth Unleashed Part 2. Tweede deel van een tweeluik over deze Amerikaanse schrijver, in gesprek met Alan Yentob.

woensdag 28 mei

  • BBC Radio 3, 23.00: Free Thinking. Live vanaf het Hay Festival een gesprek met de auteurs van Freakanomics Steven D. Levitt en Stephen J. Dubner over de machtsverhoudingen tussen ouderen en jongeren.

donderdag 29 mei

n.v.t.


vrijdag 30 mei

   
jaargang 10, nummer 21
vrijdag 23 mei 2014
 

In deze nieuwsbrief

Online cursuspakket sterk uitgebreid
Online cursus 'Sjemita' (luistercursus)
Online cursus 'Joodse genealogie'
Online cursus 'Focus op Joodse muziek'
Online cursus 'Portretten van Portegiezen'
Boekennieuws
Joden in de West - lezing
Boekenjood, handelaar in oude boeken
Nieuws van heinde en verre
Concert Orphaned Land: nu met correcte datum!
Website van de week
Charles Laughton als verhalenverteller
Televisie en radio 23-30 mei


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Afgelopen dinsdag begon de Avondvierdaagse in Amstelveen. U weet dat ik een fanatieke meeloper ben. Ons weer op natuurlijke ...
lees verder
Webcolumn Leo Frijda
De Stadsschouwburg was uitverkocht maandagavond. De hommage aan Joseph Roth was een succes. Men houdt nog ...
lees verder
Webcolumn Naud van der Ven
‘Right or wrong, it’s my country’. Dat kun je Israëliers en Joden horen zeggen over Israël. Blijkens de titel van zijn boek 'Mijn beloofde land' ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Ze zou het zelf proberen, mijn levenspartner. Eindelijk hadden we hem gekocht: een echte TomTom! Nooit meer zoek raken, altijd op ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
Esther Voet, de directeur van CIDI, heeft groot gelijk. Geert Wilders, de leider van de PVV, danst op twee bruiloften. Hij zet graag zijn beste ...
lees verder
Webcolumn Harry van den Bergh
Eén van de weinige ‘voorrechten’ van een oud-politicus is dat hij zo af en toe nog eens gevraagd wordt voor een historisch programma ...
lees verder
Webcolumn Eva van Sonderen
Dinsdag 21 mei ging ik op bezoek bij iemand in Tekoa, een kleine nederzetting in Goesj Etzion, ten zuiden van Jeruzalem, buiten de ...
lees verder
Webcolumn Eldad Kisch
De korte documentaire Hier kan me niets gebeuren over de oorlogs-geschiedenis van het Nederlands Israëlietisch Ziekenhuis op de ...
lees verder


(advertenties)

banner givat

banner meldpunttaal

banner joodsamsterdam

banner propra

banner venstra

banner blankevoort

banner sinaicentrum

banner hallojoods

banner jonet

banner yanshuf

banner amphora

banner luna3

twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas
Vragen of opmerkingen? info@crescas.nl
Nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden.
© Joods Educatief Centrum Crescas, Buitenplein 65, 1181 ZE Amstelveen
tel 020-6402380, fax 020-3452260, crescas.nl - joodsebibliotheek.nl - joods.net
Redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky
Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik hier