vrijdag 3 januari 2014
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Israëlische premiers in beeld

Voor het eerst verzorgt oud-CIDI-directeur Ronny Naftaniël een cursus voor Crescas. In 'Gezichtsbepalende premiers van Israël' behandelt hij de politieke uitdagingen waarvoor David Ben Gurion, Levi Eshkol, Menachem Begin, Jitschak Rabin, Ariel Sharon en Ehud Olmert zich tijdens hun regeerperiode geplaatst zagen. Wat is de erfenis die deze zes staatslieden voor hun opvolger nalieten?

Ronny Naftaniëls enorme kennis van, en inzicht in, het dynamische politieke landschap van Israël staan garant voor een uiterst boeiende cursus.

Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar. De eerste les is dinsdag 14 januari. Klik hier om direct in te schrijven.

Van 'comedy of menace' naar 'memory play'

De vroege werken van de Britse toneelschrijver Harold Pinter (1930-2008) kenmerken zich door absurditeit, dreiging en verwarrende dialogen vol tegenstrijdige beweringen en oncontroleerbare uitspraken. De memory plays, waartoe een aantal van Pinters latere toneelstukken gerekend worden, hebben zich ontwikkeld uit deze comedies of menace. Het geheugen bewandelt wonderlijke wegen en Pinter is daarvan de genadeloze observator. Met zijn scherpe pen als instrument legt hij zijn waarnemingen vast. En dat alles dan ook nog vanuit een Joodse context, al hebt u, om dát te herkennen, wellicht wat hulp nodig.

Die krijgt u van docent Paul Gabriner, die in de cursus Harold Pinter, toneelschrijver de fundamenten van Pinters werk laat zien, hoe het zich ontwikkelde en welke invloeden van buitenaf er op van invloed zijn geweest.
In elk van de lessen staat één toneelstuk centraal. De vijfde en laatste les is gewijd aan de eenakter The lover uit 1962, die door semi-professionele acteurs zal worden voorgedragen.

U kunt zich hier aanmelden voor deze cursus. De eerste les is 16 januari, dus wacht niet te lang!

Rondom het jaar Nul

De cursus 'Rondom het jaar Nul' draagt als ondertitel 'jodendom in ontwikkeling'.
In de gangbare jaartelling waren rond deze tijdsmarkering het oude Israël en het jodendom hevig in beroering. Het land stond onder Romeinse politieke en culturele overheersing en talrijke Joodse facties deden hun uiterste best om dat machtsevenwicht te ontwrichten. De cursus laat u kennismaken met die drijvende krachten. Ook buiten de landsgrenzen van het oude Israël leefden Joden, en de Joodse bewoners ín het land vormden, op zijn zachtst gezegd, een bont geheel waarover het nodige te vertellen is.

In de zes bijeenkomsten van deze cursus gaat u samen met zes docenten op ontdekkingsreis door het leven van de Joden en de ontwikkeling van het jodendom in en buiten het oude Israël.

Nieuwsgierig geworden? Er zijn voor deze cursus nog slechts enkele plaatsen beschikbaar, dus wacht niet te lang! Voor meer informatie over de docenten en om in te schrijven: klik hier.

Nieuw in de nieuwsbrief: In the picture

Crescas begint 2014 met een nieuwe rubriek in de wekelijkse nieuwsbrief: In the Picture. Het wordt een verzamelplaats voor een grote variëteit mooie, vermakelijke, ontroerende of indrukwekkende YouTube- en Vimeovideos die we, al zwervend over het internet, onder ogen krijgen en met u, lezers, willen delen.

We zijn bezig met de opbouw van een video-archief, aangezien de video's die we al eerder in de nieuwsbrief hadden opgenomen, nu niet gemakkelijk terug te vinden zijn. Binnenkort kunt u dus alle eerder geplaatste bewegende beelden daar terugvinden!

Uiteraard zijn we ook heel blij met uw tips. Als ú een bijzonder filmpje hebt gevonden dat u graag zou willen delen, laat het URL/webadres aan ons weten per mail aan lichansky@crescas.nl.

Laatste kaarten voor Madame Rosa

Crescas heeft voor de toneelvoorstelling 'Madame Rosa' in de Stadsschouwburg Amsterdam op zondagmiddag 26 januari 2014 nog één keer extra kaarten kunnen reserveren.

De Pools-Joodse Auschwitz-overlevende Rosa is na een leven als tippelaarster, een pension begonnen waar ze tegen betaling kinderen van jonge prostituees opvangt. Haar lieveling is Momo, een Algerijnse jongen, die van nabij meemaakt hoe Rosa lichamelijk en geestelijk verzwakt, steeds dieper wegzinkt in haar herinneringen, fantasieën en wanen en langzaam wegglijdt uit het leven.

Speciaal voor de Crescasbezoekers houdt regisseur Theu Boermans na afloop van deze indrukwekkende voorstelling een nabespreking.

Klik hier om uw kaarten te bestellen op onze website. Wacht niet te lang, dit is echt uw laatste kans!

Vertalers gevonden!

Op onze oproep in de nieuwsbrief van vorige week hebben wij vier enthousiaste reacties ontvangen. Vier vrijwilligers zullen er bij toerbeurt voor zorgen dat de bijdragen van onze nieuwe columnist, Nathan Lopes Cardozo, die in het Engels en het Ivriet publiceert, in Nederlandse vertaling op onze website verschijnen. Daar zijn we blij mee, we streven er altijd naar om alle content op onze website in het Nederlands aan te bieden. Over een paar weken kunt u een nieuwe column van Nathan Lopes Cardozo tegemoet zien, in het Nederlands dus!

Harry van den Bergh, Salomon Bouman, Eldad Kisch, Leo Mock, Simon Soesan, Naud van der Ven en Esther Voet (die ons haar column vanuit Jeruzalem mailde) zijn de columnisten die deze week acte de présence geven.

U ziet: er is weer veel te lezen! In de rechterkolom van deze nieuwsbrief kunt u uw keus maken.

Lezing Simon Soesan

Onze vaste columnist Simon Soesan komt zondag 9 februari naar Nederland om voor Crescas een lezing te geven. Hij zal spreken over De multiculturele stad Haifa. Als geen ander kent Simon de stad, waar hij inmiddels al 40 jaar woont.

De bevolking van Haifa is gemêleerd: naast Joden (71%) wonen er Arabische Moslims (19%), Arabische Christenen (2%) en Druzen (2,5%).

De lezing vindt plaats in Amsterdam, aanvangstijd 13.00 uur. Verdere informatie volgt, zoals gebruikelijk, in onze nieuwsbrief. Houd de datum alvast vrij in uw agenda. Wilt u zeker zijn van een plaats en nu al inschrijven, stuur dan een mailtje naar info@crescas.nl.

Kurtág en Reich in Muziekgebouw aan 't IJ

Liefhebbers van het werk van de minimal music componist Steve Reich moeten vrijdag 10 januari naar het Muziekgebouw aan 't IJ, waar Slagwerk Den Haag een uitvoering geeft van Drumming, een van Reichs meest spectaculaire composities. Dit swingende en kleurrijke ensemblewerk - Reich raakte geïnspireerd door Ghanese trommelaars die de componist in 1970 in Afrika aan het werk hoorde - wordt uitgevoerd door 3 marimbas, 8 bongo's, 3 glockenspiels, 2 vrouwenstemmen, 1 fluiter en een piccolo.

'Drumming' staat in groot contrast tot de muziek die donderdag 9 januari door 'ensemble in residence' Asko|Schönberg en Slagwerk Den Haag onder leiding van Reinbert de Leeuw wordt uitgevoerd. Op 9 januari klinkt een programma dat onder de titel 'Stilte en chaos' een muzikale zoektocht naar stille en innerlijke ruimte is. Naast de Sechs Stücke op. 6 van Anton Webern en de nieuwe liederencyclus Bamboleamos no mundo van de Nederlander Jan van de Putte klinkt de introspectieve, haast minimalistische muziek van de Hongaars-Joodse György Kurtág (1926).

Voor meer informatie over het concert op 9 januari (Kurtág) klik hier, voor het concert op 10 januari (Reich) klik hier.

Vladimir: hartstochtelijke lastpost

Jaap Mulder, voorman van klezmerensemble Di Gojim, maakte in 2013 een programma rond de Russische dichter, acteur en zanger Vladimir Vysotsky (1938-1980). Vysotsky, die onder het Sovjetbewind furore maakte met zijn protestsongs, zag zichzelf liever als de Russische Dylan. Hij tooide zich graag met de geuzennaam 'Dirty Yid', maar is de geschiedenis ingegaan als de Russische bard.

Vysotsky wordt op toneel door Yacob (Jaap) Mulder in 15 scènes en liedjes tot leven gewekt. Hij wordt daarbij begeleid door zijn zoon en toetsenist Ruben.

De voorstelling, toepasselijk 'Vladimir, hartstochtelijke lastpost' genaamd, is nog een aantal keren te zien. Klik hier voor de speellijst.

Er zijn plannen om de show op CD te zetten. Daarvoor hebben vader en zoon Mulder een crowdfunding project opgezet op Voor de kunst. Informatie over het project is daar te vinden, op vysotsky.nl ook meer over Vladimir Vysotsky zelf.

Boekennieuws

Wekelijks attendeert Crescas u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week: Architectuurgids Zuid: Plan Zuid, Tuinstad Buitenveldert, de Zuidas, een uitgave van Architectuurcentrum Amsterdam (ARCAM), met veel kaarten en zes fiets- en wandeltochten door deze moderne 'Joodse' buurt, Deze beslissing verandert je leven, waarin de Amerikaans-Israëlische schrijfster Noreena Hertz zich verdiept in de psychologie van het kiezen, en Mijn beloofde land, waarin journalist Ari Shavit op bijzondere wijze het complexe verhaal van de moderne geschiedenis van de staat Israël vertelt.

Engelstalig: Smokescreen, een spannende en zeer geloofwaardige spionagethriller over ondergrondse machinaties van de regeringen van Israël, Singapore en de Verenigde Staten, het debuut van de in Singapore geboren journalist Khaled Talib.

En verder:
Zondag 19 januari treden Britta Böhler (De beslissing) en Ariëlla Kornmehl (Wat ik moest verzwijgen) op in de Amstelkerk in Amsterdam. Beide auteurs gaan in gesprek met uitgever Christoph Buchwald. Aanvang: 16.00 uur. Gratis toegang.

Nieuws van heinde en verre

Wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- maar vooral buitenlandse media.

  • Op Joodsamsterdam een overzicht van alle artikelen die in 2013 over Joods Amsterdam én Joods Rotterdam gepubliceerd zijn.
  • De Forward concludeert dat 2013 het jaar van het Joodse kinderboek is geworden.
  • Een grote droogte circa 3000 jaar geleden is waarschijnlijk de oorzaak van het verdwijnen van een aantal welvarende beschavingen rondom de Middellandse Zee, schrijft GreenProphet.
  • Tablet Magazine neemt, aan de hand van twee recent verschenen wetenschappelijke studies, modern antisemitisme onder de loep.
  • Shalom Life heeft weer een Joodse culturele reisgids gepubliceerd: Aruba!
  • In de Forward onderzoekt taalkundige Philologos de oorsprong van de begroeting sjalom alejchem.
  • De synagoge in de Bulgaarse hoofdstad Sofia staat in de schijnwerper op het blog Ellis Shuman Writes.
  • De Knesset, het Israëlische parlement, 'gaat groen', meldt MFA.
  • 2014 is het jaar waarin Fiddler on the roof 50 wordt. Jewniverse heeft het hele verhaal, mét beeld!

In The Picture
Zinorot Project

Nu Amsterdam dezer dagen het toneel is van het Amsterdam Light Festival kiezen wij, om een stralende start te maken met onze nieuwe rubriek, een video van Chomsky's licht- en geluidskunstwerk Zinorot Project, zoals dat in november 2013 een hit was tijdens het lichtfestival GlowEindhoven.

Overigens is tijdens het Amsterdamse Lichtfestival tot 5 januari in de tuin van de Hortus Botanicus het lichtkunstwerk HATCH te zien van het Israëlische duo Hagar Elazari en Liat Segal. Wie de Illuminade-route wandelt, komt er vanzelf voorbij.


Bekijk de film hier

Website van de week
Tante Roosje

In 2010 verscheen het boek 'Tante Roosje, het oorlogsgeheim van mijn familie', het levensverhaal van de Nederlandse danslerares Roosje Glaser (1915-2000), die tijdens de Tweede Wereldoorlog een aantal concentratiekampen, waaronder Auschwitz, overleefde. Haar volle neef Paul Glaser schreef het op. Sinds het boek verscheen, is er een documentaire gemaakt door TV Oost, werd door Toneelstichting Ons Eygen Landt de theatervoorstelling 'Oorlogstuig' gemaakt en is het boek in het Engels vertaald. En nog altijd geeft de schrijver lezingen over zijn bijzondere tante en haar oorlogsbelevenissen.

En nu is er de website Tante Roosje. De startpagina is meteen de wegwijzer naar de inhoud van de site.

Het ontstaan van het boek wordt onder Paul Glaser uitgebreid uit de doeken gedaan. Daarna wordt de focus verlegd naar de persoonlijke geschiedenis van Roosje Glaser zelf.
Collaboratie documenteert tot in de kleinst beschikbare details hoe het Roosje tijdens de oorlog verging, tot en met de laatste levenstekenen van haar ouders, en geeft, gezien vanuit Roosjes ervaringen, een beeld van de oorlogsjaren in Nederland. Maar daar houdt het verhaal niet op: bij Opmerkelijkheden na de oorlog is terug te vinden dat het voor kampoverlevenden niet meeviel om na terugkeer in Nederland het leven weer op te pakken.
De tab Pers laat zien dat Tante Roosje sinds het boek verscheen, bepaald niet in de vergetelheid is geraakt.

Roosje Glaser zelf legde haar leven op allerlei manieren vast. De website bevat beeldmateriaal, te vinden onder Fotoalbum. Alles dat in geschreven vorm voor Roosje belangrijk was, is bijeengebracht onder Geschriften. Er zijn zelfs originele filmbeelden bewaard gebleven. Ze staan bij elkaar onder de tab Filmmateriaal. Daar vindt de bezoeker ook andere video's waarin Roosje centraal staat.


Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

Televisie en radio 3 - 10 januari

Weekoverzicht van interessante programma’s op televisie en radio. Meer informatie is te vinden onder de weblink in de titel. De digitale themakanalen hollanddoc 24 en cultura 24 zijn zowel via de kabel als op internet te bekijken.
De komende weken wordt Joods op zondag, het wekelijkse Radio-5 programma van de Joodse Omroep, vervangen door het programma Mozes, oftewel Muziek Op Zondag En Sjabbes. In anderhalf uur worden, aan de hand van de door een gast vooraf gekozen favoriete muziekfragmenten, zijn of haar leven, interesses en ambities doorgenomen.


vrijdag 3 januari

  • Radio 4 (VARA), 19.30: Componist van de week. Afl.: Steve Reich. Laatste van een serie van vijf uitzendingen.

zaterdag 4 januari

  • Ned. 2 (VPRO/NTR), 13.10: Andere tijden. Afl: Hongerkinderen. Tijdens de Hongerwinter werden duizenden kinderen uit het westen naar Noord en Oost-Nederland gestuurd, waar de voedselsituatie minder nijpend was. Herh.: hollanddoc 24, 15.34.
  • Radio 4 (VARA), 17.02: Pianistenuur. Afl.: Paul Witteman in gesprek met de veelzijdige Israëlische pianist Michael Tsalka.
  • RTL 5, 20.00: The Social Network. Biografisch drama uit 2010 over Mark Zuckerberg, de bedenker van Facebook.
  • Ned. 2 (VPRO), 22.35: Unsere Mütter, unsere Väter. Voor televisie gemaakt Duits WOII-drama uit 2013, in drie delen, over vriendschap en volwassen worden met de erfenis van de zwartste periode uit de Duitse geschiedenis. Afl 2: Ein anderer Krieg.

zondag 5 januari

  • Arte tv, 16.20: Leonard Bernstein - The making of West Side Story. 27 Jaar na de première op Broadway werkte de componist mee aan de operaversie van zijn wereldberoemde musical.
  • Radio 5 (JO), 18.00: MOZES, met in deze aflevering rabbijn Shmuel Katz, secretaris van het rabbinaat van de Joodse gemeente Amsterdam. Daarnaast is Katz pastoraal werker voor deze gemeente, drijvende kracht achter de hulporganisatie stichting Zikna, en rabbijn van de Gerard Dou-sjoel, het oudste bij de Joodse gemeente Amsterdam aangesloten gebedshuis.
  • hollanddoc 24 (NTR), 21.53: De oorlog, negendelige documentairereeks over de oorlog en de bezetting van Nederland en Nederlands-Indië, vanaf de locaties waar de gebeurtenissen plaatsvonden. Afl. 6: Oorlog voor iedereen. Herh.: 8/1, 19.34.
  • Canvas, 22.05: Soundtrack. Zevendelige muzikale roadtrip door Israël en de Palestijnse gebieden, waarin vier Vlaamse muzikanten op zoek gaan naar de rol die muziek speelt in dit eeuwige conflictgebied. Afl. 1: Tel Aviv en Jaffa.

maandag 6 januari

  • BBC Radio 3, 13.00: Composer of the week - Vienna on the brink. Wenen was aan het begin van de 20e eeuw in cultureel opzicht een van de meest opwindende steden van Europa. Afl.: A new century.
  • ARD, 21.45: Ein blinder Held – die Liebe des Otto Weidt. Gedramatiseerde documentaire over de Berlijnse borstelfabrikant Otto Weidt (1883-1947), die in zijn werkplaats de daar werkzame Joodse doven en blinden tijdens de Holocaust het leven probeert te redden.
  • BBC Radio 3, 23.45: The Essay. Afl.: Vienna. Programma over het bijzondere karakter van Wenen aan het begin van de 20e eeuw.

dinsdag 7 januari

  • BBC Radio 3, 13.00: Composer of the week - Vienna on the brink. Wenen was aan het begin van de 20e eeuw in cultureel opzicht een van de meest opwindende steden van Europa. Afl.: School of Schoenberg.
  • WDR, 15.00: Planet Wissen. Afl.: Ich habe Auschwitz überlebt. Esther Bejarano vertelt hoe zij als 18-jarig meisje erin slaagde te overleven.
  • Arte tv, 22.20: Hafen der Hoffnung. Schweden und die Opfer der Shoah. Documentaire uit 2011 over de duizenden Joodse Holocaust-overlevenden die in de Zweedse havenstad Malmö opgevangen werden.

woensdag 8 januari

  • BBC Radio 3, 13.00: Composer of the week - Vienna on the brink. Wenen was aan het begin van de 20e eeuw in cultureel opzicht een van de meest opwindende steden van Europa. Afl.: Korngold the prodigy.
  • Ned. 3 (TROS), 21.15: De Duitsers. Een bonte mix van presentatoren trekt door Duitsland om te onderzoeken wie onze oosterburen precies zijn.

donderdag 9 januari

  • BBC Radio 3, 13.00: Composer of the week - Vienna on the brink. Wenen was aan het begin van de 20e eeuw in cultureel opzicht een van de meest opwindende steden van Europa. Afl.: The master dies.
  • hollanddoc 24 (NTR), 21.56: 3Doc - De Superjoden van Ajax. In deze documentaire uit 2013 vraagt de Israëlische, in Nederland wonende filmmaakster Nirit Peled zich af, waarom een harde kern Ajax-supporters de symbolen en liedjes uit haar jeugd gebruikt. Herh.: 10/1, 16.05.
  • Ned. 2 (VPRO), 23.55: VPRO Import. Afl.: Israel Ltd.. Drie Joodse jongeren nemen deel aan de Israel Experience, een omvangrijk zionistisch project, dat als doel heeft nieuwe bondgenoten te creëren voor Israël.

vrijdag 10 januari

  • BBC Radio 3, 13.00: Composer of the week - Vienna on the brink. Wenen was aan het begin van de 20e eeuw in cultureel opzicht een van de meest opwindende steden van Europa. Afl.: Skandal!
  • WDR, 15.00: Planet Wissen. Afl.: Ein Deutscher wird Starkoch in Israel. De man in kwestie heet Tom Franz en was in 2013 de winnaar van de eerste serie Masterchef in Israël.
  • hollanddoc 24 (VPRO), 20.26: VPRO Import. Afl.: Israel Ltd. Drie Joodse jongeren nemen deel aan de Israel Experience, een omvangrijk zionistisch project, dat als doel heeft nieuwe bondgenoten te creëren voor Israël.
  • BBC 4, 21.00: Yehudi Menuhin at the BBC. Petroc Trelawny maakt met veel archiefmateriaal een portret van deze wereldberoemde violist en dirigent, die een groot deel van zijn leven doorbracht in de UK.
   
jaargang 10, nummer 01
vrijdag 3 januari 2014
 

In deze nieuwsbrief

Israëlische premiers in beeld
Van 'comedy of menace' naar 'memory play'
Rondom het jaar Nul
Nieuw in de nieuwsbrief: In the picture
Laatste kaarten voor Madame Rosa
Vertalers gevonden!
Lezing Simon Soesan
Kurtág en Reich in Muziekgebouw aan 't IJ
Vladimir: hartstochtelijke lastpost
Boekennieuws
Nieuws van heinde en verre
Zinorot Project
Website van de week
Televisie en radio 3 - 10 januari


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Allemaal een goed en gezond 2014! En als u denkt dat het typisch Joods is om niet mee te doen met andere jaartellingen dan de Joodse, dan ...
lees verder
Webcolumn Naud van der Ven
Eén artikel uit de krant, en je hebt een heel jaarprogramma in de hand. In NRC Boeken werd afgelopen weekend het boek Mijn beloofde ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Vreemd allemaal. Men verzint woorden en meteen is het een waarheid. Nu vindt men het ‘zichzelf fotograferen’ een modewoord ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
Ook in Israël werd dit jaar in verlichte kring het nieuwjaarsfeest gevierd. In de villa’s in Ramat Hasharon, een soort Wassenaar ...
lees verder
Webcolumn Harry van den Bergh
Het is moeilijk de verleiding te weerstaan om te filosoferen over wat ons in 2014 rond en in Israël, in het Midden-Oosten en de Joodse ...
lees verder
Webcolumn Eldad Kisch
De scheidingsmuur komt nu bij u aan huis. In Londen is er gedurende de kerstdagen een enorme scheidingsmuur opgezet, op ...
lees verder
Webcolumn Esther Voet
Deze column schrijf ik in een klaslokaal in Yad Vashem. CIDI gaat ieder jaar met 25 docenten naar dit museum en het daaraan verbonden ...
lees verder


(advertenties)

banner propra

banner luna3

banner venstra

banner sinaicentrum

banner givat

banner joodsamsterdam

banner hallojoods

banner meldpunttaal

banner jonet

banner yanshuf

banner blankevoort

banner limmoed

banner amphora

twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas
Vragen of opmerkingen? crescas@crescas.nl
Nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden.
© Joods Educatief Centrum Crescas, Buitenplein 65, 1181 ZE Amstelveen
tel 020-6402380, fax 020-3452260, www.crescas.nl
Redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky
Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik hier