vrijdag 19 juli 2013
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Cursusprogramma 2013-2014 online!

Vanaf vandaag staat het Crescas cursusprogramma voor het seizoen 2013-2014 online. En een prachtig programma is het geworden, al zeggen we het zelf, dus ga snel kijken en lezen wat we u te bieden hebben: er is ook dit jaar weer 'voor elk wat wils'!

Onder het thema GESCHIEDENIS vindt u nieuwsgierigmakende titels als Gezichtsbepalende premiers van Israël, Rondom het jaar NUL en Portretten van Portegiezen, en onder LITERATUUR bieden we literaire cursussen over onder meer Harold Pinter en David Grossman.
De cursussen onder TORA EN DAARNA gaan dieper in op bijvoorbeeld Mystiek in het jodendom en de actuele problematiek rond De positie van de vrouw in het orthodoxe jodendom.
Dit jaar is er geen kookcursus, maar wel de cursus Eco-kasjroet, over het spanningsveld tussen de Joodse spijswetten en de hedendaagse opvattingen over voedsel en voedselproductie.
In een driedelige cursus wordt de Duits-Joodse filosoof Theodor Adorno belicht; en waarom heeft Crescas een cursus geprogrammeerd over het grimmige Tsjechische sprookje Brundibár?

Daarnaast staan er een aantal lezingen op het programma, een stadswandeling door Joods Maastricht en starten we, onder het motto 'twee Joden, drie meningen', met de Crescas-Debatterij!
Uiteraard ontbreken ook de cursussen Ivriet niet - dit seizoen in twee steden en op 4 niveaus, en kunt u ook weer Lernen met Bloeme. En dat is nog lang niet alles…

Vanaf vandaag kunt u zich online direct inschrijven!

Vóór het einde van de maand heeft iedereen die ingeschreven staat bij Crescas de gedrukte cursusfolder in huis, maar wie daarop niet wil wachten kan deze ook als PDF nu al downloaden.

In lagere versnelling

Na vandaag schakelt de nieuwsbrief tijdelijk een tandje terug. De komende tijd kunt u de nieuwsbrief om de week verwachten, wat in de praktijk betekent dat er volgende week dus géén nieuwsbrief verschijnt, en wél op 2, 16 en 30 augustus.

  • Het kantoor van Crescas is gesloten van 29 juli tot en met 4 augustus.

De eerste nieuwsbrief van september valt uit vanwege Rosj Hasjana (Joods nieuwjaar, 5 en 6 september). De nieuwsbrieven die samenvallen met Soekot (Loofhuttenfeest, 19 en 20 september) en Simchat Tora (Vreugde der Wet, 27 september) worden verschoven naar de zondag erna.
Vanaf vrijdag 4 oktober is alles weer bij het oude.

Wij wensen u een fijne zomer, en als u op vakantie gaat: heb het goed en kom besjolem weer thuis!

Crescas app

Ruim een half jaar geleden introduceerden wij de Crescas app, een handig klein programmaatje voor uw iPhone of Android smartphone. Met deze app kunt u, waar u zich ook bevindt, de nieuwsbrief en de columns van de week lezen, een keus maken uit de boeken in de geheel vernieuwde Digibieb en de video's op de website bekijken.

Vanaf vandaag zit ook het cursusprogramma 2013-2014 in de app. Blader door de lijst met nieuwe cursussen, lezingen en andere activiteiten, en als u uw keus hebt gemaakt kunt u zich meteen inschrijven.

Gemakkelijker kan het niet!

Nieuw: lezingen Vuijsje en Wallet op Crescas website

Socioloog Herman Vuijsje en historicus Bart Wallet waren 24 juni 2012 twee van de sprekers op het symposium De positie van Joden in Nederland anno 2012.

Bart Wallet belicht hoe, vanuit de Nederlandse samenleving, de kijk op Joden veranderde van een kleine religieuze groep naar een culturele religieuze groep met vreemde gewoonten zoals de besnijdenis. In zijn lezing gaat Wallet in op de gevolgen van deze verschuivende visie.
Herman Vuijsje laat zien hoe Joden naar zichzelf en de wereld om zich heen kijken, als individu en als Joodse gemeenschap. Wat is de rol van schaamte daarbij? Wat zijn de achtergronden van onze Joodse identiteit en welke vormen kan die identiteit aannemen?

De lezingen zijn hier terug te zien op onze website.

Bart Wallet (1977) studeerde Hebreeuws en geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde in 2012 aan die universiteit op het proefschrift Links in a chain. Early modern Yiddish historiography from the northern Netherlands, 1743-1812. Hij is al enkele jaren als docent aan Crescas verbonden.

Herman Vuijsje (Amsterdam, 1946) is socioloog en schrijver met als speciaal aandachtsgebied de naoorlogse cultuurverschuivingen in Nederland.

Boekennieuws

Uw wekelijkse portie Boekennieuws, waarin wij een keuze maken uit recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week: in één band alle vijf delen van het getekende verhaal De kat van de rabbijn door Joann Sfar, de postuum uitgegeven Herinneringen aan Sonia Gaskell van Rudi van Dantzig (1933-2012), en Het straatjongensboek, een uitgave ter gelegenheid van de tentoonstelling met werk van de Amsterdamse fotograaf Philip Mechanicus, nog tot eind oktober te zien in het Joods Historisch Museum.

Engelstalig (en vers van de pers): Fortress Israel: The Inside Story of the Military Elite Who Run the Country—and Why They Can’t Make Peace van Patrick Tyler. In de Jewish Review of Books de boekbespreking.

En verder: na de zomer verschijnt bij uitgeverij Orlando het boek Margie, waarin Jilian Canto beschrijft hoe het Margot, de zus van Anne Frank zou hebben kunnen vergaan, als ze de oorlog had overleefd.

Nog één keer: De Dodezeerollen

Afgelopen zondag 14 juli was Crescas met ruim 40 geïnteresseerden op excursie naar het Drents Museum in Assen.
Gastconservator Mladen Popovic gaf een fascinerende lezing over de vondst van de rollen en de betekenis ervan en nam ook de tijd om vragen te beantwoorden. Daarna werd op eigen gelegenheid de tentoonstelling bezocht. De fragmenten van de rollen die door het Israel Museum in Jerusalem zijn uitgeleend - over drie maanden worden ze gewisseld: ze mogen niet langer 'van huis' - worden getoond in een afgesloten ruimte met geklimatiseerde en belichte vitrines en daarboven in kleine schermpjes de toelichting en vertaling. Na het verhaal van Popovic bekijk je de objecten beslist met meer aandacht.

Boeiend is het 'laboratorium': daar wordt in objecten het verhaal over de vondst, de manier waarop die aanvankelijk werd be- en verhandeld, de conservering en het onderzoek naar herkomst, ouderdom en materialen getoond. In het laboratorium werd Mladen Popovic geïnterviewd door het NCRV-radioprogramma Schepper & Co. Het gesprek is hier terug te luisteren.
Donderdag 211 juli was dr. Popovic te gast bij Knevel & Van den Brink; dat gesprek is hier terug te zien.

Dr. Popovic sprak tijdens zijn lezing ook over de verschillende schriften die voor de Dodezeerollen werden gebruikt, waaronder het paleo-Hebreeuws. Daarover schreef Edward Horowitz in zijn boek How the Hebrew language grew, een aanrader voor wie na het zien van de tentoonstelling in Assen meer wil weten over de ontwikkeling van het Hebreeuws tot de taal zoals wij die nu kennen. Het boek verscheen in 1960, werd in 1988 herzien en is nog steeds verkrijgbaar.

En tot slot: Het Qumran Instituut, onderdeel van de faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschap van de Universiteit van Groningen, dat een belangrijke rol vervult bij deze tentoonstelling, heeft speciaal hiervoor een Facebookpagina aangemaakt.

Hulp gevraagd bij een speurtocht

Dr. Daniel Frances, hoofddocent aan de Universiteit van Toronto, is op zoek naar de gepubliceerde en ongepubliceerde teksten van de responsa, de oefeningen in Joodse ethiek in de vorm van een vraag en antwoord van studenten in opleiding aan Nederlandse rabbijnse seminaries. In Amsterdam werden zulke oefeningen tot 1806 maandelijks door het Portugees seminarie Ets Haim uitgegeven.
De praktijk van deze She’elot U-teshuvot werd ook na 1806 voortgezet. De grootvader van Daniel Frances, chacham Eliyahu Frances ZT"L – doceerde aan het Seminarie Ets Haim van 1928 tot 1942, en heeft ongetwijfeld responsa geschreven en de techniek van het schrijven van zulke teksten aan zijn studenten geleerd.

De vraag is nu: waar zijn deze uitgeschreven oefeningen gebleven en waar is de ontbrekende correspondentie die er zeker over gevoerd zal zijn? Deze documenten kunnen licht werpen op de geschiedenis van de grote Nederlandse rabbijnenseminaries, zowel de Sefardische als de Asjkenazische.
Wellicht bevinden ze zich onopgemerkt bij iemand thuis tussen familiedocumenten, in privé-collecties of in archieven. Maar wáár zijn ze?
Kunt ú Dr. Frances helpen bij het traceren van deze uit beeld geraakte documenten? Misschien bent ú in het bezit van relevant materiaal bezit, hebt ú een idee waar deze documenten zich (zouden kunnen) bevinden of wat er mee gebeurd zou kunnen zijn?

Dr. Daniel Frances zal vanaf januari 2014 een sabbatical van een half jaar aan de Universiteit van Amsterdam doorbrengen met het annoteren van de Peri Ets Haim Responsa en het samenvoegen van historische informatie over rabbijnenseminaries in Nederland.
Voor de publicatie die hij in voorbereiding heeft is iedere hulp bij het terugvinden van de ontbrekende materialen van harte welkom!

U kunt rechtstreeks contact opnemen met dr. Frances op daniel.frances@uva.nl

We Will Never Die

We werden geattendeerd op een video op YouTube, maar wel een die zó bijzonder is dat we daar een apart item aan wijden.
Het betreft het theaterspektakel uit 1943 We Will Never Die, de reactie van journalist en scenarioschrijver Ben Hecht (1894–1964) op het totale gebrek aan belangstelling van de media in de Verenigde Staten voor het lot van Joden in Europa, dat immers al in 1942 bekend was.

Samen met componist Kurt Weill (1900-1950) schreef Hecht een show die door 100.000 mensen in theaters in heel Amerika werd gezien en via de radio door vele miljoenen gehoord.
Begin 1944 leek de Amerikaanse regering eindelijk wakker te zijn geworden, maar Hecht was diep teleurgesteld, zo zei hij tegen Weill: “The pageant has accomplished nothing. Actually, all we have done is make a lot of Jews cry, which is not a unique accomplishment.”

De radio-opname van We will never die is te horen via YouTube.
Op Jewish Virtual Library is de ontstaansgeschiedenis en wat daarna gebeurde tot in detail beschreven.

Nieuws van heinde en ver

Wekelijkse selectie uit opmerkelijke nieuwsberichten uit binnen- maar vooral buitenland.

  • In New York Times een artikel over het ghetto van Rome.
  • Jewniverse stelt u voor aan de geestelijke vaders van het stripblad Mad.
  • Iedereen speelt Wordfeud, maar er zijn woorden die in de Engelse versie van het programma niet mogen, schrijft Tablet Magazine.
  • Op ShalomLife een culturele reisgids voor Joods Jamaica.
  • Tel Aviv wordt nóg groener, een video op YouTube bewijst het.
  • Ondertussen zomaar ergens in Portugal… Jewniverse weet meer.
  • Moment Magazine interviewde de vrouw die het afwijkende gen ontdekte dat bij Asjkenazische Joden opmerkelijk vaak kanker veroorzaakt.
  • Nu het Joodse jaar geleidelijk ten einde loop publiceert ShalomLife een lijst met de 50 mooiste, slimste, grappigste Joodse vrouwen van het jaar.
  • In +972 een schets van het dagelijks leven van een Palestijns burger in de Israëlische maatschapij.
  • De winning van schaliegas raakt ook aan Joods gedachtegoed, schrijft de Forward.
  • Wie was Yeshua van Nazareth? Washington Post duikt in de geschiedenis.
  • Deze week wordt herdacht dat 66 jaar geleden dat de 4554 opvarenden van de Exodus 1947 niet toegelaten werden tot Palestina. Het verhaal en veel foto's op IsraelSeen.

Benefietconcert Givat Haviva

Vrijdag 2 augustus vindt in Den Haag een benefietconcert plaats ten behoeve van Givat Haviva, de Joods-Arabische organisatie die zich inzet voor het verbeteren van Joods-Arabische relaties in Israël door middel van een breed aanbod aan maatschappelijke projecten.
De organisatie is in handen van de Stichting Vrienden van Givat Haviva. Het Enescu Octet speelt op deze avond werk van Zoltán Kodály, Astor Piazzolla en George Enescu.

Klik hier voor meer informatie over medewerkers, plaats, aanvangstijd en programma.

Website van de week
Jewish Heritage

De European Association for the Preservation and Promotion of Jewish Culture and Heritage is een samenwerkingsverband van drie Joodse organisaties, die zich de versterking van het Joodse leven in Europa ten doel hebben gesteld.

De startpagina wordt gedomineerd door de poster die gekozen is voor de eerstvolgende European Day of Jewish Heritage, 29 september 2013, de rest van de pagina wordt gevuld met min of meer actueel nieuws.

Onder de tab European Day of Jewish Culture gaat het over de editie 2013 van deze internationale gebeurtenis, die dit jaar het thema Jewish Heritage and Nature draagt.
De tab European Routes of Jewish Heritage wil de focus leggen op de rijkdom van de Joodse cultuur in Europa. Het project is nog lang niet af, maar er is wel al een app 'Carre d'Or', te vinden op iTunes, waarin, onder auspiciën van AEJP, ook een deel Patrimoine Juif is opgenomen.
News geeft aan de linkerkant een lijst recente berichten, en Gallery toont een bijna lege pagina. Met name het album Jewish Heritage is leuk om te bekijken.
Publications toont dat er wel degelijk het nodige wordt geschreven in het kader van Europees Joods Erfgoed.
Jammer genoeg is het Blog in het Spaans geschreven.

Samenvattend: het is een beetje zoeken naar echt boeiend materiaal in deze website. Werk aan de winkel voor B’nai B’rith Europe, Red de Juderías de España en Caminos de Sefarad, de drie organisaties die samen tekenen voor Jewish Heritage?

http://www.jewisheritage.org/jh/index.php


Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

Televisie en radio 19 - 26 juli

Wekelijkse selectie van interessante TV- en radioprogramma’s. Waar mogelijk linkt de programmatitel naar meer informatie. De digitale themakanalen hollanddoc 24 en cultura 24 zijn via kabel of internet te bekijken. Bij ons vindt u ook de inhoud van het wekelijkse Radio-5 programma van de Joodse Omroep. Tijdens de zomermaanden is dat het zomermuziekprogramma MOZES, oftewel Muziek Op Zondag En Sjabbes. In het programma worden aan de hand van de favoriete muziekfragmenten van de gast, zijn of haar leven, interesses en ambities doorgenomen.

In de maand juli zendt UPC's Film 1 een aantal bijzondere films uit:
- Le Fils de l'autre: 19 juli
- Flammen und Citronen: 21, 25, 28 juli
- Last dance: 19, 21, 23 juli
- Monsieur Lazhar: 23, 26 juli
- Tehilim: 22, 27, 31 juli

vrijdag 19 juli

  • Canvas, 22.15: La rafle. WOII-drama uit 2010 over een beruchte episode in de Franse geschiedenis, toen in 1942 duizenden Joden bijeengedreven werden in het Parijse Vélodrôme d'Hiver en vandaar gedeporteerd naar de vernietigingskampen.

zaterdag 20 juli

  • Radio 4 (VARA), 17.02: Pianistenuur. Afl.: Bram Boelee (1927-2008).
  • BBC Radio 3, 19.00: Saturday Classics. De persoonlijke muziekkeuze van de Amerikaanse violist Joshua Bell.
  • Ned. 2 (VPRO), 23.30: I'm not there. Biopic uit 2007 over singer-songwriter Bob Dylan, in 1941 geboren onder de naam Robert Allen Zimmerman.

zondag 21 juli

  • Ned. 2 (NTR), 13.00: NTR Podium: Mahler 4. Het Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. chef-dirigent Markus Stenz begeleidt. de in Israël geboren sopraan Chen Reiss in de aria 'Das himmlische Leben' in het vierde deel van de symfonie.
  • Ned. 2 (MAX), 18.50: Israël 65 jaar geliefd en gehaat. Afl.4 van een zesdelige serie waarin journalisten Frits Barend en Hans Knoop met gasten verschillende plaatsen in de Joodse staat bezoeken en zichzelf (en u) de vraag stellen waarom Israël de laatste jaren meer gehaat dan geliefd is. Deze week: advocaat Geert Jan Knoops. Herh.: elke zaterdag om 10.05 uur, Nederland 2.
  • Radio 5 (JO), 19.02: MOZES, Muziek Op Zondag En Sjabbes. Deze week: Albert Ringer, rabbijn van LJG Rotterdam en LJG Twente. Daarnaast is hij ook krijgsmachtrabbijn. Albert Ringer is geboren in 1952 in Den Haag. Hij heeft kunstgeschiedenis gestudeerd in Groningen, Amsterdam en Jeruzalem en heeft zich gespecialiseerd op vroege synagogale architectuur. Rabbijn Ringer heeft zijn rabbinale bevoegdheid (smicha) in 2008 verkregen aan het Levisson-instituut in Amsterdam.
  • BBC 3, 22.00: The secret life of Uri Geller. Mentalist Uri Geller werd door zowel CIA als Mossad ingezet als 'geheim wapen' tegen vijandige landen.
  • cultura24 (VARA), 21.36: Osip Mandelsjtam. Documentaire over de Russisch-Joodse dichter Osip Emiljevitsj Mandelsjtam (1891-1938).
  • hollanddoc24 (MAX), 22.46: Israël 65 jaar geliefd en gehaat. Herh. van afl. 2 met Humberto Tan. Herh.: 24/7, 22.15.

maandag 22 juli

  • Ketnet/Canvas, 9.00: El arca / The Ark. Argentijnse animatiefilm uit 2007 over Noach en de zondvloed. Bekroond met de Zilveren Condor voor de beste animatiefilm.
  • Canvas, 20.35: Soundtrack. Zevendelige muzikale roadtrip door Israël en de Palestijnse gebieden, waarin vier Vlaamse muzikanten op zoek gaan naar de rol die muziek speelt in dit eeuwige conflictgebied. Afl. De westelijke Jordaanoever.
  • hollanddoc24 (NTR), 22.02: Kijken in de ziel - Psychiaters. Documentairemaker Coen Verbraak praat met psychiaters openhartig over hun vak, over de maatschappij en over zichzelf. Afl. 1: In therapie.

dinsdag 23 juli

  • cultura24 (NTR), 20.30: Manuscripten branden niet. Documentaire uit 1997 over de bevindingen van het onderzoek van Vitalij Sjentalinskij naar de dossiers van Michail Boelgakov, Andrej Platonov, Osip Mandelstam en Isaak Babel in de archieven van de KGB. Herh.: 24/7, 23.35.
  • Arte tv, 21.45: Schattenkampf - Europas Résistance gegen die Nazis. 6-delige documentaireserie over het verzet in Europa tegen het naziregime tussen 1939 en 1945. Afl.3: 1942/1943 - Widerstand gegen den Völkermord en afl. 4: 1943: Der Widerstand verschärft sich. Zie ook de website bij dit programma.
  • BBC 1, 23.35: Imagine… Afl.: Woody Allen: a documentary. Tweedelig portret biedt een intieme blik op het leven, de carrière en het werk van de meest productieve Amerikaanse auteur-cineast. Deel 2 morgen.
  • Ned. 2 (TROS), 23.45: Apocalyps De Tweede Wereldoorlog. Zesdelige documentairereeks over de Tweede Wereldoorlog. De serie bestaat integraal uit archiefbeelden, allemaal in kleur en grotendeels niet uitgegeven. Afl. 3: De schok.

woensdag 24 juli

  • ARD, 21.45: George. Biografisch drama uit 2013 over Heinrich George, wellicht de grootste Duitse acteur uit het interbellum, maar ook omstreden en gezien als monstre sacré.
  • BBC 1, 23.35: Imagine… Afl.: Woody Allen: a documentary. Deel 2 van een intiem portret van het leven, de carrière en het werk van de meest productieve Amerikaanse auteur-cineast.

donderdag 25 juli


vrijdag 26 juli

  • RTL 5, 20.30: The Social Network. Biografisch drama uit 2010 over Mark Zuckerberg, de bedenker van Facebook.
   
jaargang 9, nummer 28
vrijdag 19 juni 2013
 

In deze nieuwsbrief

Cursusprogramma 2013-2014 online!
In lagere versnelling
Crescas app
Nieuw: lezingen Vuijsje en Wallet op Crescas website
Boekennieuws
Nog één keer: De Dodezeerollen
Hulp gevraagd bij een speurtocht
We Will Never Die
Nieuws van heinde en ver
Benefietconcert Givat Haviva
Website van de week
Televisie en radio 19 - 26 juli


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Afgelopen Sjabbat was het Sjabbat Chazon. Sommige sjabbatot hebben een speciale naam die verbonden is met de Haftara die op de ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Omdat Meital, de dochter van vrienden, 21 jaar werd, moest er een cadeautje komen. Dit is meestal de taak van mijn vrouw, die vindt ...
lees verder
Webcolumn Harry van den Bergh
Ik ben een bewonderaar van de Israëlische columnist Gideon Levy die al vele jaren een prachtige, inspirerende en provocerende ...
lees verder
Webcolumn Eva van Sonderen
Op de avond van Tisja Be’Av verscheen er een mooie wassende maansikkel boven Jeruzalem. Dat kon ik goed zien, want ik zat ...
lees verder
Webcolumn Eldad Kisch
De Europese Unie heeft eindelijk eens duidelijk laten weten hoe de zaken staan. Geen min of meer harde woorden en zinloze ...
lees verder


(advertenties)

banner venstra

banner blankevoort

banner givat

banner niw

banner propra

banner levisson

banner jonet

banner amphora

banner misjpoge

banner luna3

banner sinaicentrum

banner yanshuf

banner meldpunttaal

banner middenhoven

banner limmoed

twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas
Vragen of opmerkingen? crescas@crescas.nl
Nieuwsbrief doorsturen naar familie of vrienden.
© Joods Educatief Centrum Crescas, Buitenplein 65, 1181 ZE Amstelveen
tel 020-6402380, fax 020-3452260, www.crescas.nl
Redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky
Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik hier