vrijdag 3 mei 2013
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Later dan gebruikelijk

Geachte nieuwsbrieflezer,

Door een storing op de Mailchimpserver ontvangt u de nieuwsbrief deze week later dan u gewend bent. Hopelijk heeft u nog wel de tijd om verder te lezen, wij hebben deze week een grote hoeveelheid nieuws voor u verzameld.

Excuses voor de overlast.
Sjabbat sjalom, een prettig weekend gewenst.

Raya Lichansky
nieuwsbriefredacteur

De laatste Joden van Libië

De laatste les van de cursus 'Verdwenen Joodse gemeenschappen' die dit seizoen gegeven wordt door Daphne Meijer behandelt de Joodse gemeenschap van Libië.

Donderdag 23 mei ontdekt u samen met Daphne het ooit bloeiende Joodse leven in Libië. Hoe kwamen Joden daar terecht, waarom bleven ze, waarom moesten ze vluchten en waar gingen ze heen? En ook: zouden ze ooit terug willen? Enkele van deze vragen komen ook aan de orde in de film The Last Jews of Libya, die tijdens deze les wordt vertoond. In deze documentaire uit 2007 van Vivienne Roumani-Denn komt een gezin aan het woord dat in de jaren zestig van Benghazi naar de Verenigde Staten vertrok.

Voor deze les, de laatste in een cursus van drie op zichzelf staande lessen, zijn nog enkele plaatsen beschikbaar. Klik hier om direct in te schrijven, of hier voor meer informatie.

Wandelen door Amsterdam

Crescas organiseert zondag 12 mei een eenmalige stadswandeling langs de monumenten en herdenkingsplekken in de Amsterdamse Jodenbuurt. Gids Daniël Metz neemt u mee langs bekende en minder bekende monumenten die de herinnering aan de Joodse bewoners van de stad levend houden. Ook zal Metz vertellen over de achtergrond, de ontstaansgeschiedenis en de beeldtaal van de monumenten.

De wandeling voert onder meer langs de Hollandsche Schouwburg aan de Plantage Middenlaan, het Auschwitzmonument in het Wertheimpark, de Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein, het Monument Kunstenaarsverzet aan de Plantage Middenlaan en het Monument van Joodse Erkentelijkheid aan de Weesperstraat. Ook het Monument op de Dam en het Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland komen aan de orde, evenals de vraag waarom het inrichten van een herdenkingsplek voor een specifieke groep soms zo moeizaam verloopt.

Er zijn nog een aantal plaatsen beschikbaar voor deze stadswandeling. Klik hier om direct in te schrijven. Na aanmelding ontvangt u per mail alle benodigde informatie over het startpunt van de wandeling.

Charles Lewinsky in Nederland

De Zwitserse schrijver Charles Lewinsky komt eind deze week voor enkele dagen naar Nederland. Aanleiding voor het bezoek is 'Terugkeer ongewenst', zijn nieuwste boek. Op het programma staan diverse activiteiten, waaronder een bezoek aan Herinneringscentrum Kamp Westerbork op zondag 5 mei. Daar zal Lewinsky een lezing geven over dit boek.

'Terugkeer ongewenst' is het deels waargebeurde, deels fictieve levensverhaal van de Joodse acteur, regisseur en entertainer Kurt Gerron (1897-1944), die in de jaren twintig en dertig triomfen vierde in Berlijn. Al in 1933 werd Gerron door het opkomend nazisme het werken onmogelijk gemaakt. Hij ontvluchtte Duitsland en kwam via Wenen en Parijs in 1935 in Amsterdam terecht. Daar pakte hij zijn oude beroep als regisseur weer op, tot ook in het bezette Nederland voor Joden geen plek meer veilig was. Samen met zijn vrouw Olga werd Gerron in 1943 vanuit de Joodsche Schouwburg geïnterneerd in kamp Westerbork en na een half jaar op transport gesteld naar Theresienstadt, waar Gerron in opdracht van kampleider Karl Rahm gedwongen werd een propagandafilm te maken over het leven in het kamp. Gerron heeft de film nooit voltooid gezien - hij en zijn vrouw werden in oktober 1944 in Auschwitz vermoord.

Uw redacteur ontmoet Charles Lewinsky dinsdag 7 mei voor een gefilmd interview over deze indrukwekkende 'feitenroman'. In de loop van volgende week zal het gesprek op onze website te zien zijn.

Op zoek naar Jaap Meijer

Jaap Meijer (1912-1993) was een markante persoonlijkheid en een veelzijdig man. Hij was de vader van Ischa Meijer en de grootvader van Jessica Meijer, die deze week haar debuutroman heeft zien verschijnen. Met alleen deze familie-kwalificaties zouden we hem echter zwaar tekort doen. Jaap Meijer, geboren in Winschoten (provincie Groningen), was historicus, schrijver en dichter. Hij schreef zowel historisch werk, onder andere een biografie van Jacob Israël de Haan, als een grote hoeveelheid gedichten. Meijer publiceerde deels in het Gronings. Veel van zijn boeken verschenen onder het pseudoniem Saul van Messel. Daarnaast gebruikte hij het pseudoniem Gideon van Hasselt.

In de Crescas Digibieb, onze digitale bibliotheek, willen wij het complete oeuvre van Jaap Meijer opnemen. Hiervoor hebben wij toestemming gekregen van zijn nabestaanden. Inmiddels hebben wij een flink aantal werken van Meijer weten te bemachtigen, maar wij zijn er nog lang niet. Kunt u helpen? Heeft u boeken van Jaap Meijer, Saul van Messel of Gideon van Hasselt die u ons ter beschikking zou willen stellen? Door het digitaliseren van boeken van Joodse schrijvers maken wij deze beschikbaar voor een groot publiek. Op deze manier blijven schrijvers onder de aandacht en raakt hun werk niet in de vergetelheid. U kunt, via onze Digibieb, bijdragen aan het in stand houden van een deel van het Joods cultureel erfgoed.

Naast boeken vàn Jaap Meijer zijn wij ook op zoek naar zoveel mogelijk artikelen, boeken, krantenknipsels et cetera die òver hem zijn geschreven. Met al dit materiaal lukt het ons om een duidelijk beeld te creëren van deze belangrijke Joodse schrijver.

Klik hier om een kijkje te nemen in onze digitale bibliotheek in opbouw. Kunt en wilt u helpen, neem dan alstublieft per email contact met ons op. Bij voorbaat heel hartelijk dank.

The Philosophy of Walter Benjamin

In nauwe samenwerking met de faculteit filosofie van de Vrije Universiteit en de Amsterdam-Maastricht Summer University organiseert Crescas van 18 t/m 22 augustus de intensieve vijfdaagse cursus The Philosophy of Walter Benjamin, over de Duits-Joodse filosoof en cultuurcriticus Walter Benjamin.

De cursus wordt verzorgd door prof. Reinier Munk, hoogleraar moderne filosofie en moderne Joodse filosofie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, prof. Vivian Liska, hoogleraar Duitse literatuur en directeur van het Instituut voor Joodse Studies aan de Universiteit Antwerpen en prof. Eli Friedlander, hoogleraar filosofie aan de universiteit van Tel Aviv.
Een overzicht van de onderwerpen die tijdens deze cursus zullen worden behandeld vindt u hier.

Voor iedereen met belangstelling voor Moderne Joodse filosofie, Moderne filosofie en literatuur is The Philosophy of Walter Benjamin een unieke gelegenheid om zijn of haar kennis over de filosofische basis van Benjamins werk uit te breiden en te verdiepen.

Ook al lijkt augustus nog ver weg, wacht niet te lang met inschrijven: het maximale aantal deelnemers is 25!
We verwachten veel belangstelling, zowel uit Nederland als uit andere Europese landen en Amerika.
Gezien het internationale karakter van deze cursus is goede kennis van het Engels vereist.

Klik hier voor meer informatie en om direct in te schrijven. Voor vragen kunt u contact opnemen met het Crescaskantoor.

Filmmaakster zoekt verhalen

De Joodse Omroep heeft een film in voorbereiding over het vooroorlogse Joodse leven in de Uilenburgerstraat en Rapenburgerstraat en omgeving, dé Jodenbuurt van Amsterdam. Filmmaakster Berenike Rozgonyi is voor dit project, dat de werktitel 'Mokum Alef' draagt, op zoek naar familiegeschiedenissen en stille getuigen.

Voor 'Mokum Alef' is bewust gekozen om niet verder te kijken dan het jaar 1940. De film richt zich met name op het ongeschonden, onaangetaste leven van vóór de oorlog, toen circa 80.000 Joodse Amsterdammers in de Jodenbuurt woonden. Maar van de mensen die er toen woonden hebben de meesten de oorlog niet overleefd.
Hun cultuur, hun leefwijze, hun aanwezigheid lijkt niet meer dan een herinnering en met het geleidelijke verdwijnen van de laatste overlevenden worden de getuigenissen schaarser.

Berenike wil de informatie die ze in archieven en literatuur heeft gevonden graag aanvullen met persoonlijke verhalen, herinneringen, documenten en voorwerpen. Wilt u haar helpen? Mail dan naar mokumalef@gmail.com. Uw hulp wordt zeer op prijs gesteld!

Jubileumboek 'Grine Medine'

Medio april verscheen het 50e nummer van 'Grine Medine', het literaire tijdschrift over de Jiddisje taal en literatuur dat vier maal per jaar wordt uitgegeven door de Stichting Jiddisj.

De jubileumuitgave van het tijdschrift bevat 22 van de biografische schetsen die in de afgelopen twaalfeneenhalf jaar zijn verschenen, soms bewerkt of aangevuld met nieuw materiaal.
Elke biografie vertelt de achtergronden van de auteur, zijn sociale omstandigheden en zijn levensbeschouwing en gaat vergezeld van fragmenten of citaten uit diens werk.

Het vijftigste nummer van 'Grine Medine' is daarmee ook een klein naslagwerk, dat begint bij de onsterfelijke klassiekers van de Jiddisje literatuur Mendele, Perets en Sjolem Alejchem, en eindigt bij de eigentijdse dichters Lev Berinksi en Michoël Felsenbaum.

De website van stichting Jiddisj biedt niet alleen een volledige index op de ruim twaalf jaargangen van 'Grine Medine', u vindt er ook de inhoudsopgave van het jubileumboek.

Theater Na de Dam

Op 4 mei, aansluitend aan de Nationale Dodenherdenking op de Dam in Amsterdam, vindt dit jaar voor de vierde keer Theater Na de Dam plaats, een theaterprogramma bestaande uit meerdere voorstellingen in verschillende theaters en locaties door heel Nederland.

Niet alleen zijn reprises van bestaande voorstellingen te zien, in het kader van Theater Na de Dam is ook nieuw werk gemaakt. Hiermee wordt zichtbaar wat de opkomst van het nationaalsocialisme, de Holocaust en het Nederlands verzet in de oorlog betekent voor theatermakers van nu, jong en oud. Ook het Indische oorlogsverleden, de onderdrukking van andersdenkenden en het herdenken en herinneren zelf vinden een plaats in de verschillende voorstellingen.

Enkele producties lichten wij uit het indrukwekkende programma:
- In de piste van Koninklijk Theater Carré spelen studenten van de Amsterdamse Toneelschool&Kleinkunstacademie Talloze namen…, een eenmalige muziektheatervoorstelling ontstaan na hun bezoek aan Auschwitz.
- In Groningen speelt het Noord Nederlands Toneel (NNT) in de Folkingestraat, de voormalige Joodse buurt van Groningen, de jongerenvoorstelling Aan die komen.
- In Deventer lezen de Arnhemse acteurs Jan van Eijndthoven en Eric van der Donk het boek Adres Onbekend van de Amerikaanse schrijfster Kathrine Kressmann Taylor.
- In het Pleintheater in Amsterdam is van Guus Luijters de theatervoorstelling Sterrenlied te zien, over het Amsterdamse meisje Sientje Abram dat op 10 september 1942 in Auschwitz werd vermoord.

Voor het volledige programma klik hier.

Theater: 'Hannah en Martin'

De veelgeprezen voorstelling Hannah en Martin van theatergezelschap Mugmetdegoudentand is de komende weken opnieuw te zien.

De voorstelling is gebaseerd op de kortstondige geheime liefdesrelatie tussen de filosofen Hannah Arendt en Martin Heidegger. Alleen: zij is Joods, hij haar leraar én een vooraanstaand nationaalsocialist. Voor hen was deze, door velen tot op de dag van vandaag als immoreel bestempelde relatie, geen issue - het was hun privéleven en daar had niemand iets mee te maken.
Maar in deze tijd gaat de scheiding tussen privé en openbaar, waar zowel Hannah als Martin zo op gesteld was, niet meer op, vindt Mugmetdegoudentand. In Hannah en Martin komt het publiek op heel bijzondere wijze heel dicht bij de intieme realiteit van deze omstreden verhouding.

Lineke Rijxman en Willem de Wolf kruipen in de huid van deze twee beroemde Duitsers en maken het publiek deelgenoot van de wijze waarop zij op de been bleven in de dramatische tijd waarin ze leefden. En wat zouden zij hebben gevonden van de tijd waarin wij leven?

Hannah en Martin is te zien:
- 2 en 3 mei 2013, Toneelschuur, Haarlem
- 4 mei, De Nieuwe Liefde, Amsterdam (Voorstelling in het kader van Theater Na de Dam. Voorafgaand aan de voorstelling is de Nationale Herdenking op de Dam vanaf 19.30 uur live te volgen op groot scherm).
- 10 mei, Theater Bouwkunde, Deventer
- 11 mei, de Koe, Antwerpen
- 17 en 18 mei, Theater Bellevue, Amsterdam

Paul Glaser en zijn Tante Roosje

Enkele jaren geleden verscheen het boek Tante Roosje, het oorlogsgeheim van mijn familie, geschreven door Paul Glaser. De schrijver, een volle neef van de Roosje uit de titel, had er tot zijn veertigste geen idee van dat hij een Joodse achtergrond zou kunnen hebben.

Paul Glaser werd geboren na de oorlog, en over het oorlogsverleden van zijn tante Roosje werd thuis niet gesproken. Toch kwamen er af en toe stukjes verleden boven water, zoals een dagboek, brieven, foto’s en zelfs filmpjes gemaakt in oorlogstijd, voldoende om ook zelf op zoek te gaan naar dit goed bewaarde familiegeheim.
Toen alle puzzelstukken in elkaar pasten, kwam het ongelooflijke verhaal van tante Roosje in beeld en besloot Glaser, na rijp beraad met zichzelf en dierbare vrienden, het opmerkelijke verhaal in de openbaarheid te brengen. Het boek verscheen in 2010, in september 2012 ging het op het boek gebaseerde toneelstuk 'Oorlogstuig, het verhaal van Tante Roosje' in première.

In de dagen dat in Nederland de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog worden herdacht wijzen we u graag op het gesprek dat redacteur Raya Lichansky na het verschijnen van 'Tante Roosje' had met Paul Glaser. Het gesprek vond plaats in de Hollandsche Schouwburg, een passende plek in dit verband.

Klik hier om het interview op onze website te bekijken. De film duurt 25 minuten en bevat veel originele foto’s en oude filmfragmenten.

Boekennieuws

Wekelijks attendeert Crescas u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week: Leven met de vijand – Amsterdam onder Duitse bezetting 1940-1945, het bewogen portret van de stad Amsterdam in grote nood, geschreven door de Duitse schrijfster Barbara Beuys (1943), Naderhand/Nacher, de kampgedichten van Felix Oestreicher in een prachtig geïllustreerde editie met collages van zijn dochter Helly Oestreicher en foto's van zijn jongste zus Maria Austria, en van Meir Shalev een heruitgave van de aangrijpende roman Een duif en een jongen.

De Engelstalige aanrader: Half-life, het zeer persoonlijke relaas van Joshua Prager (1971), over de gevolgen van het verschrikkelijke auto-ongeluk dat hem in 1990 in Israël overkwam.
Op YouTube is de TED-lezing te zien waarin Prager vertelt hoe hij, 20 jaar later, de man opzocht die het ongeluk veroorzaakte.

Voor uw agenda: vrijdag 24 mei komt Reiner Stach naar het Goethe-Institut in Rotterdam voor de lezing Ist das Kafka?, waarin hij zal spreken over zijn biografie van Franz Kafka. Twee delen zijn gepubliceerd, deel drie is in de maak.

En verder:
- In het Goethe-Institut Amsterdam vindt dinsdag 7 mei een literaire ontmoeting plaats met Rachel Seiffert, schrijfster van de roman The Dark Room, waarin zij de lotgevallen beschrijft van haar moeder, op dat moment 11 jaar, en haar tante, die na de capitulatie in de zomer van 1945 door het gedemoraliseerde en verwoeste nazi-Duitsland trekken. Het boek werd in 2012 verfilmd en draait onder de titel Lore in bioscopen in Nederland. Voor meer informatie klik hier.
- Marja Vuijsje komt 8 mei naar boekhandel Van Someren & Ten Bosch in Zutphen om te vertellen over haar boek Ons kamp – Een min of meer joodse geschiedenis. Het boek staat op de shortlist van de Gouden Boekenuil, die op 4 mei zal worden uitgereikt. Voor meer informatie klik hier.
- Zaterdag 25 mei en zondag 26 mei organiseert het Airborne Museum in Oosterbeek het ‘Weekend van het Oorlogsboek’. Klik hier voor meer informatie.

Joden in Noordoost-Groningen

In Museum Stad Appingedam is tot 16 juni de tentoonstelling ‘De Terugkeer, Joodse geschiedenis van Noordoost-Groningen’ te zien. De expositie, die bestaat uit drie delen, belicht de historie van de Joodse inwoners van Appingedam en omgeving.
Het eerste gedeelte gaat over de periode van de zestiende tot en met de twintigste eeuw. Er wordt aandacht besteed aan het dagelijks leven van deze kehille, die, voor zover bekend, ontstaan is in de 16e eeuw, en de sporen die in het straatbeeld zijn terug te vinden, zoals synagoges, begraafplaatsen en monumenten. 
Het tweede deel gaat over terugkeer van Joden na de Tweede Wereldoorlog naar Noordoost-Groningen. Het derde gedeelte richt zich op de Joodse cultuur, Joodse gebruiken, objecten, feesten en dergelijke. 

Het museum zou de tentoonstelling graag verder uitbreiden met nog meer objecten, foto's en documenten die betrekking hebben op de geschiedenis van de Joden in Noordoost-Groningen. Kunt u helpen? Mail dan naar info@museumstadappingedam.nl.

  • De Terugkeer, Joodse geschiedenis van Noordoost-Groningen. Nog tot 16 juni te zien in Museum Stad Appingedam, Wijkstraat 25, Appingedam, op dinsdag t/m vrijdag van 11 - 17 uur, op zaterdag, zondag en feestdagen van 13 - 17 uur.

Uw eigen WOII-onderzoek?

Op 3, 4 en 5 mei heeft het Stadsarchief Amsterdam, in samenwerking met het Amsterdams 4 en 5 mei Comité, een speciale balie ingericht voor onderzoek gerelateerd aan de Tweede Wereldoorlog. Twee specialisten staan klaar om u op weg te helpen bij uw onderzoek en u snel en vakkundig de weg te wijzen in de gemeentelijke archieven uit die periode.

Zoeken kan bijvoorbeeld in het Politiearchief (de meldingsrapporten geven een onthutsend beeld van de dagelijkse gang van zaken tijdens de Tweede Wereldoorlog) en de archieven van de Arbeidsbeurs met de gegevens van in Duitsland tewerkgestelde mannen en de bijbehorende financiële administratie. Het archief Woningkaarten (wie woonde er in mijn huis) en Marktkaarten (de foto's op deze kaarten zijn vaak de enige bekende foto's van Joodse marktkooplui van voor 1940) leveren soms ook het antwoord op een vraag. Het archief Sociale Zaken blijkt een onverwachte bron van informatie: tijdens, maar ook na de oorlog, tekenden de ambtenaren hele levensverhalen op bij het beoordelen van steunaanvragen.

Veel materiaal is gedigitaliseerd. Voor het doen van eigen onderzoek in originele documenten waarvan geen digitaal bestand is gemaakt vraagt het Stadsarchief de bezoeker zich in te schrijven. Vergeet dus niet uw paspoort mee te nemen als u van deze unieke kans gebruik wilt maken!

Stadsarchief Amsterdam, Vijzelstraat 32, is geopend dinsdag t/m vrijdag van 10 tot 17 uur, zaterdag en zondag van 12 tot 17 uur.

Nieuws van heinde en verre

Wekelijkse selectie uit recente opmerkelijke berichten uit binnen- en vooral buitenland.

  • Een indringende overdenking over herdenken op 4 mei op het blog van Gavi Mensch.
  • In JSpace een artikel over de Joodse geschiedenis van Kaapstad.
  • In Tel Aviv vindt voor de 15e maal het Docaviv Tel Aviv documentairefestival plaats. Lees op de website van Docaviv welke films genomineerd zijn.
  • Cosmeticahuis Lancôme is in een bizarre rechtszaak verwikkeld, schrijft de Forward. Een dure make-up blijft niet de beloofde 24 uur zitten, en dat is niet handig voor sjabbat.
  • Spiegel Online had een interview met de Duitse historicus Götz Aly over de moord op lichamelijk en geestelijk gehandicapten door de nazi's en waarom daaruit een morele les geleerd moet worden.
  • Regisseur Ilan Ziv lucht op zijn blog zijn hart omdat zijn geruchtmakende documentaire Exile, A myth unearthed onder de titel Jerusalem; An Archeological Mystery Story, door de BBC geprogrammeerd voor uitzending op BBC 4 op 25 april, op het laatste moment niet is uitgezonden.
  • In de New Indian Express een artikel over historisch Jew Town aan de westkust van India.
  • Het 130 jaar oude treinstation van Jeruzalem krijgt een nieuwe bestemming als restaurant, weet MFA. Op 14 mei opent The First Station zijn deuren.

Website van de week
American Jewish Heritage Month

De maand mei is American Jewish Heritage Month en de bijbehorende website laat er geen twijfel over bestaan wat de bedoeling is. 'Celebrate Jewish Americans who have helped weave the fabric of American history, culture and society'.
De beslissing om eens per jaar de Amerikaans-Joodse cultuur in de breedste zin centraal te stellen werd in 2006 genomen door het Amerikaanse congres, op voorspraak van de toenmalige president van de Verenigde Staten, George W. Bush.

De pagina Historical Timeline is een interessant startpunt voor een rondgang door de website van AJHM, evenals 50 states/50 stories, waar de bezoeker kennis maakt met vijftig Joden die voor een van de 50 staten van bijzondere betekenis zijn geweest. Andere vooraanstaanden Joden zijn bijeengebracht onder Tell me a story.

Het thema van AJHM 2013 is American Jews in Entertainment. Hiervoor is educatief materiaal verzameld dat geschikt is voor middelbare scholieren. Het loont de moeite om door te klikken op de items: de achterliggende informatie geeft een goed beeld van wat belangrijk gevonden wordt om aan jongeren door te geven.

De hele maand worden evenementen georganiseerd die zijn terug te vinden onder 2013 Events. Hier blijkt maar weer eens hoezeer het internet kleiner maakt: ook al kunnen wij niet zelf deelnemen, we kunnen wel virtueel aanwezig zijn. Ballots, Babies, and Banners of Peace is een activiteit die plaatsvindt in het Spertus Institute for Jewish Learning and Leadership in Chicago.

American Jewish Heritage Month is een portal naar tal van Amerikaans-Joodse organisaties en de bijbehorende websites - de vraag is hoe gemakkelijk die anders in beeld zouden zijn verschenen.

U kunt American Jewish Heritage Month volgen op twitter onder USAJewish en op Facebook. AJHM geeft ook een nieuwsbrief uit.


Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

TV en radio 3 - 10 mei

Wekelijkse selectie van interessante TV- en radioprogramma’s. Waar mogelijk linkt de programmatitel naar meer informatie. De digitale themakanalen hollanddoc 24 en Cultura 24 zijn via de kabel of internet te bekijken. Muziekzender Brava is bij UPC alleen analoog te ontvangen. Bij ons vindt u ook de inhoud van Joods op zondag, het wekelijkse Radio-5 programma van de Joodse Omroep.

> > > Donderdag 9 mei begint Arte TV met de eerste serie van Hatufim, de Israëlische tv-serie die model stond voor Homeland. Mooi vergelijkingsmateriaal, schrijft The Guardian.

Componist Aaron Copland (1900-1990) is Composer of the Week op BBC Radio 3, maandag t/m vrijdag 13.00 en 19.30 uur.


vrijdag 3 mei

  • BravaNL, 18.00: Das Reichsorchester. Documentaire over de Berliner Philharmoniker in de jaren 1933-1945 onder het bewind van de nazi's. Centraal staan de persoonlijke lotgevallen van muzikanten en andere betrokkenen.
  • hollanddoc 24 (VPRO), 20.26: Hitlers kinderen (Hitler's Children). Israëlische documentaire uit 2011 van Chanoch Ze’evi over de nazaten van een aantal sleutelfiguren van het naziregime. Hoe is het om te leven met de naam Himmler, Goering of Von Ribbentrop? Herh.: 4/5, 22.17 en 9/5, 17.52, hollanddoc 24.
  • Radio 6 (VPRO), 21.02: De Avonden. Afl. over Theater Na de Dam, de theatervoorstellingen over WOII na Dodenherdenking.
  • Ned. 1 (Max), 22.30: Oorlogsgeheimen. Slotafl. van een vierdelige serie rond Nationale Bevrijdingsdag, met persoonlijke verhalen uit de Tweede Wereldoorlog die in de vergetelheid dreigen te raken.
  • Ned. 2 (IKON), 01.14: De Nachtzoen. Afl.: Clara Sies, uitvindster van de voedselbank.

zaterdag 4 mei

  • Arte, 7.30: Max Liebermann und die französischen Impressionisten. Documentaire over beeldend kunstenaar Max Liebermann (1847-1935) en de invloed die het Franse impressionisme op zijn werk heeft gehad.
  • BravaNL, 12.00: The Death of Klinghoffer, opera van de Amerikaanse componist John Adams over de aan een rolstoel gekluisterde Joods-Amerikaanse Leon Klinghoffer die door Palestijnse kapers werd doodgeschoten en in zee gegooid.
  • Ned. 2 (NOS), 17.00: Sprekende beelden. Duizenden oorlogsmonumenten in Nederland herinneren aan de Tweede Wereldoorlog. Achter ieder van deze monumenten gaan bijzondere verhalen schuil. In opdracht van het Nationaal Comité 4 en 5 mei zijn tientallen van deze verhalen op film vastgelegd. 
  • Radio 6 (VPRO), 20.02: De Zaterdagavond. Met aandacht voor onder meer het Amsterdamse zingende duo Johnny en Jones met opnames uit de jaren 1938-1944. Nol van Wesel en Max Kannewasser overleefden de oorlog niet.
  • Ned. 2 (NOS), 20.25: De kinderen van Birnbaum. Documentaire over het Duits-Joodse echtpaar Otto en Hennie Birnbaum die tijdens de oorlog kinderen opvingen die zonder hun ouders in de weeshuisbarak in doorgangskamp Westerbork verbleven.
  • Ned. 2 (VPRO), 20.56: HollandDoc: Vlucht uit Holland. 'Roadmovie' uit 2012 waarin Bau Winkel de plekken bezoekt die zijn vader, op de vlucht voor de Duitse bezetter, in zijn oorlogskroniek heeft beschreven. Herh.: 5/5, 20.56, 8/5, 19.29.
  • hollanddoc 24 (NCRV), 21.28: Zwarte soldaten. Documentaire uit 2011 over de Nederlandse SS'ers, foute Nederlanders bij uitstek. Herh. 7/5, 21.59.
  • Ned. 1 (NCRV), 22.05: Elle s'appelait Sarah. Oorlogsdrama uit 2010 naar de gelijknamige roman van Tatiana de Rosnay waarin een Amerikaanse journaliste uitzoekt wat er met de vroegere Joodse bewoners van haar Parijse appartement is gebeurd.
  • Ned. 2 (JO), 22.35: De baby. Documentaire uit 2012 van Deborah van Dam. Aangrijpende, ontluisterende reconstructie van de Hollandse onderduik van de Joodse baby Anneke Kohnke (1940), die nu in Amerika leeft. Herh.: 5/5, 18.59, hollanddoc 24.
  • Net 5, 23.35: The Reader. Drama uit 2008 naar de roman Der Vorleser van Bernhard Schlink, over de 15-jarige Michael die een relatie krijgt met de geheimzinnige tramconductrice Hanna. Waarom verdween ze van het ene op het andere moment?

zondag 5 mei

  • hollanddoc 24 (RVU), 17.32: De Nederlandse politie in de Tweede Wereldoorlog. Herh.: 9/5, 21.20. Documentaire uit 2005 over de dilemma's van de Nederlandse politie tijdens de bezetting.
  • Ned. 2 (MAX), 17.35: Getekend in Westerbork. Documentaire uit 2013 waarin Jaap Nijstad de plekken bezoekt waar tekenaar Leo Kok tijdens de oorlog verbleef, leefde, tekende, trouwde, stierf en begraven is. Herh.: 6/5, 19.36, 7/5, 22.48, 8/5, 17.58, hollanddoc 24.
  • Ned. 2 (MAX), 18.35: Kind in de oorlog. Persoonlijke herinneringen van Utrechters aan hun oorlogskinderjaren. Herh.: 6/5, 18.54, 7/5, 23.39, hollanddoc 24.
  • Radio 5 (JO), 19.02: Joods op zondag. Met deze week aandacht voor de verbondenheid van de Nederlandse Joden met Ajax n.a.v. de wedstrijd om het landskampioenschap, aandacht voor de 28-jarige schrijfster Jessica Meijer i.v.m. haar boek ‘Een blik Jodenkoeken’ en biograaf Jurjen Vis over de Amsterdamse componist Leo Smit (1900-1943) en de Leo Smit Stichting die zorgt dat de muziek van deze beroemde componist weer klinkt op podia in binnen- en buitenland. Forumleider is Paul Damen, presentatie: Carine Cassuto.
  • hollanddoc 24 (NTR/VPRO), 20.26: Andere tijden. Afl.: De wreedheid van Bloedploeg Norg. Documentaire over deze extreem gewelddadige groep Landwachters die eind 1944 opereerde in Drenthe. Herh.: 18.17.
  • hollanddoc 24, 21.53: Fotoamator. Bekroonde documentaire uit 1998 waarin regisseur Dariusz Jablonski ooggetuige-verhalen van de Joodse arts Arnold Mostowicz over de mensonwaardige omstandigheden in het getto van Lodz afwisselt met kleurenfoto‘s die er door een Duitse boekhouder gemaakt werden. Herh.: 6/5, 17.20, 8/5, 22.24.
  • Arte, 22.50: Liebesleben. Drama uit 2007 van Maria Schrader naar de roman Liefdesleven van de Israëlische schrijfster Tsruya Shalev.

maandag 6 mei

  • BBC 2, 10.20: The Prince of Egypt. Animatiefilm uit 1998 naar het bijbelverhaal over Mozes.
  • BravaNL, 18.00: Das Reichsorchester. Documentaire over de Berliner Philharmoniker in de jaren 1933-1945 onder het bewind van de nazi's. Centraal staan de persoonlijke lotgevallen van muzikanten en andere betrokkenen.
  • cultura24 (NTR), 21.30: Holland Doc - Faces. Documentaire over de Franse fotograaf en straatkunstenaar JR die in maart 2007 samen met zijn vriend Marco de omstreden Veiligheidsmuur in Israël voorzag van enorme portretten van Israëli's en Palestijnen met hetzelfde beroep en daarmee de grootste illegale fototentoonstelling ooit ondernam. Herh.: 9/5, 19.00.
  • Ned. 2 (NTR), 23.00. Die 5 dagen in mei. Laatste afl.: Herinneringen aan vuur. Documentaire uit 2012 van Hedy Honigmann waarin overlevenden vertellen over hun ervaringen tijdens het bombardement op Rotterdam en de invloed daarvan op hun leven. Herh.: 6/5, 20.26, 8/5, 23.22, hollanddoc.
  • ARD, 0.00: Die Story im Ersten. Afl.: Wir Kriegskinder. Documentaire over ouderen die op hoge leeftijd opeens last krijgen van oorlogstrauma's.

dinsdag 7 mei


woensdag 8 mei

  • cultura24, 20.55: Making a Killing: The Art Hunter. Documentaire over de zoektocht van de familie Gutmann naar hun in de Tweede Wereldoorlog verloren gegane kunstcollectie.
  • hollanddoc 24 (IKON), 21.27: Elke stip is tien Joden. Documentaire uit 1990 van Hedda van Gennep over de medewerking die de gemeente Amsterdam gaf aan de Duitse bezetter om een overzicht van Joodse inwoners te maken. Herh.: 9/5, 18.51.
  • cultura24 (VPRO), 22.40: Walter Maas - mecenas. Walter Maas zat tijdens WOII als onderduiker in landhuis Gaudeamus. Na de oorlog werd hij de promotor van hedendaagse muziek, stelde zijn huis daarvoor open en richtte Stichting Gaudeamus op.
  • Ned. 2 (EO), 23.00: Holland Doc: Mijn zusje, de soldaat. Documentairemaakster Diklah Zeidler volgt haar jongere zusje Chamoetal tijdens haar twee jaar durende dienstplicht bij de PR-afdeling van het Israëlische leger. Herh.: 9/5, 20.26, hollanddoc 24.
  • Mezzo, 0.05: Jazz mix in Israel - Amos Hoffman Live at Haetzor.

donderdag 9 mei

  • Ned. 2 (JO), 14.50: Als de herinnering komt. Documentaire uit 2012 van Frank Diamand over historicus Saul Friedländer.
  • Arte, 21.00: Hatufim - In der Hand des Feindes. 10-Delige Israëlische serie over drie IDF-soldaten die na jarenlange gevangenschap in Libanon terugkeren naar huis. Afl. 1 en 2.
  • Ned. 2 (VPRO), 23.50: VPRO Import - Defamation. Regisseur Yoav Shamir, geboren en getogen in Israël, wil weten wat antisemitisme in deze tijd, twee generaties na de Holocaust, betekent. Herh.: 10/5, 20.26, hollanddoc 24.

vrijdag 10 mei

  • Arte tv, 14.05: Der jüdischer Kardinal (Le Métis de Dieu). Biopic uit 2012 over de Joodse Aaron Lustiger die als 14-jarige tijdens de Duitse bezetting rooms-katholiek wordt. Na de oorlog wordt hij als aartsbisschop van Parijs een van de belangrijkste raadgevers van paus Johannes Paulus II.
  • cultura24 (JO), 20.00: Leven? Of Theater? Documentaire uit 2011 van Frans Weisz over de Duits-Joodse kunstenares Charlotte Salomon.
  • Arte tv, 20.15: Kaddisch für einen Freund. Film uit 2012 over de Libanese vluchteling Ali en diens ingewikkelde vriendschap met de Russisch-Joodse Alexander, zijn buurjongen in Berlin Kreuzberg.
  • cultura24 (JO), 21.40: Johnny & Jones: twee jongens en een opera. Documentaire uit 2001 over de totstandkoming van de opera Johnny & Jones, over de Joodse liedjeszangers Max Kannewasser en Nol van Wesel.
  • hollanddoc 24 (VPRO), 22.02: The last days. Met een Oscar bekroonde Duits-Amerikaans-Hongaarse documentaire uit 1998 van regisseur James Moll, waarin vijf Joodse Holocaustoverlevenden uit Hongarije hun verhaal doen over hun ervaringen in de tijd dat de nazi's de Hongaarse Joden uitroeiden.
   
jaargang 9, nummer 18
vrijdag 03 mei 2013
 

In deze nieuwsbrief

Later dan gebruikelijk
De laatste Joden van Libië
Wandelen door Amsterdam
Charles Lewinsky in Nederland
Op zoek naar Jaap Meijer
The Philosophy of Walter Benjamin
Filmmaakster zoekt verhalen
Jubileumboek 'Grine Medine'
Theater Na de Dam
Theater: 'Hannah en Martin'
Paul Glaser en zijn Tante Roosje
Boekennieuws
Joden in Noordoost-Groningen
Uw eigen WOII-onderzoek?
Nieuws van heinde en verre
Website van de week
TV en radio 3 - 10 mei


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Ik hoop dat de barbecue voor Lag B’Omer bij u thuis voorspoedig is verlopen. Misschien heeft u nog even aan de ruim tweehonderd ...
lees verder
Webcolumn Leo Frijda
Er gloorde een nieuwe tijd en een nieuwe wereld. Amsterdam en al zijn bewoners die niet in de gaskamers van Auschwitz en ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Omdat onze voorvaderen geen internet en telefoon hadden, konden ze niet even bellen of 'chatten'. Dus staken ze grote vuren aan om ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
Jammer dat Israël een republiek is en geen koninkrijk. Je kan niet weten wat er in de herboren Joodse staat zal gebeuren want ...
lees verder
Webcolumn Harry van den Bergh
Op de dag van 1 mei, die nauwelijks meer wordt gevierd, ontvang ik een uitvoerig en prachtig bericht dat meldt dat in 2014 in Nederland ...
lees verder


(advertenties)

banner jonet

banner middenhoven

banner meldpunttaal

banner blankevoort

banner levisson

banner propra

banner luna3

banner sinaicentrum

banner venstra

banner amphora

banner givat