vrijdag 1 februari 2013
Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar? Bekijk deze dan hier online.
 
crescas nieuwsbrief
crescas nieuwsbrief
   

Cursus Bart Wallet - laatste kans om in te schrijven

De manier waarop wij, Joden, herdenken houdt de gemoederen al langere tijd bezig, zeker sinds 4 mei vorig jaar. Onze docent, Bart Wallet, heeft zich verdiept in de manier waarop Nederlandse Joden herdenken en omgaan met het verleden. In een cursus van vier les-avonden behandelt hij Joodse herdenkingsdagen door de eeuwen heen. Hij gaat terug tot de 17e eeuw, naar jubilea van de Snoge, maar behandelt ook Israëlische herdenkingsdagen die relatief kort geleden aan de kalender zijn toegevoegd.

De eerste avond staan de jubilea van de Snoge sinds 1675 centraal. Hoe werden die gevierd, wat vertellen die vieringen over hoe Portugese én Asjkenazische Joden zichzelf zagen?

De tweede avond behandelt de docent de herinnering aan opperrabbijn Joseph Hirsch Dünner. Hoe groeide hij – hoewel geen Nederlander van geboorte - uit tot de belichaming van de specifieke Nederlands-Joodse identiteit?

Bij de derde en vierde les zijn we in ‘onze tijd’ aanbeland. Op welke dagen, waarom en hoe, werden de slachtoffers van de sjoa herdacht? Hoe lag 4 mei in Joodse kring? En wanneer kwam Jom Hasjoa precies op? Naast sjoa-herdenkingsdagen zijn er ook 'Israël-dagen' op de Joodse kalender verschenen: Jom Ha'atsmaoet, Jom Hazikaron en Jom Jeroesjalajiem. Hoe gebruikten Nederlandse Joden die dagen om hun gevoelens over Israël uit te drukken?

De cursus start aanstaande dinsdag, 5 februari. Klik hier voor meer informatie en hier om direct in te schrijven.

Verdwenen Joodse gemeenschappen

In diverse landen, daar waar je het niet zou verwachten, bestond ooit een bloeiend Joods leven. Landen als Afghanistan, Libië en Irak kenden welvarende Joodse gemeenschappen. Van die Joodse gemeenschappen is vrijwel niets meer over, soms zelfs helemaal niets. Wat is er gebeurd met de Joden in deze drie landen?

Daphne Meijer, journaliste en oud-correspondente in Kaboel en New Delhi, vertelt over het koloniale verleden en het Arabisch nationalisme in Libië en Irak, en over de Afghaanse geschiedenis. Per les vertoont zij een documentaire en gaat zij vervolgens in op de vraag waar de Afghaanse, Irakese en Libische Joden nu zijn en of hun specifieke cultuur nog bestaat.

Aanstaande donderdag, 7 februari, behandelt Daphne de Joodse gemeenschap van Afghanistan. Ze vertoont de beroemde film, Kabaal in Kaboel, over de laatste twee Joden van Afghanistan, Isaac Levy en Zabulon Simantov, die beiden op het terrein van de synagoge wonen maar het slecht met elkaar kunnen vinden. Daarna bespreekt zij de herkomst van de Afghaanse Joden. Waarom vestigden zij zich daar? Waarom moesten ze vluchten en waar gingen ze heen? Willen ze ooit terug?

De volgende lessen staan in het teken van de Joden van Libië (7 maart) en de Joden van Irak (4 april). De kosten per les zijn 17 euro, voor de hele cursus van drie avonden betalt u 45 euro.

Er zijn nog plaatsen beschikbaar, klik hier voor meer informatie en om direct in te schrijven.

Nieuw in Digibieb: Emmy Belinfante

Ook deze week presenteren we een nieuwe auteur in onze digitale bibliotheek, een telg uit de bekende Belinfante-famile, Emilie (roepnaam Emmy) Belinfante-Belinfante.

Emmy Belinfante is geboren in Amsterdam, op 23 maart 1875. Zij trouwt 30 april 1903 met Raphael Belinfante. Het echtpaar krijgt drie kinderen: Aron Abraham (die al op éénjarige leeftijd overlijdt), Ernst en Lydia. Emmy is op 25 september 1944 in Theresienstadt vermoord. Zij is dan 69 jaar oud.

Emmy Belinfante schreef meisjesboeken, waarvan wij op dit moment vijf titels hebben kunnen opnemen. De ontbrekende boeken hopen wij binnenkort te kunnen toevoegen. Eén van de boeken die we al hebben opgenomen, Confetti, schreef zij samen met haar vriendin Cissy van Marxveldt, bekend van de Joop ter Heul-boeken.

Emilie Belinfante-Belinfante is een nicht van de journaliste Emilie Josephine Belinfante. De nichtjes worden vaak verward, soms zelfs voor één en dezelfde persoon aangezien. De verwarring ontstaat gemakkelijk: zij heten beiden Emilie, beiden met roepnaam Emmy, zijn in hetzelfde jaar geboren en in het zelfde jaar vermoord, de meisjesboekenschrijfster in Theresienstadt, de journaliste in Auschwitz-Birkenau.

Klik hier om meer over deze schrijfster te lezen, haar boeken te lezen of haar boeken gratis te downloaden.

De prijswinnaars

Uit de vele e-mails die wij van u ontvingen, hebben wij de winnaars getrokken die we blij mogen maken met gratis kaartjes voor een film, een lezing en een concert.

Nieuwsbrieflezers Margot Israels en Ruben Libgott gaan ieder met een familielid, vriend of vriendin naar de film The Gatekeepers, aanstaande zaterdag in De Balie in Amsterdam.

Margreet Hirs en Betty van Moppes gaan aanstaande zondag naar de lezing van Judith Herzberg in de bibliotheek op het Stadsplein in Amstelveen.
Naar het concert op 18 februari, georganiseerd door de Leo Smit Stichting, gaan Vera Illés, Esther Wortelboer en Elmer Smith, alledrie met een vriend, vriendin of familielid.

Alle prijswinnaars hebben inmiddels bericht ontvangen. Van harte gefeliciteerd!

Ook deze week heeft u weer kans op het winnen van vrijkaartjes, en wel voor de muziektheatervoorstelling Maria Nuñez, van brandstapel naar vrijheid. U leest er elders in deze nieuwsbrief meer over.

Boekennieuws

Wekelijks attendeert Crescas u op recent verschenen en verwachte Nederlandstalige of vertaalde boeken van Joodse schrijvers, al of niet met een Joods thema.
Deze week: Het eeuwige volk kent geen angst, een roman over over drie vriendinnen die volwassen worden in het Israëlische leger door Shani Boianjiu, de roman Radetzkymars waarin Joseph Roth de ondergang van de wereld beschrijft zoals die er tot 1914 uitzag, en van Jáchym Topol De werkplaats van de duivel, een vileine, verontrustende satire op de Holocaustindustrie.

De Engelstalige leestip is het recent verschenen Sacred apples waarin Isaac Frankel in romanvorm onderzoekt waar de wegen van jodendom, islam en christendom elkaar kruisen.

En verder: het is weer literatuurprijzenseizoen. Op de longlist van de Europese Literatuurprijs 2013: Terugkeer ongewenst door Charles Lewinsky, op die van de Libris Literatuurprijs 2013: De hormoonfabriek van Saskia Goldschmidt, van Arnon Grunberg De man zonder ziekte en Dit zijn de namen van Tommy Wieringa.

Maria Nuñez, van brandstapel naar vrijheid

Zaterdag 16 februari vindt in Amsterdam de voorpremière plaats van een zeer bijzondere muziektheatervoorstelling over de Joodse Maria Nuñez die eind 16e eeuw, midden in de Gouden Eeuw, huis en haard in Portugal verliet in de hoop in Amsterdam godsdienstvrijheid te vinden. Een verhaal over liefde, avontuur en tolerantie, maar ook fundamentalisme, eeuwenoud maar nog altijd actueel.

Maria Nuñez, van brandstapel naar vrijheid gaat na de première op 21 februari in LJG Amsterdam op tournee. Klik hier voor plaatsen, data en kaartverkoop.

In de 16e eeuw werden Joden op het Iberisch schiereiland onder dwang tot het katholicisme bekeerd en kregen de benaming conversos (bekeerlingen). Hun toewijding aan het katholieke geloof werd nauwlettend in de gaten gehouden. Wie zich in de ogen van de katholieke geestelijkheid ontrouw toonde aan het christendom, bijvoorbeeld door eetgewoonten of muziek, werd tot de brandstapel veroordeeld.

Titelheldin Maria, de achttienjarige dochter van een welvarende Portugese converso en specerijenhandelaar, besluit in 1593 deze levensbedreigende situatie te ontvluchten en haar vaderland te verruilen voor Holland, het enige land in de wereld waar toen een zekere mate van vrijheid van godsdienst was. Maar haar tocht verloopt avontuurlijker dan ze zich had voorgesteld: op weg naar Amsterdam wordt ze gekaapt door Engelse piraten en hun adellijke bevelhebber verklaart haar zijn liefde. Rijkdom en macht liggen binnen handbereik, maar haar voornemen om in Holland in vrijheid Joods te kunnen zijn laat ze niet varen. In 1598 arriveert ze in Amsterdam om daar de eerste bekende asielzoekster in Nederland te worden.

Schrijver Frans Lavell kwam de intrigerende geschiedenis van Maria Nuñez bij toeval op het spoor en besloot die te bewerken tot een libretto voor een muziektheatervoorstelling. Voor de historische achtergronden maakte hij ondermeer gebruik van het werk van de in Spanje geboren schrijver en dichter Daniel Levie de Barrios (1635-1701) die in 1674 domicilie koos in Amsterdam.
De in Chili geboren componist-instrumentalist Patricio Wang (1952) schreef de muziek, waarbij hij gebruik maakt van Sefardische melodieën, latino beats en flamenco gitaar die gespeeld wordt door het Chileense ensemble Amankay.
Voor meer informatie over uitvoerenden, achtergrond en totstandkoming van de voorstelling klik hier.

Vrijkaartjes
Voor de voorstelling in Schouwburg Amstelveen op 14 april heeft de producent ons twee maal twee plaatsbewijzen ter beschikking gesteld om te verloten. Wilt u meeloten? Stuur dan vóór woensdag 6 februari een mail naar crescas@crescas.nl onder vermelding van Maria Nuñez. Volgende week maken wij de winnaars bekend.

Nieuws van heinde en verre

Onze wekelijkse selectie van opmerkelijke nieuwsberichten uit binnen- en buitenland.

  • Bezoek Jeruzalem met je smartphone als gids. Lees meer op mfa.gov.il.

  • In de Jewish Daily Forward verdiept Philologos zich in herkomst en gebruik van het woord nebbisj.

  • In Israël zijn Hebreeuws en Arabisch de officiële talen en samen met het Russisch ook de meest gesproken talen. Toch is er sprake van een taalachterstand wat betreft het Hebreeuws, met name onder ouderen. JoodsActueel ging in gesprek met docent Hebreeuws Aron Malinsky (audio).

  • Een verslag van een religieuze zwerf- en zoektocht op Huffington Post.

  • Vrede stichten met kwaliteitsijs, volgens de eigenaar van ijssalon Bouza in Israël is het mogelijk. In de Jewish Daily Forward zet hij zijn visie uiteen.

  • In The Nosher, de foodsectie van My Jewish Learning, een oproep voor Perzische Poeriemtraktaties.

  • Op Huffington Post Live een gesprek met Dror Moreh, de regisseur van de Oscargenomineerde documentaire The Gatekeepers.

  • In Jewniverse een bespreking van een productie van Anatevka 'anders dan anders'.

  • Naar aanleiding van een gesprek met Amos Oz in de New York Times schreef scheidend CiJO-voorzitter Joël Serphos op twitter: 'Amos Oz toont aan dat je zowel dromer als realist kunt zijn. Kan iemand deze vent klonen? En snel?'

Israëlische films in Delft

Delft en het Israëlische Kfar Saba hebben een stedenband, zijn partnersteden. Filmhuis Lumen in Delft geeft donderdagavond 7 februari invulling aan deze relatie met het vertonen van twee Israëlische films. Beide films spelen zich af in Israël en de Palestijnse gebieden. De avond wordt georganiseerd in samenwerking met de Stichting Delft-Kfar Saba. Doel is het hedendaagse leven en de actuele politiek-culturele problemen in Israël te laten zien.

De films zijn grensoverschrijvend. De eerste film, The Invisible Men, gaat over Palestijnse homoseksuele mannen die naar Israël vluchten, waar ze homo mogen zijn, maar om andere redenen een verborgen leven moeten leiden. De maker van deze documentaire, Yariv Mozer, is bij de film aanwezig.

In de tweede film, Le fils de l’autre, ontdekt een Israëlische jongen vlak voor zijn 18e verjaardag dat hij niet Joods, maar Palestijns is. Als baby is hij in het ziekenhuis verwisseld. Hij ontmoet de jongen met wie hij is verwisseld en diens familie.

  • Donderdag 7 februari, Filmhuis Lumen, Doelenplein 5, Delft. Kaartjes: 9 euro per film (met reductie 7 euro). The Invisible Men begint om 19.30 uur, Le fils de l’autre om 22.00 uur. Meer informatie en reserveren: 015-2140226 of kijk op de website.

Website van de week
The Kosher Convert

The Kosher Convert, Adventurous Kosher Cooking is een website met weinig woorden maar des te meer beeldmateriaal.
De site oogt als een kookboek: de startpagina vermeldt de titel en een plaatje. Via de twee (!) knoppen in de menubalk verschijnen de pagina's Episodes en Recipes.

Wie de chef is op de video's wordt op de website niet vermeld, maar na enig speurwerk vond uw redacteur op Jewniverse het artikel The 'Kosher Convert' Cooking Show.

De Amerikaanse Ashira Ungar-Sargon werd Joods, trouwde haar grote liefde Eliayu, en begon de gerechten waar ze mee opgroeide en ander favoriet voedsel aan te passen aan de wetten van het kasjroet. Ze vertelt erover in de eerste video op haar website: Chanukah Beignets. De collectie video's en uitgeschreven recepten is nu nog klein, maar wordt wekelijks aangevuld.

Voor kookliefhebbers beslist een leuke toevoeging aan een wellicht al bestaand mapje culinaire favorieten!


Alle eerder verschenen webtips vindt u in het ‘Website van de Week’-archief op crescas.nl

Televisie en radio 1 - 8 februari

Wekelijkse selectie van interessante TV- en radioprogramma’s. Waar mogelijk linkt de programmatitel naar meer informatie. De digitale themakanalen hollanddoc24 en cultura24 zijn via de kabel of internet te bekijken.
Vanaf maandag is op Radio 4 de Amerikaanse componist Louis Moreau Gottschalk (1829-1869) Componist van de week. Dagelijks van 19.30-20.00 uur.


vrijdag 1/2

  • Canvas, 22.40: Die Fälscher. Oorlogsdrama uit 2007 over Salomon Sorowitsch die tijdens WOII door de Duitsers wordt gedwongen geld te vervalsen.

zaterdag 2/2

  • BRT 1, 21.35: Tot aan de maan en terug. Afl.: Israël. Pascal en Carine zijn goede vrienden, maar als Pascal met zijn Israëlische vrouw Batsheva in Jeruzalem gaat wonen, dreigen ze elkaar uit het oog te verliezen.

zondag 3/2

  • Ned. 1 (VPRO), 11.20: Boeken. Wim Brands praat (o.a.) met Jan Brokken over diens nieuwe boek De vergelding.
  • Ned. 2 (JO), 14.00: Gelukkig oud in Beth Juliana. Deze week: Annet Bromet en psychiater Joop Hes over hun passies, schilderen en muziek.
  • Ned. 2 (JO), 14.15: Zoek de verschillen. afl. Israël. De uit Amsterdam afkomstige, niet-religieuze Yoni in Tiberias. Hij verblijft in een gezin waarvan de leden aanhangers zijn van de excentrieke rabbijn Nachman.
  • Radio 5 (JO), 19.02: Joods op zondag. Met deze week onder meer: de verhouding tussen de Oranjes en de Joodse gemeenschap door de eeuwen heen. Verder een reportage over een struikelsteentjesproject in Maastricht en aandacht voor een biografie over de idealistische arts-ondernemer Samuel Sarphati van de hand van historica Lydia Hagoort. Presentatie Carine Cassuto, forumleider Paul Damen.
  • WDR 3, 22.00: Jazz. Afl.: Is everybody happy? Ted Lewis, der erste echte Star des Jazz. Over de Amerikaanse bandleider en entertainer Ted Lewis (1890-1971), geboren als Theodore Leopold Friedman.
  • Arte tv, 22.35: Mitten im Sturm. Drama uit 2009 van Marleen Gorris naar de autobiografische roman De raderen van de willekeur van Evgenia Ginzburg.

maandag 4/2

  • Ned. 3 (BNN), 21.20: Bully. Persoonlijk getinte documentaire uit 2011 van Lee Hirsch over pesten.
  • Ned. 2 (NTR), 23.00: Het uur van de wolf. Afl.: Milos Forman - Outsider in Hollywood. Op 2 februari ontving de Europese filmregisseur Milos Forman (One flew over the Cuckoo’s Nest, Amadeus) de Lifetime Achievement Award van de Directors Guild of America.

dinsdag 5/2

  • Canvas, 20.40: Dockland - Het verzet in Europa (1939-1945). Zesdelige reeks over het verzet in heel Europa tegen Hitler en het Derde Rijk in de Tweede Wereldoorlog. Met interviews met de laatste nog overlevende kroongetuigen, nooit eerder op televisie getoonde archiefbeelden en dramatische reconstructies. Afl. 1: Het moeilijke begin van het verzet.
  • Radio 6 (VPRO), 21.02: De avonden. Met o.a. Jan Brokken n.a.v. zijn nieuwste boek De vergelding.

woensdag 6/2

  • BBC Radio 3, 23.00: Night waves. Afl.: Man Ray. Een portret van deze Amerikaanse fotograaf ter gelegenheid van een belangrijke tentoonstelling met portretfoto's, te zien in de National Portrait Gallery in Londen.

donderdag 7/2

n.v.t.


vrijdag 8/2

  • Arte, 21.50: Unter Bomben (Sous les bombes. Docudrama uit 2007 van de Frans-Libanese regisseur Philippe Aractingi over de Tweede Libanonoorlog van 2006.
   
jaargang 9, nummer 5
vrijdag 1 februari 2013
 

In deze nieuwsbrief

Cursus Bart Wallet - laatste kans om in te schrijven
Verdwenen Joodse gemeenschappen
Nieuw in Digibieb: Emmy Belinfante
De prijswinnaars
Boekennieuws
Maria Nuñez, van brandstapel naar vrijheid
Nieuws van heinde en verre
Israëlische films in Delft
Website van de week
Televisie en radio 1 - 8 februari


Onze columnisten
Webcolumn Leo Mock
Ooit waren onze mooie tulpen wereldberoemd. Ook onze haring mag er zijn, en onze drop natuurlijk. Maar Nederland-kennisland heeft ...
lees verder
Webcolumn Naud van der Ven
Lasjon hara, oftewel kwaadsprekerij, is in de Joodse traditie nadrukkelijk verboden. Maar dat geldt niet voor roddel, want als dat verboden zou ...
lees verder
Webcolumn Simon Soesan
Bassam had net zolang gezeurd tot we toegaven. Mayumana, ons bekende showgezelschap, dat muziek, ritme en beeld laat ...
lees verder
Webcolumn Salomon Bouman
De in het nauw gedreven Egyptische president Mohammed Morsi lijdt onder de macht van Joden in de wereldjournalistiek en ...
lees verder
Webcolumn Harry van den Bergh
Ik onderdruk mijn neiging deze keer om over de verkiezingen in Israël te schrijven. Ik onderdruk nog meer mijn neiging om te schrijven over ...
lees verder


(advertenties)

banner misjpoge

banner luna3

banner niw

banner amphora

banner venstra

banner limmoed

banner givat

banner yanshuf

banner middenhoven

banner jbo

banner propra

banner blankevoort

banner meldpunttaal

twitter.com/Crescas facebook.com/Crescas
Vragen of opmerkingen? crescas@crescas.nl
© Joods Educatief Centrum Crescas, Buitenplein 65, 1181 ZE Amstelveen
tel 020-6402380, fax 020-3452260, www.crescas.nl
Redactie nieuwsbrief: Raya Lichansky
Wilt u de nieuwsbrief niet langer ontvangen? Klik hier